عربي21:  تقي الدين النبهاني مؤسس حزب" التحرير".. جزء من ذاكرة فلسطين
February 21, 2022

عربي21: تقي الدين النبهاني مؤسس حزب" التحرير".. جزء من ذاكرة فلسطين

2022/02/21

عربي21:  تقي الدين النبهاني مؤسس حزب" التحرير".. جزء من ذاكرة فلسطين

22022218544285

محطات في مسيرة تقي الدين النبهاني مؤسس حزب التحرير..

كان بارعا في الجدل، مفحم الحجة، متصلبا فيما يؤمن به أنه الحق، جمع بين الدين والسياسة وطمح إلى إعادة الخلافة الإسلامية، وأخذ على معظم علماء المسلمين ابتعادهم عن دائرة النشاط السياسي الإسلامي، واعتبر قيام الدولة الإسلامية طريقا للنضال ضد الاحتلال الإسرائيلي للأرض الفلسطينية.

ولد تقي الدين النبهاني عام 1914 في قرية إجزم من قضاء صفد التابع لحيفا بفلسطين، لأب كان شيخا فقيها يعمل مدرسا للعلوم الشرعية في وزارة المعارف الفلسطينية، وكانت والدته على إلمام كبير بالأمور الشرعية التي اكتسبتها عن والدها الشيخ يوسف، وهو أديب وشاعر صوفي من القضاة البارزين.

حفظ تقي الدين القرآن الكريم صغيرا والتحق بالثانوية الأزهرية عام 1928، واجتازها في العام نفسه بتفوق فنال شهادة الغرباء، والتحق على إثرها بكلية دار العلوم التي كانت آنذاك تتبع الأزهر، وإلى جانب ذلك كان يحضر حلقات علمية في الأزهر الشريف على شيوخ أرشده إليهم جده حيث كان نظام الدراسة القديم في الأزهر يسمح بذلك.

ثم حصل على دبلوم في اللغة العربية وآدابها من كلية دار العلوم في القاهرة، وإجازة في القضاء من المعهد العالي للقضاء الشرعي التابع للأزهر، والشهادة العالمية في الشريعة من الأزهر عام 1932، وهي أعلى شهادة تمنحها جامعة الأزهر لطلابها.

بدأ حياته المهنية، بعد عودته إلى فلسطين، مدرسا للعلوم الشرعية في مدارس حيفا والخليل الثانوية حتى عام 1938، وانتقل بعدها لمزاولة القضاء الشرعي، فتدرج في ذلك حيث ابتدأ بوظيفة باش كاتب في محكمة حيفا المركزية ثم مشاور (مساعد قاض) ثم قاضي محكمة الرملة حتى عام 1948، حيث وقعت نكبة فلسطين فخرج إلى الشام.

لكنه لم يمكث طويلا في الشام، فعاد ليعين قاضيا لمحكمة القدس الشرعية وعلى إثر وحدة الضفة الغربية مع المملكة الأردنية الهاشمية، رقي فيما بعد إلى أن أصبح قاضيا في محكمة الاستئناف الشرعية حتى عام 1950، حيث استقال وانتقل لإلقاء محاضرات على طلبة المرحلة الثانوية بالكلية العلمية الإسلامية في عمان حتى عام 1952.

وكان النبهاني قد انخرط في الحياة العامة عام 1941، عندما تولى منصب نائب رئيس "جمعية الاعتصام" التي شكلت في حيفا، وكان هدفها الاهتمام بالنواحي الثقافية والاجتماعية والكشافة، ومكافحة الظواهر الاجتماعية السلبية. وفي أواسط الأربعينيات، احتك بزعماء "جماعة الإخوان المسلمين" وتعرف إلى أفكارهم، لكنه رفض الانضمام إلى "الجماعة"، وإن كان قد برز أحيانا تأثره بكتابات سيد قطب.

انضم النبهاني عام 1947 إلى "كتلة القوميين العرب" في حيفا التي ظلت تجمعا محليا لم يكتب له البقاء. وفي هذه الأثناء، ونتيجة لنكبة فلسطين فإنه سعى إلى التوفيق بين النزعة الإسلامية والنزعة القومية، وهو ما ظهر في مؤلفاته الأولى ومنها كتاب "إنقاذ فلسطين".

في عام 1951، استقال النبهاني من عمله في سلك القضاء، ورشح نفسه لانتخابات مجلس النواب الأردني، لكن الحظ لم يحالفه في دخول البرلمان.

أسس عام 1952 "حزب التحرير"، وتفرغ لقيادته. ودعا هذا الحزب، الذي ركز على دور "الأفكار" في تغيير المجتمعات، إلى استئناف الحياة الإسلامية وإقامة دولة إسلامية "تنفذ نظم الإسلام وتحمل دعوته إلى العالم"، وذلك عبر التغيير الجذري الشامل الذي لا يرى أي إمكانية للإصلاح من داخل المنظومة السائدة في العالم الإسلامي، ووضع النبهاني مشروع دستور للدولة الإسلامية المنشودة، ضمنه كتابه "نظام الإسلام".

لجأ "حزب التحرير" بقيادة النبهاني، إلى العمل السري، بعد أن رفضت وزارة الداخلية في الأردن عام 1953 التصريح له بالنشاط العلني، وقامت بإغلاق مقره في القدس، ونجح في إقامة خلايا سرية له في القدس والخليل ونابلس وفي مخيمات اللاجئين الفلسطينيين حول أريحا، كما أنه انتشر بين الطلاب في جنين وطولكرم بوجه خاص.

انتقل عام 1954، من عمان إلى دمشق، لكن "حزب التحرير" لم يحصل على ترخيص رسمي بمزاولة النشاط السياسي في سوريا، فلجأ إلى العمل السري. واضطر إلى الانتقال إلى بيروت، ونجح الحزب عام 1959 في الحصول على ترخيص بمزاولة النشاط السياسي في لبنان، وهو أمر مكنه من الانتشار في مدينة طرابلس خصوصا، وبشكل أقل في بيروت وصيدا، والمخيمات الفلسطينية فيهما.

              مؤيدون لحزب التحرير يرفعون رايتهم السوداء في الضفة الغربية



امتد نشاط "حزب التحرير" من لبنان إلى العراق ومصر، ثم نجح في الثمانينيات من القرن الماضي في إقامة فروع له في شمال أفريقيا، في تونس وليبيا، وبرز نشاط فرعه في تركيا منذ السبعينيات، وشكل فروعا له في بريطانيا وفي عدد من الدول الأوروبية الأخرى، وصار يستند إلى قاعدة قوية في بعض بلدان آسيا الوسطى المستقلة التي كانت تتبع للاتحاد السوفييتي السابق.

أثرى النبهاني المكتبة العربية بمؤلفات غنية، ومن آثاره:
 

"إنقاذ فلسطين"، "الدولة الإسلامية"، "الحكم في الإسلام"، "النظام الاجتماعي في الإسلام"، "النظام الاقتصادي في الإسلام"، "الشخصية الإسلامية"، "التكتل الحزبي"، "التفكير"، "سرعة البديهة"، "نظام الإسلام"، "مفاهيم حزب التحرير"، "حل قضية فلسطين على الطريقة الأمريكية والإنجليزية"، "نظرية الفراغ السياسي حول مشروع آيزنهاور"..


ظل الشيخ تقي الدين النبهاني يواصل دعوته التي تعرضت للكثير من المصاعب حتى توفي في مدينة بيروت في الأول من كانون الثاني/ يناير عام 1977 ودفن فيها.

المصدر: عربي21

More from null

أبو وضاحة نيوز: وقفة وكلمة لإفشال مؤامرة فصل دارفور ببورتسودان

أبو وضاحة شعار

14-11-2025

أبو وضاحة نيوز: تجمع و سخنرانی برای خنثی کردن توطئه جدایی دارفور در پورتسودان

در چارچوب کمپینی که حزب التحریر/ ایالت سودان برای خنثی کردن توطئه آمریکا برای جدایی دارفور انجام می دهد، جوانان حزب التحریر/ ایالت سودان، پس از نماز جمعه، 23 جمادی الاول 1447 هـ، مطابق با 14/11/2025، در مقابل مسجد باشیخ، در شهر پورتسودان، محله دیم شهر تجمع کردند.


استاد محمد جامع ابو ایمن - معاون سخنگوی رسمی حزب التحریر در ایالت سودان - در جمع حاضران سخنرانی کرد و خواستار تلاش برای خنثی کردن طرح جاری برای جدایی دارفور شد و گفت: طرح آمریکا برای جدایی دارفور را همانطور که جنوب را جدا کرد، خنثی کنید، تا وحدت امت حفظ شود، اسلام تفرقه این امت و از هم پاشیدگی آن را حرام کرده است و وحدت امت و دولت را یک مسئله سرنوشت ساز قرار داده است که در قبال آن یک اقدام واحد، زندگی یا مرگ، اتخاذ می شود، و هنگامی که این مسئله از جایگاه خود پایین آمد، کافران، به ویژه آمریکا، و با کمک برخی از فرزندان مسلمانان توانستند کشور ما را از هم بپاشند و سودان جنوبی را جدا کنند... و برخی از ما در مورد این گناه بزرگ سکوت کردند و به کوتاهی و سستی متوسل شدند و آن جنایت گذشت! و اکنون آمریکا امروز باز می گردد تا همان طرح را با همان سناریو برای جدا کردن دارفور از بدنه سودان، تحت عنوان طرح مرزهای خون، اجرا کند. با تکیه بر جدایی طلبانی که تمام دارفور را اشغال کرده اند و با اعلام یک دولت موازی در شهر نیالا، دولت ادعایی خود را تاسیس کرده اند. آیا اجازه می دهید آمریکا این کار را در کشور شما انجام دهد؟!


سپس پیامی به علما، مردم سودان و افسران مخلص در نیروهای مسلح مبنی بر اقدام برای آزادسازی کامل دارفور و جلوگیری از جدایی فرستاد و اینکه هنوز فرصت برای خنثی کردن طرح دشمن و شکست این مکر وجود دارد و اینکه درمان ریشه ای در برپایی خلافت راشده بر منهاج نبوت است، زیرا این تنها چیزی است که امت را حفظ می کند، از وحدت آن دفاع می کند و شرع پروردگارش را برپا می دارد.


سپس سخنان خود را اینگونه به پایان رساند: ما برادران شما در حزب التحریر انتخاب کرده ایم که با خداوند متعال باشیم، خداوند را یاری کنیم، به او ایمان داشته باشیم و بشارت رسول خدا (ص) را تحقق بخشیم، پس به سوی ما بیایید، زیرا خداوند ما را حتماً یاری می کند. خداوند متعال فرمود: {ای کسانی که ایمان آورده اید، اگر خدا را یاری کنید، شما را یاری می کند و گام های شما را استوار می گرداند}.


دفتر رسانه ای حزب التحریر در ایالت سودان

منبع: أبو وضاحة نيوز

رادار: بابنوسه در مسیر فاشر

الرادار شعار

13-11-2025

رادار: بابنوسه در مسیر فاشر

به قلم مهندس/حسب الله النور

نیروهای پشتیبانی سریع روز یکشنبه گذشته به شهر بابنوسه حمله کردند و صبح روز سه‌شنبه حمله خود را تکرار کردند.

فاشر با سقوطی پر طنین سقوط کرد و فاجعه‌ای بود که هستی سودان را لرزاند و قلب مردمش را به درد آورد، خون پاک ریخته شد، کودکان یتیم شدند، زنان بیوه شدند و مادران عزادار شدند.


و با همه این مصیبت‌ها، مذاکرات جاری در واشنگتن ذره‌ای آسیب ندید، بلکه برعکس، مسعد بولس، مشاور رئیس جمهور آمریکا در امور آفریقا و خاورمیانه، در تاریخ ۲۷/۱۰/۲۰۲۵ به کانال الجزیره مباشر گفت که سقوط الفاشر به تقسیم سودان کمک می‌کند و به پیشرفت مذاکرات کمک می‌کند!


در آن لحظه سرنوشت‌ساز، بسیاری از فرزندان سودان متوجه شدند که آنچه در حال وقوع است چیزی نیست جز فصل جدیدی از نقشه‌ای قدیمی که مخلصان همواره نسبت به آن هشدار داده‌اند، نقشه جداسازی دارفور که می‌خواهد با ابزارهای جنگ، گرسنگی و ویرانی تحمیل شود.


و دایره مخالفت با آنچه آتش‌بس سه ماهه نامیده شد گسترش یافت و صداهای مخالف آن به ویژه پس از درز اخباری مبنی بر احتمال تمدید آن به مدت نه ماه دیگر بلند شد، که عملاً به معنای سومالی‌سازی سودان و تبدیل تقسیم به یک واقعیت اجتناب‌ناپذیر مانند وضعیت لیبی است.


و چون سازندگان جنگ نتوانستند این صداها را با تشویق ساکت کنند، تصمیم گرفتند آنها را با ارعاب ساکت کنند. به این ترتیب، قطب‌نمای حمله به سمت بابنوسه هدایت شد تا صحنه تکرار فاشر باشد. محاصره خفه کننده‌ای که دو سال به طول انجامید، سقوط هواپیمای باربری برای توجیه توقف تدارکات هوایی، و بمباران همزمان شهرهای سودانی؛ ام درمان، عطبره، الدمازین، الابیض، ام برمیبطه، ابوجبیه و العباسیه، همانطور که در جریان حمله به فاشر رخ داد.


حمله به بابنوسه روز یکشنبه آغاز شد و صبح سه‌شنبه تجدید شد و نیروهای پشتیبانی سریع از همان روش‌ها و وسایلی استفاده کردند که در فاشر استفاده کردند. تا لحظه نوشتن این سطور، هیچ حرکت واقعی از سوی ارتش برای نجات مردم بابنوسه مشاهده نشده است، که تکراری دردناک است که تقریباً با صحنه فاشر قبل از سقوط آن مطابقت دارد.


اگر بابنوسه سقوط کند - خدا نکند - و صداهای مخالف آتش‌بس خاموش نشود، این فاجعه در شهر دیگری تکرار خواهد شد... و به همین ترتیب، تا اینکه به مردم سودان تحمیل شود که آتش‌بس را با خواری بپذیرند.


این نقشه آمریکا برای سودان است، آنطور که به چشم می‌آید؛ پس ای مردم سودان، هوشیار باشید و در آنچه انجام می‌دهید تدبر کنید، قبل از اینکه بر نقشه کشورتان فصلی جدید با عنوان تقسیم و نابودی نوشته شود.


همانطور که در کانال الحدث در تاریخ ۱۰/۱۱/۲۰۲۵ ذکر شد، تمام مردم بابنوسه به طور کامل آواره شده‌اند که تعداد آنها ۱۷۷ هزار نفر است و سرگردان هستند و به چیزی توجه نمی‌کنند.


زاری و شیون و سیلی زدن به صورت و پاره کردن گریبان از اخلاق زنان است، اما این موضع نیاز به مردانگی و شجاعتی دارد که منکر را انکار کند و دست ظالم را بگیرد و کلمه حق را بلند کند و خواستار رهایی ارتش‌ها برای حرکت به سوی نجات بابنوسه، بلکه برای بازگرداندن کل دارفور شود.


رسول خدا ﷺ فرمودند: «هرگاه مردم ستمگر را ببینند و دستش را نگیرند، نزدیک است که خداوند همگان را به عذابی از سوی خود فراگیرد». و فرمود: «هرگاه مردم منکر را ببینند و آن را تغییر ندهند، نزدیک است که خداوند همگان را به عذابی فراگیرد».


و از بدترین انواع ظلم و از بزرگترین منکرات است که مردم ما در بابنوسه همانطور که مردم فاشر قبلاً خوار شدند، خوار شوند.


آمریکایی که امروز به دنبال تقسیم سودان است، همان کسی است که قبلاً جنوب را جدا کرد و به دنبال تقسیم عراق، یمن، سوریه و لیبی است، و همانطور که مردم شام می‌گویند «و ریسمان روی کوزه است»، تا هرج و مرج تمام امت اسلام را فرا گیرد، و خداوند ما را به وحدت دعوت می‌کند.


خداوند متعال فرمود: ﴿وَإِنَّ هَذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّکُمْ فَاتَّقُونِ﴾، و پیامبر ﷺ فرمودند: «اگر با دو خلیفه بیعت شد، دیگری را بکشید». و فرمود: «به زودی فتنه‌ها و فتنه‌ها خواهد بود، پس هر کس خواست امر این امت را در حالی که همه با هم هستند، پراکنده کند، او را با شمشیر بزنید، هر که می‌خواهد باشد». و همچنین فرمود: «هر کس نزد شما آمد در حالی که امر شما بر یک نفر جمع است و می‌خواهد عصای شما را بشکند یا جماعت شما را پراکنده کند، او را بکشید».


آیا رساندم؟ خدایا تو شاهد باش، آیا رساندم؟ خدایا تو شاهد باش، آیا رساندم؟ خدایا تو شاهد باش.

منبع: الرادار