نفائس الثمرات
الناس ثلاثة
قال تعالى در آیات مشهودش:{وَكَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ هُمْ أَشَدُّ مِنْهُمْ بَطْشاً فَنَقَّبُوا فِي الْبِلادِ هَلْ مِنْ مَحِيصٍ، إِنَّ فِي ذَلِكَ لَذِكْرَى لِمَنْ كَانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَهُوَ شَهِيدٌ}.
مردم سه دستهاند: مردی که قلبش مرده است، پس او کسی است که قلبی ندارد، پس این آیه در حق او یادآوری نیست.
دوم: مردی که قلبی زنده و آماده دارد، اما شنونده آیات تلاوت شده که خداوند از طریق آن از آیات مشهود خبر میدهد نیست: یا به دلیل عدم ورود آنها یا به دلیل رسیدن آنها به او، اما قلبش با چیز دیگری مشغول است، پس او غایبالقلب است و حاضر نیست، پس این نیز با وجود آمادگی و وجود قلبش، تذکری برای او حاصل نمیشود.
و سوم: مردی با قلب زنده و آماده که آیات بر او تلاوت شده است، پس با گوش خود گوش میدهد و گوش فرا میدهد و قلب خود را حاضر میکند و آن را به غیر فهم آنچه میشنود مشغول نمیکند، پس او شاهد قلب و گوشدهنده است، پس این دسته همان کسانی هستند که از آیات تلاوت شده و مشهود بهرهمند میشوند.
اولی: به منزله نابینایی است که نمیبیند.
دومی: به منزله بینایی است که نگاهش را به غیر جهت مورد نظر میدوزد، پس هر دو آن را نمیبینند.
و سومی: به منزله بینایی است که به جهت مورد نظر خیره شده و نگاه خود را به آن معطوف کرده و در فاصله متوسط دوری و نزدیکی با آن روبرو شده است، پس این همان کسی است که آن را میبیند.
پس پاک و منزه است کسی که کلامش را شفای آنچه در سینههاست قرار داد.
مدارج السالكين
درود خدا بر سرورمان محمد و بر خاندان و یارانش باد
و سلام و رحمت و برکات خدا بر شما باد