2025-09-15
الـرادار: دارفور ته هرې خوا نه مرګ راځي!
د استادې / غاده عبدالجبار (ام اواب) په قلم
د دارفور د بې ځایه شویو او کډوالو د کمپونو عمومي همغږۍ ادارې ویلي، چې په دارفور کې د کولرا ناروغۍ له امله د مړو شویو کسانو شمېر ۴۲۹ ته رسېدلی او د اخته کسانو شمېر ۱۰۸۵۴ ته رسېدلی دی.
په دارفور کې د کولرا ناروغۍ د پېښو ثبتول د تېر جون له میاشتې راهیسې پیل شوي، خو د جولای له میاشتې راهیسې ټولیز شمېر په چټکۍ سره مخ په زیاتېدو دی. د دارفور د بې ځایه شویو او کډوالو د کمپونو د عمومي همغږۍ ادارې ویاند آدم رجال د راپور له مخې، پرون پنجشنبه په دارفور کې ۱۹۲ نوې پېښې او ۶ مړینې ثبت شوې دي. په راپور کې دا هم ویل شوي چې دغه ناروغي د دارفور په ډېری سیمو کې، په شمول د زالنجي شاوخوا سیمو، د مرکزي دارفور جبل مره، د جنوبي دارفور نیالا، د ختیځ دارفور شعریه سیمې نوي خزان او همدارنګه د بې ځایه شویو په کمپونو کې خپره شوې، چې په بې ساري ډول مخ په زیاتېدو ده. (سوډان ټربیون ۱۲ سپتمبر ۲۰۲۵)
تبصره:
دارفور چې له ۲۰۰۳ کال راهیسې د جګړو او نښتو له امله ځپل شوی، اوس د هر ډول جګړو ډګر ګرځېدلی چې هر ژوندی موجود پکې له منځه ځي؛ د سوډان له بېلابېلو سیمو څخه راټولې شوې جګړې وروسته له هغې چې په خرطوم او الجزیره کې د چټکو ځواکونو د کنټرول ساحې کمې شوې، نو ټولې جګړې د بهرنیو او کورنیو اجیرانو سره دارفور ته را انتقال شوې او په دې توګه په دې هېره شوې سیمه کې مرګ په هره وسیله تر بل هر څه ډېر موجود دی، سربېره پردې د طبي مرستو او نورو خدماتو د نشتوالي له امله ناروغۍ هم ډېرې شوې دي.
د الفاشر محاصره یوه بله غمیزه ده چې د انساني کرامت ټولو حدودو ته سپکاوی کوي؛ ژوند له لاسه ورکول کېږي او دې ښار ته د ژوند د هرې وسیلې د ننوتلو مخه نیول کېږي، دا ښار یوه مهمه جګړه ګڼل کېږي او د دارفور ځینې خوځښتونه چې د انګریزانو اجنټان دي په کې په کلکه سره جنګېږي، ځکه دا د دوی لپاره وروستۍ پاتې شوې سیمه ده، بل خوا چټک غبرګون ځواکونه چې د امریکا پلانونه عملي کوي، د دوی لپاره د چا مړ کېدل او څوک مري هیڅ اهمیت نلري او د هرې جګړې له بایللو وروسته په بې ګناه ملکي وګړو انتقام اخلي، دوی څو ځله د ښار په څنډه کې د ابو شوک د بې ځایه شویو پر کمپ بریدونه کړي، قتل عامونه یې کړي او خلک یې ځورولي دي. په دارفور کې بې ځایه شوي په ځمکه باندې ویده کېږي او اسمان یې پتو دی، دوی په خیمو کې ژوند کوي چې له واښو او ټوکرانو څخه جوړې شوې دي، دوی له څارویو سره ککړې اوبه څښي چې د باران څخه راټولې شوې وي او خواړه هم دومره نه وي چې دوی ته کفایت وکړي او هغه څه چې موجود دي له حیواناتو سره یې خوري، په دې سیمه کې سخته قحطي ده او د بارانونو له امله طبیعي ناورینونه هم رامنځته کېږي او د موسمي ویالو خپرېدل هم د دې لامل ګرځي چې تل آباد کلي ونیسي.
موږ دلته د خپلو هغو زامنو څخه چې د قوت او ځواک خاوندان دي په جدي توګه پوښتنه کوو چې ایا د دارفور خلکو ته د دې جګړو او نښتو څخه د خلاصون وخت نه دی راغلی چې دوی پکې هیڅ رول نلري؟ ایا وخت نه دی راغلی چې تاسو د دوی د ملاتړ لپاره حرکت وکړئ او د دوی هغه ظلم ختم کړئ چې له لسیزو راهیسې د امریکا او انګلستان په نیابتي جګړه کې پر دوی روان دی او تاسو یې شاهدان یاست؟! تاسو باید د خدای تعالی غږ ته ځواب ووایئ: ﴿وَإِنِ اسْتَنْصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ﴾.
منبع: الرادار
