آیا مردم قابس باید تاوان شکست سیاست اقتصادی دولت ملی را بپردازند؟
اینکه اهالی قابس بیش از سایر مردم تونس از سرطان و بیماریهای متعددی که مجتمع شیمیایی از سال 1972 به شهرشان تحمیل کرده است، آسیب دیدهاند، برای مقامات پیدرپی تونس اهمیتی نداشته است. به طوری که میزان ابتلا به بیماریهای تنفسی و پوستی، ناهنجاریهای مادرزادی، مشکلات کلیوی و کبدی و پوکی استخوان افزایش یافته است، تا جایی که بخارات و گازهای سمی ناشی از این مجتمع، عامل خفگی دستهجمعی در میان دانشآموزان شده است، علاوه بر این، کشاورزی، ماهیگیری، گردشگری و واحه دریایی منحصربهفرد آن را نابود کرده است. علیرغم وضوح حجم فاجعه، مقامات پیدرپی به بقای مجتمع پایبند بوده و از اجرای تصمیمات خود که از 29 ژوئن 2017 صادر شده است، به بهانه حفظ بازده مالی و فرصتهای شغلی ناتوان بودهاند، در حالی که نادیده میگیرند که زندگی انسان بر منافع مادی مقدم است، چنانکه پیامبر ﷺ فرمودند: «نابودى دنيا نزد خدا آسانتر است از كشتن يك مسلمان».
این ناتوانی در محافظت از اهالی توضیح میدهد که پروژههای ادعایی برای بهبود محیط زیست، مانند پروژه تصفیه انتشار گازهای واحدهای تولید اسید فسفریک در قابس که مورد حمایت اتحادیه اروپا است، تنها با هدف تثبیت کارخانههای آلودهکننده برای تأمین نیاز کشورهای اروپایی به این مواد و محافظت از آنها در برابر اثرات منفی آن است. این امر مسئله حاکمیت بر ثروتهای ما از ماده فسفات و خروجیهای آن را مطرح میکند، زیرا ما به یقین رسیدهایم که بر سایر ثروتهای فسیلی خود حاکمیتی نداریم، زیرا یکی از وزرای انرژی در دولت "ملی" اعتراف کرد که مقادیر تولید و بازاریابی آن در دست شرکتهای خارجی مستقر در آن است و تعامل ما با آنها بر اساس "اعتماد" است، که تأکید میکند که معضل قابس تنها یک مسئله فنی نیست، بلکه یک مسئله سیاسی و حاکمیتی است، زیرا دولت کنترل خود را بر ثروتهای ما از دست داده و تحت سلطه شرکتهای خارجی قرار گرفته است، و رهایی اراده و بازپسگیری تصمیمگیری در کشور ما جز با رهایی از نظام غربی که برای خدمت به قدرتهای غربی و ابزارهای محلی آنها بر ما تحمیل شده است، محقق نخواهد شد، و این امر جز با رهایی از مبانی فکری که قدرتهای استعماری بر ما تحمیل کردهاند و اتخاذ مبانی شرعی ناشی از عقیدهمان که حاکمیت را از آن شریعت میداند، محقق نخواهد شد، زیرا بر اساس آن منافع درک شده و اولویتها تعیین میشوند و قدرت از آن امت است که با کسی که نیابت از آنها در برپایی احکام دینشان میکند، بیعت میکنند و آنها را به مهلکه نمیاندازد.
در برابر این پیامدهای خطرناک و خشم و اعتراضات مشروع ساکنان و غیبت اقدامات ریشهای از سوی مقامات که به راه حلهای امنیتی متوسل شدهاند، و با تشدید بحران از نظر بهداشتی، روانی، زیست محیطی و اجتماعی، ما در حزب التحریر/ ولایت تونس بر موارد زیر تأکید میکنیم:
1. علیرغم نقش اقتصادی مجتمع شیمیایی، حفظ سلامت اهالی بر سود مادی مقدم است، و این امر دولت را ملزم میکند که فوراً برای رفع آسیب مداخله کند. پیامبر ﷺ میفرماید: «هر کس زیان برساند، خدا به او زیان میرساند و هر کس سختگیری کند، خدا بر او سختگیری میکند».
2. از بیعدالتی است که قابس و مردمش تاوان سیاستهای شکستخورده را بپردازند، سپس به ناحق به خیانت متهم شوند. قدرت از انجام وظیفه خود در مراقبت ناتوان بوده است، بنابراین به جای اصلاح به سرکوب متوسل شده است، و فراموش کرده است که حق مردم در زندگی شرافتمندانه و امنیت تنها در سایه شریعت حنیف الهی محقق میشود.
3. پیوند دادن سرنوشت امت به دشمنانش و گروگان گرفتن پروژههای اقتصادی و سیاسی آنها، معنای واقعی حاکمیت را از بین میبرد و کشور را تحت نفوذ خارجی قرار میدهد، و این چیزی است که اسلام آن را حرام میداند، خداوند متعال میفرماید: ﴿و خداوند هرگز برای کافران بر مؤمنان راهی قرار نمیدهد﴾. و رهایی از این گروگانگیری تنها با بازپسگیری تصمیم سیاسی بر اساس عقیده اسلامی، که حاکمیت را از آن شریعت و قدرت را از آن امت میداند، امکانپذیر است.
4. حل بحران زیست محیطی در چارچوب دیدگاه سرمایهداری مبتنی بر سود و منفعت امکانپذیر نیست، بلکه راه حل واقعی آن در سایه حکومت اسلام و خلافت راشده است که دولت را ملزم میکند از رعیت محافظت کند و فعالیتهای صنعتی را دور از مناطق مسکونی تنظیم کند و سیستمهای تولید پاکی را تحمیل کند که از محیط زیست محافظت کند. چنانکه پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: «امام، سرپرست است و در برابر رعیت خود مسئول است».
ای اهالی تونس سرسبز:
آلودگی امروزی در قابس که زندگی مردمش را به جهنم تبدیل کرده است، محصول طبیعی یک نظام سرمایهداری خبیث است که از ظالمان جهان با تکیه بر منفعتطلبی محافظت میکند و دغدغه آنها افزایش تولید است.
و کثافتی که محیط زیست را پر کرده است، تنها نتیجه طمع سرمایهداری است، و تنها راه رهایی از این، پیروی از هدایت رسول خدا ﷺ است که میفرماید: «نه ضرر زدن جایز است و نه تلافی کردن»، و از ابی ذر رضی الله عنه روایت است که پیامبر ﷺ فرمود: «امت من با اعمال نیک و بدشان بر من عرضه شدند، پس در میان اعمال نیک آنها دیدم که آزار و اذیت از سر راه برداشته میشود و در میان اعمال بد آنها دیدم که اخلاط سینه در مسجد است و دفن نمیشود».