هل يقترب النظام الدولي الليبرالي الأمريكي من نهايته؟
هل يقترب النظام الدولي الليبرالي الأمريكي من نهايته؟

الخبر:   توقع صندوق النقد الدولي أسوأ انكماش اقتصادي له منذ الكساد الكبير في الثلاثينات، وقالت كريستينا جورجيفا، المديرة الإدارية لصندوق النقد الدولي "نتوقع أسوأ تداعيات اقتصادية منذ الكساد الكبير". كما ويشارك مفوضية الاتحاد الأوروبي التقييم نفسه حيث يواجه "صدمة لا سابقة لها منذ الكساد الكبير". وتثير مثل هذه التصريحات التحذيرية أسئلة مثيرة للاهتمام حول ما إذا كان الغرب يواجه أزمة اقتصادية هائلة أو ربما أسوأ بكثير مما يظن فيها.

0:00 0:00
Speed:
May 09, 2020

هل يقترب النظام الدولي الليبرالي الأمريكي من نهايته؟

هل يقترب النظام الدولي الليبرالي الأمريكي من نهايته؟

الخبر:

توقع صندوق النقد الدولي أسوأ انكماش اقتصادي له منذ الكساد الكبير في الثلاثينات، وقالت كريستينا جورجيفا، المديرة الإدارية لصندوق النقد الدولي "نتوقع أسوأ تداعيات اقتصادية منذ الكساد الكبير". كما ويشارك مفوضية الاتحاد الأوروبي التقييم نفسه حيث يواجه "صدمة لا سابقة لها منذ الكساد الكبير". وتثير مثل هذه التصريحات التحذيرية أسئلة مثيرة للاهتمام حول ما إذا كان الغرب يواجه أزمة اقتصادية هائلة أو ربما أسوأ بكثير مما يظن فيها.

التعليق:

يتواجه رأي الأغلبية بأن الغرب يواجه اضطراباً اقتصادياً يتراوح ما بين الركود الكبير إلى الكساد الكبير، ويتوقع عدد قليل فقط أنّ تداعيات اقتصادية ستصيب العالم ستتجاوز الكساد العظيم الذي حصل في الثلاثينات من القرن الماضي. ومع ذلك، فإن هناك مجموعة صغيرة، وهي في ازدياد، كانت تشاهد الحضارة الغربية وهي في طريقها إلى التدهور الاقتصادي، هي وهيمنتها في العالم، حتى قبل أزمة الفيروس التاجي.

وفي عام 1997، ذكر المؤرخان ويليام شتراوس ونيل هاو في كتابهما "التحول الرابع" نبوءة أمريكية قالوا إنه في حوالي عام 2008 ستدخل الولايات المتحدة في أزمة ستبلغ ذروتها في عشرينات القرن الواحد والعشرين. ووفقاً لبيتر تورتشين عالم الأنثروبولوجيا التطوري في جامعة كنيتيكت، فإن العالم يمر بنوبات من دورة علمانية كل مائتين إلى ثلاثمائة سنة، حيث يفوق فيه عرض العمالة الطلب ويزداد الفرق في الثراء بين الأغنياء وعامة الناس، وسيتبع ذلك الاقتتال الداخلي بين النخب في المجتمع، ويزداد عدد الفقراء بشكل كبير، وسيدخل المجتمع في مرحلة مدمرة، وسينهار في آخر المطاف. وتحدث تورتشين أيضاً عن دورة أقصر بكثير من 50 عاماً، وهي دورة مدمّرة بالقدر نفسه. وبناءً على دراسته لتاريخ أمريكا، تنبأ تورتشين في عام 2010 بأن الدورة القصيرة القادمة ستحل في عام 2020 ولكنها ستتزامن مع الدورة الأطول، مما سيتسبب في فوضى غير مسبوقة.

طوّر مالك صندوق التحوط الملياردير راي داليو نظرية شبيهة، والتي يفضّل تسميتها بدورة الديون الطويلة. ومن وجهة نظر داليو فقد تحدث بأن هذه الدورة تحصل كل 50 إلى 75 عاماً، وتعرض أربع ميزات بارزة وهي: صعود الابتكار، ونخبة سياسية شديدة الانقسام، والتعاون القليل جداً بين الدول في الخارج، وتحدٍّ صاعد. وقد انتهت دورة الديون الطويلة الأخيرة في عام 1945، بعد أن أثار الكساد الكبير ألمانيا لتحدي النظام العالمي البريطاني، وانتصرت بريطانيا في الحرب، ولكنها خسرت موقعها الدولي لصالح أمريكا، والتي أنشأت سياسة اقتصادية وسياسية جديدة تستند إلى اتفاقيات بريتون وودز. ووفقاً لداليو فإن عام 2020 هو نهاية دورة الديون الطويلة، وستؤدي إلى إعادة هيكلة جذرية للاقتصاد العالمي مع وجود الصين في المقدمة. وقبل وقت طويل من تنبؤ تورتشين وداليو تنبأ أوزوالد سبينجلر في عام 1922 بموت الحضارة الغربية، وأكد أن الغرب دخل موسمه الأخير، أي في الشتاء.

إنّ النظريات السابقة مثيرة للاهتمام، ويجب أن تثير بعض التفكير لدى الناس حول ما يمكن توقعه في ما بعد الفيروس التاجي قبل الوباء بوقت طويل، وكان بإمكان المراقب الذكي تحديد عدة اتجاهات أساسية تهدد النظام العالمي الأمريكي، مثل اتجاهات صعود القومية المفرطة، وتقليص سلاسل التوريد العالمية إلى الشواطئ المحلية، والأنانية محل العولمة، وتقديم العلاقات الثنائية على التعددية، والتفاوت العالمي الشديد في الثروة، خاصة في الاقتصادات المتقدمة، وفشل الأدوات الاقتصادية غير التقليدية مثل عدم الاهتمام بمعدلات الفائدة والبورصة إلى تحفيز النمو الاقتصادي، وارتفاع الديون العالمية، وعدم الثقة في المؤسسات الدولية، وأن القطار قد فات النظام الليبرالي في أمريكا.

قال الله تعالى: ﴿قُلْ لَا أَمْلِكُ لِنَفْسِي ضَرّاً وَلَا نَفْعاً إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ إِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ فَلَا يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً وَلَا يَسْتَقْدِمُونَ﴾، بعض الحضارات ترتفع وتنخفض، بينما تُدمر أخرى بالكامل. وبالمثل، قد تصعد أمة ما لتصبح الدولة الرائدة بسبب ظرف دولي ما ولكن سرعان ما تسقط. والمسلم الواعي هو الذي يتابع الوضع الدولي بجدية، ويفهم الاتجاهات السياسية فيه، ويبحث عن فرص لإعادة الأمة الإسلامية إلى مكانها الصحيح قائدة للبشرية. قال الله تعالى: ﴿كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ﴾.

تعرض أزمة الفيروس التاجي فرصة ممتازة لأولئك الذين في السلطة لقلب ميزان القوى ضد القوى الاستعمارية الغربية ولإقامة دولة الخلافة على منهاج النبوة، قال الله تعالى: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ﴾.

كتبه لإذاعة المكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير

عبد المجيد بهاتي

More from خبرونه او تبصرې

ترکیه او عربي رژیمونو له حماس څخه د وسلو ایښودلو غوښتنه وکړه

ترکیه او عربي رژیمونو له حماس څخه د وسلو ایښودلو غوښتنه وکړه

(ژباړل شوی)

خبر:

د جولای په 29 او 30 نیټو د فرانسې او سعودي عربستان په مشرۍ په نیویارک کې د ملګرو ملتونو یو لوړ پوړی نړیوال کنفرانس د "فلسطین قضیې ته د سوله ایزې حل لارې موندل او د دوو دولتونو د حل لارې پلي کول" تر عنوان لاندې جوړ شو. د غونډې په تعقیب، چې موخه یې د فلسطین د دولت په توګه په رسمیت پیژندل او په غزه کې د جګړې پای ته رسول وو، یو ګډه اعلامیه لاسلیک شوه. د اروپايي اتحادیې او د عرب دولتونو لیګ ترڅنګ، ترکیې هم د 17 نورو هیوادونو تر څنګ په اعلامیه لاسلیک وکړ. په دې اعلامیه کې، چې له 42 مادو او یو ضمیمې څخه جوړه شوې وه، د حماس لخوا د الاقصی طوفان عملیات وغندل شول. ګډونوالو هیوادونو له حماس څخه وغوښتل چې وسلې کیږدي او خپل مدیریت د محمود عباس رژیم ته وسپاري. (وکالات، د جولای 31، 2025).

تبصره:

هغو هیوادونو ته په کتو چې کنفرانس یې اداره کاوه، د امریکا شتون په ښکاره ډول څرګند دی، او که څه هم دوی د پریکړو کولو واک یا نفوذ نلري، د سعودي رژیم، د دوی خدمتګار، د فرانسې سره ملتیا تر ټولو ښکاره ثبوت دی.

په دې اړه، د فرانسې ولسمشر ایمانویل ماکرون د جولای په 24 مه وویل چې فرانسه به په سپتمبر کې په رسمي توګه د فلسطین دولت په رسمیت وپیژني، او دا به د G7 هیوادونو څخه لومړنی هیواد وي چې دا کار کوي. د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیر فیصل بن فرحان آل سعود او د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر جان نويل بارو په کنفرانس کې یو مطبوعاتي کنفرانس جوړ کړ او د نیویارک د اعلامیې موخې یې اعلان کړې. په حقیقت کې، د کنفرانس وروسته په خپره شوې اعلامیه کې، د یهودو د رژیم قتل عامونه وغندل شول پرته له دې چې د دوی په وړاندې کوم مجازات ونیول شي، او له حماس څخه وغوښتل شول چې وسلې کیږدي او د غزې اداره محمود عباس ته وسپاري.

د منځني ختیځ په نوې ستراتیژۍ کې چې امریکا د ابراهیم تړونونو په اساس د پلي کولو هڅه کوي، د سلمان رژیم د برید مشري کوي. له جګړې وروسته به له سعودي عربستان سره د یهودو له رژیم سره عادي اړیکې پیل شي. بیا به نور هیوادونه هم تعقیب کړي، او دا څپه به له شمالي افریقا څخه تر پاکستان پورې په یو ستراتیژیک ایتلاف بدله شي. همدا ډول د یهودو رژیم ته به د دې ایتلاف د یوې مهمې برخې په توګه امنیتي تضمین ورکړل شي. بیا به امریکا دا ایتلاف د چین او روسیې په وړاندې خپله جګړه کې د سونګ په توګه وکاروي، او ټوله اروپا به تر خپلو وزرونو لاندې راولي، او البته، د خلافت دولت د جوړیدو احتمالاتو په وړاندې به یې وکاروي.

د دې پلان په وړاندې اوسنی خنډ د غزې جګړه او بیا د امت غوسه ده، چې مخ په زیاتیدو ده او د چاودنې په حال کې ده. له همدې امله، متحده ایالاتو غوره وګڼله چې اروپايي اتحادیه، عربي رژیمونه او ترکیه د نیویارک په اعلامیه کې د نوښت مشري وکړي. داسې انګیرل کیږي چې په اعلامیه کې د پریکړو منل به اسانه وي.

خو د عربي رژیمونو او ترکیې دنده دا ده چې امریکا راضي کړي او د یهودو رژیم وساتي، او د دې اطاعت په بدل کې، خپل ځانونه د خپلو خلکو له غوسې څخه وساتي او د واک د ارزانه پات شونو سره ذلیل ژوند وکړي تر څو چې وغورځول شي او یا د اخرت په عذاب اخته شي. د اعلامیې په اړه د ترکیې تحفظ، د دوو دولتونو د حل په نوم د پلان د پلي کولو په شرط، یوازې د اعلامیې د اصلي هدف پټولو او د مسلمانانو د ګمراه کولو هڅه ده، او هیڅ ریښتینی ارزښت نلري.

په پای کې، د غزې او ټول فلسطین د آزادولو لاره د یوه خیالي دولت له لارې نه ده چې یهودان پکې ژوند کوي. د فلسطین لپاره اسلامي حل په غصب شوې ځمکه کې د اسلام حکومت دی، او دا د غاصب سره جګړه ده، او د مسلمانانو لښکرې د دې لپاره بسیج کول دي چې یهودان له دې مبارکې ځمکې څخه وباسي. او دایمي او بنسټیز حل د خلافت د راشد دولت جوړول او د خلافت په سپر سره د اسراء او معراج د مبارکې ځمکې ساتنه ده. ان شاء الله، هغه ورځې لرې نه دي.

رسول الله ﷺ وفرمايل: «قيامت به تر هغه وخته نه راځي، تر څو چې مسلمانان له يهودانو سره جګړه ونه کړي، مسلمانان به دوی ووژني، تر دې چې يهودي د ډبرې او ونې تر شا پټ شي، نو ډبره يا ونه به وايي: اې مسلمانه، اې د الله بنده، دا يو يهودي زما تر شا دی، راشه هغه ووژنه» (رواه مسلم)

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده

محمد امین یلدریم

هغه څه چې امریکا یې غواړي د یهودو په وجود رسمي اعتراف دی، حتی که وسلې هم پاتې شي

هغه څه چې امریکا یې غواړي د یهودو په وجود رسمي اعتراف دی، حتی که وسلې هم پاتې شي

خبر:

د لبنان ډېری سیاسي او امنیتي خبرونه د هغې وسلې په اړه دي چې د یهودو وجود په نښه کوي، له بلې هېڅ وسلې پرته او د ډېری سیاسي شنونکو او خبریالانو لخوا پرې تمرکز کیږي.

تبصره:

امریکا غواړي هغه وسلې چې د یهودو سره یې جګړه کړې، لبنان پوځ ته وسپارل شي او د ټولو خلکو په لاس کې پاتې نورې وسلې ورته مهمې ندي چې په کور دننه کې کارول کیدی شي کله چې دوی ته پکې ګټه ښکاري یا په ګاونډیو هیوادونو کې د مسلمانانو ترمنځ.

امریکا چې زموږ د مسلمانانو تر ټولو لوی دښمن دی، دا په ښکاره، بلکې په بې شرمۍ سره وویل، کله چې د هغې استازي براک د لبنان څخه وویل چې هغه وسله باید د لبنان دولت ته وسپارل شي چې د فلسطین د غاصب یهودو په ضد کارول کیدی شي، او نورې هېڅ انفرادي یا منځنۍ وسلې نه، ځکه چې دا د یهودو وجود ته زیان نه رسوي، بلکې د مسلمانانو ترمنځ د جګړې لپاره د تکفیریانو، افراطیانو، رجعت پسندو یا وروسته پاتې په پلمه د امریکا او ټول لوېدیځ خدمت کوي، یا د نورو هغو صفاتو په پلمه چې دوی د مذهب، قومیت، نژاد یا حتی د مسلمانانو او نورو هغو کسانو ترمنځ چې له موږ سره یې سلګونه کاله ژوند کړی او له موږ څخه یې یوازې د عزت، مال او ځان ساتنه لیدلې، تغذیه کوي او موږ پر دوی هغه قوانین پلي کول چې پر ځانونو یې پلي کوو، د دوی لپاره هغه څه دي چې زموږ لپاره دي او د دوی په اړه هغه څه دي چې زموږ په اړه دي. شرعي حکم د مسلمانانو په منځ کې د حکومت اساس دی، که د دوی ترمنځ وي او که د دولت د نورو رعیتونو سره.

څرنګه چې زموږ تر ټولو لوی دښمن امریکا هغه وسلې له منځه وړل یا بې طرفه کول غواړي چې د یهودو وجود ته زیان رسوي، نو بیا ولې سیاستوال او خبریالان په دې باندې تمرکز کوي؟!

او ولې تر ټولو مهم موضوعات په رسنیو او د وزیرانو په شورا کې د امریکایی دښمن په غوښتنه وړاندې کیږي، پرته له دې چې په ژوره توګه وڅیړل شي او په امت باندې د هغې د خطرناکۍ اندازه څرګنده شي، او تر ټولو خطرناکه یې د یهودو له وجود سره د ځمکنیو پولو ترسیم دی، یعنې د دې غاصب وجود په رسمیت پیژندل، او په داسې توګه چې له هغې وروسته هیڅوک حق نلري چې وسلې، یعنې هره وسله د فلسطین لپاره پورته کړي، کوم چې د ټولو مسلمانانو ملکیت دی او یوازې د فلسطین د خلکو نه دی، لکه څنګه چې دوی هڅه کوي موږ قانع کړي لکه څنګه چې دا یوازې د فلسطین خلکو پورې اړه لري؟!

خطر په دې کې دی چې دا موضوع کله د سولې تر عنوان لاندې وړاندې کیږي، کله د روغې تر عنوان لاندې، او کله هم په سیمه کې د امنیت تر عنوان لاندې، یا د اقتصادي، سیاحتي او سیاسي سوکالۍ تر عنوان لاندې، او د هغه سوکالۍ په اړه چې دوی مسلمانانو ته د دې مسخ شوي وجود په رسمیت پیژندلو په صورت کې وعده ورکوي!

امریکا په ښه توګه پوهیږي چې مسلمانان هیڅکله د یهودو په وجود په رسمیت پیژندلو سره راضي کیدی نشي، او له همدې امله تاسو ګورئ چې دوی د نورو لارو څخه دوی ته ننوځي ترڅو دوی له ترټولو مهمې برخلیک ټاکونکې موضوع څخه بې لارې کړي. هو، امریکا غواړي چې موږ د وسلو په موضوع تمرکز وکړو، مګر دوی پوهیږي چې وسلې هر څومره هم قوي وي، هغه به ګټه ونکړي او د یهودو په وجود په وړاندې نشي کارول کیدی که چیرې رسمي لبنان له دوی سره د پولو په ترسیم کولو سره په رسمیت وپیژني، او په دې توګه به دوی د فلسطین د مبارکې ځمکې په اړه د دوی حق په رسمیت پیژني، د مسلمانانو د حاکمانو او د فلسطین د واکمنۍ په پلمه.

د یهودو په وجود دا اعتراف د الله، د هغه د رسول او مومنانو سره خیانت دی، او د شهیدانو د ټولو هغو وینو سره خیانت دی چې د فلسطین د آزادۍ لپاره تویې شوې او لا هم توییږي، او له دې ټولو سره سره موږ لا هم په خپل امت کې د خیر هیله لرو چې ځینې یې په غزه هاشم او فلسطین کې جګړه کوي، او دوی موږ ته په خپلو وینو وایي: موږ به هیڅکله د یهودو وجود په رسمیت ونه پیژنو، حتی که دا موږ ته دا ټول او نور هم قیمت ولري... نو ایا موږ به په لبنان کې د یهودو په وجود په رسمیت پیژندلو سره موافقه وکړو، پرته له دې چې شرایط څومره سخت وي؟! او ایا موږ به له دوی سره د پولو په ترسیمولو سره موافقه وکړو، یعنې په دوی اعتراف، حتی که وسلې له موږ سره پاتې شي؟! دا هغه پوښتنه ده چې موږ باید د ناوخته کیدو دمخه ځواب ورکړو.

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده

ډاکټر محمد جابر

په لبنان ولایت کې د حزب التحریر د مرکزي اړیکو کمیټې مشر