عربي 21: تفسير الأحداث وفق نظرية المؤامرة.. بين رافضين ومؤيدين
December 14, 2018

عربي 21: تفسير الأحداث وفق نظرية المؤامرة.. بين رافضين ومؤيدين

arabi21

2018-12-14

عربي 21: تفسير الأحداث وفق نظرية المؤامرة.. بين رافضين ومؤيدين

0021

تتباين الآراء في فهم كثير من الأحداث والوقائع التي تجري في العالم، خاصة ما يجري منها في عالمنا العربي، بين من يرجعها إلى نظرية المؤامرة بالكلية، وبين من يرفض ذلك المنطق مقدما رؤاه التفسيرية المخالفة لذلك، واتجاه ثالث يقر بوجود المؤامرة لكنه يخَطِّى تفسير كل الأحداث من تلك الزاوية.

ووفقا للأكاديمي الأردني، أستاذ العلوم السياسية في جامعة الحسين بن طلال سابقا، الدكتور أحمد البرصان فإن "المؤامرة موجودة ولا يمكن إنكارها بحال، لكن من الخطأ البين قصر تفسير كل الأحداث والوقائع السياسية وغيرها عليها".

وتساءل البرصان في حديثه لـ"عربي21": ماذا نسمي – مثلا- وعد بلفور الذي تم بموجبه تقسيم العالم العربي بين الدول الاستعمارية المعروفة حينذاك إلا مؤامرة حيكت ضد العالم العربي؟.

وشدد على ضرورة التفريق بين مخططات تعدها قوى ودول خارجية، وتسعى لتنفيذها في المنطقة بالأدوات والآليات التي تمتلكها، وبين أخطاء سياسية، وخطايا إستراتيجية يقترفها الساسة العرب، إذ غالبا ما يتم تعليق كثير من تلك الأخطاء والخطايا على مشجب المؤامرات الخارجية لتبرئة ساحة أولئك الساسة.

وذكر أستاذ العلوم السياسية البرصان أمثلة لذلك كإقدام الرئيس العراقي الأسبق صدام حسين على احتلال الكويت، واصفا ذلك بالخطأ الاستراتيجي القاتل، وكذلك بعض الأخطاء الأخرى كقرار السعودية ودولة الإمارات والبحرين بفرض الحصار على قطر، ومثاله اشتراك التحالف العربي بقيادة السعودية في الحرب الدائرة في اليمن، فينبغي تحميل مسؤولية تلك السياسات والقرارات لأصحابها وليس تعليقها على مشجب المؤامرة.

وتعليقا على ما يقال من أن أغلب الأنظمة السياسية العربية تدور في فلك التبعية التامة لدول أجنبية كأمريكا وبريطانيا وفرنسا ما يعزز حضور نظرية المؤامرة بقوة، قال: "لعل ذلك يرجع إلى عقدة تاريخية متجذرة، ألا وهي أن تلك الدول الاستعمارية هي التي أوجدت تلك الأنظمة، وهو ما يرسخ فكرة دوام التبعية لتلك الدول وعدم قدرتها على التحرر من هيمنتها".

وأضاف البرصان "نعم ثمة عقدة نفسية متجذرة في نفوس كثير من الساسة العرب بأنهم لا يستطيعون التحرر من التبعية لتلك الدول، مع أنهم لو امتلكوا الإرادة السياسية الجادة لفعلوا ذلك ولو على مراحل" مذكّرا بنموذج الزعيم الماليزي مهاتير محمد، ونموذج الرئيس التركي أردوغان رجب طيب أردوغان.

انفصال عن الواقع

من جهته فرق الناشط السياسي الكويتي، عضو حزب التحرير الإسلامي أسامة الثويني "بين المؤامرة ونظرية المؤامرة، فالمؤامرة تعني ببساطة وجود أعداء يتواطؤون على إلحاق الضرر بآخرين، وذلك بأسلوب المكر والكيد والاستدراج، فيضعون المخططات، ويرسمون الأساليب التي تلزم لتنفيذ ذلك".

وتابع حديثه لـ"عربي21" بالقول: " إن إنكار هذا المعنى للمؤامرة يقتضي الانفصال عن الواقع، وإنكار أمر ارتبط بالوجود الاجتماعي والسياسي للبشر على وجه الأرض، أما نظرية المؤامرة فهي منهج لا يحيد عنه صاحبه حين النظر السياسي، بل ويتكلف التأويلات، ويتلقف المزاعم من هنا وهناك لإثبات صحة رأيه وفهمه".

ولفت الثويني إلى أن "وجود مؤامرة لا يعني بالضرورة أنها تقف خلف كل حدث في العالم، إذ الأمر يعود إلى توافر الأدلة والمعطيات والمعلومات التي تدعم تفسير الأحداث، بمعرفة خلفياتها وأسبابها بشكل معقول"، مضيفا "بهذا التوازن في النظر نستطيع الخروج، إن خلصت النوايا، من التراشق بالتصنيفات المختلفة، والتخلص من ردود الأفعال المتشنجة".

وقال في رده على سؤال: هل توجد مؤامرات حقيقة على الأمة الإسلامية "نعم، فتآمر الغرب على الأمة الإسلامية حقيقة واضحة لا لبس فيها ولا مراء، فهي محاطة بالأعداء وهم لا ينفكون عن وضع المخططات ورسم الأساليب لإلحاق الضرر والأذى بالمسلمين، ما يقطع بأن الأمة تتعرض لمؤامرة كبرى".

وأضاف الثويني "ولعلي أكتفي هنا بذكر أعظم وأخطر كارثة على رؤوس المسلمين والتي ساهمت بشكل مباشر بصياغة الواقع السياسي المعاصر للأمة، ألا وهو هدم آخر خلافة للمسلمين، الخلافة العثمانية".

وأشار إلى "احتمالية اختلاف الآراء في الحكم على عمل من الأعمال السياسية إن كان مؤامرة أم لا" مبينا أن "الفيصل في ذلك يرجع إلى معقولية الأدلة ودقة المعلومات وترابطها، مع التأكيد على أن الأمة الإسلامية تتعرض لمؤامرة كبرى من قبل الدول الغربية المستعمرة، وهو ما لا ينبغي أن يختلف فيه اثنان" على حد قوله.

تفسيرات متعددة

بدوره أوضح الكاتب والباحث السياسي المصري، ماهر فرغلي أن "ثمة تفسيرات كثيرة للأحداث منها التفسير المادي، وهو ما يقوم به عادة اليساريون، ومنها تفسير الأحداث باعتبارها صراعا بين حق وباطل، وهؤلاء يغلب عليهم الرؤية الثنائية (أبيض وأسود)، أو تفسير الأحداث بالنزعة البطولية بجعل الأحداث كلها تتمحور حول بطل واحد، كعبد الناصر، وترامب.. وما إلى ذلك".

وأردف قائلا "أما التفسير المؤامراتي للأحداث، فلا يقتصر على تفسير الأحداث الراهنة فقط، بل هو مدرسة في تفسير الأحداث التاريخية كذلك، والمؤامرة موجودة في التاريخ، لكنه بالتأكيد لا يخضع في مجمل أحداثه لها" مشيرا إلى أن "من يعتمدون على هذا المنهج غالبا ما يقعون في أخطاء كبيرة".

ولفت فرغلي في تصريحاته لـ"عربي21" إلى أنه "لا يمكننا الاعتماد في تفسيرنا للأحداث على مدرسة واحدة في التفسير خاصة إذا لم تكن لدينا معلومات كافية ومؤكدة".

وأكدّ فرغلي في ختام حديثه أن العالم العربي يتعرض لمؤامرة بالفعل، لكنها محكومة بقواعد الجغرافيا السياسية، وبعوامل الصراع الدولي، ومعادلات الصراع الاجتماعي الداخلي بكل دولة" مشددا على أن "قصر تفسير الأحداث والوقائع على نظرية المؤامرة يجعلنا بالفعل نقع في آفة اختزال التفسيرات، مما ينتج رؤى تفسيرية قاصرة ومشوهة".

المصدر: عربي 21

More from null

أبو وضاحة نيوز: وقفة وكلمة لإفشال مؤامرة فصل دارفور ببورتسودان

أبو وضاحة شعار

14-11-2025

أبو وضاحة نيوز: تجمع و سخنرانی برای خنثی کردن توطئه جدایی دارفور در پورتسودان

در چارچوب کمپینی که حزب التحریر/ ایالت سودان برای خنثی کردن توطئه آمریکا برای جدایی دارفور انجام می دهد، جوانان حزب التحریر/ ایالت سودان، پس از نماز جمعه، 23 جمادی الاول 1447 هـ، مطابق با 14/11/2025، در مقابل مسجد باشیخ، در شهر پورتسودان، محله دیم شهر تجمع کردند.


استاد محمد جامع ابو ایمن - معاون سخنگوی رسمی حزب التحریر در ایالت سودان - در جمع حاضران سخنرانی کرد و خواستار تلاش برای خنثی کردن طرح جاری برای جدایی دارفور شد و گفت: طرح آمریکا برای جدایی دارفور را همانطور که جنوب را جدا کرد، خنثی کنید، تا وحدت امت حفظ شود، اسلام تفرقه این امت و از هم پاشیدگی آن را حرام کرده است و وحدت امت و دولت را یک مسئله سرنوشت ساز قرار داده است که در قبال آن یک اقدام واحد، زندگی یا مرگ، اتخاذ می شود، و هنگامی که این مسئله از جایگاه خود پایین آمد، کافران، به ویژه آمریکا، و با کمک برخی از فرزندان مسلمانان توانستند کشور ما را از هم بپاشند و سودان جنوبی را جدا کنند... و برخی از ما در مورد این گناه بزرگ سکوت کردند و به کوتاهی و سستی متوسل شدند و آن جنایت گذشت! و اکنون آمریکا امروز باز می گردد تا همان طرح را با همان سناریو برای جدا کردن دارفور از بدنه سودان، تحت عنوان طرح مرزهای خون، اجرا کند. با تکیه بر جدایی طلبانی که تمام دارفور را اشغال کرده اند و با اعلام یک دولت موازی در شهر نیالا، دولت ادعایی خود را تاسیس کرده اند. آیا اجازه می دهید آمریکا این کار را در کشور شما انجام دهد؟!


سپس پیامی به علما، مردم سودان و افسران مخلص در نیروهای مسلح مبنی بر اقدام برای آزادسازی کامل دارفور و جلوگیری از جدایی فرستاد و اینکه هنوز فرصت برای خنثی کردن طرح دشمن و شکست این مکر وجود دارد و اینکه درمان ریشه ای در برپایی خلافت راشده بر منهاج نبوت است، زیرا این تنها چیزی است که امت را حفظ می کند، از وحدت آن دفاع می کند و شرع پروردگارش را برپا می دارد.


سپس سخنان خود را اینگونه به پایان رساند: ما برادران شما در حزب التحریر انتخاب کرده ایم که با خداوند متعال باشیم، خداوند را یاری کنیم، به او ایمان داشته باشیم و بشارت رسول خدا (ص) را تحقق بخشیم، پس به سوی ما بیایید، زیرا خداوند ما را حتماً یاری می کند. خداوند متعال فرمود: {ای کسانی که ایمان آورده اید، اگر خدا را یاری کنید، شما را یاری می کند و گام های شما را استوار می گرداند}.


دفتر رسانه ای حزب التحریر در ایالت سودان

منبع: أبو وضاحة نيوز

رادار: بابنوسه در مسیر فاشر

الرادار شعار

13-11-2025

رادار: بابنوسه در مسیر فاشر

به قلم مهندس/حسب الله النور

نیروهای پشتیبانی سریع روز یکشنبه گذشته به شهر بابنوسه حمله کردند و صبح روز سه‌شنبه حمله خود را تکرار کردند.

فاشر با سقوطی پر طنین سقوط کرد و فاجعه‌ای بود که هستی سودان را لرزاند و قلب مردمش را به درد آورد، خون پاک ریخته شد، کودکان یتیم شدند، زنان بیوه شدند و مادران عزادار شدند.


و با همه این مصیبت‌ها، مذاکرات جاری در واشنگتن ذره‌ای آسیب ندید، بلکه برعکس، مسعد بولس، مشاور رئیس جمهور آمریکا در امور آفریقا و خاورمیانه، در تاریخ ۲۷/۱۰/۲۰۲۵ به کانال الجزیره مباشر گفت که سقوط الفاشر به تقسیم سودان کمک می‌کند و به پیشرفت مذاکرات کمک می‌کند!


در آن لحظه سرنوشت‌ساز، بسیاری از فرزندان سودان متوجه شدند که آنچه در حال وقوع است چیزی نیست جز فصل جدیدی از نقشه‌ای قدیمی که مخلصان همواره نسبت به آن هشدار داده‌اند، نقشه جداسازی دارفور که می‌خواهد با ابزارهای جنگ، گرسنگی و ویرانی تحمیل شود.


و دایره مخالفت با آنچه آتش‌بس سه ماهه نامیده شد گسترش یافت و صداهای مخالف آن به ویژه پس از درز اخباری مبنی بر احتمال تمدید آن به مدت نه ماه دیگر بلند شد، که عملاً به معنای سومالی‌سازی سودان و تبدیل تقسیم به یک واقعیت اجتناب‌ناپذیر مانند وضعیت لیبی است.


و چون سازندگان جنگ نتوانستند این صداها را با تشویق ساکت کنند، تصمیم گرفتند آنها را با ارعاب ساکت کنند. به این ترتیب، قطب‌نمای حمله به سمت بابنوسه هدایت شد تا صحنه تکرار فاشر باشد. محاصره خفه کننده‌ای که دو سال به طول انجامید، سقوط هواپیمای باربری برای توجیه توقف تدارکات هوایی، و بمباران همزمان شهرهای سودانی؛ ام درمان، عطبره، الدمازین، الابیض، ام برمیبطه، ابوجبیه و العباسیه، همانطور که در جریان حمله به فاشر رخ داد.


حمله به بابنوسه روز یکشنبه آغاز شد و صبح سه‌شنبه تجدید شد و نیروهای پشتیبانی سریع از همان روش‌ها و وسایلی استفاده کردند که در فاشر استفاده کردند. تا لحظه نوشتن این سطور، هیچ حرکت واقعی از سوی ارتش برای نجات مردم بابنوسه مشاهده نشده است، که تکراری دردناک است که تقریباً با صحنه فاشر قبل از سقوط آن مطابقت دارد.


اگر بابنوسه سقوط کند - خدا نکند - و صداهای مخالف آتش‌بس خاموش نشود، این فاجعه در شهر دیگری تکرار خواهد شد... و به همین ترتیب، تا اینکه به مردم سودان تحمیل شود که آتش‌بس را با خواری بپذیرند.


این نقشه آمریکا برای سودان است، آنطور که به چشم می‌آید؛ پس ای مردم سودان، هوشیار باشید و در آنچه انجام می‌دهید تدبر کنید، قبل از اینکه بر نقشه کشورتان فصلی جدید با عنوان تقسیم و نابودی نوشته شود.


همانطور که در کانال الحدث در تاریخ ۱۰/۱۱/۲۰۲۵ ذکر شد، تمام مردم بابنوسه به طور کامل آواره شده‌اند که تعداد آنها ۱۷۷ هزار نفر است و سرگردان هستند و به چیزی توجه نمی‌کنند.


زاری و شیون و سیلی زدن به صورت و پاره کردن گریبان از اخلاق زنان است، اما این موضع نیاز به مردانگی و شجاعتی دارد که منکر را انکار کند و دست ظالم را بگیرد و کلمه حق را بلند کند و خواستار رهایی ارتش‌ها برای حرکت به سوی نجات بابنوسه، بلکه برای بازگرداندن کل دارفور شود.


رسول خدا ﷺ فرمودند: «هرگاه مردم ستمگر را ببینند و دستش را نگیرند، نزدیک است که خداوند همگان را به عذابی از سوی خود فراگیرد». و فرمود: «هرگاه مردم منکر را ببینند و آن را تغییر ندهند، نزدیک است که خداوند همگان را به عذابی فراگیرد».


و از بدترین انواع ظلم و از بزرگترین منکرات است که مردم ما در بابنوسه همانطور که مردم فاشر قبلاً خوار شدند، خوار شوند.


آمریکایی که امروز به دنبال تقسیم سودان است، همان کسی است که قبلاً جنوب را جدا کرد و به دنبال تقسیم عراق، یمن، سوریه و لیبی است، و همانطور که مردم شام می‌گویند «و ریسمان روی کوزه است»، تا هرج و مرج تمام امت اسلام را فرا گیرد، و خداوند ما را به وحدت دعوت می‌کند.


خداوند متعال فرمود: ﴿وَإِنَّ هَذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّکُمْ فَاتَّقُونِ﴾، و پیامبر ﷺ فرمودند: «اگر با دو خلیفه بیعت شد، دیگری را بکشید». و فرمود: «به زودی فتنه‌ها و فتنه‌ها خواهد بود، پس هر کس خواست امر این امت را در حالی که همه با هم هستند، پراکنده کند، او را با شمشیر بزنید، هر که می‌خواهد باشد». و همچنین فرمود: «هر کس نزد شما آمد در حالی که امر شما بر یک نفر جمع است و می‌خواهد عصای شما را بشکند یا جماعت شما را پراکنده کند، او را بکشید».


آیا رساندم؟ خدایا تو شاهد باش، آیا رساندم؟ خدایا تو شاهد باش، آیا رساندم؟ خدایا تو شاهد باش.

منبع: الرادار