له چین سره د امریکا په ګټه یوې سوداګریزې هوکړې ته رسیدل
خبر:
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اعلان وکړ چې له چین سره د ګمرکي تعرفو په اړه یوې هوکړې ته رسیدلي دي او په ویاړ یې وویل: "زموږ هوکړه له چین سره لاسلیک شوه." هغه زیاته کړه: "دواړو هیوادونو د جینیوا په ښار کې د تیرې می میاشتې په هوکړه کې د صادرولو محدودیتونو د کمولو سره موافقه کړې ده." په بدل کې به متحده ایالات چینايي زده کونکو ته اجازه ورکړي چې په امریکایی پوهنتونونو کې شامل شي وروسته له هغې چې د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو تیره میاشت د ځینو چینایي زده کونکو د ویزو د سخت لغوه کولو پلان اعلان کړ.
د امریکا ولسمشر د چهارشنبې په ورځ تایید کړه چې په دې هوکړه کې "بشپړ مقناطیس او هر ډول نادره ځمکني منرالونه چې اړین دي امریکا ته به د چین لخوا مخکې له مخکې چمتو شي." ټرمپ اشاره وکړه چې امریکا به "په ټولیز ډول ۵۵٪ ګمرکي تعرفې ترلاسه کړي، پداسې حال کې چې چین به یوازې ۱۰٪ ګمرکي تعرفې ترلاسه کړي." ټرمپ وویل: "له چین سره اړیکې خورا ښې دي."
تبصره:
له امریکا او چین تر منځ د ګمرکي تعرفو د لوړولو په مسله کې له سختو ستونزو وروسته چې تر ۱۵۰ سلنې ډېرې ورسېدې او د دواړو خواوو له خوا د یو بل په وړاندې له سختو بندیزونو وروسته، د امریکا او چین مذاکره کوونکو ډلو د یوې نوې هوکړې له لارې داسې حل لارې ته ورسېدې چې دواړو خواوو ته د منلو وړ وې او په ښکاره توګه امریکا ته یې ډېرې ګټې ورکړې، داسې ښکاري چې چین اړ شو چې امریکا ته یې د محدودو ګټو په بدل کې ورکړي.
د هغې هوکړې له مخې چې دواړو هیوادونو تصویب کړې، امریکا به په موقتي توګه د چینایي توکو په ګمرکي تعرفو کې له ۱۴۵٪ څخه ۳۰٪ ته راټیټ کړي، په داسې حال کې چې چین به په امریکایي وارداتو باندې ګمرکي تعرفې له ۱۲۵٪ څخه ۱۰٪ ته راټیټ کړي، او چین به له دې څخه خطرناکه او مهمه خبره دا وکړي چې امریکا ته به نادر ځمکني منرالونه ورکړي په بدل کې چې امریکا چینایي زده کونکو ته اجازه ورکړي چې په خپلو پوهنتونونو کې شامل شي، او دا په هیڅ صورت د نادر موادو له صادرولو سره د پرتلې وړ نه ده، کوم چې د چینایي حاکمیت یوه مسله ده چې له لاسه وتلې ده!
په دې مسله کې د چین د امریکا لپاره تسلیمیدل او د چین لخوا د نادر منرالونو چمتو کول د چین د سختې کمزورۍ ښکارندويي کوي، د ځواک هغه یوازینۍ پاڼه چې په خپل لاس کې یې درلوده، هغه امریکا ته د نادر موادو نه صادرول وو، چې له لاسه یې ورکړه، او دا د دې ډېرې مهمې پاڼې څخه د لاس اخیستنې ښکارندويي کوي، سربېره پر دې د دوی تر منځ د ګمرکي تعرفو عدم مساوات ښیي چې تر کومه حده دوی د امریکا د دیکتاتورۍ سره تسلیم دي.
داسې ښکاري چې چین اوس مهال د یوې اوږدې مودې لپاره د امریکا د طوفان په وړاندې د سر ټیټولو ته غاړه ایښې ده، ترڅو له امریکا سره خپل ورک شوی توازن بیرته ترلاسه کړي او هیله ده چې په نږدې راتلونکي کې یې نړیوال وضعیت ښه شي.
دا د تحریر ګوند د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره لیکل شوی
احمد الخطواني