النظام العالمي يتقدم نحو الهاوية
النظام العالمي يتقدم نحو الهاوية

في 11 من كانون الأول/ديسمبر 2017، طرحت مؤسسة راند، وهي منظمة غير ربحية في أمريكا، في تحليل لها، تساؤلات عن قدرة أمريكا على الحفاظ على النظام العالمي. وقد أصدرت لائحة اتهام ضد القوات العسكرية الأمريكية تدعو فيها إدارة الرئيس الأمريكي دونالد ترامب إلى إعادة تقييم الاستراتيجية الدفاعية للبلاد ووضعها الأمني. وأوضحت: "إذا كان الخصوم يعتبرون الجيش الأمريكي [...] غير كاف لمهام الردع والتصدي للإكراه أو العدوان، فإن صلاحية استراتيجية الأمن القومي لهذه الدولة بأكملها، بل وللنظام الليبرالي القائم على القواعد التي عُززت لأكثر من 70 عاما، ستصبح موضع تشكيك".

0:00 0:00
Speed:
December 17, 2017

النظام العالمي يتقدم نحو الهاوية

النظام العالمي يتقدم نحو الهاوية

(مترجم)

الخبر:

في 11 من كانون الأول/ديسمبر 2017، طرحت مؤسسة راند، وهي منظمة غير ربحية في أمريكا، في تحليل لها، تساؤلات عن قدرة أمريكا على الحفاظ على النظام العالمي. وقد أصدرت لائحة اتهام ضد القوات العسكرية الأمريكية تدعو فيها إدارة الرئيس الأمريكي دونالد ترامب إلى إعادة تقييم الاستراتيجية الدفاعية للبلاد ووضعها الأمني. وأوضحت: "إذا كان الخصوم يعتبرون الجيش الأمريكي [...] غير كاف لمهام الردع والتصدي للإكراه أو العدوان، فإن صلاحية استراتيجية الأمن القومي لهذه الدولة بأكملها، بل وللنظام الليبرالي القائم على القواعد التي عُززت لأكثر من 70 عاما، ستصبح موضع تشكيك".

التعليق:

كانت أمريكا هي من شيد العالم بعد الحرب العالمية الثانية. فبعد أن حققت الفارق الذي حول مسار الحرب، كانت أمريكا في وضع جيد لتملي شروط عالم ما بعد الحرب. وقام مؤتمر يالطا في عام 1945 بتوزيع الغنائم بين المنتصرين، ولكن في السنة السابقة في مؤتمر بريتون وودز تم إنشاء صندوق النقد والبنك الدوليين والاتفاق العام بشأن الضرائب والتعريفات الجمركية (GATT). وأكد معهد بروكينغز في تقرير له: "نظرت الولايات المتحدة إلى جميع المنظمات المتعددة الأطراف بما فيها البنك الدولي، كأدوات للسياسة الخارجية لاستخدامها في دعم أهداف ومصالح الولايات المتحدة الخاصة... ووجهات نظر الولايات المتحدة بشأن كيفية تنظيم الاقتصاد العالمي، وكيفية تخصيص الموارد وكيفية اتخاذ القرارات الاستثمارية المنصوص عليها في الميثاق والسياسات التشغيلية للبنك". كل ذلك يتطلب الحفاظ على وجود عسكري في أوروبا وآسيا. وفي أعقاب الحرب مباشرة، تجلى هذا في القرارات المهينة بحق اليابان وألمانيا والقيود الدستورية على حجم وعمليات القوات المسلحة لتلك البلدان. ومن هذا المنطلق ظهر الناتو في عام 1949 باعتباره الهيكل العسكري الشامل الذي تجلت من خلاله مظلة الأمن الأمريكية لأوروبا.

أدى انهيار الاتحاد السوفياتي ونهاية الحرب الباردة إلى فترة غير مسبوقة من الأسبقية والحرية في العمل بالنسبة لأمريكا ونظامها الليبرالي. وللمرة الأولى منذ عقود، أصبحت الفرصة متاحة الآن لهذه المؤسسات الدولية لخدمة الأهداف التي وضعتها أمريكا لها في أعقاب الحرب العالمية الثانية.

ومع ذلك، فإن الآمال الكبيرة لم تكن لتدوم، ويبدو أن تفكيك هذا النظام المؤسسي يجري على قدم وساق. وأظهرت عودة روسيا الناجحة للثورات الملونة في أوائل عام 2000 المدى الضئيل لالتزام أمريكا تجاه شركائها في منطقة آسيا الوسطى والقوقاز. وقد أكد غزو أوكرانيا دون معارضة بأن الالتزام لم يكن مستداما ولم يمثل قط مصلحة حيوية لأمريكا.

وقد أظهرت الأزمات الدولية الخطيرة في كل من سوريا والعراق إلى رواندا والكونغو عجز المجتمع الدولي وفشل الأمم المتحدة ومؤسساتها في تقديم ضمان جدي للسلام العالمي.

وكان الهدف من منظمة التجارة العالمية توفير وسيلة لدول السوق الحرة للتبشير بمذاهبها عند الدول الأقل نموا في العالم. وكان الهدف منها أيضا أن تفرض ضغوطا أكبر على الاقتصادات الناشئة لكي تتبع الوصفات الرأسمالية لتخفيض التدخل الحكومي في السوق، وزيادة مشاركة القطاع الخاص في توفير المنافع العامة كالمياه والطاقة والتعليم والرعاية الصحية. غير أن جولة مفاوضات الدوحة الإنمائية، التي كان يقصد بها أن تستمر في الفترة من عام 2001 إلى عام 2005 فقط، والتي تهدف لمعالجة أوجه الإجحاف في معاملة البلدان النامية، لم تنته بعد.

أما على الصعيد الداخلي، فقد أثبت القطاع المالي الذي طال أمده أنه عَقِبُ آخِيل وليس مصدرا لقوة الاقتصاد العالمي. وفي أعقاب الأزمة المالية العالمية، ينظر الآن إلى المؤسسات والاتفاقات التجارية التي ترتكز على الأسواق الدولية باعتبارها جزءا من المشكلة بدلا من الحل.

فالعوامل السياسية والاقتصادية التي أدت إلى إنشاء النظام الليبرالي لم تعد تلهم صناع السياسات، ولا تشكل جزءا من الذاكرة التاريخية للمجتمعات التي تدعم وجودها اليوم. وقد حلت النضالات الأوروبية في القرن العشرين محل الموارد الجديدة والجهات الفاعلة الجديدة التي تتطلب آليات جديدة يتعين معالجتها، في وقت عجزت فيه القوة العالمية عن حلها. وقد أكدت راند ما عرفه الكثيرون لبعض الوقت من أنه ومع العديد من المشاكل في العالم، فإن النظام الليبرالي يفشل أكثر من غيره، وبأن الوقت قد حان الآن للبحث عن بدائل.

 

كتبه لإذاعة المكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير

عدنان خان

More from خبرونه او تبصرې

ترکیه او عربي رژیمونو له حماس څخه د وسلو ایښودلو غوښتنه وکړه

ترکیه او عربي رژیمونو له حماس څخه د وسلو ایښودلو غوښتنه وکړه

(ژباړل شوی)

خبر:

د جولای په 29 او 30 نیټو د فرانسې او سعودي عربستان په مشرۍ په نیویارک کې د ملګرو ملتونو یو لوړ پوړی نړیوال کنفرانس د "فلسطین قضیې ته د سوله ایزې حل لارې موندل او د دوو دولتونو د حل لارې پلي کول" تر عنوان لاندې جوړ شو. د غونډې په تعقیب، چې موخه یې د فلسطین د دولت په توګه په رسمیت پیژندل او په غزه کې د جګړې پای ته رسول وو، یو ګډه اعلامیه لاسلیک شوه. د اروپايي اتحادیې او د عرب دولتونو لیګ ترڅنګ، ترکیې هم د 17 نورو هیوادونو تر څنګ په اعلامیه لاسلیک وکړ. په دې اعلامیه کې، چې له 42 مادو او یو ضمیمې څخه جوړه شوې وه، د حماس لخوا د الاقصی طوفان عملیات وغندل شول. ګډونوالو هیوادونو له حماس څخه وغوښتل چې وسلې کیږدي او خپل مدیریت د محمود عباس رژیم ته وسپاري. (وکالات، د جولای 31، 2025).

تبصره:

هغو هیوادونو ته په کتو چې کنفرانس یې اداره کاوه، د امریکا شتون په ښکاره ډول څرګند دی، او که څه هم دوی د پریکړو کولو واک یا نفوذ نلري، د سعودي رژیم، د دوی خدمتګار، د فرانسې سره ملتیا تر ټولو ښکاره ثبوت دی.

په دې اړه، د فرانسې ولسمشر ایمانویل ماکرون د جولای په 24 مه وویل چې فرانسه به په سپتمبر کې په رسمي توګه د فلسطین دولت په رسمیت وپیژني، او دا به د G7 هیوادونو څخه لومړنی هیواد وي چې دا کار کوي. د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیر فیصل بن فرحان آل سعود او د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر جان نويل بارو په کنفرانس کې یو مطبوعاتي کنفرانس جوړ کړ او د نیویارک د اعلامیې موخې یې اعلان کړې. په حقیقت کې، د کنفرانس وروسته په خپره شوې اعلامیه کې، د یهودو د رژیم قتل عامونه وغندل شول پرته له دې چې د دوی په وړاندې کوم مجازات ونیول شي، او له حماس څخه وغوښتل شول چې وسلې کیږدي او د غزې اداره محمود عباس ته وسپاري.

د منځني ختیځ په نوې ستراتیژۍ کې چې امریکا د ابراهیم تړونونو په اساس د پلي کولو هڅه کوي، د سلمان رژیم د برید مشري کوي. له جګړې وروسته به له سعودي عربستان سره د یهودو له رژیم سره عادي اړیکې پیل شي. بیا به نور هیوادونه هم تعقیب کړي، او دا څپه به له شمالي افریقا څخه تر پاکستان پورې په یو ستراتیژیک ایتلاف بدله شي. همدا ډول د یهودو رژیم ته به د دې ایتلاف د یوې مهمې برخې په توګه امنیتي تضمین ورکړل شي. بیا به امریکا دا ایتلاف د چین او روسیې په وړاندې خپله جګړه کې د سونګ په توګه وکاروي، او ټوله اروپا به تر خپلو وزرونو لاندې راولي، او البته، د خلافت دولت د جوړیدو احتمالاتو په وړاندې به یې وکاروي.

د دې پلان په وړاندې اوسنی خنډ د غزې جګړه او بیا د امت غوسه ده، چې مخ په زیاتیدو ده او د چاودنې په حال کې ده. له همدې امله، متحده ایالاتو غوره وګڼله چې اروپايي اتحادیه، عربي رژیمونه او ترکیه د نیویارک په اعلامیه کې د نوښت مشري وکړي. داسې انګیرل کیږي چې په اعلامیه کې د پریکړو منل به اسانه وي.

خو د عربي رژیمونو او ترکیې دنده دا ده چې امریکا راضي کړي او د یهودو رژیم وساتي، او د دې اطاعت په بدل کې، خپل ځانونه د خپلو خلکو له غوسې څخه وساتي او د واک د ارزانه پات شونو سره ذلیل ژوند وکړي تر څو چې وغورځول شي او یا د اخرت په عذاب اخته شي. د اعلامیې په اړه د ترکیې تحفظ، د دوو دولتونو د حل په نوم د پلان د پلي کولو په شرط، یوازې د اعلامیې د اصلي هدف پټولو او د مسلمانانو د ګمراه کولو هڅه ده، او هیڅ ریښتینی ارزښت نلري.

په پای کې، د غزې او ټول فلسطین د آزادولو لاره د یوه خیالي دولت له لارې نه ده چې یهودان پکې ژوند کوي. د فلسطین لپاره اسلامي حل په غصب شوې ځمکه کې د اسلام حکومت دی، او دا د غاصب سره جګړه ده، او د مسلمانانو لښکرې د دې لپاره بسیج کول دي چې یهودان له دې مبارکې ځمکې څخه وباسي. او دایمي او بنسټیز حل د خلافت د راشد دولت جوړول او د خلافت په سپر سره د اسراء او معراج د مبارکې ځمکې ساتنه ده. ان شاء الله، هغه ورځې لرې نه دي.

رسول الله ﷺ وفرمايل: «قيامت به تر هغه وخته نه راځي، تر څو چې مسلمانان له يهودانو سره جګړه ونه کړي، مسلمانان به دوی ووژني، تر دې چې يهودي د ډبرې او ونې تر شا پټ شي، نو ډبره يا ونه به وايي: اې مسلمانه، اې د الله بنده، دا يو يهودي زما تر شا دی، راشه هغه ووژنه» (رواه مسلم)

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده

محمد امین یلدریم

هغه څه چې امریکا یې غواړي د یهودو په وجود رسمي اعتراف دی، حتی که وسلې هم پاتې شي

هغه څه چې امریکا یې غواړي د یهودو په وجود رسمي اعتراف دی، حتی که وسلې هم پاتې شي

خبر:

د لبنان ډېری سیاسي او امنیتي خبرونه د هغې وسلې په اړه دي چې د یهودو وجود په نښه کوي، له بلې هېڅ وسلې پرته او د ډېری سیاسي شنونکو او خبریالانو لخوا پرې تمرکز کیږي.

تبصره:

امریکا غواړي هغه وسلې چې د یهودو سره یې جګړه کړې، لبنان پوځ ته وسپارل شي او د ټولو خلکو په لاس کې پاتې نورې وسلې ورته مهمې ندي چې په کور دننه کې کارول کیدی شي کله چې دوی ته پکې ګټه ښکاري یا په ګاونډیو هیوادونو کې د مسلمانانو ترمنځ.

امریکا چې زموږ د مسلمانانو تر ټولو لوی دښمن دی، دا په ښکاره، بلکې په بې شرمۍ سره وویل، کله چې د هغې استازي براک د لبنان څخه وویل چې هغه وسله باید د لبنان دولت ته وسپارل شي چې د فلسطین د غاصب یهودو په ضد کارول کیدی شي، او نورې هېڅ انفرادي یا منځنۍ وسلې نه، ځکه چې دا د یهودو وجود ته زیان نه رسوي، بلکې د مسلمانانو ترمنځ د جګړې لپاره د تکفیریانو، افراطیانو، رجعت پسندو یا وروسته پاتې په پلمه د امریکا او ټول لوېدیځ خدمت کوي، یا د نورو هغو صفاتو په پلمه چې دوی د مذهب، قومیت، نژاد یا حتی د مسلمانانو او نورو هغو کسانو ترمنځ چې له موږ سره یې سلګونه کاله ژوند کړی او له موږ څخه یې یوازې د عزت، مال او ځان ساتنه لیدلې، تغذیه کوي او موږ پر دوی هغه قوانین پلي کول چې پر ځانونو یې پلي کوو، د دوی لپاره هغه څه دي چې زموږ لپاره دي او د دوی په اړه هغه څه دي چې زموږ په اړه دي. شرعي حکم د مسلمانانو په منځ کې د حکومت اساس دی، که د دوی ترمنځ وي او که د دولت د نورو رعیتونو سره.

څرنګه چې زموږ تر ټولو لوی دښمن امریکا هغه وسلې له منځه وړل یا بې طرفه کول غواړي چې د یهودو وجود ته زیان رسوي، نو بیا ولې سیاستوال او خبریالان په دې باندې تمرکز کوي؟!

او ولې تر ټولو مهم موضوعات په رسنیو او د وزیرانو په شورا کې د امریکایی دښمن په غوښتنه وړاندې کیږي، پرته له دې چې په ژوره توګه وڅیړل شي او په امت باندې د هغې د خطرناکۍ اندازه څرګنده شي، او تر ټولو خطرناکه یې د یهودو له وجود سره د ځمکنیو پولو ترسیم دی، یعنې د دې غاصب وجود په رسمیت پیژندل، او په داسې توګه چې له هغې وروسته هیڅوک حق نلري چې وسلې، یعنې هره وسله د فلسطین لپاره پورته کړي، کوم چې د ټولو مسلمانانو ملکیت دی او یوازې د فلسطین د خلکو نه دی، لکه څنګه چې دوی هڅه کوي موږ قانع کړي لکه څنګه چې دا یوازې د فلسطین خلکو پورې اړه لري؟!

خطر په دې کې دی چې دا موضوع کله د سولې تر عنوان لاندې وړاندې کیږي، کله د روغې تر عنوان لاندې، او کله هم په سیمه کې د امنیت تر عنوان لاندې، یا د اقتصادي، سیاحتي او سیاسي سوکالۍ تر عنوان لاندې، او د هغه سوکالۍ په اړه چې دوی مسلمانانو ته د دې مسخ شوي وجود په رسمیت پیژندلو په صورت کې وعده ورکوي!

امریکا په ښه توګه پوهیږي چې مسلمانان هیڅکله د یهودو په وجود په رسمیت پیژندلو سره راضي کیدی نشي، او له همدې امله تاسو ګورئ چې دوی د نورو لارو څخه دوی ته ننوځي ترڅو دوی له ترټولو مهمې برخلیک ټاکونکې موضوع څخه بې لارې کړي. هو، امریکا غواړي چې موږ د وسلو په موضوع تمرکز وکړو، مګر دوی پوهیږي چې وسلې هر څومره هم قوي وي، هغه به ګټه ونکړي او د یهودو په وجود په وړاندې نشي کارول کیدی که چیرې رسمي لبنان له دوی سره د پولو په ترسیم کولو سره په رسمیت وپیژني، او په دې توګه به دوی د فلسطین د مبارکې ځمکې په اړه د دوی حق په رسمیت پیژني، د مسلمانانو د حاکمانو او د فلسطین د واکمنۍ په پلمه.

د یهودو په وجود دا اعتراف د الله، د هغه د رسول او مومنانو سره خیانت دی، او د شهیدانو د ټولو هغو وینو سره خیانت دی چې د فلسطین د آزادۍ لپاره تویې شوې او لا هم توییږي، او له دې ټولو سره سره موږ لا هم په خپل امت کې د خیر هیله لرو چې ځینې یې په غزه هاشم او فلسطین کې جګړه کوي، او دوی موږ ته په خپلو وینو وایي: موږ به هیڅکله د یهودو وجود په رسمیت ونه پیژنو، حتی که دا موږ ته دا ټول او نور هم قیمت ولري... نو ایا موږ به په لبنان کې د یهودو په وجود په رسمیت پیژندلو سره موافقه وکړو، پرته له دې چې شرایط څومره سخت وي؟! او ایا موږ به له دوی سره د پولو په ترسیمولو سره موافقه وکړو، یعنې په دوی اعتراف، حتی که وسلې له موږ سره پاتې شي؟! دا هغه پوښتنه ده چې موږ باید د ناوخته کیدو دمخه ځواب ورکړو.

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده

ډاکټر محمد جابر

په لبنان ولایت کې د حزب التحریر د مرکزي اړیکو کمیټې مشر