د اسلامي شریعت په پلي کولو سره سوکالي ترلاسه کېدای شي او د بېلتون غوښتنې مخه نیول کېدای شي
د اسلامي شریعت په پلي کولو سره سوکالي ترلاسه کېدای شي او د بېلتون غوښتنې مخه نیول کېدای شي

خبر:

0:00 0:00
Speed:
June 19, 2025

د اسلامي شریعت په پلي کولو سره سوکالي ترلاسه کېدای شي او د بېلتون غوښتنې مخه نیول کېدای شي

د اسلامي شریعت په پلي کولو سره سوکالي ترلاسه کېدای شي او د بېلتون غوښتنې مخه نیول کېدای شي

(ژباړه)

خبر:

د جون 2025 په لومړیو کې د آچې سیمې او د شمالي سماټرا سیمې حکومتونو ترمنځ شخړې رامنځته شوې. دا شخړه د کورنیو چارو وزارت د 300.2.2-2138 نمبر فرمان سره تړاو درلود چې د 2025 په اپریل کې صادر شوی و، چې د آچې اړوند څلور ټاپوګان یې د شمالي سماټرا په اداري سیمه کې شامل کړل. د کورنیو چارو وزارت په خپل پریکړه کې ټینګ و. د آچې سیمې حکومت په آچې ته د څلورو ټاپوګانو د بیرته راستنیدو غوښتنه کوله. د آچې اوسیدونکو هم د خپلو ټاپوګانو د بیرته راستنیدو غوښتنې په موخه مظاهرې وکړې. په همدې حال کې د شمالي سماټرا حکومت د کورنیو چارو وزارت د پریکړې ملاتړ ته دوام ورکړ، او شخړه نوره هم زیاته شوه. په پای کې ولسمشر پرابوو مداخله وکړه. د آچې د ولسي جرګې او مشرانو جرګې لپاره د ګډ فورم (فوربس) مشر، ت. ا. خالد د جون په 15، 2025 وویل: "د آچې جمهوریت د ولسي جرګې او مشرانو جرګې ټولو غړو موافقه کړې، او زموږ دریځ یو شان دی. څلور ټاپوګان باید پرته له کوم شرط بیرته راستانه شي. آچې د خپل ځان د دفاع لپاره چمتو ده." د جون په 17، 2025، ولسمشر پریکړه وکړه چې څلور ټاپوګان بیرته د آچې سیمه ایز حکومت ته وسپاري. د دولت وزیر پراسیتیو هادي د جون په 17، 2025 د سه شنبې په ورځ په جاکارتا کې د ولسمشرۍ په ماڼۍ کې په یوه خبري کنفرانس کې وویل: "څلور ټاپوګان، چې د پانجانګ ټاپو، لیبان ټاپو، مانګکیر ګادانګ او مانګکیر کیتیک دي، د حکومتي اسنادو له مخې د آچې سیمې پورې تړلي دي."

تبصره:

1- د آچې سیمې او د شمالي سماټرا سیمې حکومتونو ترمنځ روانه شخړه د پخواني نظام له سیاسي او اقتصادي نفوذ څخه بېله نه شي ګڼل کېدای. له سیاسي پلوه، د شمالي سماټرا اوسنی والي بوبي ناسوتيون دی، چې د پخواني ولسمشر جوکو ویدودو زوم دی. له بلې خوا، د کورنیو چارو اوسنی وزیر تیتو کارناویان دی، چې د پخواني ولسمشر جوکو ویدودو په وخت کې د کورنیو چارو وزیر و. له همدې امله، دا د حیرانتیا خبره نه ده چې خلک شمالي سماټرا ته د آچې د څلورو ټاپوګانو لیږد د پخواني نظام د سیاسي ګټو یوه برخه ګڼي. له بلې خوا، څلور ټاپوګان د اقتصادي پلوه خورا ډیر ظرفیت لري. د آچې د ولسي جرګې غړي مسلم ایوب وویل: "شمالي سماټرا ته د څلورو ټاپوګانو د ادارې په لیږد کې سوداګریزه ګټه نغښتې ده. څلور ټاپوګان د تیلو او ګازو څخه بډای دي. او په څلورو ټاپوګانو کې د متحده عربي اماراتو څخه د پانګونې لویه طرحه شتون لري." سربیره پردې، دا لاره نه یوازې د ځایی ماهیانو لپاره مهمه ده، بلکې د سوداګریزو بار وړلو او سمندري ستراتیژیکو حرکتونو لپاره هم اړینه ده. له همدې امله د څلورو ټاپوګانو د سپارلو هڅې د پخواني نظام له سیاسي او اقتصادي ګټو ډکې دي.


2- له بلې خوا، د سیمه ایزو حکومتونو ترمنځ شخړې کولای شي سیمه ایزې شخړې رامنځته کړي یا د بېلتون غوښتنې روحیه نوره هم پیاوړې کړي. لکه څنګه چې معلومه ده، آچې یوه داسې سیمه ده چې له اندونیزیا سره په اړیکه کې یو "ترخ تاریخ" لري. په تیرو وختونو کې، آچې د پوځي عملیاتو یوه سیمه وه. د هغې اسلامي کلتور خورا پیاوړی دی. په حقیقت کې، آچې په محلي کچه د اسلامي شریعت په پلي کولو کې خپلواکي لري. د اپریل په 21، 2025، داسې کسانو چې ګمان کیږي اندونیزیايي وګړي دي او دودیز کالي یې اغوستي وو، د ملګرو ملتونو د اصلي مسایلو په اړه دایمي فورم په څلورویشتمه غونډه کې د "مالوکو ته ازادي، پاپوا ته ازادي، آچې ته ازادي" په شعار یو انځور پورته کړ، چې په نیویارک کې د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ د محکمه کې جوړه شوې وه. دا ښیي چې له اندونیزیا څخه د آچې د جلا کیدو فکر لا تر اوسه په بشپړه توګه له منځه نه دی تللی. او که چیرې د آچې اړوند څلور ټاپوګان په حقیقت کې شمالي سماټرا ته وسپارل شي، نو دا به په جاکارتا کې د حکومت په اړه د آچې د خلکو مایوسي نوره هم زیاته کړي. له همدې امله، دا کار باید مخنیوی وشي، او دا هم باید په پام کې ونیول شي چې دا هڅې د اندونیزیا په نامه د دې اسلامي هیواد د ویشلو لپاره دي.


3- اسلام طبیعي سرچینې لکه تېل او ګاز د عامه ملکیت په توګه ګڼي. نبي ﷺ وفرمایل: «مسلمانان په دریو شیانو کې شریک دي: په اوبو، څړځای او اور کې، او د هغې بیه حرامه ده.» ابن ماجه روایت کړی دی. دولت د خلکو د ګټو او هوساینې لپاره د هغوی د ادارې مسؤلیت لري. تېل او ګاز د یوې ټاکلې سیمې ملکیت نه دی، بلکې د ټولو خلکو ملکیت دی. نو ځکه باید دولت په مرکزي توګه اداره کړي. که د طبیعي سرچینو اداره هرې سیمې ته وسپارل شي، نو په هغو خلکو ظلم کیږي چې په هغو سیمو کې ژوند کوي چې دغه سرچینې نلري. نو ځکه د اسلامي شریعت سره سم د طبیعي سرچینو په اداره کې بنسټیز بدلون اړین دی. خو دا کار یوازې د هغه واکمن له لارې کېدای شي چې اسلامي شریعت په بشپړه توګه پلي کوي، ځکه د اسلامي شریعت په پلي کولو سره سوکالي ترلاسه کېدای شي، او په عین وخت کې د بېلتون غوښتنې مخه نیول کېدای شي.

د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره لیکل شوی

محمد رحمة کورنیا – اندونیزیا

More from خبرونه او تبصرې

ترکیه او عربي رژیمونو له حماس څخه د وسلو ایښودلو غوښتنه وکړه

ترکیه او عربي رژیمونو له حماس څخه د وسلو ایښودلو غوښتنه وکړه

(ژباړل شوی)

خبر:

د جولای په 29 او 30 نیټو د فرانسې او سعودي عربستان په مشرۍ په نیویارک کې د ملګرو ملتونو یو لوړ پوړی نړیوال کنفرانس د "فلسطین قضیې ته د سوله ایزې حل لارې موندل او د دوو دولتونو د حل لارې پلي کول" تر عنوان لاندې جوړ شو. د غونډې په تعقیب، چې موخه یې د فلسطین د دولت په توګه په رسمیت پیژندل او په غزه کې د جګړې پای ته رسول وو، یو ګډه اعلامیه لاسلیک شوه. د اروپايي اتحادیې او د عرب دولتونو لیګ ترڅنګ، ترکیې هم د 17 نورو هیوادونو تر څنګ په اعلامیه لاسلیک وکړ. په دې اعلامیه کې، چې له 42 مادو او یو ضمیمې څخه جوړه شوې وه، د حماس لخوا د الاقصی طوفان عملیات وغندل شول. ګډونوالو هیوادونو له حماس څخه وغوښتل چې وسلې کیږدي او خپل مدیریت د محمود عباس رژیم ته وسپاري. (وکالات، د جولای 31، 2025).

تبصره:

هغو هیوادونو ته په کتو چې کنفرانس یې اداره کاوه، د امریکا شتون په ښکاره ډول څرګند دی، او که څه هم دوی د پریکړو کولو واک یا نفوذ نلري، د سعودي رژیم، د دوی خدمتګار، د فرانسې سره ملتیا تر ټولو ښکاره ثبوت دی.

په دې اړه، د فرانسې ولسمشر ایمانویل ماکرون د جولای په 24 مه وویل چې فرانسه به په سپتمبر کې په رسمي توګه د فلسطین دولت په رسمیت وپیژني، او دا به د G7 هیوادونو څخه لومړنی هیواد وي چې دا کار کوي. د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیر فیصل بن فرحان آل سعود او د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر جان نويل بارو په کنفرانس کې یو مطبوعاتي کنفرانس جوړ کړ او د نیویارک د اعلامیې موخې یې اعلان کړې. په حقیقت کې، د کنفرانس وروسته په خپره شوې اعلامیه کې، د یهودو د رژیم قتل عامونه وغندل شول پرته له دې چې د دوی په وړاندې کوم مجازات ونیول شي، او له حماس څخه وغوښتل شول چې وسلې کیږدي او د غزې اداره محمود عباس ته وسپاري.

د منځني ختیځ په نوې ستراتیژۍ کې چې امریکا د ابراهیم تړونونو په اساس د پلي کولو هڅه کوي، د سلمان رژیم د برید مشري کوي. له جګړې وروسته به له سعودي عربستان سره د یهودو له رژیم سره عادي اړیکې پیل شي. بیا به نور هیوادونه هم تعقیب کړي، او دا څپه به له شمالي افریقا څخه تر پاکستان پورې په یو ستراتیژیک ایتلاف بدله شي. همدا ډول د یهودو رژیم ته به د دې ایتلاف د یوې مهمې برخې په توګه امنیتي تضمین ورکړل شي. بیا به امریکا دا ایتلاف د چین او روسیې په وړاندې خپله جګړه کې د سونګ په توګه وکاروي، او ټوله اروپا به تر خپلو وزرونو لاندې راولي، او البته، د خلافت دولت د جوړیدو احتمالاتو په وړاندې به یې وکاروي.

د دې پلان په وړاندې اوسنی خنډ د غزې جګړه او بیا د امت غوسه ده، چې مخ په زیاتیدو ده او د چاودنې په حال کې ده. له همدې امله، متحده ایالاتو غوره وګڼله چې اروپايي اتحادیه، عربي رژیمونه او ترکیه د نیویارک په اعلامیه کې د نوښت مشري وکړي. داسې انګیرل کیږي چې په اعلامیه کې د پریکړو منل به اسانه وي.

خو د عربي رژیمونو او ترکیې دنده دا ده چې امریکا راضي کړي او د یهودو رژیم وساتي، او د دې اطاعت په بدل کې، خپل ځانونه د خپلو خلکو له غوسې څخه وساتي او د واک د ارزانه پات شونو سره ذلیل ژوند وکړي تر څو چې وغورځول شي او یا د اخرت په عذاب اخته شي. د اعلامیې په اړه د ترکیې تحفظ، د دوو دولتونو د حل په نوم د پلان د پلي کولو په شرط، یوازې د اعلامیې د اصلي هدف پټولو او د مسلمانانو د ګمراه کولو هڅه ده، او هیڅ ریښتینی ارزښت نلري.

په پای کې، د غزې او ټول فلسطین د آزادولو لاره د یوه خیالي دولت له لارې نه ده چې یهودان پکې ژوند کوي. د فلسطین لپاره اسلامي حل په غصب شوې ځمکه کې د اسلام حکومت دی، او دا د غاصب سره جګړه ده، او د مسلمانانو لښکرې د دې لپاره بسیج کول دي چې یهودان له دې مبارکې ځمکې څخه وباسي. او دایمي او بنسټیز حل د خلافت د راشد دولت جوړول او د خلافت په سپر سره د اسراء او معراج د مبارکې ځمکې ساتنه ده. ان شاء الله، هغه ورځې لرې نه دي.

رسول الله ﷺ وفرمايل: «قيامت به تر هغه وخته نه راځي، تر څو چې مسلمانان له يهودانو سره جګړه ونه کړي، مسلمانان به دوی ووژني، تر دې چې يهودي د ډبرې او ونې تر شا پټ شي، نو ډبره يا ونه به وايي: اې مسلمانه، اې د الله بنده، دا يو يهودي زما تر شا دی، راشه هغه ووژنه» (رواه مسلم)

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده

محمد امین یلدریم

هغه څه چې امریکا یې غواړي د یهودو په وجود رسمي اعتراف دی، حتی که وسلې هم پاتې شي

هغه څه چې امریکا یې غواړي د یهودو په وجود رسمي اعتراف دی، حتی که وسلې هم پاتې شي

خبر:

د لبنان ډېری سیاسي او امنیتي خبرونه د هغې وسلې په اړه دي چې د یهودو وجود په نښه کوي، له بلې هېڅ وسلې پرته او د ډېری سیاسي شنونکو او خبریالانو لخوا پرې تمرکز کیږي.

تبصره:

امریکا غواړي هغه وسلې چې د یهودو سره یې جګړه کړې، لبنان پوځ ته وسپارل شي او د ټولو خلکو په لاس کې پاتې نورې وسلې ورته مهمې ندي چې په کور دننه کې کارول کیدی شي کله چې دوی ته پکې ګټه ښکاري یا په ګاونډیو هیوادونو کې د مسلمانانو ترمنځ.

امریکا چې زموږ د مسلمانانو تر ټولو لوی دښمن دی، دا په ښکاره، بلکې په بې شرمۍ سره وویل، کله چې د هغې استازي براک د لبنان څخه وویل چې هغه وسله باید د لبنان دولت ته وسپارل شي چې د فلسطین د غاصب یهودو په ضد کارول کیدی شي، او نورې هېڅ انفرادي یا منځنۍ وسلې نه، ځکه چې دا د یهودو وجود ته زیان نه رسوي، بلکې د مسلمانانو ترمنځ د جګړې لپاره د تکفیریانو، افراطیانو، رجعت پسندو یا وروسته پاتې په پلمه د امریکا او ټول لوېدیځ خدمت کوي، یا د نورو هغو صفاتو په پلمه چې دوی د مذهب، قومیت، نژاد یا حتی د مسلمانانو او نورو هغو کسانو ترمنځ چې له موږ سره یې سلګونه کاله ژوند کړی او له موږ څخه یې یوازې د عزت، مال او ځان ساتنه لیدلې، تغذیه کوي او موږ پر دوی هغه قوانین پلي کول چې پر ځانونو یې پلي کوو، د دوی لپاره هغه څه دي چې زموږ لپاره دي او د دوی په اړه هغه څه دي چې زموږ په اړه دي. شرعي حکم د مسلمانانو په منځ کې د حکومت اساس دی، که د دوی ترمنځ وي او که د دولت د نورو رعیتونو سره.

څرنګه چې زموږ تر ټولو لوی دښمن امریکا هغه وسلې له منځه وړل یا بې طرفه کول غواړي چې د یهودو وجود ته زیان رسوي، نو بیا ولې سیاستوال او خبریالان په دې باندې تمرکز کوي؟!

او ولې تر ټولو مهم موضوعات په رسنیو او د وزیرانو په شورا کې د امریکایی دښمن په غوښتنه وړاندې کیږي، پرته له دې چې په ژوره توګه وڅیړل شي او په امت باندې د هغې د خطرناکۍ اندازه څرګنده شي، او تر ټولو خطرناکه یې د یهودو له وجود سره د ځمکنیو پولو ترسیم دی، یعنې د دې غاصب وجود په رسمیت پیژندل، او په داسې توګه چې له هغې وروسته هیڅوک حق نلري چې وسلې، یعنې هره وسله د فلسطین لپاره پورته کړي، کوم چې د ټولو مسلمانانو ملکیت دی او یوازې د فلسطین د خلکو نه دی، لکه څنګه چې دوی هڅه کوي موږ قانع کړي لکه څنګه چې دا یوازې د فلسطین خلکو پورې اړه لري؟!

خطر په دې کې دی چې دا موضوع کله د سولې تر عنوان لاندې وړاندې کیږي، کله د روغې تر عنوان لاندې، او کله هم په سیمه کې د امنیت تر عنوان لاندې، یا د اقتصادي، سیاحتي او سیاسي سوکالۍ تر عنوان لاندې، او د هغه سوکالۍ په اړه چې دوی مسلمانانو ته د دې مسخ شوي وجود په رسمیت پیژندلو په صورت کې وعده ورکوي!

امریکا په ښه توګه پوهیږي چې مسلمانان هیڅکله د یهودو په وجود په رسمیت پیژندلو سره راضي کیدی نشي، او له همدې امله تاسو ګورئ چې دوی د نورو لارو څخه دوی ته ننوځي ترڅو دوی له ترټولو مهمې برخلیک ټاکونکې موضوع څخه بې لارې کړي. هو، امریکا غواړي چې موږ د وسلو په موضوع تمرکز وکړو، مګر دوی پوهیږي چې وسلې هر څومره هم قوي وي، هغه به ګټه ونکړي او د یهودو په وجود په وړاندې نشي کارول کیدی که چیرې رسمي لبنان له دوی سره د پولو په ترسیم کولو سره په رسمیت وپیژني، او په دې توګه به دوی د فلسطین د مبارکې ځمکې په اړه د دوی حق په رسمیت پیژني، د مسلمانانو د حاکمانو او د فلسطین د واکمنۍ په پلمه.

د یهودو په وجود دا اعتراف د الله، د هغه د رسول او مومنانو سره خیانت دی، او د شهیدانو د ټولو هغو وینو سره خیانت دی چې د فلسطین د آزادۍ لپاره تویې شوې او لا هم توییږي، او له دې ټولو سره سره موږ لا هم په خپل امت کې د خیر هیله لرو چې ځینې یې په غزه هاشم او فلسطین کې جګړه کوي، او دوی موږ ته په خپلو وینو وایي: موږ به هیڅکله د یهودو وجود په رسمیت ونه پیژنو، حتی که دا موږ ته دا ټول او نور هم قیمت ولري... نو ایا موږ به په لبنان کې د یهودو په وجود په رسمیت پیژندلو سره موافقه وکړو، پرته له دې چې شرایط څومره سخت وي؟! او ایا موږ به له دوی سره د پولو په ترسیمولو سره موافقه وکړو، یعنې په دوی اعتراف، حتی که وسلې له موږ سره پاتې شي؟! دا هغه پوښتنه ده چې موږ باید د ناوخته کیدو دمخه ځواب ورکړو.

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده

ډاکټر محمد جابر

په لبنان ولایت کې د حزب التحریر د مرکزي اړیکو کمیټې مشر