خلاصه کتاب دستگاهها – 10
رسانه از امور مهم برای دعوت و دولت است و وجود یک سیاست رسانهای متمایز که اسلام را به صورت قوی و مؤثری ارائه دهد، بر اقبال مردم به اسلام تأثیر میگذارد. اخباری وجود دارد که باید به امام مرتبط شود تا تصمیم بگیرد که چه چیزی باید پنهان شود و چه چیزی باید پخش شود، به ویژه امور نظامی و اخبار مذاکرات و مناظرهها، اما اخبار روزانه دیگر با دیدگاه در زندگی تداخل دارد، بنابراین نظارت دولت بر آن لازم است، اما به شکلی متفاوت از نوع اول اخبار، نوع اول اخبار دارای دایره ویژهای است که کار آن نظارت مستقیم است و فقط پس از ارائه آن به دستگاه رسانه پخش میشود، اما نوع دوم دارای دایره ویژهای است که به طور غیرمستقیم آن را نظارت میکند و رسانهها نیازی به اجازه برای ارائه آن ندارند.
رسانهها نیازی به مجوز ندارند، بلکه به "علم و خبر" نیاز دارند، به این ترتیب دستگاه رسانه از رسانهای که ایجاد کرده آگاه میشود و مسئولیت هر ماده رسانهای که منتشر میکند را بر عهده میگیرد. و قانونی صادر میشود که خطوط کلی سیاست رسانهای دولت را مطابق با احکام شرعی بیان میکند.
مجلس امت از افرادی تشکیل میشود که نماینده مسلمانان در رأی و حسابرسی از حاکمان هستند و جایز است مجلسی تعیین شود که از طرف امت در شورا و حسابرسی نیابت کند، زیرا پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و یارانش مردانی از مهاجرین و انصار را تعیین میکردند که در صورت بروز مشکلی به آنها مراجعه میکردند و نظر آنها را میگرفتند، و جایز است در این مجلس اعضایی غیرمسلمان باشند تا از ظلم حاکمان به آنها یا از سوء استفاده از اسلام شکایت کنند.
شورا حق مسلمانان است و پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) برای مشورت به مسلمانان مراجعه میکرد، در روز احد با آنها مشورت کرد که جنگ در داخل شهر باشد یا خارج از آن، و همچنین در روز بدر در مورد مکان نبرد، و همچنین عمر بن خطاب در مورد زمین عراق انجام داد که آیا آن را به عنوان غنیمت تقسیم کند یا آن را در اختیار مردمش بگذارد تا خراج آن را بپردازند. همانطور که شورا حق مسلمانان است، باید حاکمان را در صورت کوتاهی یا غفلت یا مخالفت با احکام اسلام محاسبه کنند، پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: "به زودی امیرانی خواهند بود که شما میشناسید و انکار میکنید، پس هر کس شناخت، بری شد و هر کس انکار کرد، سالم ماند، اما هر کس راضی شد و پیروی کرد، گفتند آیا با آنها نجنگیم؟ فرمود: نه، تا زمانی که نماز بخوانند." و صحابه پس از او فعل خلیفه را انکار کردند و بر آنها انکار شد، مانند مسئله مهریه با عمر بن خطاب.
اعضای مجلس امت انتخاب میشوند و تعیین نمیشوند؛ زیرا آنها وکیل مردم در رأی هستند و وکیل را موکلش انتخاب میکند و اعضای مجلس امت نماینده مردم به صورت فردی و گروهی هستند و پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) اعضای مجلس را بر دو اساس انتخاب کرد، اول اینکه آنها نقیب بر جماعت خود بودند و دوم اینکه آنها نماینده مهاجرین و انصار بودند. بنابراین، اساسی که بر اساس آن اعضای مجلس امت انتخاب میشوند، نمایندگی مردم است، بنابراین انتخاب از نقیبان و همچنین نمایندگی گروهها مورد توجه قرار گرفت، بنابراین انتخاب از مهاجرین و انصار مورد توجه قرار گرفت. و اما اینکه پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) آنها را انتخاب کرد، به این دلیل بود که منطقه کوچک بود و آن مدینه بود و مسلمانان برای او شناخته شده بودند، به دلیل اینکه در بیعت عقبه دوم مسلمانان شناخته شده نبودند، بنابراین پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) امر انتخاب نقیبان را به آنها واگذار کرد و فرمود: "از میان خود دوازده نقیب برای من بیرون آورید که بر قوم خود باشند"، بنابراین وجود مجلس امت نمایندگی افراد است و این امر جز با انتخابات محقق نمیشود.
مجلس ولایت برای هر ولایت انتخاب میشود تا اطلاعاتی را در مورد ولایت و نیازهای آن به والی ارائه دهد؛ برای کمک به والی و برای نشان دادن رضایت و شکایت از حکومت او. برای تسهیل، مردم به طور مستقیم مجالس ولایات را انتخاب میکنند، سپس افراد موفق در مجالس ولایات اعضای مجلس امت را از بین خود انتخاب میکنند و افراد دارای بیشترین آرا که در انتخابات مجلس آن ولایت شکست خوردهاند، جایگزین آنها میشوند، و اگر دو یا چند نفر مساوی شوند، بین آنها قرعه کشی میشود. و اهل ذمه نمایندگان خود را در مجالس ولایات انتخاب میکنند و نمایندگان آنها نمایندگان خود را در مجلس امت انتخاب میکنند.
اما عضویت در مجلس امت، هر کس که تابعیت داشته باشد، اگر بالغ و عاقل باشد، حق عضویت در مجلس امت و انتخابات را دارد، چه مرد باشد و چه زن، زیرا مجلس امت از حکومت نیست، همانطور که پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) در بیعت عقبه دوم به همه دستور داد که نمایندگان خود را انتخاب کنند و زنان را نه در انتخابات و نه در اینکه نقیب باشند، مستثنی نکرد، همچنین زن میتواند در رأی وکالت کند و دیگران به او وکالت دهند و وکالت شرط مذکر بودن ندارد و عمر بن خطاب زنان و مردان را به مسجد دعوت میکرد اگر مشکلی برایش پیش میآمد.
و همچنین غیرمسلمانان میتوانند در مجلس امت نماینده داشته باشند تا در مورد سوء استفاده از احکام اسلام در مورد آنها و ظلمی که از طرف حاکم به آنها وارد میشود، نظر دهند. غیرمسلمانان حق ندارند در مورد احکام شرعی نظر دهند؛ زیرا عقیده آنها با عقیده اسلامی مغایرت دارد و حق ندارند خلیفه را انتخاب کنند یا نامزدهای خلافت را محدود کنند؛ زیرا آنها حق حکومت ندارند، اما در سایر امور که از اختیارات مجلس امت است، مانند مسلمانان حق دارند.
برای مجلس امت مدت معینی تعیین میشود؛ زیرا عمر (رضی الله عنه) در اواخر حکومتش به افرادی غیر از کسانی که در اوایل حکومتش به آنها مراجعه میکرد، مراجعه میکرد، بنابراین به مراجعه به افرادی که ابوبکر به آنها مراجعه میکرد، مقید نبود و ما معتقدیم که این مدت پنج سال باشد.
