
2025-09-23
رادار: تاسو ته خلاصون نشته اى زموږ د سوډان خلکو
نه امن او نه امان مګر د اسلام د نظام په سیوري کې
د تاریخ په اوږدو کې په سوډان کې د قبیلو تعدد د شخړې او جګړې لامل نه و، بلکې د هغه لامل د استعماري هیوادونو او د هغوی د اجیرانو ترمنځ روانه سیاسي او نظامي شخړه وه، چې کروندې او نسلونه یې له منځه یوړل، په ځانګړې توګه وروسته له هغه چې هیواد یې وویشلو او د فتنې تخم یې وکرلو. قومي او فرقه یي جګړې لکه څنګه چې نن شتون لري او په بشپړه توګه لکه څنګه چې د لومړۍ جهالت په وخت کې پیښیدل، د اسلام له ورکیدو او د دولت له ړنګیدو راهیسې خلک د جهالت احکامو ته راستانه شوي دي او د قبیلې په اساس جګړه کوي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم منع کړې او په دې اړه یې ټینګار کړی دی، چیرته چې هغه وفرمایل: "څوک چې د عمي تر بیرغ لاندې جګړه کوي او د تعصب غوښتنه کوي یا د تعصب لپاره غضب کیږي، نو هغه جاهلي مرګ مړ کیږي."
له همدې امله د سوډان خلکو ته په کار ده چې پوه شي چې موجوده سیاسي منځګړیتوب، چې د شعوري سیاسي فکر څخه بې برخې دی او له کافر لویدیځ سره تړلی دی، د بحرانونو او ستونزو لامل دی، د کرکې پر بنسټ د سیاسي قطبیت په پایله کې چیرته چې پرله پسې حکومتونو قبیلې د خپلو شخړو لپاره د سونګ توکو په توګه کارولې، نو دوی د قبیلوي قطبیت په برخه کې د ګوندونو په څیر روان شول، او هغه څه چې په دارفور کې پیښ شوي او پیښیږي د دې ښه بیلګه ده، دا هغه وخت دی چې ځینې قبیلې د وسله والو یاغي ډلو ملاتړ وکړ، چې له امله یې حکومت په ځواب کې خپلې وفادارې قبیلې وسله والې کړې او د یاغیانو په وړاندې یې په جګړه کې وکارولې، او د سوډان په ټولو سیمو کې د پرله پسې حکومتونو په دې تګلاره قیاس وکړئ، کوم چې په ټولو سیمو کې د تاو تریخوالي او بې باوري حالت رامینځته کړ تر دې چې ټول هیواد په هره لحظه کې د چاودیدو وړ د بارودو ډک شو، په داسې حال کې چې په دې شخړه او وحشي قبیلوي جګړه کې یوازینی بایلونکی د هیواد خلک دي، دوی لاهم د خپلو وینو او روحونو په بدل کې ډیره بیه ورکوي، دوی له بده مرغه یوازې ارزانه وسیلې دي چې یو بل وژلو لپاره کارول کیږي!
اسلام د مسلمان وینه ډیره ارزښتناکه ګرځولې ده، نو الله سبحانه وتعالی فرمایلي دي: ﴿ژباړه: او څوک چې یو مومن په قصدي توګه ووژني، نو د هغه جزا دوزخ دی، په هغه کې به تل وي، او الله به پر هغه غضب وکړي او هغه به لعنت کړي او هغه ته به لوی عذاب تیار کړي﴾ او رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي: «د دنیا زوال د الله په نزد له ناحقه د یو مومن له وژلو څخه اسان دی» او همدارنګه یې فرمایلي دي: «کله چې دوه مسلمانان په خپلو تورو سره مخامخ شي، نو قاتل او مقتول دواړه په اور کې دي» نو مونږ د رسول الله صلی الله علیه وسلم له پیروي څخه چیرته یو؟ او مونږ د الله عزوجل کتاب ته له رجوع کولو څخه چیرته یو چې فرمایي: ﴿ژباړه: اې خلکو! بېشکه مونږ تاسو له یو نر او ښځې پیدا کړی یاست او تاسو مو قبیلې او قومونه ګرځولي ترڅو تاسو یو بل وپېژنئ، بېشکه ستاسو تر ټولو زیات عزتمن د الله په نزد هغه دی چې ډېر پرهېزګار دی، بېشکه الله ښه پوهېدونکی او خبردار دی﴾؟ له همدې امله موږ ته لازمه ده چې د خپلو وینو د دوامداره بهېدو د بندولو او د الله او د هغه د رسول د امرونو په پیروي سره د کافر لویدیځ د پلان د بندولو لپاره هڅه وکړو، یعنې د اسلام په حاکمولو سره، قبیلوي جګړه به ونه درول شي، حالات به ارام نشي او د بې ګناه خلکو په ژوند باندې لوبې به یوازې اسلام ته په بیرته ستنیدو او د هر هغه څه په ماتولو سره ودرول شي چې د هغه خلاف وي.
مګر اسلام یوازې په واکمنۍ سره کیدی شي، یعنې د داسې دولت په واسطه چې هغه تطبیق کړي او نړۍ ته یې په دعوت او جهاد سره ورسوي، او دا د نبوت په طریقه د خلافت دوهم راشده دولت دی، په دې کې به حکومتولي مسؤلیت وي نه غنیمت، نو دا به د روغتیا، تعلیم، امنیت او د خلکو د کرنې او صنعت د پیاوړتیا او د څړځایونو د لارو د خلاصولو دنده ترسره کوي ترڅو د بزګرانو او شپونانو ترمنځ اړیکه رامینځته نشي، نو دا به د ګډوډونکو لاسونه په بې رحمۍ سره پرې کوي، او د قانون څخه د سرغړونکو په اړه د حدودو په پلي کولو سره به د وژنې، سوځولو او لوټمارۍ ټول مظاهر پای ته ورسوي.
د خلافت دولت یوازینی دولت دی چې د دې وړتیا لري چې خلک د اسلام په عظیم اساس د یو واحد امت په توګه سره یوځای کړي نه د توکمپالنې، قبیلې او وطن پالنې په اساس، ځکه چې دا د اسلام د احکامو او واکمنۍ سره پرمخ ځي، دا هغه واکمني ده چې مسلمانان یې سره یوځای کړل او په الله کې یې وروڼه جوړ کړل، نو د ابوبکر العربي او بلال الحبشي او سلمان الفارسي او صهیب الرومي او حمزه القرشي او معاذ الانصاري ترمنځ یې یووالی راوست...
یوازې لوی اسلام د بشري تاریخ په اوږدو کې هغه و چې مختلف قومونه، نژادونه او قبیلې یې په یوه امت کې سره یوځای کړل، دا په مدینه منوره کې بند پاتې نه و، بلکې په ټوله ټاپو کې خپور شو او د اسلام د خپرولو لپاره اسلامي فتوحات ترسره شول، نو مسلمانانو عراق فتح کړ، او عیسویان، مزدکیان او زردشتیان په هغه کې د عربو او فارسیانو څخه اوسیدل، او دوی فارس فتح کړ او هلته عجم، یهود او رومیان اوسیدل، او دوی شام فتح کړ او دا د روم یوه سیمه وه چې په هغه کې سوریایان، ارمنیان، رومیان او عرب اوسیدل، او دوی شمالي افریقا فتحه کړه چیرته چې بربر اوسیدل، او دوی سند، خوارزم، سمرقند او اندلس فتح کړل، او دوی دا ټول خلک په یو امت کې سره یوځای کړل، د دوی ترمنځ هیڅ توپیر نشته، نو د اسلام نور په لنډ وخت کې د نړۍ په ګوټ ګوټ کې خپور شو، دا ځکه چې د اسلام امرونه د رعیت ته د انساني لید څخه د کتو غوښتنه کوي، نه د توکمپالنې، فرقه پالنې یا مذهب پالنې له نظره، ځکه چې د اسلام احکام په ټولو باندې پلي کیږي، نو ټول خلک د اسلامي دولت رعیت شول، د مسلمان او غیر مسلمان ترمنځ هیڅ توپیر نشته او هیڅوک په بل باندې ظلم نه کوي او که پیښ شي، نو اسلام یې منع کوي او مخنیوی یې کوي، الله تعالی فرمایلي دي: ﴿ژباړه: او د یو قوم دښمني تاسو دې ته وه نه هڅوي چې بې انصافي وکړئ، انصاف وکړئ، دا تقوا ته ډېره نږدې ده﴾، او د ټولو خلکو لپاره د قضا په وړاندې په حکم کې مساوات دی، او د حکومت نظام د دولت د برخو ترمنځ د یووالي حکم کوي، همدارنګه د بيت المال ته د هغې د وارداتو په پام کې نیولو پرته د هر ولایت د اړتیاوو د تضمین حکم کوي، کوم چې د دولت د ټولو ولایتونو د خلکو ترمنځ یوځای کیدل حتمي کوي.
له همدې امله په هر مسلمان او مسلمانه واجبه ده چې د دې لوی فرض د قیام لپاره کار وکړي، د نبوت په طریقه د خلافت د صرح لپاره. ﴿ژباړه: بېشکه دا ستاسو امت یو واحد امت دی او زه ستاسو رب یم، نو زما عبادت وکړئ﴾.
د استاد / رنا مصطفی لخوا لیکل شوی
منبع: رادار
