جريدة الراية: البعد الحقيقي للهجرة النبوية
October 20, 2015

جريدة الراية: البعد الحقيقي للهجرة النبوية

Raya sahafa

2015-10-21

جريدة الراية: البعد الحقيقي للهجرة النبوية

كانت هجرة النبي ﷺ إلى يثرب، التي عرفت من حين وصوله إليها بمدينة النبي واختصارًا بالمدينة، إيذانًا بفجر جديد أطل على البشرية، ومعلمًا تاريخيًا ليس له مثيل في ابتداء التطبيق العملي لرسالة الإسلام وطريقته الخاصة المتميزة في العيش. فالدولة الإسلامية التي شيد صرحها رسول الله ﷺ بتعليمات الوحي الرباني لم تكن لها سابقة من قبل، ورغم أن بعض الأنبياء والرسل قد أوتوا الحكم والسلطان من قبل إلا أنّ الرسالة التي كلّفوا بها حينها كانت خاصة بهم وبقومهم، أما رسالة الإسلام التي أنزلت على محمد ﷺ فقد كانت رسالة عامة لسائر البشر وإلى يوم الدين، ومن هنا فإنّ بناء المجتمع الإسلامي في يثرب - المدينة - وبناء الدولة الإسلامية التي صاغت جميع شؤون الحياة في المجتمع الوليد الناشئ جاءت لتكون منارةً ونبراسًا تضيء للبشرية طريقها للعيش بسعادة وهناء في ظل الشريعة الإسلامية الخالدة.


وبعيدًا عن احتفالات المسلمين بذكرى الهجرة النبوية، وهم يحتفلون بها في أول محرم من كل عام هجري مع أنّ الرسول ﷺ وصل المدينة في يوم الجمعة الثاني عشر من ربيع الأول من السنة الرابعة عشرة للبعثة، فإنّ المعنى الحقيقي للهجرة يتمثل في كونها شكلت حدًا فاصلا بين طورين من الرسالة النبوية: الطور المكي الذي شهد انطلاقة الدعوة منذ تنزل الوحي الرباني على محمد بن عبد الله ﷺ، ومرورًا بأعمال الصدام والكفاح العنيف ضد قادة الكفر الذين بذلوا كل ما في جعبتهم من وسائل في الإيذاء والقمع العنيف في محاولات يائسة ليطفئوا نور الله: من تعذيب المؤمنين وقتلهم إلى الحصار الاقتصادي الخانق إلى ملاحقة المهاجرين إلى الحبشة لإرجاعهم تحت سيطرتهم، ووصولا إلى التآمر لقتل النبي ﷺ عشية هجرته إلى يثرب. فالطور المكي كان عنوانه تسلط قادة الكفر على المؤمنين، أي أنّ المسلمين كانوا مستضعفين، أما الطور المدني فقد أصبح الإسلام في سدة الحكم والسيادة، فشرع المسلمون ليس فقط في بناء مجتمعهم الوليد الجديد وفق الرسالة الربانية بل في القيام بالأعمال التي تمكنهم من نشر الدعوة الإسلامية في العالم، وأول ذلك جوارهم في الحجاز وصولا إلى تحرير مكة من رجس الكفر وإزالة الأصنام الوثنية فيها وإخضاعها لحكم التوحيد، ومن ثم السياحة في الأرض لنشر كلمة الله حيثما وصلت جحافل المجاهدين شرقًا وغربًا. وبين هذا وذاك تتالى الوحي الرباني يرعى ويصوغ تفاصيل الحياة الإسلامية الجديدة في المدينة في أدق تفاصيلها وعلى كل الصعد: بين الفرد ونفسه، وبين الفرد وغيره من الناس، وبين أمة الإسلام وغيرها من الأمم، وبين الدولة الإسلامية الوليدة وسائر الدول الخارجية وصولا إلى التصدي للامبراطوريات الهرمة - الفرس والروم - التي كانت تسوم الناس سوء العذاب وتقوم على عقائد باطلة ما أنزل الله بها من سلطان.


فالرسول ﷺ لم يهاجر من مكة خوفا على نفسه وصونا لها من أذى قريش فما كان يحسب لذلك حسابا، بل كان همه وشغله الشاغل أن ينتقل في دعوته من مرحلة الدعوة إلى مرحلة التطبيق العملي، فلا عبرة للأفكار النظرية مهما كانت خلاّقة ما لم توضع موضع التطبيق، وبعد أن أثبتت الأحداث والوقائع تجمد المجتمع المكي في وجه الدعوة الإسلامية، كان لا بد من الهجرة إلى يثرب التي وفرت الأرضية الصالحة لانطلاقة الدولة الإسلامية بعد أن احتضن جل أهلها الدين الجديد وانتشر الإسلام في كل دورها أو معظمها، وتجسد هذا كله في بيعة العقبة الثانية التي بايع فيها قادة يثرب الرسول ﷺ على أن يمنعوه مما يمنعون منه نساءهم وأبناءهم ولهم الجنة.


وهكذا نرى، ولنا في رسول الله أسوة حسنة، أنّ ثباته ﷺ على المنهج الرباني في حمل الدعوة في مكة المكرمة وصبره، والصحابة الكرام رضوان الله عليهم، على المكاره والأذى دون أن يحيدوا قيد شعرة قد أثمر وآتى أكله في الأجل المضروب في علم الله الحكيم الخبير، فلم تزعزعهم الفتن ولا المحن ولا ما تفتقت عنه عقول قريش من أساليب وفنون التعذيب والمكر بالدعوة وأهلها. بل إننا نجد في جواب الرسول ﷺ لمولاه زيد بن حارثة الذي سأله، بعد أن خرج الرسول ﷺ ماشيا إلى الطائف، التي تبعد ستين ميلا عن مكة، ورده أهلها ردا قبيحا، "كيف تدخل عليهم يا رسول الله وقد أخرجوك (يعني قادة قريش) فقال ﷺ: «إنّ الله جاعل لما ترى فرجا ومخرجا وإن الله ناصر دينه ومظهر نبيه»، وفي جوابه هذا ملء الثقة واليقين بوعد الله الحق بإظهار دينه ونصرة نبيه. ونحن نعلم قوله تعالى ﴿قُل لاَّ أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلاَ ضَرًّا إِلاَّ مَا شَاء اللَّهُ وَلَوْ كُنتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لاَسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوءُ إِنْ أَنَاْ إِلاَّ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ﴾ فلو كان الرسول ﷺ يعلم أنّ النصر سيأتي من أهل يثرب، وأنّ أهل الطائف لن يقبلوا دعوته، لما عنى نفسه بالخروج إلى الطائف. كما أننا نجد في جواب الرسول ﷺ للعباس بن عبادة الذي قال له في ختام بيعة العقبة الثانية: والله الذي بعثك بالحق إن شئت لنميلنّ على أهل منى غدًا بأسيافنا، فأجابه: «لم نؤمر بذلك ولكن ارجعوا إلى رحالكم»، فإذن ما بين هذا وذاك، ومنه قوله ﷺ لآل ياسر وهم تحت التعذيب: «صبرًا آل ياسر فإنّ موعدكم الجنة»، نجد انضباطا دقيقا والتزاما بتوجيهات الوحي الرباني، يغفل عنه للأسف كثير من الدعاة والحركات الإسلامية اليوم، الذين يصرون على اتباع سبل ملتوية شوهاء بعد أن زعموا أنّ طريقة الرسول في حمل الدعوة ليست بواجب شرعي، وأباحوا لأنفسهم الاجتهاد في غير موضعه، فتعجلوا السير وخالفوا نهج النبي ﷺ في الطريقة الشرعية لإقامة الدولة الإسلامية، فمنهم من سلك سبيل الديمقراطية من انتخابات برلمانية وتحالفات مع جماعات علمانية تروج لفكر الاستعمار الكافر، بما في ذلك مقولة ما يسمى "دولة مدنية ذات مرجعية إسلامية"، ومنهم من أعرض عن العمل السياسي بالكلية مكتفيا بالوعظ والإرشاد، ومنهم من أبى إلا الإصرار على جعل الجهاد السبيل لإقامة الدولة الإسلامية مع أنّ الجهاد لم يشرّع إلا بعد إقامة الدولة، وشرّع لنشر الإسلام في العالم كما للدفاع عن الدولة بعد إقامتها، ومنهم من دفعه تعجله وقصر فهمه على زعم "تقاطع المصالح" فدعا إلى الاستعانة بهذه الحكومة أو تلك لإقامة الدولة الإسلامية، ولو أرادت هذه الحكومة المزعومة تطبيق الشرع لطبقته هي بدلا من محاربة الله ورسوله والداعين لتطبيق الشريعة، ولعلنا نفصل في مقال آخر الطريقة النبوية في كيفية إقامة دولة الخلافة على منهاج النبوة. فما أحرى المسلمين اليوم بالتوقف طويلا عند الدروس والعبر المستخلصة من نهج النبي ﷺ في حمل الدعوة في مكة وفي إقامته دولة الإسلام الأولى في المدينة، ومكانة الهجرة النبوية في هذه المسيرة المباركة.

بقلم: عثمان بخاش

مدير المكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير

المصدر: جريدة الراية

More from null

أبو وضاحة نيوز: په بورتسودان کې د دارفور د جلا کولو د توطیې د شنډولو لپاره وقفه او وینا

أبو وضاحة شعار

2025-11-14

أبو وضاحة نيوز: په بورتسودان کې د دارفور د جلا کولو د توطیې د شنډولو لپاره وقفه او وینا

د حزب التحریر/ سودان ولایت لخوا د امریکا لخوا د دارفور د جلا کولو د توطیې د شنډولو لپاره د کمپاین په ترڅ کې، د حزب التحریر/ سودان ولایت ځوانانو د جمعې له لمانځه وروسته، د 1447 هـ جمادی الاول 23، چې د 2025/11/14 نیټې سره سمون خوري، د بورتسودان ښار د دیم مدینه په سیمه کې د باشیخ جومات مخې ته وقفه وکړه.


په دې وقفه کې د حزب التحریر د رسمي ویاند مرستیال استاد محمد جامع ابو ایمن د حاضرینو په ډله کې وینا وکړه، او د دارفور د جلا کولو لپاره د روان پلان د شنډولو لپاره یې د کار کولو غوښتنه وکړه، هغه وویل: د دارفور د جلا کولو لپاره د امریکا پلان شنډ کړئ لکه څنګه چې مو جنوب جلا کړ، ترڅو د امت وحدت وساتل شي، اسلام ددې امت تفرقه او ټوټه کول حرام کړي دي، او د امت او دولت وحدت یې یوه برخلیک ټاکونکې قضیه ګرځولې ده، چې په مقابل کې یې یو ګام اخیستل کیږي، ژوند یا مرګ، او کله چې دا قضیه له خپل مقام څخه ښکته شوه، نو کافرانو، په سر کې یې امریکا، او د ځینو مسلمانانو په مرسته زموږ هیواد ټوټه کړ، او د سویلي سوډان برخه یې جلا کړه.. او ځینو زموږ له دې لویې ګناه څخه سترګې پټې کړې، او په تقصیر او بې پروایۍ کې ښکیل شول نو هغه جرم تیر شو! او دا دی نن امریکا بیرته راګرځي، د همدې پلان د پلي کولو لپاره، په همدې سناریو سره، د سوډان له بدن څخه د دارفور د جلا کولو لپاره، هغه څه چې دوی د وینې د پولو پلان بولي. د هغه جدا غوښتونکو په ملاتړ چې ټول دارفور یې نیولی دی او دوی په نیالا ښار کې د موازي حکومت په اعلانولو سره خپل جعلي دولت تاسیس کړی دی؛ ایا تاسو به امریکا ته اجازه ورکړئ چې دا ستاسو په هیواد کې وکړي؟!


بیا یې علماوو، د سوډان خلکو، او په وسله والو ځواکونو کې مخلصو افسرانو ته پیغام ورکړ چې د ټول دارفور د آزادولو او د جدایۍ د مخنیوي لپاره حرکت وکړي او دا فرصت لاهم شتون لري چې د دښمن پلان شنډ کړي، او دا دسیسه ناکامه کړي، او دا چې بنسټیزه درملنه د نبوت په طریقه د خلافت تاسیس کول دي، دا یوازې هغه ده چې امت ساتي، د هغه له وحدت څخه دفاع کوي، او د خپل رب شریعت قائموي.


بیا یې خپله وینا داسې پای ته ورسوله: موږ ستاسو وروڼه په حزب التحریر کې مو غوره کړې ده چې د الله تعالی سره یوځای شو، او د الله نصرت وکړو، او په هغه باور وکړو، او د رسول الله ﷺ زیری رښتیا کړو، نو راشئ زموږ سره ځکه چې الله زموږ نصرت کوونکی دی بې له شکه. الله تعالی فرمایي: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ}.


په سودان ولایت کې د حزب التحریر مطبوعاتي دفتر

سرچینه: أبو وضاحة نيوز

رادار: بابنوسه د الفاشر په قدم روان ده

الرادار شعار

13-11-2025

رادار: بابنوسه د الفاشر په قدم روان ده

د انجنیر/حسب الله النور لخوا

د چټکو ملاتړو ځواکونو تېره یکشنبه د بابنوسه ښار باندې برید وکړ او د سه شنبې په سهار یې خپل برید تکرار کړ.

الفاشر په زوره سره سقوط وکړ، یوه داسې فاجعه وه چې د سوډان وجود یې ولړزاوه او د خلکو زړونه یې ووینول، چېرته چې پاکې وینې توی شوې، ماشومان یتیمان شول، ښځې کونډې شوې او میندې بورې شوې.


او د ټولو هغو غمونو سره سره، په واشنګټن کې روانو خبرو اترو ته هیڅ زیان ونه رسیده، بلکې برعکس، د افریقا او منځني ختیځ په چارو کې د امریکا د ولسمشر سلاکار مسعد بولس د الجزیرې مستقیمې شبکې ته د ۲۰۲۵/۱۰/۲۷ نېټې په وینا کې وویل چې د الفاشر سقوط د سوډان د وېش لپاره لاره هواروي او د خبرو اترو په پرمختګ کې مرسته کوي!


په هغه مهمې شیبه کې، د سوډان ډېری خلکو پوه شول چې دا یوازې د یوې لرغونې دسیسې نوې فصل دی چې تل وفادارو خلکو ترې خبرداری ورکړی، د دارفور د بېلېدو دسیسه، چې غواړي د جګړې، لوږې او ورانۍ په وسایلو سره پلي شي.


او د هغو درې میاشتو اوربند په نوم یاد شوي ته د رد دایرې پراخه شوه، او د هغې سره مخالفت زیات شو، په ځانګړې توګه د هغو خبرونو له خپرېدو وروسته چې احتمال لري نهو میاشتو ته وغځول شي، چې دا په عملي توګه د سوډان سومالیا کول او د لیبیا په څېر د وېش واقعیت ګرځول دي چې له هغې څخه د خلاصون لاره نشته.


او کله چې د جګړې جوړونکو ونه شو کولای دا غږونه په لالچ سره خاموش کړي، دوی پریکړه وکړه چې دا په ډار سره خاموش کړي. په دې توګه، د برید کمپاس د بابنوسه په لور وګرځول شو، ترڅو د الفاشر د صحنې د تکرار لپاره ډګر وي. دوه کاله سخته محاصره، د هوایي اکمالاتو د بندولو لپاره د بار وړونکې الوتکې نسکورول، او د سوډان ښارونو یو وختي بمبارول، لکه ام درمان، عطبره، الدمازين، الأبيض، ام برمبيطه، ابو جبيهه او العباسيه، لکه څنګه چې د الفاشر په برید کې پیښ شوي وو.


په بابنوسه باندې د یکشنبې په ورځ برید پیل شو او د سه شنبې په سهار بیا پیل شو، د چټکو ملاتړو ځواکونو ورته میتودونه او وسیلې کارولې، کوم چې یې په الفاشر کې کارولې وې. او د دې لیکلو تر شیبې پورې، د بابنوسه د خلکو د ژغورلو لپاره د پوځ هیڅ ډول ریښتینې حرکت ندی لیدل شوی، په دردناک ډول د الفاشر له سقوط دمخه صحنې تکرارول.


که چیرې بابنوسه سقوط وکړي - خدای مه کړه - او د اوربند سره د مخالفت غږونه مړه نشي، نو دا غم به په بل ښار کې تکرار شي ... او همداسې به وي، تر څو چې د سوډان خلک په ذلت سره اوربند ته غاړه کیږدي.


دا په ښکاره ډول د سوډان لپاره د امریکا پلان دی؛ نو ای د سوډان خلکو، خبر اوسئ، او فکر وکړئ چې تاسو څه کوئ، مخکې لدې چې ستاسو د هیواد په نقشه کې یو نوی فصل ولیکل شي چې عنوان یې ویشل او ضایع کول دي.


د بابنوسه ټول خلک، چې شمېر یې ۱۷۷ زرو تنو ته رسیږي، لکه څنګه چې د الحدث په کانال کې د ۲۰۲۵/۱۱/۱۰ په تاریخ راغلي دي، په بشپړه توګه بې ځایه شوي، او دوی په خپلو مخونو ګرځي او هیڅ شی ته پام نه کوي.


چیغې وهل، ژړا کول، پر مخونو وهل او ګرېوانونه څیرې کول د ښځو له عادتونو څخه دي، مګر اوسنی حالت د نارینه توب او زړورتیا ته اړتیا لري ترڅو له بدۍ څخه انکار وکړي، او ظالم ودروي، او د حق کلمه پورته کړي او د پوځونو د خوشې کولو غوښتنه وکړي ترڅو د بابنوسه د ژغورلو لپاره حرکت وکړي، بلکې ټول دارفور بیرته ونیسي.


رسول الله ﷺ فرمایلي دي: «إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الظَّالِمَ فَلَمْ يَأْخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابٍ مِنْهُ». او هغه ﷺ فرمایلي دي: «إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوُا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمُ اللَّهُ بِعِقَابٍ».


او دا د ظلم تر ټولو سخته بڼه ده، او د لویو منکراتو څخه ده، چې زموږ خلک په بابنوسه کې یوازې پرېښودل شي لکه څنګه چې پخوا د الفاشر خلک یوازې پرېښودل شول.


هغه امریکا چې نن ورځ د سوډان د وېش هڅه کوي، هماغه ده چې پخوا یې جنوب بېل کړ، او د عراق، یمن، سوریې او لیبیا د وېش هڅه کوي، او لکه څنګه چې د شام خلک وايي "رسی په جار باندې دی"، تر دې چې ټوله اسلامي نړۍ په ګډوډۍ کې ډوبه شي، او الله تعالی موږ ته د یووالي بلنه راکوي.


الله تعالی فرمایلي دي: ﴿وَإِنَّ هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاتَّقُونِ﴾، او رسول الله ﷺ فرمایلي دي: «إِذَا بُويِعَ لِخَلِيفَتَيْنِ فَاقْتُلُوا الْآخَرَ مِنْهُمَا». او هغه فرمایلي دي: «إِنَّهُ سَتَكُونُ هَنَاتٌ وَهَنَاتٌ، فَمَنْ أَرَادَ أَنْ يُفَرِّقَ أَمْرَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَهِيَ جَمِيعٌ فَاضْرِبُوهُ بِالسَّيْفِ كَائِناً مَنْ كَانَ». او همدا رنګه یې فرمایلي دي: «مَنْ أَتَاكُمْ وَأَمْرُكُمْ جَمِيعٌ عَلَى رَجُلٍ وَاحِدٍ يُرِيدُ أَنْ يَشُقَّ عَصَاكُمْ أَوْ يُفَرِّقَ جَمَاعَتَكُمْ فَاقْتُلُوهُ».


ایا ما پیغام ورساوه؟ ای الله، شاهد اوسه، ایا ما پیغام ورساوه؟ ای الله، شاهد اوسه، ایا ما پیغام ورساوه؟ ای الله، شاهد اوسه.

سرچینه: رادار