Menü

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح53) إخفاق القيادتين الشيوعية والرأسمالية
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح53) إخفاق القيادتين الشيوعية والرأسمالية

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ.

0:00 0:00
Speed:
February 21, 2018

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح53) إخفاق القيادتين الشيوعية والرأسمالية

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

(ح53) إخفاق القيادتين الشيوعية والرأسمالية

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا "بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام" وَمَعَ الحَلْقَةِ الثَّالِثَةِ وَالخَمْسِينَ, وَعُنوَانُهَا: "إِخفَاقُ القِيَادَتَينِ الشُّيوعِيَّةِ والرَّأسْمَالِيَّةِ". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَةِ التَّاسِعَةِ وَالثَّلاثِينَ مِنْ كِتَابِ "نظَامِ الإِسلامِ" لِلعَالِمِ وَالمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ.

يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ: "أمَّا القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الشُّيُوعِيَّةُ فَهِيَ مَبنِيَّةٌ عَلَى المَادِّيَةِ وَلَيسَ عَلَى العَقْلِ، وَإِنْ تَوَصَّلَ إِلَيهَا العَقْلُ، لأنَّهَا تَقُولُ بِوُجُودِ المَادَّةِ قَبلَ الفِكْرِ، وَبِجَعْلِهَا أَصْلَ الأشيَاءِ، فَهِيَ مَادِّيَّةٌ. وَأمَّا القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الرَّأسْمَاليَّةُ فَهِيَ مَبنِيَّةٌ عَلَى الحَلِّ الوَسَطِ الَّذِي تَوَصَّلَتْ إِلَيهِ مِنَ النِّزَاعِ الدَّامِي الَّذِي اسْتَمَرَّ عِدَّةَ قُرُونٍ بَينَ رِجَالِ الكَنِيسَةِ وَرِجَالِ الفِكْرِ، وَأنْتَجَ فَصْلَ الدِّينِ عَنِ الدَّولَةِ. لِذَلِكَ كَانَتِ القِيَادتَانِ الفِكرِيَّتَانِ الشُّيُوعِيَّةُ وَالرَّأسْمَالِيَّةُ مُخْفِقَتَيْنِ، لأنَّهُمَا مُتَنَاقِضَتَانِ مَعَ الفِطْرَةِ، وَغَيرُ مَبْنِيَّتَيْنِ عَلَى العَقْلِ. وَالحَاصِلُ أنَّ القِيَادَةَ الفِكرِيَّةَ الإسلاميَّةَ هِيَ وَحْدَهَا القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الصَّحِيحَةُ، وَمَا عَدَاهَا قِيَادَاتٌ فِكرِيَّةٌ فَاسِدَةٌ، لأنَّ القِيَادَةَ الفِكرِيَّةَ الإِسلامِيَّةَ مَبْنِيَّةٌ عَلَى العَقْلِ، فِي حِينِ أنَّ القِيَادَاتِ الفِكرِيَّةَ الأُخرَى غيرُ مبنيَّةٍ عَلَى العَقْلِ، وَلأنَّهَا قِيَادَةٌ فِكرِيَّةٌ تَتَّفِقُ مَعَ فِطْرَةِ الإِنسَانِ، فَيَتَجَاوَبُ مَعَهَا فِي حِينِ أنَّ القِيَادَاتِ الفِكرِيَّةَ الأُخْرَى تُخَالِفُ فِطْرَةَ الإِنسَانِ. وَذَلِكَ: أنَّ القِيَادَةَ الفِكرِيَّةَ الشُّيوعِيَّةَ مَبْنِيَّةٌ عَلَى المادِّيَّةِ لا عَلَى العَقْلِ، لأنَّها تَقُولُ: إِنَّ المَادَّةَ تَسْبِقُ الفِكْرَ، أيْ تَسْبِقُ العَقْلَ، وَلِذَلِكَ فَالمَادَّةُ حِينَ تَنْعَكِسُ عَلَى الدِّمَاغِ تُوجِدُ بِهِ الفِكْرَ، فَيُفَكِّرُ فِي المَادَّةِ الَّتِي انْعَكَسَتْ عَلَيهِ. أمَّا قَبْلَ انعِكَاسِ المَادَّةِ عَلَى الدِّمَاغِ فَلا يُوجَدُ فكرٌ، وَلِذَلِكَ فَكُلُّ شَيءٍ مَبْنِيٌّ عَلَى المَادَّةِ، فَأصْلُ العَقِيدَةِ الشُّيُوعِيَّةِ أيِ القِيَادَةِ الفِكرِيَّةِ الشُّيُوعِيَّةِ هُوَ المَادِّيَّةُ وَلَيسَ الفِكْرَ".

وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: يُمكِنُ إِجْمَالُ أبرَزِ الأفكَارِ الوَارِدَةِ فِي هَذِهِ الفَقرَةِ بِمَا يَأتِي:

أولا: تَتَمَيَّزُ القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الشُّيُوعِيَّةُ عَنْ غَيرِهَا مِنَ القِيَادَاتِ الفِكرِيَّةِ بِمَا يَأتِي:

  1. القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الشُّيُوعِيَّةُ مَبنِيَّةٌ عَلَى المَادِّيَةِ وَلَيسَ عَلَى العَقْلِ، وَإِنْ تَوَصَّلَ إِلَيهَا العَقْلُ.
  2. القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الشُّيُوعِيَّةُ تَقُولُ بِوُجُودِ المَادَّةِ قَبلَ الفِكْرِ.
  3. القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الشُّيُوعِيَّةُ مَادِّيَّةٌ بِجَعْلِهَا المَادَّةَ أَصْلَ الأشيَاءِ.

ثانيا: تَتَمَيَّزُ القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الرَّأسْمَاليَّةُ عَنْ غَيرِهَا مِنَ القِيَادَاتِ الفِكرِيَّةِ بِمَا يَأتِي:

  1. القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الرَّأسْمَاليَّةُ مَبنِيَّةٌ عَلَى الحَلِّ الوَسَطِ.
  2. القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الرَّأسْمَاليَّةُ تَوَصَّلَتْ إِلَى الحَلِّ الوَسَطِ مِنَ النِّزَاعِ الدَّامِي الَّذِي اسْتَمَرَّ عِدَّةَ قُرُونٍ بَينَ رِجَالِ الكَنِيسَةِ وَرِجَالِ الفِكْرِ، وَأنْتَجَ فَصْلَ الدِّينِ عَنِ الدَّولَةِ.

ثالثا: القِيَادتَانِ الفِكرِيَّتَانِ الشُّيُوعِيَّةُ وَالرَّأسْمَالِيَّةُ مُخْفِقَتَانِ، لأنَّهُمَا مُتَنَاقِضَتَانِ مَعَ الفِطْرَةِ، وَغَيرُ مَبْنِيَّتَيْنِ عَلَى العَقْلِ.

رابعا: القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الإسلاميَّةُ هِيَ وَحْدَهَا القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الصَّحِيحَةُ، وَمَا عَدَاهَا قِيَادَاتٌ فِكرِيَّةٌ فَاسِدَةٌ، لِسبَبَينِ اثنَينِ:

  1. لأنَّ القِيَادَةَ الفِكرِيَّةَ الإِسلامِيَّةَ مَبْنِيَّةٌ عَلَى العَقْلِ، فِي حِينِ أنَّ القِيَادَاتِ الفِكرِيَّةَ الأُخرَى غيرُ مبنيَّةٍ عَلَى العَقْلِ.
  2. لأنَّهَا قِيَادَةٌ فِكرِيَّةٌ تَتَّفِقُ مَعَ فِطْرَةِ الإِنسَانِ، فَيَتَجَاوَبُ مَعَهَا فِي حِينِ أنَّ القِيَادَاتِ الفِكرِيَّةَ الأُخْرَى تُخَالِفُ فِطْرَةَ الإِنسَانِ.

فَالقِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الشُّيوعِيَّةُ مَبْنِيَّةٌ عَلَى المادِّيَّةِ لا عَلَى العَقْلِ، لأنَّها تَقُولُ: إِنَّ المَادَّةَ تَسْبِقُ الفِكْرَ، أيْ تَسْبِقُ العَقْلَ، وَلِذَلِكَ فَالمَادَّةُ حِينَ تَنْعَكِسُ عَلَى الدِّمَاغِ تُوجِدُ بِهِ الفِكْرَ، فَيُفَكِّرُ فِي المَادَّةِ الَّتِي انْعَكَسَتْ عَلَيهِ. أمَّا قَبْلَ انعِكَاسِ المَادَّةِ عَلَى الدِّمَاغِ فَلا يُوجَدُ فكرٌ. هَذَا مَا يَقُولُهُ الشُّيُوعِيُّونَ.

لَقَد كُنَّا نَحنُ شَبَابَ حِزْبِ التَّحرِيرِ الصَّخْرَةَ الصَّلْدَةَ الصَّلْبَةَ الَّتِي تَتَحَطَّمُ وتَتَهَاوَى عَلَيهَا عَقِيدَةُ وَأفكَارُ الحِزْبِ الشُّيُوعِيِّ, فَقَد كَانَ شَبَابُنَا يَفهَمُونَ الشُّيُوعِيَّةَ أكثَرَ مِنَ الشُّيُوعِيِّينَ أنفُسِهِمْ, وَكَانَ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ النَّبهَانِيُّ - رَحِمَهُ اللهُ - قَد ألَّفَ كِتَابًا بِعُنوَانِ: "نَقْضُ الاشتِرَاكِيَّةِ المَاركسِيَّةِ". وَجَعَلَهُ بِاسمِ "غَانِم عَبدُه" كَانَ أحَدَ شَبَابِ الحِزْبِ آنذَاكَ, وَ"النَّقْضُ" فِي اللُّغَةِ مَعنَاهُ الخَلعُ مِنَ الجُذُورِ, مَنْ قَرَأ هَذَا الكِتَابَ وَفَهِمَهُ استَطَاعَ أنْ يَهْزِمَ أكبَرَ شُيُوعِيٍّ عَلَى وَجْهِ الأرضِ!! وَكَانَتْ خَلايَا الشُّيُوعِيِّينَ سُرعَانَ مَا تَتَسَاقَطْ أمَامَ هَجْمَاتِ وَضَرْبَاتِ شَبَابِنَا, وَتَتَحَوَّلَ إِلَى حَلْقَاتٍ لِلدَّارِسِينَ فِي حِزْبِ التَّحرِيرِ, حَتَّى وَصَلُ الأمرُ لِدَرَجَتين اثنَتَينِ: الدَّرَجَةُ الأُولَى: هِيَ أنَّ الشُّيُوعِيَّ كَانَ يَأتِي يَتَشَدَّقُ بِالنَّظَرِيَّةِ الدِّيالكتِيكِيَّةِ, فَيَسألُهُ الشَّابُّ عَنْ بَيَانِ مَعنَاهَا فَلا يَستَطِيعُ, فَيبدَأُ الشَّابُّ بِبَيَانِهِ, فَمَا يَكَادُ يَنتَهِي مِنْ الشَرحِ وَالتَوضِيحِ حَتَّى يَهِمَّ الشُّيُوعِيُّ بِالانصِرَافِ, فَيَستَوقِفُهُ الشَّابُّ؛ لِيُبَيِّنَ لَهُ فَسَادَ وَبُطلانَ هَذِهِ النَّظَرِيَّةِ فَيَأبَى ذَلِكَ, فَيَكُونُ الشَّابُّ قَدْ عَلَّمَ الشُّيُوعِيَّ الشُّيُوعِيَّةَ!! وَعَلَى إِثرِ ذَلِكَ أصْدَرَ حِزْبُ التَّحرِيرِ تَعمِيمًا يَقُولُ فِيهِ لِشَبَابِهِ:"لا تُعَلِّمُوا الشُّيُوعِيِّينَ الشُّيُوعِيَّةَ". وَفِعْلاً صَارَ شَبَابُ حِزْبِ التَّحرِيرِ بَعدَ صُدُورِ التَّعمِيمِ يَسألُونَ الشُّيُوعِيِّينَ عَنِ الفِكْرَةِ, فَإِنْ تَبَيَّنَ لَهُمْ أنَّهُمْ فَاهِمُونَ لَهَا كَانُوا يَنقُضُونَهَا, وَإِنْ لَمْ يَكُونُوا فَاهِمِينَ كَانُوا يَقُولُونَ لَهُمْ: "اذهَبُوا فَتَعَلَّمُوا الشُّيُوعِيَّةَ ثُمَّ ائتُوا لِمُنَاقَشَةِ شَبَابِ حِزْبِ التَّحرِيرِ!! وَكَانَ شَبَابُ حِزْبِ التَّحرِيرِ بِحُكْمِ خِبرَتِهِمْ العَرِيقَةِ فِي نِقَاشَاتِهِمْ مَعَ النَّاسِ يُصَنِّفُونَ الشُّيُوعِيِّينَ إِلَى صِنفَينِ اثنَينِ: أمَّا الصِّنفُ الأوَّلِ: فَهُوَ صِنْفُ الفَاهِمِينَ لِلفِكْرِ الشُّيُوعِيِّ, وَيُطلِقُونَ عَلَيهِ لَفظَ: "شُيُوعِي شَمَندَرِيِّ"؛ لأنَّهُ كَالشَّمَندَرِ حُمرَةً, فَهُوَ أحْمَرُ مِنَ الدَّاخِلِ وَمِنَ الخَارِجِ, وَكُلَّمَا تَعَمَّقْتَ فِي دَاخِلِهِ ازدَادَ حُمْرَةً. وَأمَّا الصِّنفُ الثَّانِي: فَهُوَ صِنفُ غَيرِ الفَاهِمِينَ لِلفِكْرِ الشُّيُوعِيِّ, وَيُطلِقُونَ عَلَيهِ لَفظَ: "شُيُوعِي فِجْلِيّ"؛ لأنَّهُ أحْمَرُ مِنَ الخَارِجِ, وَأبيَضُ مِنَ الدَّاخِلِ, وَكُلَّمَا تَعَمَّقْتَ فِي دَاخِلِهِ ازدَادَ بَيَاضًا. وَالدَّرَجَةُ الثَّانِيَةُ هِيَ أنَّ الحِزْبَ الشُّيُوعِيَّ لَمَّا رَأى شَبَابَهُ يَتَسَاقَطُونَ وَيَفشَلُونَ فِي نِقَاشَاتِهِمْ مَعَ شَبَابِ حِزْبِ التَّحرِيرِ أصْدَرَ تَعمِيمًا عَلَى شَبَابِهِ يَقُولُ لَهُمْ فِيهِ: "لا تُنَاقِشُوا شَبَابَ حِزْبِ التَّحرِيرِ". 

وَالحَقُّ أنَّ الشُّيُوعِيِّينَ هُمْ أوَّلُ مَنْ حَاوَلَ تَعرِيفَ العَقْلَ تَعرِيفًا دَقِيقًا وَصَحِيحًا بَعدَ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ, لَكِنَّهُمْ وَصَلُوا إِلَى نِصْفِ الجَوَابِ الصَّحِيحِ, وَإِنَّ إِنكَارَهُمْ لِوُجُودِ الخَالِقِ هُوَ الَّذِي مَنَعَهُمْ مِنَ التَّوَصُّلِ إِلَى النِّصْفِ الثَّانِي مِنَ الجَوَابِ, فَذَكَرُوا رُكنَينِ هَامَّينِ مِنْ تَعرِيفِ العَقْلِ وَهُمَا: المَادَّةُ وَالدِّمَاغُ, وَلَكِنَّ العَمَلِيَّةَ العَقلِيَّةَ لا تَتِمُّ إِلاَّ بِوُجُودِ رُكنَينِ آخَرَينِ إِضَافَةً إِلَى الرُّكنَينِ السَّابِقَينِ. فَلِكَي تَتِمَّ العَمَلِيَّةُ العَقلِيَّةُ لا بُدَّ لَهَا مِنْ أربَعَةِ أركَانٍ هِيَ: المَادَّةُ وَالدِّمَاغُ وَالحَوَاسُّ وَالمَعلُومَاتُ السَّابِقَةُ. وَيَنبَغِي أنْ تَكُونَ هَذِهِ الأركَانُ الأربَعَةُ مُجتَمِعَةً كُلُّهَا مَعًا حَتَّى تَتِمَّ, فَإِذَا فُقِدَ رُكْنٌ وَاحِدٌ مِنهَا فَإِنَّهَا لا تَتِمُّ. لِذَلِكَ فَقَدْ عَرَّفَ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ النَّبهَانِيُّ العَقْلَ وَالإِدرَاكَ وَالتَّفكِيرَ, وَهَذِهِ المُسَمَّيَاتُ كُلُّهَا بِمَعنَى وَاحِد, فَقَالَ: العَقلُ هُوَ نَقلُ الإِحسَاسِ بِالوَاقِعِ إِلَى الدَّمَاغِ الَّذِي فِيهِ قُوَّةُ الرَّبطِ عَنْ طَرِيقِ إِحدَى الحَوَاسِّ, وَوُجُود مَعلُومَاتٍ سَابِقَةٍ يُفَسَّرُ بِوَسَاطَتِهَا الوَاقِعُ. لَقَدْ أشرَفَ عَلَينَا فِي مَطلَعِ الثَّمَانِينَاتِ الشَّيخُ وَالعَالِمُ الجَلِيلُ يُوسُف أحْمَد السَّبَاتِين - رَحِمَهُ اللهُ وَأسكَنَهُ فَسِيحَ جَنَّاتِهِ – وَلِكَي يُثبِتَ لَنَا ضَرُورَةَ وُجُودِ المَعلُومَاتِ السَّابِقَةِ لِتَتِمَّ العَمَلِيَّةُ العَقلِيَّةُ أخْرَجَ لَنَا مِنْ جَيبِهِ بِطَاقَةً مَرسُومًا عَلَيهَا الرَّسمُ الآتِي:

bloogh1 22 2

ثُمَّ عَرَضَهَا عَلَى أعْضَاءِ الحَلقَةِ وَاحِدًا وَاحِدًا وَقَالَ: مَنْ مِنكُمْ يَستَطِيعُ أنْ يَقرَأ العِبَارَةَ الآتِيَةَ؟ فَلَم يَستَطِعْ أحَدٌ مِنَ الأعضَاءِ الدَّارِسِينَ قَرَاءَتَهَا, وَأعلَنُوا وَأعرَبُوا عَنْ عَجْزِهِمْ عَنْ ذَلِكَ, فَقَالَ لَنَا: وَأنَا أيضًا لَو عُرِضَ عَلَيَّ كِتَابٌ بِاللُّغَةِ الصِّينِيَّةِ أوِ الألمَانِيَّةِ فَإِنَّنِي أعْجَزُ عَنْ قِرَاءَتِهِ كَمَا عَجِزْتُم أنتُمُ الآنَ, فَأنَا لا تُوجَدُ لَدَيَّ مَعلُومَاتٌ سَابِقَةٌ عَنْ هَاتَينِ اللُّغَتَينِ, وَأنتُمْ كَذَلِكَ لا تُوجَدُ لَدَيكُمْ مَعلُومَاتٌ سَابِقَةٌ عَنِ الحُرُوفِ الَّتِي تَشَكَّلَتْ مِنهَا هَذِهِ العِبَارَةُ. فَقَلنَا لَهُ: وَمَا هِيَ هَذِهِ العِبَارَةُ؟ فَقَالَ: هَذِهِ كَلِمَةُ التَّوحِيدِ: "لا إِلَهَ إِلاَّ اللهُ".    

bloogh2 22 2

فَقُلْنَا لَهُ: وَكَيفَ ذَلِكَ؟ فَقَالَ: إِلَيكُم هَذِهِ الرُّمُوزَ وَالحُرُوفَ التي ترمز إِلَيهَا, لَقَدَ وَضَعْتُ هَذِهِ الرُّمُوزَ مِنْ تِلقَاءِ نَفسِي, وَلا يَستَطِيعُ أحَدٌ غَيرِي أنْ يَقرَأ مَا أكتُبُ إِلاَّ إِذَا أخْبَرتُهُ كَمَا أخَبرتُكُمْ, عِندَهَا فَقَط يُصبِحُ لَدَيهِ وَلَدَيكُمْ مَعلُومَاتٌ سَابِقَةٌ تُفَسِّرُونَ بِهَا المَادَّةَ المَكتُوبَةَ الَّتِي وَقَعَتْ تَحتَ حَاسَّةِ البَصَرِ لَدَيكُم: هَذَا bloogh3 22 2رَمزٌ لِحَرفِ الَّلامِ, وَهَذَا bloogh4 22 2 رَمزٌ لِلألِفِ, وَهَذَا bloogh5 22 2 رَمزٌ لِلهَاءِ, وَهَذَا الرَّمزُ bloogh3 22 2 مَعَ هَذَا الرَّمزِ bloogh4 22 2 يُشَكِّلانِ حَرفَ النَّفيِ "لا" bloogh6 22 2, وَهَذَا bloogh7 22 2 رَمزٌ لِلهَمزَةِ المَكسُورَةِ, وَهَذِهِ الرُّمُوزُ الثَّلاثَةُ bloogh8 22 2 تُشَكِّلُ حَرْفَ الاستِثنَاءِ "إِلاَّ". وَإِلَيكُمْ هَذِهِ الصُّورَةَ الَّتِي تَجْمَعُ تِلْكَ الرُّمُوزِ مَعَ الحُرُوفِ الَّتِي تَرمِزُ إِلَيهَا.

bloogh9 22 2 

هَلْ عَرَفْتُمُ الآنَ أهَمِّيةَ وُجُودِ المَعلُومَاتِ السَّابِقَةِ؟ تَعَالَوا بِنَا نَتَبَيَّنُ كَيفَ تَشَكَّلَتْ عِبَارَةُ التَّوحِيدِ هَذِهِ: هَذَانِ الرَّمزَانِ يُشَكِّلانِ حَرْفَ النَّفي: "لا".

bloogh10 22 2

وَهَذِهِ الرُّمُوزُ الأربَعَةُ تُشَكِّلُ كَلِمَةَ: "إِلَه".

bloogh11 22 2

وَهَذِهِ الرُّمُوزُ الثَّلاثَةُ تُشَكِّلُ حَرْفَ الاستِثنَاءِ: "إِلاَّ".  

bloogh12 22 2

وَهَذِهِ الرُّمُوزُ الأربَعَةُ تُشَكِّلُ لَفظَ الجَلالَةِ: "الله".

bloogh13 22 2

وَهَذِهِ هِيَ المُحَصِّلَةُ النِّهَائِيَّةُ كَلِمَةُ التَّوحِيدِ بِرُمُوزٍ جَدِيدَةٍ مِنْ وَضْعِ عَالِمِنَا وَأُستَاذِنَا الشَّيخِ الجَلِيلِ يُوسُف السَّباتِين رَحِمَهُ اللهُ رَحْمَةً وَاسِعَةً.

 bloogh14 22 2

وَالجَدِيرُ بِالذِّكرِ أنَّ الشَّيخَ كَانَ قَد وَضَعَ مِنْ تِلقَاءِ نَفسِهِ رَمزًا لِكُلِّ حَرْفٍ مِنَ الحُرُوفِ الهِجَائِيَّةِ, وَكَانَ وَهُوَ فِي مَوضِعِ المَسؤُولِيَّةِ فِي حِزْبِ التَّحرِيرِ يَحْمِلُ دَفترًا يَكُتُبُ فِيهِ كُلَّ المَعلُومَاتِ المُتعَلِّقَةِ بِإِدَارَةِ الحِزْبِ, وَكَانَت تَقَعُ فِي أيدِي أجهِزَةِ المُخَابَرَاتِ, فَيَسألُونَهُ عَنهَا فَيَقُولُ لَهُمْ: هَا هِيَ أمَامَكُمُ اقرَؤُوهَا وَاعرِفُوا مَا فِيهَا, فَيَقُومُونَ بِعَرِضهَا عَلَى خُبَرَاءِ الخُطُوطِ, يُحَاوِلُونَ تَحلِيلَهَا, وَتَفسِبرَ مَا جَاءَ فِيهَا فَلا يَستَطِيعُونَ!!

وَقَد تَعَلَّمْتُ مِنْ أُستَاذِي الجَلِيلِ هَذِهِ الطَرِيقَةَ فِي إِثبَاتِ ضَرُورَةِ وُجُودِ المَعلُومَاتِ السَّابِقَةِ كَي تَتِمَّ العَمَلِيَّةُ العَقلِيَّةُ. فَقَد كُنتُ أسألُ الدَّارِسِينَ عَنْ مَعَانِي بَعضِ الكَلِمَاتِ الَّتِي أتَوقَّعُ عَدَمَ وُجُودِ مَعلُومَاتٍ سَابِقَةٍ لَدَيهِمْ عَنهَا, فَكُنتُ أسألُهُم عَنْ مَعنَى "الوَلِيمَةِ" فَسُرعَانَ مَا كَانُوا يُجِيبُونَ, إِنَّهَا طَعَامُ الفَرَحِ الذي يقدم فِي الأعرَاسِ وَالمُنَاسَبَاتِ السَّعِيدَةِ, وَلَكِنْ حِينَ كُنتُ أسألُهُمْ عَنْ مَعنَى "الوَضِيمَةِ" فَلا يَعرِفُونَ أنَّها تَعنِي طَعَامَ الحُزنِ الَّذِي يُقَدَّمُ فِي المآتِمِ وَالمُنَاسَبَاتِ الحَزِينَةِ. وَكُنتُ أسألُهُم عَنْ مَعنَى كَلِمَةِ "عُسلُوج" فَلا يَعرِفُونَ أنَّهَا تَعنِي "غُصْنَ الشَّجَرَةِ الرَّفِيعِ", وَأسألُهُمْ عَنْ مَعنَى كَلِمَةِ "السَّجَنجَل" فَلا يَعرِفُونَ أنَّهَا تَعنِي "المِرآة". بَلْ كُنتُ أسألُهُمْ عَنْ مَعَانِي بَعضِ الكَلِمَاتِ المَوجُودَةِ فِي القُرآنِ الكَرِيمِ وَالحَدِيثِ النَّبَوِيِّ, فَأقُولُ لَهُم: مَا مَعنَى قَولِهِ تَعَالَى: (وَمِنْ شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ)؟ فَلا يَعرِفُونَ أنَّ الغَاسِقَ هُوَ اللَّيلُ, وَوَقَبَ أي أقبَلَ بِظَلامِهِ!! وَأسألُهُمْ عَنْ قَولِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم: «أفضَلُ الحَجِّ العَجُّ وَالثَّجُّ». فَلا يَعرِفُونَ أنَّ "العَجَّ" هُوَ رَفعُ الصَّوتِ بِالتَّلبِيَةِ, وَ"الثَّجَّ" هُوَ إِسَالَةُ دَمِ الهَدْيِ!! وَأسألُهُمْ عَنْ قَولِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم: «وَإِذَا شِيكَ فَلا انتَقَشَ». فَلا يَعرِفُونَ أنَّ "شِيكَ" فِعْلُ مَاضٍ مَبنِيٌّ لِلمَجْهُولِ يَعنِي أصَابَتهُ شَوكَةٌ, وَ"انتَقَشَ" فِعْلٌ مَاضٍ يَعنِي خُرُوجَ الشَّوكَةِ مِنهُ, وَالعِبَارَةُ فِي سِيَاقِ الحَدِيثِ تَحمِلُ مَعنَى الدُّعَاءِ عَلَى عَبدِ الدِّينَارِ وَعَبدِ الدَّرْهَمِ إِذَا وَقَعَ فِي مُصِيبَةٍ فَلا رَدَّهُ اللهُ. وَكُنتُ أُدَاعِبُ الدَّارِسِينَ فَأقُولُ لَهُمْ: مِنْ مِنكُمْ يَستَطِيعُ أنْ يَشرَحَ هَذَينِ البَيتَينِ مِنَ الشِّعْرِ؟ .. 

وَمُدَعْشَـرٍ بِالقَعطَلَينِ تَحَشْرَمَـتْ ... شُرَّافَتَـاهُ فَخَــرَّ كَالخُربُعصُـلِ

وَتَفَشْخَلَ الفِشحَاطُ في شَحْطِ الحِفَا ... بِرُبَاتِكَاهُ في رَوكَفِ العَلقَبُوطِ المُنفِلِ

وَمَا إِنْ يَستَمِعُوا إِلَى هَذَينِ البَيتَينِ حَتَّى يُطلِقُوا لِعُقُولِهِمُ العَنَانَ يَتَخَيَّلُونَ مَعَانِيَ لا وُجُودَ لَهَا فِي هَذَينِ البَيتَينِ؛ لأنَّ النَّاظِمَ رَتَّبَ الحُرُوفَ لِتُشَكِّلَ كَلِمَاتٍ لا مَعنَى لَهُ سوى إِيهَامِ السَّامِعِ أنَّ هَذَا الشِّعْرَ يُحَاكِي الشِّعْرَ الجَاهِلِيَّ فِي ألفَاظِهِ وَمَعَانِيهِ, وَهُوَ فِي الحَقِيقَةِ كَلامُ لَغْوٍ لا مَعنَى لَهُ!! 

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم عَلى حُسنِ استِمَاعِكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from Makaleler

Nَفائِسُ الثَّMَرATI - Ârifin dili kalbinin ardındadır
August 14, 2025

Nَفائِسُ الثَّMَرATI - Ârifin dili kalbinin ardındadır

Nَفائِسُ الثَّMَرATI

Ârifin dili kalbinin ardındadır

Hasan el-Basri çok konuşan bir adam duydu ve şöyle dedi: Ey kardeşimin oğlu, dilini tut, çünkü denildi ki: Bir dilden daha çok hapsedilmeye layık bir şey yoktur.

Rivayet edildiğine göre, Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: (İnsanları cehennemde burunları üzerine sürükleyen, dillerinin kazandıklarından başka bir şey midir?) Darimi mürsel olarak, İbn Abdülber, İbn Ebi Şeybe ve İbnü'l-Mübarek rivayet etmiştir.

Ve şöyle derdi: Ârifin dili kalbinin ardındadır, konuşmak istediği zaman düşünür, eğer konuşmak lehine ise konuşur, aleyhine ise susar. Cahilin kalbi ise dilinin ardındadır, aklına bir söz geldiğinde hemen söyler.

Hasan el-Basri'nin Edepleri, Zühdü ve Öğütleri

Ebu'l-Ferec İbnü'l-Cevzi

Allah'ım, Efendimiz Muhammed'e, ailesine ve tüm ashabına salat eyle.

Allah'ın selamı, rahmeti ve bereketi üzerinize olsun.

Orijinali Görüntüle
İslam, Sudan'a Nasıl Girdi?
August 15, 2025

İslam, Sudan'a Nasıl Girdi?

İslam, Sudan'a Nasıl Girdi?

Günümüzdeki coğrafyasıyla bilinen Sudan, Müslümanların girişinden önce birleşik bir siyasi, kültürel veya dini varlık değildi; aksine farklı ırklar, etnik kökenler ve inançlar arasında dağılmıştı. Kuzeyde, Nübye halkının yaşadığı yerde, Ortodoks Hıristiyanlık bir inanç olarak yaygındı ve farklı lehçeleriyle Nübye dili, siyaset, kültür ve iletişim diliydi. Doğuda ise Becce kabileleri yaşıyordu ve bu kabileler Hami kökenliydi (Nuh'un oğlu Ham'a atfen), kendilerine özgü bir dilleri, ayrı bir kültürleri ve kuzeydeki inançtan farklı bir inançları vardı. Güneye doğru ilerlediğimizde ise belirgin ten renkleri, özel dilleri ve putperest inançlarıyla Zenci kabilelerini buluruz. Aynı durum batı için de geçerlidir. ([1])

Bu çeşitlilik ve etnik ve kültürel çoğulluk, İslam'ın girişinden önceki Sudan'daki demografik yapının en belirgin özellikleridir ve Sudan'ın Kuzeydoğu Afrika'da stratejik bir coğrafi konuma sahip olması başta olmak üzere çeşitli faktörlerden kaynaklanmaktadır. Afrika Boynuzu'nun kapısı, Arap dünyası ve Kuzey Afrika ile Sahra Altı Afrika arasında bir bağlantı halkasıdır. Bu konum, tarih boyunca medeni ve kültürel iletişimde ve siyasi ve ekonomik etkileşimlerde önemli bir rol oynamasını sağlamıştır. Buna ek olarak, dünyanın en önemli ticaret yollarından biri olan Kızıldeniz üzerinde hayati deniz çıkışlarına sahiptir.

Sahabelerin Habeşistan topraklarına ilk hicreti (Peygamberliğin beşinci yılında, yani davetin ilanının ikinci yılında) gelişmekte olan İslam ile Doğu Sudan toplumları arasındaki erken temasın ilk işareti olarak kabul edilebilir. Hicretin amacı başlangıçta Mekke'deki zulümden güvenli bir sığınak aramak olsa da, bu adım Afrika ve Sudan coğrafyasında ilk İslami varlığın başlangıcını temsil ediyordu. Peygamber ﷺ, hicretin 6. yılında elçisi Amr bin Ümeyye ile birlikte Necaşi'ye İslam'a davet ettiği bir mektup göndermiştir ([2]) ve Necaşi de kabul ettiğini gösteren bir mesajla cevap vermiştir.

Ömer bin Hattab döneminde Amr bin As tarafından Mısır'ın fethiyle, Nübye halkı tehlikeyi hissetti, zira İslam devleti özellikle Sudan Nübye krallıklarının stratejik ve coğrafi uzantısı olan Yukarı Mısır'da, kuzey Nil Vadisi üzerindeki idari ve siyasi etkisini pekiştirmeye başlamıştı. Bu nedenle Nübye krallıkları, bir savunma tepkisi olarak Yukarı Mısır'a önleyici saldırılar başlattı. Halife Ömer bin Hattab (r.a.), Mısır valisi Amr bin As'a, Mısır'ın güney sınırlarını güvence altına almak ve İslami daveti tebliğ etmek için Sudan'daki Nübye topraklarına müfrezeler göndermesini emretti. Bunun üzerine Amr bin As, 21 Hicri yılında Ukbe bin Nafi el-Fihri komutasında bir ordu gönderdi, ancak ordu geri çekilmek zorunda kaldı, zira Nübye halkı onlara büyük bir şiddetle karşı koydu ve Müslümanların çoğu gözlerini kaybetti; çünkü Nübye halkı ok konusunda çok yetenekliydi, gözleri bile hedef alarak isabetli atışlar yapıyorlardı, bu yüzden Müslümanlar onlara "Göz Atıcılar" adını vermişlerdi. 26 Hicri yılında (647), Osman bin Affan döneminde Abdullah bin Ebi Sarh Mısır'a vali olarak atandı ve iyi donatılmış bir seferle Nübye halkıyla karşılaşmaya hazırlandı ve 31 Hicri / 652 yılında Hıristiyan Nübye Krallığı'nın başkenti olan Dongola'ya* kadar güneye inmeyi başardı ve şehri şiddetle kuşattı. Barış ve uzlaşma istediklerinde, Abdullah bin Ebi Sarh bunu kabul etti([3]). Ve onlarla "Bakt" sözleşmesi veya anlaşması** olarak adlandırılan bir barış anlaşması yaptı ve Dongola'da bir cami inşa etti. Araştırmacılar Bakt'ın anlamı üzerinde çalıştılar, bazıları Latince (Pactum) olduğunu ve anlamının anlaşma olduğunu söylediler, ancak tarihçiler ve yazarlar bu barışı Müslümanların uzlaştıkları kişilere cizye yüklediği diğer barış anlaşmaları gibi görmüyorlar, aksine Müslümanlar ve Nübye halkı arasında bir anlaşma veya ateşkes olarak kabul ediyorlar.

Abdullah bin Ebi Sarh onlara Müslümanların onlarla savaşmayacağına dair güvence verdi ve Nübye halkının Müslümanların topraklarına yerleşmeden geçmelerine izin verdi ve Nübye halkı ülkelerine gelen Müslümanları veya müttefikleri ülkeden çıkana kadar korumakla yükümlüydü([4]). Ayrıca Müslümanların Dongola'da inşa ettikleri camiyi korumak, süpürmek, aydınlatmak ve saygı göstermek, ibadet edenleri engellememek ve her yıl en iyi kölelerinden 360 baş ödemekle yükümlüydüler ve karşılığında Müslümanlar onlara her yıl tahıl ve giysi yardımı yapacaklardı (Nübye kralının ülkesindeki yiyecek kıtlığından şikayet etmesi üzerine), ancak ülkelerine saldıran veya baskın yapan bir düşmanı püskürtmekle yükümlü değillerdi. Bu barışla Müslümanlar güneyden gelen sınırlardan güvende oldular, iki ülke arasında sınır ötesi ticareti sağladılar ve devlet hizmetinde Nübye'nin güçlü kollarını elde ettiler. Malların hareketiyle birlikte fikirler de taşındı ve özellikle iyi muamele yoluyla barışçıl davet yoluyla davetçiler ve tüccarlar Nübye topraklarında İslam'ı yaymada önemli bir rol oynadılar. Ticaret kervanları, ticaret malları taşıdıkları gibi inanç, dil, medeniyet ve yaşam tarzı da taşıyorlardı.

Ayrıca Arapça, özellikle Kuzey Sudan'da Sudan toplumlarının günlük yaşamında giderek daha fazla yer almaya başladı. Bu anlaşma, Müslümanlar ve Hıristiyan Nübye halkı arasında altı yüzyıl süren bir tür sürekli iletişim temsil ediyordu ([5]). Bu süre zarfında, Müslüman tüccarlar ve Arap göçmenler aracılığıyla 7. yüzyılın ortalarından itibaren İslam inancı Doğu Sudan'ın kuzey kesimine sızdı. Bu büyük Arap göçleri 3 yoldan sızdı: Birincisi: Mısır'dan, ikincisi: Hacaz'dan Badi, Aydab ve Suakin limanları aracılığıyla ve üçüncüsü: Sudan'ın ortasından geçerek Mağrip ve Kuzey Afrika'dan. Ancak bu grupların etkisi, 9. yüzyıldan itibaren Mısır'dan güneye doğru hareket eden büyük sayılarla karşılaştırıldığında küçük boyutları nedeniyle etkili değildi ve bunun sonucunda Becce, Nübye ve Orta Sudan toprakları Arap unsuruyla kaynaştı. O zamanlar Abbasi Halifesi Mutasım (218-227 Hicri / 833-842), Türk askerlerine güvenmeye ve Arap askerlerinden vazgeçmeye karar verdi ki bu, Mısır'daki Arapların tarihinde tehlikeli bir dönüm noktası olarak kabul edilir. Böylece Hicri'nin üçüncü / Miladi'nin dokuzuncu yüzyılı, Sudan'a geniş Arap göçlerine ve ardından güneyde ve doğuda geniş ovalara nüfuz etmeye tanık oldu([6]) ve bu bölgelerde istikrarın sağlanması, ülke halkıyla iletişim kurmaya, onları etkilemeye ve İslam'ı kabul etmelerine yardımcı oldu.

12. yüzyılda, Haçlıların Filistin topraklarını işgal etmesinin ardından, Mısırlı ve Mağribli hacıların Sina yolu artık güvenli değildi ve Aydab limanına (Altın Limanı olarak bilinir ve Kızıldeniz kıyısında yer alır) yöneldiler. Oradaki hac hareketi aktif hale geldiğinde ve Müslümanlar Hacaz'daki kutsal topraklara gidip gelirken oraya sık sık uğradıklarında, Yemen ve Hindistan'dan mal taşıyan gemiler de oraya demirlemeye başladı ve dolayısıyla bölgesi gelişti ve hareketlilik arttı, böylece Aydab Müslümanların dini ve ticari yaşamında mükemmel bir merkez haline geldi. ([7])

Nübye kralları, Müslümanlardan bir zayıflık veya zaaf bulduklarında anlaşmayı bozduklarından ve özellikle Kral Davud'un hükümdarlığı sırasında 1272'de Asvan ve Mısır'daki Müslüman bölgelerine baskın yaptıklarından, Müslümanlar Zahir Baybars günlerinde onlarla savaşmak zorunda kaldılar ve 1276'da taraflar arasında yeni bir antlaşma imzalandı ve sonunda Sultan Nasır bin Kalavun 1317'de Dongola'yı fethetti ve Nübye kralı Davud'un erkek kardeşinin oğlu Abdullah, 1316'da İslam'ı kabul etti ve bu da orada yayılmasını kolaylaştırdı ve Nübye toprakları tamamen İslam'a girdi.([8])

Hıristiyan Alva krallığı ise 1504'te Arap Abdellab kabileleri ile Zenci Fonc kabileleri arasındaki ittifakın ardından yıkıldı ve "Sennar Sultanlığı" olarak da bilinen Fonc İslam Krallığı kuruldu. Başkentine atfen "Mavi Krallık" olarak da bilinir ve Sennar Krallığı, İslam ve Arap dilinin yayılmasından sonra Sudan topraklarında kurulan ilk Arap İslam devleti olarak kabul edilir([9]).

Arap İslam etkisinin artmasının bir sonucu olarak, Nübye, Alva, Sennar, Takali ve Darfur topraklarındaki kraliyet aileleri, daha önce Hıristiyan veya putperest iken Müslüman oldular. Yönetici sınıfın İslam'ı kabul etmesi, Sudan tarihinde çok boyutlu bir devrim yaratmaya yetti. Müslüman yönetici aileler oluştu ve onlarla birlikte bu dinin güçlenmesinde büyük etkisi olan ve İslam dininin yayılmasına etkin bir şekilde katkıda bulunan, temellerini sağlamlaştıran ve Sudan topraklarında İslam medeniyetinin temellerini atan ilk Sudan İslam krallıklarının modelleri kuruldu. Bazı krallar ülkelerinde davetçi rolünü üstlendiler ve rollerini bu dini tebliğ etmek ve korumakla yükümlü yöneticiler olarak anladılar, bu yüzden iyiliği emretmeye, kötülükten nehyetmeye, Allah'ın şeriatına göre hüküm vermeye, ellerinden geldiğince adaleti tesis etmeye, Allah'a davet etmeye ve O'nun yolunda cihad etmeye başladılar. ([10])

Böylece İslam'ın daveti bu bölgede putperestlik fırtınaları ve Hıristiyan misyonerlik kampanyaları ortasında güçlü ve etkili bir şekilde ilerledi. Bu nedenle Sudan, İslam'ın yayılmasında barışçıl davetin gerçek modelini temsil eden en ünlü bölgelerden biri olarak kabul edilir ve Müslümanların inançlarını ikna, delil ve iyi muamele yoluyla yayma yeteneği burada öne çıkmıştır, bu nedenle kervan ticareti ve fakihler Sudan topraklarında İslam'ın yayılmasında büyük bir rol oynamışlardır, zira pazarlar savaş alanlarının yerini almış ve tevhit inancının yayılmasında kılıç yerine dürüstlük, doğruluk ve iyi muamele kullanılmıştır([11]) ve bu konuda fakih tarihçi Ebu'l-Abbas Ahmed Baba el-Tinbukti şöyle der: "Sudan halkı, Kano ve Borno halkı gibi kimsenin onları ele geçirmeden İslam'ı gönüllü olarak kabul ettiler, İslam'dan önce kimsenin onları ele geçirdiğini duymadık".

#SudanKrizi         #SudanCrisis

Hizb-ut Tahrir Merkezi İletişim Bürosu için yazılmıştır

Müh. Durre el-Bekkuş

** Emir Abdullah bin Sa'd bin Ebi Sarh'tan Nübye'nin büyüğü ve krallığının tüm halkı için bir ahit:

"Abdullah bin Sa'd'ın Asvan topraklarının sınırından Alva topraklarının sınırına kadar Nübye'nin büyüğü ve küçüğü üzerine yaptığı ahit, Abdullah bin Sa'd, onlara ve Mısır'ın Yukarı kesiminden ve diğer Müslümanlardan ve zimmet ehlinden komşuları olan Müslümanlar arasında geçerli bir güvenlik ve ateşkes yaptı. Ey Nübye topluluğu, Allah'ın ve Resulü Muhammed Peygamber ﷺ'in güvencesiyle güvendesiniz, size karşı savaşmayacağız, size karşı savaş ilan etmeyeceğiz ve bizimle sizin aranızdaki şartlara bağlı kaldığınız sürece sizi işgal etmeyeceğiz, ülkemize yerleşmeden geçici olarak girebilirsiniz ve ülkenize yerleşmeden geçici olarak girebilirsiniz ve ülkenize inen veya uğrayan bir Müslümanı veya müttefiki çıkana kadar korumakla yükümlüsünüz ve Müslüman kölelerden size kaçan her birini İslam topraklarına iade edene kadar geri vermekle yükümlüsünüz, ona el koymayacaksınız, onu engellemeyeceksiniz ve onu arayan ve ona danışan bir Müslümana ayrılana kadar dokunmayacaksınız ve Müslümanların şehrinizin avlusunda inşa ettiği camiyi korumakla, ibadet edenleri engellememekle, onu süpürmekle, aydınlatmakla ve saygı göstermekle yükümlüsünüz ve her yıl ülkenizin en iyi kölelerinden 360 baş Müslümanların imamına ödeyeceksiniz, kusurlu olmayan, erkek ve dişi olan, yaşlı, ihtiyar kadın veya henüz ergenliğe ulaşmamış çocuk olmayan, bunu Asvan valisine ödeyeceksiniz ve Alva topraklarının sınırından Asvan topraklarına kadar size saldıran bir düşmanı püskürtmek veya engellemek Müslümanların görevi değildir ve eğer bir Müslüman köleye sığınırsanız veya bir Müslümanı veya müttefiki öldürürseniz veya Müslümanların şehrinizin avlusunda inşa ettiği camiye zarar verirseniz veya 360 baştan herhangi bir şeyi engellerseniz, o zaman bu ateşkes ve güvenlik sizden kalkar ve biz ve siz, Allah aramızda hükmedene kadar eşit oluruz ve O hükmedenlerin en hayırlısıdır, bu konuda Allah'ın, ahdinin, kefaletinin ve Resulü Muhammed ﷺ'in kefaletinin şahitliği vardır ve bu konuda sizin için Mesih'in, havarilerin ve dininizden ve milletinizden saygı duyduğunuz kişilerin kefaletinden daha büyük bir şey yoktur.

Allah bu konuda aramızda şahittir. Amr bin Şurahbil tarafından Ramazan ayında, otuz birinci yılda yazılmıştır".

[1] Dr. Salah İbrahim İsa'nın Sudan'a İslam'ın Girişi ve İnançları Düzeltmedeki Etkisi

[2] İbn el-Cevzi'nin Sudan ve Habeş Halkının Faziletleri Hakkında El-Gabiş'in Aydınlatılması Kitabının Onuncu Bölümü

* İslam'dan önce Nübye toprakları, Nübye, Mukra ve Alva olmak üzere 3 krallığa bölünmüştü (Asvan'dan güneyde mevcut Hartum'a kadar), daha sonra iki krallık Nübye ve Mukra, 570 ile 652 yılları arasında birleşti ve Nübye Krallığı olarak adlandırıldı ve başkenti Dongola idi

[3] İmam Ahmed bin Yahya bin Cabir el-Bağdadi'nin (Bilazeri olarak bilinir) Fetih el-Buldanı

** Ahit metninin tamamını okumak için ek bölüme bakınız

[4] Dr. Mustafa Muhammed Sa'd'ın Orta Çağlarda İslam ve Nübye

[5] J. Spencer Trimingham'ın Sudan'da İslam'ı

[6] Yusuf Fadıl Hasan'ın Sahra Altı Afrika'da İslam'ın Yayılması

[7] Dr. Mekki Şubeyka'nın Yüzyıllar Boyunca Sudan'ı

[8] Mahmud Şakir'in Sudan'ı

[9] Dr. Tayyib Bucema Naima'nın Fonc İslam Krallığı Tarihine Bir Bakış (910 - 1237 Hicri / 1504 - 1821 Miladi)

[10] Dr. Mustafa Muhammed Sa'd'ın Orta Çağlarda İslam ve Nübye

[11] Dr. Nuruddin eş-Şa'bani'nin Sahra Altı Afrika'da İslam ve Yönetici Aileler Tarihine İlişkin Çalışmaları

Orijinali Görüntüle