جريدة الراية: أموال الملكية العامة: أحكامها ونفقاتها
October 20, 2015

جريدة الراية: أموال الملكية العامة: أحكامها ونفقاتها

Raya sahafa

2015-10-21

جريدة الراية: أموال الملكية العامة: أحكامها ونفقاتها

لقد أوجد الإسلام نظاما اقتصاديا مثاليا يوازن فيه بين حاجة الفرد وحاجة الدولة وحاجة الجماعة. بحيث يضمن إشباع حاجات كل فرد بعينه ويمكن الدولة من القيام بواجباتها ويحقق للجماعة الأمن والاستقرار والتقدم في كافة المجالات. وتعتبر الملكية العامة بأحكامها وتفاصيلها من أهم ركائز الاقتصاد الإسلامي، حيث تعتبر وارداتها في الدولة من أكثر الواردات وأهمها لاشتمالها على أكبر مصادر التمويل كالنفط والغاز ومناجم التعدين بشتى أنواعها والمعادن الاستراتيجية كاليورانيوم والبلوتونيوم والذهب والفضة ومساقط المياه والممرات المائية والجوية والغابات ومصانع التعدين والآلات الثقيلة ومصانع السلاح والطائرات والسفن الفضائية والصواريخ. وقد ثبت أن هذه الممتلكات هي أعظم الثروات المالية التي يمكن للدولة التي تمتلكها. وتستعمل واردات الملكية العامة للإنفاق على ما هو واجب على الجماعة وحق لها.


ومن أهم الحقوق التي يجب أن تضمن للأمة بشكل كامل التعليم والرعاية الصحية والأمن الغذائي وسلامة البيئة ونقاؤها ووسائل الاتصال المختلفة وكل ما هو من مرافق الجماعة كالطرق والمطارات والموانئ وغيرها. فكل هذه الأمور تعتبر حقا للجماعة بوصفها جماعة، أي للأمة بشكل عام وليس للفرد بعينه. فالرسول ﷺ يقول «من بات آمنا في سربه معافى في بدنه عنده قوت يومه فقد زويت له الدنيا». فجعل رسول الله ﷺ الأمن والصحة والغذاء حقا للناس ولا بد من توفيرها. وأموال الملكية العامة هي أموال الجماعة، فالأولى أن ينفق على الجماعة من أموالها قبل أن ينفق عليها من أموال الأفراد. وكذلك فقد حمل رسول الله ﷺ مسؤولية إطعام الجائع للجماعة في حال بقي في الأمة من لا يجد من ينفق عليه ويسد جوعه ممن تجب عليهم نفقته وإعالته، فقال «ما من أهل عرصة يبيتون وفيهم امرؤ جائع إلا برئت منهم ذمة الله». فالجماعة بوصفها جماعة مسؤولة عن إطعام الجائع. وقد غلظ القرآن القول على أهل الشرك حيث قال تعالى: ﴿كَلاَّ بَل لاَّ تُكْرِمُونَ الْيَتِيمَ * وَلا تَحَاضُّونَ عَلَى طَعَامِ الْمِسْكِينِ﴾ وفي هذا إشارة إلى أن الجماعة يجب عليها أن تحض على إطعام الجائع. وقد جعل الله للجماعة مالاً ملكها إياه ما يمكنها من الإنفاق. ومن هنا كانت أموال الملكية العامة الضمان الحقيقي لمنع الفقر والجوع في الدولة الإسلامية.


والأمن حق للجماعة فلا بد من توفير الأمن سواء داخليا بحماية ممتلكات الناس وأموالهم وأنفسهم أو خارجيا بحمايتهم من الأعداء، وتحقيق الأمن يحتاج إلى المال ومال الملكية العامة أولى أن ينفق على أمن الأمة سواء أكان الإنفاق على إيجاد قبة حديدية تمنع سقوط الصواريخ على بلاد المسلمين أم بإيجاد منظومة أمنية متكاملة من شبكات الحاسوب العملاقة وغيرها. فيجب توفير الأمن للجماعة والإنفاق عليه من مال الجماعة.


والرعاية الصحية حق للجماعة وقد بين رسول الله ﷺ أن صحة البدن مما يجب للإنسان في المجتمع بقوله «معافى في بدنه» ما يعني أنه يجب توفير الرعاية الصحية بشكل كامل من خلال المستوصفات الطبية والإنفاق على البحث العلمي وتوفير الأجهزة الطبية بمختلف أنواعها. فإنه وإن كان يجوز للأفراد توفير خدمة طبية للأفراد إلا أن توفير الرعاية الصحية بشكل كامل لا يتم إلا إذا أنفق عليها من أموال الملكية العامة التي تتمكن الدولة بها أن تغطي حاجة الجماعة.


كما أن التعليم يعتبر حقا من حقوق الناس في المجتمع، وعلى الدولة أن توفر مرافق التعليم المختلفة وأن تنفق على معاهد البحث والتطوير ومراكز إعداد الباحثين وإعداد المناهج الدراسية وبناء الجامعات. فالرسول ﷺ أنفق على تعليم الصحابة من أموال الفيء والسبي بعد معركة بدر.


والجهاد واجب على الأمة. ولا يمكن أن يقام بالجهاد على وجهه الصحيح دون الإنفاق عليه من مال الملكيات العامة. فالجهاد يحتاج إلى التصنيع الحربي والدراسات والأبحاث المتعلقة بالأسلحة الاستراتيجية وأسلحة الردع بمختلف أنواعها والصناعات الفضائية. وهذه الصناعات وما يتعلق بها من أبحاث واختراعات لا تتأتى دون إنفاق الأموال عليها. والله تعالى يقول ﴿وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ﴾ والخطاب للجماعة، أي على الأمة أن تنفق من مالها وتعد العدة الكافية لتحقيق الغاية من الجهاد.


إضافة إلى هذه النفقات فإن أموال الملكية العامة تنفق على تطوير هذه الملكيات واستغلالها وإنتاج المواد والمنتجات التي تعتبر من الملكيات العامة. فإنتاج النفط والغاز وتكريره من خلال المصافي يحتاج إلى مشاريع ضخمة يتم تمويلها من أموال الملكية العامة. وصناعة الطائرات الحربية والغواصات وحاملات الطائرات تمول كذلك من أموال الملكية العامة حيث إن هذه الصناعات تعتبر من الملكية العامة. وكذلك مولدات الطاقة التي تستخدم لإنارة الشوارع والمرافق العامة وتزويد المصانع العامة بالطاقة كلها تعتبر من الملكية العامة. فيتم الإنفاق على المفاعلات النووية ومحركات المساقط المائية وأجهزة تحويل الطاقة الشمسية وطاقة الرياح وما يلزمها من أبحاث واختراعات وتطوير، كل ذلك ينفق عليه من أموال الملكية العامة.


وعلى ذلك فإنه يمكن القول أنه ما كان واجبا على الجماعة أو حقا لها فإنه ينفق عليه من أموال الملكية العامة كالأمن بأشكاله والرعاية الصحية والتعليم والغذاء. وكل مرفق من مرافق الملكية العامة فإنه ينفق عليه من أموال الملكية العامة كالموانئ والمطارات والسكك الحديدية والاتصالات اللاسلكية والطرق. وكل سلعة من سلع الملكية العامة فإنه ينفق على إنتاجها وعلى الآلات اللازمة لتصنيعها من أموال الملكيات العامة كصناعة الطائرات والمحركات والقطارات والمضخات والمولدات. فكما أن المصانع تأخذ حكم ما تنتج من حيث الملكية فكذلك التمويل فإنه من حيث الإنفاق يتبع حكم الملكية. فما كان من الملكية العامة سواء في أصله أو عند إنتاجه فإن تمويله والإنفاق عليه يكون من أموال الملكية العامة.


وهنا لا بد من تبيان أن الملكية العامة لا تتجزأ، بمعنى أن الأموال الناتجة من النفط والغاز يمكن استعمالها في تطوير صناعة الطائرات، والأموال الناتجة عن بيع الطائرات يمكن استعمالها في إنتاج المضخات وهكذا. والذي يتولى الإشراف على الملكيات العامة وإدارتها وإنتاجها وتوزيعها على شتى المرافق والنفقات هي الدولة الإسلامية - الخلافة الراشدة الثانية على منهاج النبوة - التي تتولى رعاية شؤون الرعية بما في ذلك ممتلكاتها. وكل تصرف في ممتلكات الأمة دون ولاية منها من خلال مبايعة إمام يحكمها بشرع الله فإنه تصرف باطل فاقد للشرعية.

بقلم: د. محمد ملكاوي

المصدر: جريدة الراية

More from null

Ebu Vaddaha Haberleri: Darfur'u Port Sudan'da Ayırma Komplosunu Engellemek İçin Bir Duraklama ve Konuşma

أبو وضاحة شعار

14-11-2025

Ebu Vaddaha Haberleri: Darfur'u Port Sudan'da Ayırma Komplosunu Engellemek İçin Bir Duraklama ve Konuşma

Hizb-ut Tahrir/Sudan Vilayeti'nin Darfur'u ayırmaya yönelik Amerikan komplosunu engellemek için yürüttüğü kampanya çerçevesinde, Hizb-ut Tahrir/Sudan Vilayeti gençleri, 23 Cumâdâ el-Ûlâ 1447 Hicri, 14/11/2025 tarihine denk gelen Cuma namazını müteakiben, Port Sudan şehrinde, Deym Medina mahallesindeki Başeyh Camii önünde bir duraklama gerçekleştirdiler.


Hizb-ut Tahrir'in Sudan Vilayeti'ndeki resmi sözcüsünün yardımcısı Üstad Muhammed Cami Ebu Eymen, hazır bulunan topluluğa bir konuşma yaparak, Darfur'u ayırma girişimini engellemek için çalışma çağrısında bulundu ve şöyle dedi: "Darfur'u ayırmaya yönelik Amerika'nın planını, güneyi ayırdığınız gibi engelleyin. Bu, ümmetin birliğini korumak içindir. İslam, bu ümmetin bölünmesini ve parçalanmasını haram kılmıştır ve ümmetin ve devletin birliğini, hayat veya ölüm gibi bir kader meselesi yapmıştır. Bu mesele değerini kaybettiğinde, kafirler, özellikle de Amerika, bazı Müslümanların yardımıyla ülkemizi parçalamayı ve Güney Sudan'ı ayırmayı başardılar... Bazılarımız bu büyük günaha sessiz kaldı ve ihmal ve tembellik içine düştüler ve bu suç geçti! İşte Amerika bugün aynı planı, aynı senaryo ile Darfur'u Sudan gövdesinden ayırmak için geri dönüyor, buna 'Kan Sınırları Planı' adını veriyor. Tüm Darfur'u işgal eden ve Nyala şehrinde paralel bir hükümet ilan ederek sözde devletlerini kuran ayrılıkçılara dayanıyorlar; Amerika'nın bunu ülkenizde yapmasına izin verecek misiniz?!"


Ardından alimlere, Sudan halkına ve Silahlı Kuvvetler'deki samimi subaylara, Darfur'un tamamını kurtarmak ve ayrılmayı önlemek için harekete geçme çağrısında bulundu ve düşmanın planını bozmak ve bu tuzağı engellemek için fırsatın hala mevcut olduğunu ve köklü çözümün, nübüvvet metodu üzere Raşidi Hilafeti'nin kurulmasında olduğunu, çünkü yalnızca onun ümmeti koruyacağını, birliğini savunacağını ve Rabbinin şeriatını uygulayacağını söyledi.


Ardından sözlerini şöyle bitirdi: "Bizler Hizb-ut Tahrir'deki kardeşleriniz olarak, Allah Teala ile birlikte olmayı, Allah'a yardım etmeyi, O'na inanmayı ve Resulullah ﷺ'in müjdesini gerçekleştirmeyi seçtik. Gelin bizimle olun, Allah bize mutlaka yardım edecektir. Allah Teala şöyle buyurmuştur: {Ey iman edenler! Eğer siz Allah'a yardım ederseniz, O da size yardım eder ve ayaklarınızı sağlamlaştırır.}"


Hizb-ut Tahrir'in Sudan Vilayeti Medya Ofisi

Kaynak: Ebu Vaddaha Haberleri

Radar: Babnusa, Faşir'in İzinden Gidiyor

الرادار شعار

13-11-2025

Radar: Babnusa, Faşir'in İzinden Gidiyor

Mühendis/Hasbullah El Nur'un Kaleminden

Hızlı Destek Kuvvetleri geçtiğimiz Pazar günü Babnusa şehrine saldırdı ve saldırılarını Salı sabahı tekrarladı.

Faşir gürültülü bir şekilde düştü, bu Sudan'ın varlığını sarsan ve halkının kalbini kanatan bir trajediydi; burada temiz kan aktı, çocuklar yetim kaldı, kadınlar dul kaldı ve anneler yas tuttu.


Tüm bu trajedilere rağmen, Washington'da devam eden müzakerelere tek bir zarar bile gelmedi, aksine tam tersi, ABD Başkanı'nın Afrika ve Orta Doğu İşleri Danışmanı Mesad Bulus, 27/10/2025 tarihinde El Cezire Mubasher kanalına yaptığı açıklamada, Faşir'in düşüşünün Sudan'ın bölünmesini pekiştirdiğini ve müzakerelerin ilerlemesine yardımcı olduğunu söyledi!


O kritik anda, Sudan halkının çoğu, olanların, uzun zamandır samimilerin uyardığı eski bir planın yeni bir bölümünden başka bir şey olmadığını fark etti; savaş, açlık ve yıkım araçlarıyla dayatılmak istenen Darfur'u ayırma planı.


Üç aylık ateşkes olarak adlandırılana yönelik ret çemberi genişledi ve özellikle uzatılma ihtimaline ilişkin haberlerin sızdırılmasından sonra, ona karşı çıkan sesler yükseldi, bu da Sudan'ın Somali'leşmesi ve bölünmenin Libya'da olduğu gibi kaçınılmaz bir gerçeklik haline gelmesi anlamına geliyor.


Savaşın yaratıcıları bu sesleri teşvikle susturamadıklarında, onları korkutarak susturmaya karar verdiler. Böylece saldırı pusulası, Faşir manzarasını tekrarlamak için Babnusa'ya yöneltildi; iki yıl süren boğucu bir kuşatma, hava ikmalini durdurmayı haklı çıkarmak için bir kargo uçağının düşürülmesi ve Sudan şehirlerine eş zamanlı bombardıman; Faşir'e yapılan saldırı sırasında olduğu gibi Ümmü Derman, Atbara, El Demazin, El Ubeyd, Ümmü Bermbita, Ebu Cubeiha ve El Abbasiye.


Babnusa'ya saldırı Pazar günü başladı ve Hızlı Destek Kuvvetleri tarafından Faşir'de kullanılan aynı yöntem ve araçlar kullanılarak Salı sabahı yenilendi. Bu satırların yazıldığı an itibariyle, Babnusa halkını kurtarmak için ordudan herhangi bir fiili hareket tespit edilmedi, bu da düşüşünden önceki Faşir sahnesiyle neredeyse aynı olan acı bir tekrar.


Eğer Babnusa - Allah korusun - düşerse ve ateşkesi reddeden sesler azalmazsa, trajedi başka bir şehirde tekrarlanacak... Ve böylece, Sudan halkına ateşkesi küçük düşürülmüş bir şekilde kabul etmeleri dayatılana kadar.


Görünen o ki, Amerika'nın Sudan için planı bu; ey Sudan halkı, ülkenizin haritasına bölünme ve kayıp başlıklı yeni bir bölüm yazılmadan önce dikkatli olun ve ne yaptığınızı düşünün.


10/11/2025 tarihinde El Hades kanalında belirtildiği gibi, 177 bin nüfuslu Babnusa halkı tamamen yerinden edildi ve neye baktıklarını bilmeden yüzleri yere bakarken dolaşıyorlar.


Çığlık atmak, ağlamak, yanakları tokatlamak ve yakaları yırtmak kadınların adetidir, ancak durum kötülüğü reddeden, zalimin elinden tutan ve Babnusa'yı kurtarmak, hatta tüm Darfur'u geri almak için orduların zincirini çözmeyi talep eden hak sözünü yükselten bir erkeklik ve cesaret gerektirir.


Resulullah ﷺ şöyle buyurdu: «Gerçekten insanlar zalimi görür ve onun elini tutmazlarsa, Allah'ın onlara kendisinden bir azapla yaklaşması yakındır.» ve ﷺ şöyle buyurdu: «Gerçekten insanlar kötülüğü görür ve onu değiştirmezlerse, Allah'ın onlara bir azapla yaklaşması yakındır.»


Halkımızın Babnusa'da daha önce Faşir halkının yüzüstü bırakıldığı gibi yüzüstü bırakılması, en şiddetli zulüm türlerinden ve en büyük kötülüklerdendir.


Bugün Sudan'ı bölmeye çalışan Amerika, daha önce güneyi ayıran ve Irak, Yemen, Suriye ve Libya'yı bölmeye çalışan aynı Amerika'dır ve Şam halkının dediği gibi "ve ip askıda", böylece kaos tüm İslam milletine yayılacak, Allah ise bizi birliğe çağırıyor.


Allah Teala şöyle buyurdu: ﴿Ve gerçekten bu sizin tek bir ümmetinizdir ve ben sizin Rabbinizim, o halde benden korkun﴾ ve ﷺ şöyle buyurdu: «İki halifeye biat edilirse, diğerini öldürün». ve şöyle dedi: «Gerçekten yakında sıkıntılar ve sıkıntılar olacak, bu ümmetin işini bir aradayken ayırmak isteyen kim olursa olsun, kim olursa olsun kılıçla vurun». ve ayrıca şöyle dedi: «Bir adamın üzerinde birlik olduğunuz halde, bir adam size gelirse, asanızı bölmek veya cemaatinizi ayırmak isterse, onu öldürün».


Duyurdum mu? Allah'ım şahit ol, duyurdum mu? Allah'ım şahit ol, duyurdum mu? Allah'ım şahit ol.

Kaynak: Radar