همکاری در پشت پرده تاج و تخت های در حال سقوط
خبر:
در 5 سپتامبر 2025، شوکت میرضیایف، رئیس جمهور ازبکستان، طبق گزارش خبرنگار خبرگزاری دونیو، گفتگوی تلفنی با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا انجام داد. بختیار سعیدوف، وزیر امور خارجه ازبکستان، در کانال تلگرامی خود نوشت: با همکاری مارکو روبیو، همتای آمریکایی خود، اجرای موثر تمام توافقات حاصل شده بین روسای جمهور کشورهایمان را تضمین خواهیم کرد.
توضیح:
گفتگوی میرضیایف و ترامپ نشان داد که روابط آمریکا با ازبکستان با طرحهای ژئواستراتژیک گستردهای مرتبط است. واضح شده است که واشنگتن امروز به تاشکند به عنوان مهمترین نقطه اتکای خود در آسیای مرکزی مینگرد.
علاقه آمریکا به ازبکستان در درجه اول به جغرافیای سیاسی منابع مربوط میشود. آسیای مرکزی منطقه ای غنی از ذخایر اورانیوم، لیتیوم، مس و سایر فلزات استراتژیک است. ایالات متحده می خواهد این منابع را در زنجیره تامین جهانی بگنجاند و نفوذ انحصاری چین را محدود کند. از این نظر، ازبکستان به بخش مهمی از ساختار اقتصادی و امنیتی آمریکا تبدیل شده است. مبارزه با تروریسم، افراط گرایی و مهاجرت غیرقانونی به طور ویژه مورد بحث قرار گرفت، زیرا ازبکستان همسایه افغانستان نقش مهمی در امنیت منطقه ای برای آمریکا ایفا می کند. ترامپ قصد دارد مکانیسم های امنیتی را از طریق فرمول "S5+1" تقویت کند و در عین حال تلاش می کند تا تاثیر روسیه و چین را متعادل کند.
آمریکا توجه ویژه ای به همکاری در زمینه آموزش دارد. شعبی از دانشگاه های برجسته آمریکایی در تاشکند افتتاح شده است و فعالیت های American Spaces در حال گسترش است. از طریق این امر، عواملی پرورش می یابند که با شکل دادن به تصویری مثبت از آمریکا در ذهن نسل جوان، از منافع آمریکا دفاع می کنند.
به طور کلی، ایالات متحده به تدریج در تلاش است تا موقعیت خود را در آسیای مرکزی تحت شعارهای مبارزه با تروریسم، تضمین امنیت و بهبود روابط تجاری، اقتصادی و فرهنگی تقویت کند.
اهمیت روزافزون روابط آمریکا با ازبکستان نه تنها به تغییرات ژئوپلیتیکی منطقه ای، بلکه به تغییرات جهانی نیز مربوط می شود. گزارش تحلیلی "استراتژی آسیای مرکزی بزرگ"، تهیه شده توسط کارشناسان شورای سیاست خارجی آمریکا و موسسه آسیای مرکزی و قفقاز در واشنگتن، بر ضرورت تدوین و اجرای یک استراتژی موثر برای آسیای مرکزی بزرگ توسط آمریکا برای تقویت موقعیت رقابتی خود در این منطقه تاکید می کند. این شامل آسیای مرکزی، قفقاز، جنوب و شرق آسیا می شود. همچنین هدف آن تاثیرگذاری بر روابط روسیه و چین، رقابت ژئوپلیتیکی در اوراسیا، به ویژه کنترل بازارهای منابع استراتژیک مانند فلزات اساسی، اورانیوم، نفت و گاز طبیعی است.
در حالی که واشنگتن تاشکند را به عنوان یک نقطه اتکای ژئوپلیتیکی در این استراتژی نشان می دهد، با توجه به نقش محوری که آسیای مرکزی، از جمله ازبکستان، در این روند ایفا می کند، دولت میرضیایف به دنبال این است که یک بازیگر اصلی در آن باشد. ترامپ اصلاحات میرضیایف را "عمیق و غیرقابل برگشت" توصیف کرد، در حالی که میرضیایف به ترامپ به خاطر "دستاوردهای چشمگیرش در سیاست داخلی و خارجی" تبریک گفت.
تبادل میرضیایف و ترامپ، که به رهبران منطقه ای و جهانی در مبارزه با اسلام و مسلمانان تبدیل شده اند، تمجید از سیاست های شکست خورده خود، مسیری را که روابط دوجانبه در آن پیش می رود، آشکار کرد. این تماس نشان داد که اهداف سیاست خارجی آنها به طور فزاینده ای به سمت یک هدف مشترک پیش می رود، یعنی نشان داد که در تقویت منافع غرب در منطقه و تضعیف قدرت های رقیب آمریکا، به ویژه در موضوع جلوگیری از بازگشت اسلام به عرصه زندگی، هماهنگ تر شده اند. آیا میرضیایف و نظامش از کلام خداوند متعال پند نمی گیرند؟! خداوند عز و جل می فرماید: ﴿مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ كَمَثَلِ الْعَنكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ﴾.
نوشته شده برای رادیو دفتر رسانه ای مرکزی حزب التحریر
اسلام ابو خلیل - ازبکستان