النداء قبل الأخير... من حزب التحرير (3) بشائرُ نَزُفُّها ومُعَوِّقاتٌ نُذَلِّلُها بإِذن اللّه
June 27, 2015

النداء قبل الأخير... من حزب التحرير (3) بشائرُ نَزُفُّها ومُعَوِّقاتٌ نُذَلِّلُها بإِذن اللّه

النداء قبل الأخير... من حزب التحرير
(3)
بشائرُ نَزُفُّها ومُعَوِّقاتٌ نُذَلِّلُها بإِذن اللّه


ثاني المعوقات؛ كيف تصدق وكيف تؤمن بالعقل أن دعوة حزب التحرير ونداءه قبل الأخير هذا هو خطوة باتجاه إقامة دين الله في الأرض؟

لا شك أن لكل دعوة شكلاً ومضموناً، ولكي تكون الدعوة مقبولة لدى الناس، فيجب أن يكون شكل الدعوة مقبولاً ومضمونها يتفق مع صحيح ما يقتنع به الناس، أي أن الشكل هنا يؤثر على المضمون والعكس صحيح من ناحية فساد أو صلاح الدعوة، وبالتالي فشكلها ومضمونها يؤثر على قبولها أو رفضها من الناس... وقبل أن نقتحم صلب هذا الموضوع ألا وهو كيف تصدق وتؤمن وبالعقل أن دعوة حزب التحرير ونداءه قبل الأخير هذا إنما هو خطوة باتجاه إقامة دين الله في الأرض؟! وقبل الإجابة على ذلك سنشترط على بعضنا حسن النية والموضوعية في بحثنا هذا، فنحن هنا أصحاب دعوة ندعي الصدق والإخلاص لها، وفي الوقت نفسه فنحن هنا نفترض أننا نخاطب مسلماً غيوراً على دينه وأمته محباً لها مشتاقاً أن يقوم بواجبه لفعل أي خير تجاه عزها ورفعتها،... وبناء عليه نضع بين يديك المعطيات التالية:


شكل دعوة الإسلام أيام البعثة: كان يتمثل بشخص الرسول الكريم ﷺ في عيون الناس المدعوين لنصرته والإيمان به، ثم في صحابته الذين آمنوا به، ومن المعلوم ضرورةً أنه لم يكن هناك خلاف قط على أن محمداً ﷺ في قريش هو أصدقهم وأكثرهم أمانة وأرفعهم خلقاً ونسباً حتى كان مضرب المثل في كل مكرمة، وكان محل اتفاق عندما يختلفون مع بعضهم على أمر ما، يشهد على ذلك ما كان في حادثة الحجر الأسود حينما اختلفت بطون قريش على من سينال شرف وضع هذا الحجر في مكانه، وكان كل ذلك قبل بعثته ﷺ، إذن فمن حيث الشكل فقد كان صاحب الدعوة يحتل مكانة رفيعة بين قومه نسبا وخلقا حتى صاروا يسمونه بالصادق الأمين، وبالتالي فإن صاحب الدعوة مقبولٌ شكلاً لدى الناس وجدير بأن يستمعوا له ما دام لا يقول إلا صدقاً.


موضوع الدعوة: ولأن محمد ﷺ صار يدعو الناس لدين جديد بصفته رسولاً من الله وما عليهم إلا أن يستجيبوا له بالإيمان برسالته والاعتراف به نبيا ورسولاً وبالتالي اتباع أوامره التي هي أوامر الله إليهم، ولأن مضمون هذا الدين أفصح عن نفسه بأنه يطلب من الناس أن يكونوا عبيدا لله باتباع أوامره واجتناب نواهيه التي تأتيهم على لسان محمد ﷺ، فقد أفصح هذا الدين عن أنه سينتزع السيادة من أي سيد على الأرض ليتنازل عنها طائعا لله فيمارسها عليه محمد ﷺ، أي أن هذه الدعوة تطلب من هؤلاء الناس أول ما تطلب السيادة عليهم كعباد لله فلا يفعلون إلا ما يريد وبالطريقة التي يريد، وقد فهمت قريشٌ - سادتها وعبيدها - مضمون هذه الدعوة أيَّما فهم، وهنا كانت المشكلة، فهم إن أجابوا محمداً ﷺ فلا سيادة لأي سيد فيهم على شيء حتى على نفسه، ولا عبيد فيهم لأحدٍ منهم ولا حتى لنفسه، فالسيادة والعبودية أصبحت بهذا المفهوم لله وحده، وهنا كانت المشكلة؛ بمعنى أن سيادة الأسياد أصبحت في خطر فدعوة محمد ﷺ ذلك الصادق الأمين جاءت لتقلب موازين حياتهم كلها، فكانت النتيجة أن مضمون دعوة محمد ﷺ أصبح يناسب قليلاً من السادة والأحرار ولا يناسب كثيراً غيرهم، كما أصبح يناسب كثيراً من العبيد والموالي ولا يناسب قليلاً منهم، كل ذلك بحسب ظروف السادة والعبيد آنذاك.. هذا بالضبط هو شكل ومضمون الدعوة التي جاء بها محمد ﷺ، دعوة الإسلام التي نؤمن بها جميعاً نحن المسلمين اليوم.


فإذا اتفقنا عقلاً ونقلاً على أن كل ما ذكرناه للآن صحيحٌ، فدعنا ننتقل سويا للتعرف على شكل دعوة حزب التحرير هذا، ومضمون دعوته لنستطيع مقارنتها بأصل دعوة الإسلام من حيث الشكل والمضمون، ثم النظر لاحقاً في أمر النداء قبل الأخير الذي أطلقه نحونا طالباً من كل مسلم فينا أن ينصره ويؤازره..


شكل دعوة حزب التحرير: تأسس حزب التحرير سنة 1953، على يد الشيخ الأزهري تقي الدين النبهاني رحمه الله الذي كان يعمل قاضيا في القدس، والحزب يقدم نفسه على أنه حزب سياسي مبدؤه الإسلام، أي أن العقيدة الإسلامية هي أساس تفكيره وفكرته التي يعيش عليها، ومنها طريقته التي يسير بموجبها.


وضع هذا الحزب هدفاً محدداً له وهو "استئناف الحياة الإسلامية أي إعادة الحكم بما أنزل الله بين المسلمين كما كان قبل ذلك"، وحدد لهذا الهدف طريقة توصله إليه، ألا وهي الطريقة نفسها التي سار عليها الرسول ﷺ في الوصول إلى بناء دولة الإسلام الأولى، وهذا يعني أن على الحزب أن يلتزم بفكرة الإسلام وطريقته، فلا يصح للحزب أن يصل للسلطة بالطريقة التي تقوم عليها الأحزاب السياسية والسلطة هذه الأيام من أنظمة جمهورية وملكية وأميرية وديمقراطية وغيرها، فهذا كله بنظر الحزب طعامٌ حرامٌ لا يجوز له أن يقتات عليه، ولا بد له ومن أجل إعادة السلطان للأمة الإسلامية أن يقوم بنفسه بزرع بذور الدولة الإسلامية في جسم الأمة، يرعاها وينميها حتى يأذن الله فتؤدي ثمارها، فقضية الحزب ليست الوصول للحكم كما يقول بل قضيته بناء دولة هي دولة الخلافة الإسلامية وعلى منهاج النبوة، وسار الحزب في عمله من ذلك التاريخ ولليوم معلناً هدفه لكل المسلمين بكل صراحة وجرأة ووضوح، الأمر الذي أفقد الحزب كثيراً من شبابه في سجون حكام المسلمين الطغاة، ومع ذلك فقد اشتهر الحزب بأنه الوحيد الذي يصدع بالحق في وجه أنظمة الحكم الكافرة ولم يعهد عن الحزب أنه شارك هذه الأنظمة بأي حكم ولا حتى في أي برلمان يشرعن لهم وجودهم، ذلك أنه يرى في ذلك ذاتَ الطعامِ الحرام، واشتهر الحزب عند الأمة بذلك فلم يُسجل عليه أنه تنازل في دعوته أو هادن أو داهن أو مالق، وما زالت دعوته هي الدعوة الوحيدة التي يشهد لها العدو قبل الصديق أنها الدعوة الصلبة الصادقة الأمينة على قضايا أمتنا الإسلامية مهما كلفه ذلك من جهد أو تضحيات، ويمكن الوقوف على هذه الحقيقة بكل سهولة ويسر في هذا الزمن الذي أصبحت المعلومة فيه متيسرة لكل من يريد بسهولة، شريطة قراءتها بعين مسلمة موضوعية تزن الأمور بميزان سيرة المصطفى ﷺ، ذلك أننا نسير وفقا لسيرته خطوة بخطوة واثقين أن الله ناصرنا كما نصر رسوله والمؤمنين معه.


مضمون دعوة حزب التحرير: وُلِـد حزب التحرير من رحِم هذه الأمة الإسلامية في عام 1953 أي قبل أكثر من ستين سنة، في أكناف بيت المقدس، وُلد والأمة الإسلامية تعيش حالة من التيه والتوهان بين الأمم، بعد أن تلقت ضربات قاسية في عقر دارها، فمن سقوط دولتها دولة الخلافة الإسلامية بعد الحرب العالمية الأولى، إلى تقطيع جسم الأمة إلى أكثر من ثلاثين جزءاً، إلى نكبة المسلمين بقيام كيان يهود في أرض أولى القبلتين، ففي ظل هذه الظروف العصيبة وُلِد هذا الحزب الذي توحَّد أعضاؤه على أن الحل الوحيد لمعالجة حال أمتنا هو قيام دولتها التي أُسقِطت، ولن يكون هناك حل لمشاكل المسلمين بدون دولة تحمي فكرة الإسلام وطريقته في الحياة، أما أن يكون المسلمون مُقَسَّمين إلى بِضع وثلاثين دولة فهذا ليس من الإسلام في شيء، لا بل هو الكفر الصراح بعينه الذي يجب على أبناء الأمة مقاومته بكل ما أُوتُوا من قوة ومهما كلفهم ذلك من ثمن، وبما أن هذا التشخيص لا يزيد عن كونه فكرة ومضموناً، وبما أن الأفكار لوحدها لا تقيم دولاً ولا تحرك ساكناً فكان لا بد من أن يكون هناك طريقةٌ من جنس هذه الفكرة وعلى أساسها، طريقة فيها قابلية التطبيق العملي على أرض الواقع، وبما أن حزب التحرير حزبٌ سياسي أساسه العقيدة الإسلامية ويريد أن يقيم دولة الإسلام، فلا بد أن تكون الطريقة لبناء هذه الدولة وكيفية تنفيذها على الأرض من صميم فكرة الإسلام، فالصلاة على سبيل المثال فرضٌ ولكنها مجرد فكرة نأخذها من أوامر الله، ولكن كيفية إقامة الصلاة والمحافظة عليها ومحاسبة من لا يصلي من خلال الدولة الإسلامية هي الطريقة التي بينها لنا رسول الله وهي أيضا فرض، وهكذا فإقامة دولة الإسلام على المسلمين فرض وكيفية إقامتها أيضا فرض كما بينها رسول الله ﷺ، وهكذا كان بأن تبنى حزب التحرير طريقة رسول الله ﷺ، والعمل لإقامة دولة الإسلام خطوة بخطوة، فقسم عمله إلى ثلاث مراحل على ضوء دراسته لسيرة رسولنا الكريم ﷺ من لحظة أن نزل عليه الوحي في مكة، وهذه المراحل هي:


• الأولى مرحلة التثقيف، كما فعل الرسول ﷺ مع أصحابه بتدريسهم هذا الدين في دار الأرقم في مكة.


• الثانية مرحلة التفاعل (الصراع الفكري والكفاح السياسي)، وطلب النصرة وهذا ما فعله رسولنا ﷺ وصحابته الكرام في مكة ومع أهلها.


• الثالثة مرحلة استلام الحكم، وهذا ما فعله رسولنا ﷺ وأصحابه الكرام في المدينة بعد أن مَنَّ الله عليه بأن هيأ له الأوس والخزرج الذين سماهم فيما بعد بالأنصار، وها هو حزب التحرير قد وصل إلى المرحلة الأخيرة من عمر دعوته وهي مرحلة استلام الحكم مع استمرار التثقيف والتفاعل دون انقطاع.


فكل المراحل الآن تعمل مع بعضها على التوازي، بانتظار فرج الله بِنُصرةٍ تُعِزُ دينه وتقيم دولته فيتحقق وعد نبيه بخلافة على منهاج النبوة، على أنه وللتعريف فقط نود أن ننوه إلى أن حزب التحرير قام ومنذ أن تأسس بتدوين منهاج عمله كحزب ومنهاج عمله كدولة عندما يأذن الله بقيامها في كُتبٍ متخصصة تغطي كافة شؤون حياة المسلمين يمكن الرجوع إليها في موقعه الإلكتروني.


ما نريد قوله هنا أنه وإن كان حزب التحرير حزبا سياسياً ما زال يسعى لإقامة الخلافة، إلا أنه وفي حقيقة الأمر يمتلك مشروع دولة جاهزاً لتطبيق أحكام الشريعة منذ اللحظات الأولى التي يذيع فيها بيان إقامة دولة الخلافة الإسلامية، ولديه من


الرجال الرجال الذين سيديرون دفة الأمور في الحكم والإدارة والقضاء والجيش والشرطة، رجال جاهزون يستمدون عزيمتهم من إيمانهم بأنهم أحباب رسول الله ﷺ الذين سينالون شرف إقامة دينه في آخر هذا الزمان، فهم واثقون جاهزون لا يخشون إلا الله ولا يخشون فيه لومة لائم، عندها سترى الأمة أن زمان أبي بكر والفاروق قد هلَّ وأن زمان المرتجفين قد ولى... وعليه فإن الطريق إلى التصديق والإيمان بأن دعوتنا ونداءنا لك لنصرتنا أصبح ميسوراً بمجرد مقارنة بسيطة بشكل دعوتنا ومضمونها مع شكل دعوة الإسلام ومضمونها، فإن رأيتموها تتطابق كما نرى نحن فهيا بنا إلى العمل، وإذا اختلفتم معنا بشيء فسيرة رسولنا هي الحكم الفصل بيننا ما دمنا ننشد إقامة دين الله.. اللهم اشهد أننا قد بلغنا اللهم فاشهد.


وعودة على ندائنا قبل الأخير الذي وجهناه للمسلمين وأنت منهم، ولأهل القوة والمنعة بشكل خاص ونرجو أن تكون منهم، الذي طلبنا فيه منكم النصرة لهذا الدين ولدعوة حزب التحرير هذه، حتى نقيم دولتنا لتحمي عقيدتنا وتذود عنا وتحمل الإسلام للعالم، فلا أظنك أيها الأخ الحبيب إنْ أنت بذلت يسيرَ جهدٍ في التعرف علينا شكلاً وموضوعاً فلا نظنك إلا أصبحت بجانبنا حتما، يرضيك نداؤنا بمضمونه الذي يأتيك من إخوة لك في العقيدة يحبون الله ويحبونك في الله، ويحبون دينهم ولا يقبلون إلا أن يكون الدين كله لله... نعم نحن لا نظنك إلا معنا ولو بقلبك وذلك أضعف الإيمان، ذلك أننا نعلم أن العوائق أمام الحق ودعوته كثيرة وأن الوصول إلى الباطل أصبح ميسوراً، فنحن مشتاقون أن تكونوا رفقاءَ دربنا إلى رضوان الله ونصرة دينه، فهل هناك في أمتنا من يكره أن يكون من الأنصار، والجواب قطعاً لا.. ولكننا نُحَمِّلُ أبناء أمتنا الخائفين أمانةً بأن لا يدفعهم خوفهم من أي شيء أو حساباتهم لأي شيء لأن تتفننوا في القدح بنا لإيجاد الأعذار لنفسك بالطعن بنا، فنحن نعذركم مالم تقفوا بجانب الباطل فتصفقوا له خوفاً من ظلمه وجبروته إن لم تكن قادرا على قول الحق، والظن فيك حسن لا بل إن ظننا بكم أحسن من ظنكم بأنفسكم، وسترون ذلك بأم أعينكم عندما ينقلب الحال بإذن الله ويصبح قول الحق وفعله ميسوراً، سترون من أنفسكم الخائفة ما تحبون ستجدون منها خيرا وأبطالا تفاجئكم بطولاتهم، اللهم كن لنا ولإخواننا في الدين وهيئ لنا ولهم أمر رشد يعز فيه أهل طاعتك ويُهدى به أهل معصيتك اللهم آمين.

كتبه للمكتب الإعلامكي المركزي لحزب التحرير
عبد الرؤوف بني عطا - أبو حذيفة


لقراءة الجزء الأول اضـغـط هـنا

لقراءة الجزء الثاني اضـغـط هـنا

لقراءة الجزء الرابع اضـغـط هـنا

لقراءة الجزء الخامس اضـغـط هـنا

More from Makaleler

Nَفائِسُ الثَّMَرATI - Ârifin dili kalbinin ardındadır

Nَفائِسُ الثَّMَرATI

Ârifin dili kalbinin ardındadır

Hasan el-Basri çok konuşan bir adam duydu ve şöyle dedi: Ey kardeşimin oğlu, dilini tut, çünkü denildi ki: Bir dilden daha çok hapsedilmeye layık bir şey yoktur.

Rivayet edildiğine göre, Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: (İnsanları cehennemde burunları üzerine sürükleyen, dillerinin kazandıklarından başka bir şey midir?) Darimi mürsel olarak, İbn Abdülber, İbn Ebi Şeybe ve İbnü'l-Mübarek rivayet etmiştir.

Ve şöyle derdi: Ârifin dili kalbinin ardındadır, konuşmak istediği zaman düşünür, eğer konuşmak lehine ise konuşur, aleyhine ise susar. Cahilin kalbi ise dilinin ardındadır, aklına bir söz geldiğinde hemen söyler.

Hasan el-Basri'nin Edepleri, Zühdü ve Öğütleri

Ebu'l-Ferec İbnü'l-Cevzi

Allah'ım, Efendimiz Muhammed'e, ailesine ve tüm ashabına salat eyle.

Allah'ın selamı, rahmeti ve bereketi üzerinize olsun.

İslam, Sudan'a Nasıl Girdi?

İslam, Sudan'a Nasıl Girdi?

Günümüzdeki coğrafyasıyla bilinen Sudan, Müslümanların girişinden önce birleşik bir siyasi, kültürel veya dini varlık değildi; aksine farklı ırklar, etnik kökenler ve inançlar arasında dağılmıştı. Kuzeyde, Nübye halkının yaşadığı yerde, Ortodoks Hıristiyanlık bir inanç olarak yaygındı ve farklı lehçeleriyle Nübye dili, siyaset, kültür ve iletişim diliydi. Doğuda ise Becce kabileleri yaşıyordu ve bu kabileler Hami kökenliydi (Nuh'un oğlu Ham'a atfen), kendilerine özgü bir dilleri, ayrı bir kültürleri ve kuzeydeki inançtan farklı bir inançları vardı. Güneye doğru ilerlediğimizde ise belirgin ten renkleri, özel dilleri ve putperest inançlarıyla Zenci kabilelerini buluruz. Aynı durum batı için de geçerlidir. ([1])

Bu çeşitlilik ve etnik ve kültürel çoğulluk, İslam'ın girişinden önceki Sudan'daki demografik yapının en belirgin özellikleridir ve Sudan'ın Kuzeydoğu Afrika'da stratejik bir coğrafi konuma sahip olması başta olmak üzere çeşitli faktörlerden kaynaklanmaktadır. Afrika Boynuzu'nun kapısı, Arap dünyası ve Kuzey Afrika ile Sahra Altı Afrika arasında bir bağlantı halkasıdır. Bu konum, tarih boyunca medeni ve kültürel iletişimde ve siyasi ve ekonomik etkileşimlerde önemli bir rol oynamasını sağlamıştır. Buna ek olarak, dünyanın en önemli ticaret yollarından biri olan Kızıldeniz üzerinde hayati deniz çıkışlarına sahiptir.

Sahabelerin Habeşistan topraklarına ilk hicreti (Peygamberliğin beşinci yılında, yani davetin ilanının ikinci yılında) gelişmekte olan İslam ile Doğu Sudan toplumları arasındaki erken temasın ilk işareti olarak kabul edilebilir. Hicretin amacı başlangıçta Mekke'deki zulümden güvenli bir sığınak aramak olsa da, bu adım Afrika ve Sudan coğrafyasında ilk İslami varlığın başlangıcını temsil ediyordu. Peygamber ﷺ, hicretin 6. yılında elçisi Amr bin Ümeyye ile birlikte Necaşi'ye İslam'a davet ettiği bir mektup göndermiştir ([2]) ve Necaşi de kabul ettiğini gösteren bir mesajla cevap vermiştir.

Ömer bin Hattab döneminde Amr bin As tarafından Mısır'ın fethiyle, Nübye halkı tehlikeyi hissetti, zira İslam devleti özellikle Sudan Nübye krallıklarının stratejik ve coğrafi uzantısı olan Yukarı Mısır'da, kuzey Nil Vadisi üzerindeki idari ve siyasi etkisini pekiştirmeye başlamıştı. Bu nedenle Nübye krallıkları, bir savunma tepkisi olarak Yukarı Mısır'a önleyici saldırılar başlattı. Halife Ömer bin Hattab (r.a.), Mısır valisi Amr bin As'a, Mısır'ın güney sınırlarını güvence altına almak ve İslami daveti tebliğ etmek için Sudan'daki Nübye topraklarına müfrezeler göndermesini emretti. Bunun üzerine Amr bin As, 21 Hicri yılında Ukbe bin Nafi el-Fihri komutasında bir ordu gönderdi, ancak ordu geri çekilmek zorunda kaldı, zira Nübye halkı onlara büyük bir şiddetle karşı koydu ve Müslümanların çoğu gözlerini kaybetti; çünkü Nübye halkı ok konusunda çok yetenekliydi, gözleri bile hedef alarak isabetli atışlar yapıyorlardı, bu yüzden Müslümanlar onlara "Göz Atıcılar" adını vermişlerdi. 26 Hicri yılında (647), Osman bin Affan döneminde Abdullah bin Ebi Sarh Mısır'a vali olarak atandı ve iyi donatılmış bir seferle Nübye halkıyla karşılaşmaya hazırlandı ve 31 Hicri / 652 yılında Hıristiyan Nübye Krallığı'nın başkenti olan Dongola'ya* kadar güneye inmeyi başardı ve şehri şiddetle kuşattı. Barış ve uzlaşma istediklerinde, Abdullah bin Ebi Sarh bunu kabul etti([3]). Ve onlarla "Bakt" sözleşmesi veya anlaşması** olarak adlandırılan bir barış anlaşması yaptı ve Dongola'da bir cami inşa etti. Araştırmacılar Bakt'ın anlamı üzerinde çalıştılar, bazıları Latince (Pactum) olduğunu ve anlamının anlaşma olduğunu söylediler, ancak tarihçiler ve yazarlar bu barışı Müslümanların uzlaştıkları kişilere cizye yüklediği diğer barış anlaşmaları gibi görmüyorlar, aksine Müslümanlar ve Nübye halkı arasında bir anlaşma veya ateşkes olarak kabul ediyorlar.

Abdullah bin Ebi Sarh onlara Müslümanların onlarla savaşmayacağına dair güvence verdi ve Nübye halkının Müslümanların topraklarına yerleşmeden geçmelerine izin verdi ve Nübye halkı ülkelerine gelen Müslümanları veya müttefikleri ülkeden çıkana kadar korumakla yükümlüydü([4]). Ayrıca Müslümanların Dongola'da inşa ettikleri camiyi korumak, süpürmek, aydınlatmak ve saygı göstermek, ibadet edenleri engellememek ve her yıl en iyi kölelerinden 360 baş ödemekle yükümlüydüler ve karşılığında Müslümanlar onlara her yıl tahıl ve giysi yardımı yapacaklardı (Nübye kralının ülkesindeki yiyecek kıtlığından şikayet etmesi üzerine), ancak ülkelerine saldıran veya baskın yapan bir düşmanı püskürtmekle yükümlü değillerdi. Bu barışla Müslümanlar güneyden gelen sınırlardan güvende oldular, iki ülke arasında sınır ötesi ticareti sağladılar ve devlet hizmetinde Nübye'nin güçlü kollarını elde ettiler. Malların hareketiyle birlikte fikirler de taşındı ve özellikle iyi muamele yoluyla barışçıl davet yoluyla davetçiler ve tüccarlar Nübye topraklarında İslam'ı yaymada önemli bir rol oynadılar. Ticaret kervanları, ticaret malları taşıdıkları gibi inanç, dil, medeniyet ve yaşam tarzı da taşıyorlardı.

Ayrıca Arapça, özellikle Kuzey Sudan'da Sudan toplumlarının günlük yaşamında giderek daha fazla yer almaya başladı. Bu anlaşma, Müslümanlar ve Hıristiyan Nübye halkı arasında altı yüzyıl süren bir tür sürekli iletişim temsil ediyordu ([5]). Bu süre zarfında, Müslüman tüccarlar ve Arap göçmenler aracılığıyla 7. yüzyılın ortalarından itibaren İslam inancı Doğu Sudan'ın kuzey kesimine sızdı. Bu büyük Arap göçleri 3 yoldan sızdı: Birincisi: Mısır'dan, ikincisi: Hacaz'dan Badi, Aydab ve Suakin limanları aracılığıyla ve üçüncüsü: Sudan'ın ortasından geçerek Mağrip ve Kuzey Afrika'dan. Ancak bu grupların etkisi, 9. yüzyıldan itibaren Mısır'dan güneye doğru hareket eden büyük sayılarla karşılaştırıldığında küçük boyutları nedeniyle etkili değildi ve bunun sonucunda Becce, Nübye ve Orta Sudan toprakları Arap unsuruyla kaynaştı. O zamanlar Abbasi Halifesi Mutasım (218-227 Hicri / 833-842), Türk askerlerine güvenmeye ve Arap askerlerinden vazgeçmeye karar verdi ki bu, Mısır'daki Arapların tarihinde tehlikeli bir dönüm noktası olarak kabul edilir. Böylece Hicri'nin üçüncü / Miladi'nin dokuzuncu yüzyılı, Sudan'a geniş Arap göçlerine ve ardından güneyde ve doğuda geniş ovalara nüfuz etmeye tanık oldu([6]) ve bu bölgelerde istikrarın sağlanması, ülke halkıyla iletişim kurmaya, onları etkilemeye ve İslam'ı kabul etmelerine yardımcı oldu.

12. yüzyılda, Haçlıların Filistin topraklarını işgal etmesinin ardından, Mısırlı ve Mağribli hacıların Sina yolu artık güvenli değildi ve Aydab limanına (Altın Limanı olarak bilinir ve Kızıldeniz kıyısında yer alır) yöneldiler. Oradaki hac hareketi aktif hale geldiğinde ve Müslümanlar Hacaz'daki kutsal topraklara gidip gelirken oraya sık sık uğradıklarında, Yemen ve Hindistan'dan mal taşıyan gemiler de oraya demirlemeye başladı ve dolayısıyla bölgesi gelişti ve hareketlilik arttı, böylece Aydab Müslümanların dini ve ticari yaşamında mükemmel bir merkez haline geldi. ([7])

Nübye kralları, Müslümanlardan bir zayıflık veya zaaf bulduklarında anlaşmayı bozduklarından ve özellikle Kral Davud'un hükümdarlığı sırasında 1272'de Asvan ve Mısır'daki Müslüman bölgelerine baskın yaptıklarından, Müslümanlar Zahir Baybars günlerinde onlarla savaşmak zorunda kaldılar ve 1276'da taraflar arasında yeni bir antlaşma imzalandı ve sonunda Sultan Nasır bin Kalavun 1317'de Dongola'yı fethetti ve Nübye kralı Davud'un erkek kardeşinin oğlu Abdullah, 1316'da İslam'ı kabul etti ve bu da orada yayılmasını kolaylaştırdı ve Nübye toprakları tamamen İslam'a girdi.([8])

Hıristiyan Alva krallığı ise 1504'te Arap Abdellab kabileleri ile Zenci Fonc kabileleri arasındaki ittifakın ardından yıkıldı ve "Sennar Sultanlığı" olarak da bilinen Fonc İslam Krallığı kuruldu. Başkentine atfen "Mavi Krallık" olarak da bilinir ve Sennar Krallığı, İslam ve Arap dilinin yayılmasından sonra Sudan topraklarında kurulan ilk Arap İslam devleti olarak kabul edilir([9]).

Arap İslam etkisinin artmasının bir sonucu olarak, Nübye, Alva, Sennar, Takali ve Darfur topraklarındaki kraliyet aileleri, daha önce Hıristiyan veya putperest iken Müslüman oldular. Yönetici sınıfın İslam'ı kabul etmesi, Sudan tarihinde çok boyutlu bir devrim yaratmaya yetti. Müslüman yönetici aileler oluştu ve onlarla birlikte bu dinin güçlenmesinde büyük etkisi olan ve İslam dininin yayılmasına etkin bir şekilde katkıda bulunan, temellerini sağlamlaştıran ve Sudan topraklarında İslam medeniyetinin temellerini atan ilk Sudan İslam krallıklarının modelleri kuruldu. Bazı krallar ülkelerinde davetçi rolünü üstlendiler ve rollerini bu dini tebliğ etmek ve korumakla yükümlü yöneticiler olarak anladılar, bu yüzden iyiliği emretmeye, kötülükten nehyetmeye, Allah'ın şeriatına göre hüküm vermeye, ellerinden geldiğince adaleti tesis etmeye, Allah'a davet etmeye ve O'nun yolunda cihad etmeye başladılar. ([10])

Böylece İslam'ın daveti bu bölgede putperestlik fırtınaları ve Hıristiyan misyonerlik kampanyaları ortasında güçlü ve etkili bir şekilde ilerledi. Bu nedenle Sudan, İslam'ın yayılmasında barışçıl davetin gerçek modelini temsil eden en ünlü bölgelerden biri olarak kabul edilir ve Müslümanların inançlarını ikna, delil ve iyi muamele yoluyla yayma yeteneği burada öne çıkmıştır, bu nedenle kervan ticareti ve fakihler Sudan topraklarında İslam'ın yayılmasında büyük bir rol oynamışlardır, zira pazarlar savaş alanlarının yerini almış ve tevhit inancının yayılmasında kılıç yerine dürüstlük, doğruluk ve iyi muamele kullanılmıştır([11]) ve bu konuda fakih tarihçi Ebu'l-Abbas Ahmed Baba el-Tinbukti şöyle der: "Sudan halkı, Kano ve Borno halkı gibi kimsenin onları ele geçirmeden İslam'ı gönüllü olarak kabul ettiler, İslam'dan önce kimsenin onları ele geçirdiğini duymadık".

#SudanKrizi         #SudanCrisis

Hizb-ut Tahrir Merkezi İletişim Bürosu için yazılmıştır

Müh. Durre el-Bekkuş

** Emir Abdullah bin Sa'd bin Ebi Sarh'tan Nübye'nin büyüğü ve krallığının tüm halkı için bir ahit:

"Abdullah bin Sa'd'ın Asvan topraklarının sınırından Alva topraklarının sınırına kadar Nübye'nin büyüğü ve küçüğü üzerine yaptığı ahit, Abdullah bin Sa'd, onlara ve Mısır'ın Yukarı kesiminden ve diğer Müslümanlardan ve zimmet ehlinden komşuları olan Müslümanlar arasında geçerli bir güvenlik ve ateşkes yaptı. Ey Nübye topluluğu, Allah'ın ve Resulü Muhammed Peygamber ﷺ'in güvencesiyle güvendesiniz, size karşı savaşmayacağız, size karşı savaş ilan etmeyeceğiz ve bizimle sizin aranızdaki şartlara bağlı kaldığınız sürece sizi işgal etmeyeceğiz, ülkemize yerleşmeden geçici olarak girebilirsiniz ve ülkenize yerleşmeden geçici olarak girebilirsiniz ve ülkenize inen veya uğrayan bir Müslümanı veya müttefiki çıkana kadar korumakla yükümlüsünüz ve Müslüman kölelerden size kaçan her birini İslam topraklarına iade edene kadar geri vermekle yükümlüsünüz, ona el koymayacaksınız, onu engellemeyeceksiniz ve onu arayan ve ona danışan bir Müslümana ayrılana kadar dokunmayacaksınız ve Müslümanların şehrinizin avlusunda inşa ettiği camiyi korumakla, ibadet edenleri engellememekle, onu süpürmekle, aydınlatmakla ve saygı göstermekle yükümlüsünüz ve her yıl ülkenizin en iyi kölelerinden 360 baş Müslümanların imamına ödeyeceksiniz, kusurlu olmayan, erkek ve dişi olan, yaşlı, ihtiyar kadın veya henüz ergenliğe ulaşmamış çocuk olmayan, bunu Asvan valisine ödeyeceksiniz ve Alva topraklarının sınırından Asvan topraklarına kadar size saldıran bir düşmanı püskürtmek veya engellemek Müslümanların görevi değildir ve eğer bir Müslüman köleye sığınırsanız veya bir Müslümanı veya müttefiki öldürürseniz veya Müslümanların şehrinizin avlusunda inşa ettiği camiye zarar verirseniz veya 360 baştan herhangi bir şeyi engellerseniz, o zaman bu ateşkes ve güvenlik sizden kalkar ve biz ve siz, Allah aramızda hükmedene kadar eşit oluruz ve O hükmedenlerin en hayırlısıdır, bu konuda Allah'ın, ahdinin, kefaletinin ve Resulü Muhammed ﷺ'in kefaletinin şahitliği vardır ve bu konuda sizin için Mesih'in, havarilerin ve dininizden ve milletinizden saygı duyduğunuz kişilerin kefaletinden daha büyük bir şey yoktur.

Allah bu konuda aramızda şahittir. Amr bin Şurahbil tarafından Ramazan ayında, otuz birinci yılda yazılmıştır".


[1] Dr. Salah İbrahim İsa'nın Sudan'a İslam'ın Girişi ve İnançları Düzeltmedeki Etkisi

[2] İbn el-Cevzi'nin Sudan ve Habeş Halkının Faziletleri Hakkında El-Gabiş'in Aydınlatılması Kitabının Onuncu Bölümü

* İslam'dan önce Nübye toprakları, Nübye, Mukra ve Alva olmak üzere 3 krallığa bölünmüştü (Asvan'dan güneyde mevcut Hartum'a kadar), daha sonra iki krallık Nübye ve Mukra, 570 ile 652 yılları arasında birleşti ve Nübye Krallığı olarak adlandırıldı ve başkenti Dongola idi

[3] İmam Ahmed bin Yahya bin Cabir el-Bağdadi'nin (Bilazeri olarak bilinir) Fetih el-Buldanı

** Ahit metninin tamamını okumak için ek bölüme bakınız

[4] Dr. Mustafa Muhammed Sa'd'ın Orta Çağlarda İslam ve Nübye

[5] J. Spencer Trimingham'ın Sudan'da İslam'ı

[6] Yusuf Fadıl Hasan'ın Sahra Altı Afrika'da İslam'ın Yayılması

[7] Dr. Mekki Şubeyka'nın Yüzyıllar Boyunca Sudan'ı

[8] Mahmud Şakir'in Sudan'ı

[9] Dr. Tayyib Bucema Naima'nın Fonc İslam Krallığı Tarihine Bir Bakış (910 - 1237 Hicri / 1504 - 1821 Miladi)

[10] Dr. Mustafa Muhammed Sa'd'ın Orta Çağlarda İslam ve Nübye

[11] Dr. Nuruddin eş-Şa'bani'nin Sahra Altı Afrika'da İslam ve Yönetici Aileler Tarihine İlişkin Çalışmaları