صعود وسقوط الولايات الإسلامية في نوسانتارا (عالم الملايو)
صعود وسقوط الولايات الإسلامية في نوسانتارا (عالم الملايو)

الخبر:   في الثامن والعشرين من رجب 1342هـ، الثالث من آذار/مارس 1924م أسقطت الخلافة العثمانية، منهيةً بذلك نظام حكم وحَّد الأمة الإسلامية وحماها لأكثر من ثلاثة عشر قرناً. وقد كان لهذا الحدث الضخم تأثير عميق على عالم الملايو، حيث كانت الخلافة لفترة طويلة رمزاً للسلطة الإسلامية والتضامن. واستمدت الولايات الماليزية قوتها وسلطتها من ارتباطها بالخلافة. فقد أيدت سلطنة جوهور وآتشيه وبروناي الحكم الإسلامي وشكلت تحالفات مع الخلافة العثمانية، ما عزز الشعور بالوحدة الإسلامية العالمية.

0:00 0:00
Speed:
January 29, 2025

صعود وسقوط الولايات الإسلامية في نوسانتارا (عالم الملايو)

صعود وسقوط الولايات الإسلامية في نوسانتارا (عالم الملايو)

(مترجم)

الخبر:

في الثامن والعشرين من رجب 1342هـ، الثالث من آذار/مارس 1924م أسقطت الخلافة العثمانية، منهيةً بذلك نظام حكم وحَّد الأمة الإسلامية وحماها لأكثر من ثلاثة عشر قرناً. وقد كان لهذا الحدث الضخم تأثير عميق على عالم الملايو، حيث كانت الخلافة لفترة طويلة رمزاً للسلطة الإسلامية والتضامن. واستمدت الولايات الماليزية قوتها وسلطتها من ارتباطها بالخلافة. فقد أيدت سلطنة جوهور وآتشيه وبروناي الحكم الإسلامي وشكلت تحالفات مع الخلافة العثمانية، ما عزز الشعور بالوحدة الإسلامية العالمية.

التعليق:

إن تاريخ السلطنات الماليزية يسلط الضوء على التأثير العميق للإسلام على الأنظمة السياسية والاقتصادية والاجتماعية في المنطقة. على سبيل المثال، أثبتت سلطنة ملقا كيف يمكن للشريعة الإسلامية أن تتجسد في النظام لبناء حضارة مزدهرة وموحدة، من خلال بناء قوانين مثل Hukum Kanun Melaka وUndang-Undang Laut Melaka، حيث أنشأت ملقا إطاراً يحكم التجارة والدبلوماسية والإدارة بما يتماشى مع الأحكام الإسلامية. وقد اجتذب هذا الأمر التجار المسلمين من جميع أنحاء العالم وعزز مكانة المنطقة كمركز مهم في بلاد المسلمين.

وبعد سقوط ملقا في أيدي البرتغاليين في عام 1511، تولت سلطنة جوهور وآتشيه وبروناي عباءة الحكم الإسلامي في نوسانتارا. ولم تحافظ هذه الولايات على الحكم الإسلامي فحسب، بل أقامت أيضاً علاقات استراتيجية مع الخلافة العثمانية. على سبيل المثال، تلقت آتشيه الدعم العسكري واللوجستي من الخلافة خلال حملاتها ضد الاستعمار البرتغالي. وفي عام 1568، قاد السلطان علاء الدين رايات شياح من آتشيه هجوماً كبيراً ضد البرتغاليين في ملقا بمساعدة الخلافة، على الرغم من فشل الحملة في نهاية المطاف. وعلى نحو مماثل، استفادت سلطنة بروناي من مساعدة الخلافة في مقاومة العدوان الإسباني في عام 1578. وقد أظهرت هذه التحالفات قوة التضامن الإسلامي العالمي، حيث عملت الخلافة العثمانية كمظلة واقية للبلاد الإسلامية في جميع أنحاء العالم.

ولم تكن العلاقة بين الولايات الماليزية والخلافة العثمانية علاقة تعاون عسكري فحسب، بل كانت ترمز إلى التزام مشترك بالحفاظ على الحكم الإسلامي ومقاومة التهديدات الخارجية. وقد عزز اعتراف الخلافة بسلاطين الولايات الماليزية كحكام مسلمين شرعيين ارتباط نوسانتارا بالأمة الأوسع نطاقاً، وعزز وحدة الإيمان والسياسة. كما عزز الدعم الذي قدمته الخلافة قدرة الولايات الماليزية على الصمود في مواجهة القوى الاستعمارية، ما ضمن الحفاظ على الهوية الإسلامية في المنطقة. ولكن الانحدار النهائي لكل من الخلافة العثمانية والسلطنات الماليزية يؤكد على مخاطر الانقسام والاعتماد على القوى الخارجية دون تعزيز داخلي. فقد ترك غياب الخلافة البلاد الإسلامية مجزأًة وضعيفةً، وهو الواقع الذي أثر بشدة على الولايات الماليزية. ومع فقدان السلطة الإسلامية المركزية، كافح عالم الملايو لمقاومة انتهاكات القوى الاستعمارية مثل البرتغال وإسبانيا، ثم بريطانيا وهولندا في وقت لاحق.

إن صعود وسقوط الولايات الإسلامية في نوسانتارا يشكل تذكيراً بالغ الأهمية بأهمية الوحدة والالتزام بالإسلام. كما أن العلاقة بين الولايات الماليزية والخلافة العثمانية توضح كيف يمكن للتضامن الإسلامي العالمي أن يعزز ويحمي الولايات. وكما قال عمر بن الخطاب ذات مرة: "نحن قوم أعزنا الله بالإسلام، فمهما ابتغينا العزة في غيره أذلنا الله". وتؤكد هذه الحكمة العميقة على الحاجة إلى ثبات المسلمين على إيمانهم والتوحد في هدفهم.

وفي الختام، فإن الماضي الإسلامي في نوسانتارا يشكل شهادة على القوة التغييرية التي يمكن أن تنبع من الإيمان والوحدة. وتوضح الروابط بين الولايات الماليزية والخلافة العثمانية كيف يمكن للحكم الإسلامي والتضامن أن يؤديا إلى المرونة والازدهار. وفي الوقت نفسه، فإن تراجع هذه الأنظمة هي بمثابة قصة تحذيرية، تحث المسلمين الحاليين على التعلم من الماضي وإعطاء الإسلام الأولوية في معالجة التحديات الحديثة.

كتبه لإذاعة المكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير

د. محمد – ماليزيا

More from خبرونه او تبصرې

ترکیه او عربي رژیمونو له حماس څخه د وسلو ایښودلو غوښتنه وکړه

ترکیه او عربي رژیمونو له حماس څخه د وسلو ایښودلو غوښتنه وکړه

(ژباړل شوی)

خبر:

د جولای په 29 او 30 نیټو د فرانسې او سعودي عربستان په مشرۍ په نیویارک کې د ملګرو ملتونو یو لوړ پوړی نړیوال کنفرانس د "فلسطین قضیې ته د سوله ایزې حل لارې موندل او د دوو دولتونو د حل لارې پلي کول" تر عنوان لاندې جوړ شو. د غونډې په تعقیب، چې موخه یې د فلسطین د دولت په توګه په رسمیت پیژندل او په غزه کې د جګړې پای ته رسول وو، یو ګډه اعلامیه لاسلیک شوه. د اروپايي اتحادیې او د عرب دولتونو لیګ ترڅنګ، ترکیې هم د 17 نورو هیوادونو تر څنګ په اعلامیه لاسلیک وکړ. په دې اعلامیه کې، چې له 42 مادو او یو ضمیمې څخه جوړه شوې وه، د حماس لخوا د الاقصی طوفان عملیات وغندل شول. ګډونوالو هیوادونو له حماس څخه وغوښتل چې وسلې کیږدي او خپل مدیریت د محمود عباس رژیم ته وسپاري. (وکالات، د جولای 31، 2025).

تبصره:

هغو هیوادونو ته په کتو چې کنفرانس یې اداره کاوه، د امریکا شتون په ښکاره ډول څرګند دی، او که څه هم دوی د پریکړو کولو واک یا نفوذ نلري، د سعودي رژیم، د دوی خدمتګار، د فرانسې سره ملتیا تر ټولو ښکاره ثبوت دی.

په دې اړه، د فرانسې ولسمشر ایمانویل ماکرون د جولای په 24 مه وویل چې فرانسه به په سپتمبر کې په رسمي توګه د فلسطین دولت په رسمیت وپیژني، او دا به د G7 هیوادونو څخه لومړنی هیواد وي چې دا کار کوي. د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیر فیصل بن فرحان آل سعود او د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر جان نويل بارو په کنفرانس کې یو مطبوعاتي کنفرانس جوړ کړ او د نیویارک د اعلامیې موخې یې اعلان کړې. په حقیقت کې، د کنفرانس وروسته په خپره شوې اعلامیه کې، د یهودو د رژیم قتل عامونه وغندل شول پرته له دې چې د دوی په وړاندې کوم مجازات ونیول شي، او له حماس څخه وغوښتل شول چې وسلې کیږدي او د غزې اداره محمود عباس ته وسپاري.

د منځني ختیځ په نوې ستراتیژۍ کې چې امریکا د ابراهیم تړونونو په اساس د پلي کولو هڅه کوي، د سلمان رژیم د برید مشري کوي. له جګړې وروسته به له سعودي عربستان سره د یهودو له رژیم سره عادي اړیکې پیل شي. بیا به نور هیوادونه هم تعقیب کړي، او دا څپه به له شمالي افریقا څخه تر پاکستان پورې په یو ستراتیژیک ایتلاف بدله شي. همدا ډول د یهودو رژیم ته به د دې ایتلاف د یوې مهمې برخې په توګه امنیتي تضمین ورکړل شي. بیا به امریکا دا ایتلاف د چین او روسیې په وړاندې خپله جګړه کې د سونګ په توګه وکاروي، او ټوله اروپا به تر خپلو وزرونو لاندې راولي، او البته، د خلافت دولت د جوړیدو احتمالاتو په وړاندې به یې وکاروي.

د دې پلان په وړاندې اوسنی خنډ د غزې جګړه او بیا د امت غوسه ده، چې مخ په زیاتیدو ده او د چاودنې په حال کې ده. له همدې امله، متحده ایالاتو غوره وګڼله چې اروپايي اتحادیه، عربي رژیمونه او ترکیه د نیویارک په اعلامیه کې د نوښت مشري وکړي. داسې انګیرل کیږي چې په اعلامیه کې د پریکړو منل به اسانه وي.

خو د عربي رژیمونو او ترکیې دنده دا ده چې امریکا راضي کړي او د یهودو رژیم وساتي، او د دې اطاعت په بدل کې، خپل ځانونه د خپلو خلکو له غوسې څخه وساتي او د واک د ارزانه پات شونو سره ذلیل ژوند وکړي تر څو چې وغورځول شي او یا د اخرت په عذاب اخته شي. د اعلامیې په اړه د ترکیې تحفظ، د دوو دولتونو د حل په نوم د پلان د پلي کولو په شرط، یوازې د اعلامیې د اصلي هدف پټولو او د مسلمانانو د ګمراه کولو هڅه ده، او هیڅ ریښتینی ارزښت نلري.

په پای کې، د غزې او ټول فلسطین د آزادولو لاره د یوه خیالي دولت له لارې نه ده چې یهودان پکې ژوند کوي. د فلسطین لپاره اسلامي حل په غصب شوې ځمکه کې د اسلام حکومت دی، او دا د غاصب سره جګړه ده، او د مسلمانانو لښکرې د دې لپاره بسیج کول دي چې یهودان له دې مبارکې ځمکې څخه وباسي. او دایمي او بنسټیز حل د خلافت د راشد دولت جوړول او د خلافت په سپر سره د اسراء او معراج د مبارکې ځمکې ساتنه ده. ان شاء الله، هغه ورځې لرې نه دي.

رسول الله ﷺ وفرمايل: «قيامت به تر هغه وخته نه راځي، تر څو چې مسلمانان له يهودانو سره جګړه ونه کړي، مسلمانان به دوی ووژني، تر دې چې يهودي د ډبرې او ونې تر شا پټ شي، نو ډبره يا ونه به وايي: اې مسلمانه، اې د الله بنده، دا يو يهودي زما تر شا دی، راشه هغه ووژنه» (رواه مسلم)

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده

محمد امین یلدریم

هغه څه چې امریکا یې غواړي د یهودو په وجود رسمي اعتراف دی، حتی که وسلې هم پاتې شي

هغه څه چې امریکا یې غواړي د یهودو په وجود رسمي اعتراف دی، حتی که وسلې هم پاتې شي

خبر:

د لبنان ډېری سیاسي او امنیتي خبرونه د هغې وسلې په اړه دي چې د یهودو وجود په نښه کوي، له بلې هېڅ وسلې پرته او د ډېری سیاسي شنونکو او خبریالانو لخوا پرې تمرکز کیږي.

تبصره:

امریکا غواړي هغه وسلې چې د یهودو سره یې جګړه کړې، لبنان پوځ ته وسپارل شي او د ټولو خلکو په لاس کې پاتې نورې وسلې ورته مهمې ندي چې په کور دننه کې کارول کیدی شي کله چې دوی ته پکې ګټه ښکاري یا په ګاونډیو هیوادونو کې د مسلمانانو ترمنځ.

امریکا چې زموږ د مسلمانانو تر ټولو لوی دښمن دی، دا په ښکاره، بلکې په بې شرمۍ سره وویل، کله چې د هغې استازي براک د لبنان څخه وویل چې هغه وسله باید د لبنان دولت ته وسپارل شي چې د فلسطین د غاصب یهودو په ضد کارول کیدی شي، او نورې هېڅ انفرادي یا منځنۍ وسلې نه، ځکه چې دا د یهودو وجود ته زیان نه رسوي، بلکې د مسلمانانو ترمنځ د جګړې لپاره د تکفیریانو، افراطیانو، رجعت پسندو یا وروسته پاتې په پلمه د امریکا او ټول لوېدیځ خدمت کوي، یا د نورو هغو صفاتو په پلمه چې دوی د مذهب، قومیت، نژاد یا حتی د مسلمانانو او نورو هغو کسانو ترمنځ چې له موږ سره یې سلګونه کاله ژوند کړی او له موږ څخه یې یوازې د عزت، مال او ځان ساتنه لیدلې، تغذیه کوي او موږ پر دوی هغه قوانین پلي کول چې پر ځانونو یې پلي کوو، د دوی لپاره هغه څه دي چې زموږ لپاره دي او د دوی په اړه هغه څه دي چې زموږ په اړه دي. شرعي حکم د مسلمانانو په منځ کې د حکومت اساس دی، که د دوی ترمنځ وي او که د دولت د نورو رعیتونو سره.

څرنګه چې زموږ تر ټولو لوی دښمن امریکا هغه وسلې له منځه وړل یا بې طرفه کول غواړي چې د یهودو وجود ته زیان رسوي، نو بیا ولې سیاستوال او خبریالان په دې باندې تمرکز کوي؟!

او ولې تر ټولو مهم موضوعات په رسنیو او د وزیرانو په شورا کې د امریکایی دښمن په غوښتنه وړاندې کیږي، پرته له دې چې په ژوره توګه وڅیړل شي او په امت باندې د هغې د خطرناکۍ اندازه څرګنده شي، او تر ټولو خطرناکه یې د یهودو له وجود سره د ځمکنیو پولو ترسیم دی، یعنې د دې غاصب وجود په رسمیت پیژندل، او په داسې توګه چې له هغې وروسته هیڅوک حق نلري چې وسلې، یعنې هره وسله د فلسطین لپاره پورته کړي، کوم چې د ټولو مسلمانانو ملکیت دی او یوازې د فلسطین د خلکو نه دی، لکه څنګه چې دوی هڅه کوي موږ قانع کړي لکه څنګه چې دا یوازې د فلسطین خلکو پورې اړه لري؟!

خطر په دې کې دی چې دا موضوع کله د سولې تر عنوان لاندې وړاندې کیږي، کله د روغې تر عنوان لاندې، او کله هم په سیمه کې د امنیت تر عنوان لاندې، یا د اقتصادي، سیاحتي او سیاسي سوکالۍ تر عنوان لاندې، او د هغه سوکالۍ په اړه چې دوی مسلمانانو ته د دې مسخ شوي وجود په رسمیت پیژندلو په صورت کې وعده ورکوي!

امریکا په ښه توګه پوهیږي چې مسلمانان هیڅکله د یهودو په وجود په رسمیت پیژندلو سره راضي کیدی نشي، او له همدې امله تاسو ګورئ چې دوی د نورو لارو څخه دوی ته ننوځي ترڅو دوی له ترټولو مهمې برخلیک ټاکونکې موضوع څخه بې لارې کړي. هو، امریکا غواړي چې موږ د وسلو په موضوع تمرکز وکړو، مګر دوی پوهیږي چې وسلې هر څومره هم قوي وي، هغه به ګټه ونکړي او د یهودو په وجود په وړاندې نشي کارول کیدی که چیرې رسمي لبنان له دوی سره د پولو په ترسیم کولو سره په رسمیت وپیژني، او په دې توګه به دوی د فلسطین د مبارکې ځمکې په اړه د دوی حق په رسمیت پیژني، د مسلمانانو د حاکمانو او د فلسطین د واکمنۍ په پلمه.

د یهودو په وجود دا اعتراف د الله، د هغه د رسول او مومنانو سره خیانت دی، او د شهیدانو د ټولو هغو وینو سره خیانت دی چې د فلسطین د آزادۍ لپاره تویې شوې او لا هم توییږي، او له دې ټولو سره سره موږ لا هم په خپل امت کې د خیر هیله لرو چې ځینې یې په غزه هاشم او فلسطین کې جګړه کوي، او دوی موږ ته په خپلو وینو وایي: موږ به هیڅکله د یهودو وجود په رسمیت ونه پیژنو، حتی که دا موږ ته دا ټول او نور هم قیمت ولري... نو ایا موږ به په لبنان کې د یهودو په وجود په رسمیت پیژندلو سره موافقه وکړو، پرته له دې چې شرایط څومره سخت وي؟! او ایا موږ به له دوی سره د پولو په ترسیمولو سره موافقه وکړو، یعنې په دوی اعتراف، حتی که وسلې له موږ سره پاتې شي؟! دا هغه پوښتنه ده چې موږ باید د ناوخته کیدو دمخه ځواب ورکړو.

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده

ډاکټر محمد جابر

په لبنان ولایت کې د حزب التحریر د مرکزي اړیکو کمیټې مشر