روابط بین ازبکستان و آذربایجان
آیا این گام بعدی آمریکا علیه روسیه است؟
خبر:
شوکت میرضیایف، رئیس جمهور ازبکستان، بنا به دعوت الهام علیاف، رئیس جمهور آذربایجان، در یک سفر رسمی وارد باکو شد. (وب سایت ریاست جمهوری ازبکستان)
تبصره:
در پایان مذاکرات در باکو، شوکت میرضیایف و الهام علیاف تصمیم به برگزاری دومین نشست شورای بینالمللی عالی رتبه دولتی گرفتند. تعدادی از اسناد دوجانبه بین سران کشورها مبادله شد. میرضیایف همچنین در هفدهمین اجلاس سران سازمان همکاری اقتصادی در شهر خانکندی در 4 جولای شرکت کرد. در این مراسم که ریاست آن را الهام علیاف رئیس جمهور آذربایجان بر عهده داشت، رهبران ایران، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکیه، پاکستان، قزاقستان، ترکمنستان و افغانستان، اسعد مجید خان، دبیرکل سازمان همکاری اسلامی و رؤسای هیئتهایی از کشورها و سازمانهای منطقهای دیگر شرکت کردند.
وقتی روی اینها تمرکز می کنیم، می توانیم بفهمیم که این تلاش دیگری از سوی غرب به رهبری آمریکا برای برانگیختن خشم روسیه در آسیا، تضعیف قدرت آن و کاهش تأثیر نهایی آن است و در عین حال قدرت آن را زیر سوال می برد. به عنوان مثال، دیدار میرضیایف و روسای جمهور سایر کشورهای مستقل مشترک المنافع در آذربایجان، به نظر می رسد که آنها را به نحوی تشویق می کند که نسبت به روسیه جسورتر باشند. زیرا آذربایجان در حال حاضر همه را با اظهارات جسورانه علیه روسیه شگفت زده می کند و سعی می کند آن را عملا نیز نشان دهد. به عنوان مثال، در پاسخ به یورش نیروهای امنیتی روسیه علیه اتباع آذربایجانی که منجر به کشته شدن دو نفر از آنها شد، آذربایجان نیز کمپین های نمایشی علیه روس ها به اجرا گذاشت. تلویزیون دولتی آذربایجان به شدت از سیاست خرس روسی انتقاد می کند و می گوید: "آقای پوتین، چه خبر شده است؟".
در این راستا، تاکید ویژه ای وجود دارد بر اینکه رژیم کافر روسیه نه تنها آذری ها، بلکه مردم برادر متشکل از قرقیزها، قزاق ها، تاجیک ها، ترکمن ها و ازبک ها را نیز به عنوان افراد درجه دوم می بیند.
شایان ذکر است که سفر میرضیایف به آذربایجان در بحبوحه وخیم تر شدن روابط بین روسیه و آذربایجان انجام شد. اگر کمی دقت کنیم، رژیم ازبکستان که ادعای رهبری در آسیای مرکزی را دارد، نمی تواند از برخورد بسیار ملایم با روسیه فراتر رود. با این حال، در آسیای مرکزی، اگر بگوییم که ازبکستان بیشترین آسیب را از روسیه کافر می بیند، اغراق نخواهد بود. این امر به وضوح در مداخله روسیه در اقتصاد کشور ما، تا سرکوب شدید مسلمانان ازبک، مشهود است.
به نظر می رسد که سایر کشورهای منطقه، به ویژه قزاقستان، قرقیزستان و ترکمنستان، تا حدودی یا در برخی موارد علیه روسیه جسارت می کنند. و به نظر می رسد که ازبکستان، که قلب منطقه محسوب می شود، در این زمینه همه را به عقب می کشاند. با وجود اینکه کشور و مردم ما بیشترین آسیب و ظلم را از روسیه می بینند، اما رژیم ازبکستان به بهانه برهم نزدن روابط با روسیه از همه اینها چشم پوشی می کند! با این حال، قرار دادن آسیای مرکزی در برابر روسیه و کاهش حداکثری نفوذ آن بدون ازبکستان محقق نخواهد شد. از این منظر، سفر میرضیایف به آذربایجان فرصت مناسبی برای تحریک او برای جسورتر شدن در برابر روسیه است. گویی آذربایجان می تواند الگوی روشنی برای همه به ویژه ازبکستان در این زمینه باشد. اینجاست که مسکو به اقدامات آذربایجان علیه خود با همان شدت پاسخ نمی دهد. به نظر می رسد از این موضوع می توان نتیجه گرفت که اعتراف ضمنی وجود دارد که رژیم پوتین اخیراً در سیاست خارجی به شدت تضعیف شده است و قدرت نظامی که اکنون به آن می بالد، چندان قابل اعتماد نیست.
درست است که در طول مذاکرات و در دیدارهای متعدد، به هیچ وجه صحبتی از روسیه نشد، اما درک این معنا در بطن آن چندان دشوار نیست. البته، غرب، به ویژه آمریکا، در پشت این موضوع قرار دارد، زیرا بعید است که آذربایجان به تنهایی جرأت رویارویی با روسیه را داشته باشد. تقریباً هیچ شکی وجود ندارد که این آمریکاست که از طریق ترکیه به آن شجاعت می بخشد. شاید این بهای پیوستن به توافقنامه ابراهیم باشد، زیرا آذربایجان از طریق پیوستن به این توافقنامه می خواهد حمایت آمریکا را به دست آورد. به این ترتیب، به نظر می رسد که این کشور وظیفه دور کردن کشورهای آسیای مرکزی، از جمله ازبکستان، از روسیه را تحت نام وحدت ترک بر عهده گرفته است.
درست است که اتحاد علیه روسیه بسیار مهم است و در عین حال موقعیت مناسبی برای استفاده موثر از وخامت اوضاع روسیه در بحبوحه بحران اوکراین است. اما چنین اتحاد و مقاومتی نباید در خدمت منافع آمریکا یا دیگر کشورهای استعمارگر باشد، زیرا در چنین حالتی فقط به جایگزینی اربابی منجر می شود که به همان اندازه بد باشد! این کشورهای شیطانی این گزینه را در برابر کشورهای اسلامی قرار می دهند، گزینه پذیرش یکی از دو شر! اما گزینه دیگری نیز وجود دارد که راه درست برای دستیابی به وحدت، عزت و قدرت است و آن روی آوردن به اسلام و تسلیم شدن در برابر آن و وحدت بر اساس آن و اجرای آن در سایه خلافت است که در آن زمان سلطه کافران بر مسلمانان به طور کامل از بین می رود و یاری خداوند با ما خواهد بود.
﴿وَلَن يَجْعَلَ اللهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً﴾
نوشته شده برای رادیو دفتر رسانه ای مرکزی حزب التحریر
اسلام ابو خلیل - ازبکستان
