په سينا کې د مصر تقويه ځواکونه: له يهودو سره همغږي او د مبارکې ځمکې د آزادولو وجيبه
September 07, 2025

په سينا کې د مصر تقويه ځواکونه: له يهودو سره همغږي او د مبارکې ځمکې د آزادولو وجيبه

په سينا کې د مصر تقويه ځواکونه

له يهودو سره همغږي او د مبارکې ځمکې د آزادولو وجيبه

په وروستيو ورځو کې د مصر د پوځ لخوا په شمالي سينا کې پراخ تحرکات وشول، او رسنيو راپور ورکړ چې دا د ۱۹۷۹ کال د کمپ ډیویډ تړون نه وروسته تر ټولو لوی پوځي انتشار دی، ځکه سرچينو د څه نا څه ۴۰ زره سرتېرو او په سلګونو زغره والو او پوځي ماشينونو خبر ورکړ، او ويل شوي چې دا ګام په سينا کې د فلسطينیانو د ډله ایزې کډوالۍ د هر ډول سناریو د مخنیوي لپاره دی. په مقابل کې، عبراني سرچينو ټينګار وکړ چې دا انتشار د غاصب کيان سره په بشپړ همغږۍ کې ترسره شوی، د بدنام تړون څخه رامینځته شوي امنیتي تفاهماتو په چوکاټ کې.

دلته پوښتنه پيدا کيږي: د دې انتشار په اړه د شريعت حکم څه دی که چېرې دا د کمپ ډیویډ د چت لاندې او د يهودو په سترګو کې وي؟ او په دې پوځي لښکرو باندې شرعي وجيبه څه ده؟

تړون دا په ډاګه کوي چې سينا به د محدودو ځواکونو پرته يوه بې وسلې سیمه وي، او نړیوال څارونکي ځواکونه به پکې وي، او امنيتي تدابير به د مصر په ځمکه کې د مصري پوځ حرکت محدودوي. تر ټولو خطرناکه دا ده چې دا د يهودو کيان په رسميت پيژني، او مصر ته د تلپاتې سولې ژمنه کوي. او دا پخپله د دې د شرعي لحاظه باطل تړون جوړولو لپاره کافي ده، ځکه چې څنګه په شريعت کې د مسلمانانو په ځمکه کې اشغالګر دښمن ته مشروعیت ورکول روا دي، او الله تعالی فرمايي: ﴿وَلَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً﴾؟! قرطبي وایي: "دا آيت د مسلمانانو په واک کې د کافرانو د تسلط د منع کولو په اړه اصل دی"، او د کمپ ډیویډ تړون دوی ته واک، رسميت او په فلسطین کې فرضي حق ورکړ.

اوسنی پوځي انتشار د تړون نه بهر او نه هم د خپلواک حاکمیت په چوکاټ کې ترسره شوی، بلکې د يهودو کيان سره په همغږۍ کې ترسره شوی، او عبراني رسنيو په دې اعتراف کړی دی. او دا د موضوع حقیقت په ډاګه کوي: چې دا ځواکونه د مبارکې ځمکې د آزادولو او نه د يهودو سره د جګړې لپاره نه دي، بلکې د پولې د کنټرول او د یهودو د کیان د امنیت ساتلو لپاره دي د مجاهدینو یا وسلو د هر ډول احتمالي جریان څخه، او مصر ته د فلسطینیانو د کډوالۍ د مخنیوي لپاره د نظام امنیت ته ګواښ دی، نه د دوی سره د مرستې او نه هم د اسلام د ځمکې د آزادولو لپاره کار کول. په حقیقت کې دا لښکرې د تړون پورې اړوند امنیتي سیسټم یوه برخه ده، نه د خدای په لاره کې د جهاد لپاره چمتو شوی پوځ.

په مسلمانانو هېوادونو کې پوځونه او په ځانګړې توګه د کنانې پوځ هغه د قوت او قدرت خلک دي چې الله دوی ته د دین د مرستې او د مسلمانانو د ساتنې دنده سپارلې ده. الله تعالی فرمايي: ﴿وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا﴾. ابن کثیر وایي چې دا آیت "د کافرانو سره د جګړې په وجوب کې دلیل دی ترڅو له دوی څخه کمزوري خلک وژغورل شي". نو د نن ورځې د فلسطین خلک د کمزورو خلکو ترټولو ریښتینې بیلګه ده چې شریعت د دوی سره مرسته کول لازمي کوي، مګر دا چې مصري پوځ حرکت وکړي او د کمپ ډیویډ د چت لاندې او د اشغالګر سره په همغږۍ سره راټول شي، دا یوازې د هغو بنديزونو ټینګول دي چې له اویايمې لسيزې راهیسې د امریکا لخوا په مصر او د هغه په پوځ باندې لګول شوي، او د هغه ځواک د يهودو د امنيت ساتلو لپاره په وسيلې بدلوي نه د دوی ته د ګواښ لپاره.

په دې سرتېرو او ټانکونو باندې وجيبه دا ده چې نه يوازې د سينا په ختيځ لورې حرکت وکړي، بلکې غزې او ټولې مبارکې ځمکې ته هم پولې تېرې کړي، ترڅو د يهودو غاصب کيان له ريښو څخه له منځه يوسي. مبارکه ځمکه د اسلامي ځمکه ده چې غصب شوې ده، او د هغې آزادول په مسلمانانو باندې فرض عين دی. امام نووي د مسلم صحيح په شرح کې وايي: "که کافران د مسلمانانو ښار ته داخل شي، په هغه ښار کې په اوسېدونکو باندې جهاد فرض عين دی، او همدارنګه په هغوی باندې چې د دوی څنګ کې دي تر څو ټول مسلمانان پکې شامل شي"، او دا دښمن ټول فلسطین نیولی دی، او په غزه کې د خلکو په وژلو او لوږو کې زیاتوالی راولي. نو له دې څخه لویه کومه وجيبه ده؟ او شيخ الاسلام ابن تیمیه وایي: "که دښمن د اسلام هېواد ته داخل شي، په دې کې شک نشته چې د نږدې نه نږدې په لورې یې مخه نیول لازمي ده". او مصر د فلسطین سره د خپلې ګاونډيتوب له امله د دې وجیبې په ترسره کولو کې د ټولو څخه لومړیتوب لري.

د دې تحرکات موخه د غزې د خلکو سره مرسته کول او نه هم د فلسطین آزادول دي، بلکې د نظام ساتنه د احتمالي ولسي غضب څخه ده که چیرې کډوالي رامینځته شي، او په ورته وخت کې یهودو ته ډاډ ورکول چې پولې خوندي دي او له مصر څخه به دوی ته د جهاد یا وسلو لپاره دروازه نه خلاصیږي. په دې توګه د مصر د پوځ دنده دوام لري، لکه څنګه چې امریکا په کمپ ډیویډ کې رسم کړی، د یهودو د کیان د امنیت ساتلو لپاره یو ځواک دی نه د هغه د له منځه وړلو لپاره.

د مصر په پوځ کې هر سرتیری او هر قوماندان باید پوه شي چې د کمپ ډیویډ تړون په شریعت کې باطل دی، او د هغه پابندي روا نه ده، ځکه چې دا د جهاد فریضه ځنډوي او غصب شوي کیان ته مشروعیت ورکوي. او له یهودو سره هره امنیتي همغږي په شریعت کې حرامه او له خدای، رسول او مومنانو سره خیانت دی. الله تعالی فرمايي: ﴿وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ﴾. طبري وایي: "يعنې څوک چې له دوی سره مرسته وکړي او په مسلمانانو يې برتري ورکړي، هغه د دوی په ډله کې دی په واک او دوستۍ کې". نو د هغه چا په اړه څه چې له دوی سره امنیتي همکاري کوي او د مصر پولې د دوی لپاره قلعه جوړوي؟!

دا تقویه ځواکونه، تر هغه وخته چې د کمپ ډیویډ د چت لاندې وي او د یهودو د کیان سره په همغږۍ سره وي، نو دوی ته په شریعت کې هیڅ ارزښت نشته او امت به له خپل رب سره د هغې له امله معذور نشي. بلکې دا د یو باطل تړون پورې د تړون دوام تاییدوي او د شرعي وجیبې د ترسره کولو فرصت له لاسه ورکوي.

ای د کنانې خلکو: ستاسو په لاره کې رباط د یهودو د پولو ساتنه او د دوی د شتون خوندي کول نه دي، بلکې ستاسو ریښتینی رباط دا دی چې تاسو د اسلام په سرحدونو کې وئ ترڅو ټول فلسطین آزاد کړئ او د هغوی له کثافت څخه یې پاک کړئ، ستاسو رباط په میدانونو کې وي چې په پوځونو کې له خپلو زامنو څخه د مبارکې ځمکې د خلکو سره مرسته وغواړئ او د اسلام ځمکه آزاد کړئ او د ذلت او سپکاوي حاکمانو ته غاړه کیښودلو څخه ډډه وکړئ د استعمار غلامان، بلکې د هغوی له منځه وړل او د اسلام دولت جوړول؛ د نبوت په طريقه خلافت راشده.

ای سرتېرو او افسرانو: تاسو د امت قوت او قدرت یاست، او الله به سبا ستاسو څخه د غزې د خلکو د وینو په اړه پوښتنه کوي، او د اسراء د ځمکې په اړه چې د الله تر ټولو بد مخلوق هغه ناپاکه کوي. نو یا به تاسو د الله لښکر یاست، یا به تاریخ تاسو د هغو خلکو په برخه کې ولیکي چې دښمن په باطل تړون سره تړلي دي او د بریا فرصتونه یې ضایع کړي دي.

ای د کنانې لښکرو: تاسو یوازې په نظامي تشکیلاتو کې افراد نه یاست، تاسو د محمد ﷺ د امت یوه برخه یاست، او تاسو هغه مخکښ یاست چې باید حرکت وکړي، او هغه توره چې باید راویستل شي، او هغه ملاتړ چې باید په غزه او ټول فلسطین کې د کمزورو خلکو سره د مرستې لپاره راپورته شي. هلته ستاسو وروڼه وژل کیږي، محاصره کیږي او له منځه وړل کیږي، او تاسو دوی ته د هر پوځ په پرتله نږدې یاست، او د دې توان لرئ چې زنځیر مات کړئ، که وغواړئ. نو مه پرېږدئ هغه امرونه چې ستاسو لاسونه تړي تاسو دوکه کړي، او د جګړې په هغه عقیده باندې فریب مه خورئ چې له خپل روح څخه خالي وي، ځکه چې اصلي جنګي عقیده هغه ده چې له قرآن څخه سرچینه اخلي، او په اسلام کې دا پوځونه د نظامونو د ساتنې او نه هم د ذلت د تړونونو د ساتنې لپاره نه دي جوړ شوي، بلکې د امت د ساتنې لپاره جوړ شوي دي، او نړۍ ته د اسلام رسالت رسوي، او د مسلمانانو له سیمو څخه دفاع کوي، او د دوی دښمن ته وېره اچوي.

ای د کنانې لښکرو: ایا وخت نه دی رسیدلی چې تاسو د خپل دین، خپلو خلکو، خپلو وروڼو لپاره بریا ترلاسه کړئ چې ستاسو په مخ کې له منځه وړل کیږي؟

ایا وخت نه دی رسیدلی چې ستاسو زړونه په مسجد الاقصی باندې غیرتمن شي چې ناپاک کیږي، او د غزې په ماشومانو باندې چې د توغندیو په واسطه ټوټې ټوټې کیږي؟ ایا وخت نه دی رسیدلی چې ستاسو روحونه د هغه لارښوونو له بند څخه آزاد شي چې د خائن نظامونو لخوا صادرېږي چې یوازې د استعمار ګټې استازیتوب کوي؟

موږ تاسو ته د افرادو په توګه نه، بلکې د احتمالي اتلانو په توګه خطاب کوو، چې هر یو یې په خپل زړه کې د بدلون تخم لري.

خپلې سترګې په حقیقت باندې خلاصې کړئ، څوک تاسو څخه د غاصب کیان د ساتنې لپاره کار اخلي چې د اسلام ځمکه یې نیولې ده؟ څوک تاسو دې ته اړ باسي چې د هغه په پولو باندې باور وکړئ؟ څوک تاسو د غزې سره د مرستې کولو څخه منع کوي؟ څوک تاسو ته د قتل عام په اړه د چوپتیا امر کوي؟ څوک تاسو له هغه فرض څخه محروموي چې الله تاسو ته فرض کړی دی؟ دا هغه نظام دی چې له دښمن سره همغږي کوي، د وژنو په اړه چوپه خوله دی، بلکې د فلسطین د خلکو په محاصره کې برخه اخلي.

تاسو د دې معادلې د ماتولو، د میز د اړولو او د خپلو وروڼو سره د مرستې کولو توان لرئ.

کافي ده چې حرکت وکړئ، د الله لپاره راووځئ، د الله رضا تر ټولو لوی امر وګرځوئ، نه د امریکا رضا او نه د صهیونیسټانو اتحاد.


کافي ده چې ووایئ: موږ به خیانت نه کوو، موږ به خاموشه نه شو، موږ به د ذلت د لارو، د شرم د تړون او د استعمار د پولو ساتونکي نه پاتې کیږو.

او ستاسو لپاره دې د سعد بن أبي وقاص او خالد بن الولید، د الله تورې، مثال وي، نه د کودتاوو مشران او د کمپ ډیویډ تړونونه. او خپله وسله د خپل غاړې امانت وګرځوئ چې یوازې د الله او امت د دښمن په وړاندې پورته کیږي.

نن غزه تاسو ته غږ کوي... ایا ځواب ورکوونکی شته؟

نن القدس ستاسو څخه مرسته غواړي... ایا مرسته کوونکی شته؟

امت ستاسو څخه داسې دریځ ته سترګې په لار دی چې تاریخ یې د ویاړ په رنګ سره ثبت کړي، نه د شرم سره.

ای د کنانې لښکرو، ستاسو وخت رارسېدلی؛ نو یا به تاسو د بدلون نارینه وئ، او د بریا جوړونکي، او د اسلام د بیرغ وړونکي، یا به تاریخ تاسو د بې وسۍ په پاڼو کې ثبت کړي.

اللهم بلغنا... اللهم اشهد.

﴿قَاتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ بِأَيْدِيكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُورَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ﴾

د تحریر ګوند د مرکزي مطبوعاتي دفتر لخوا لیکل شوی

محمود الليثي

د مصر په ولایت کې د تحریر ګوند د مطبوعاتي دفتر غړی

More from null

په نومونو مه غوليږئ، ځکه عبرت په دریځونو کې دی نه په نسبونو کې

په نومونو مه غوليږئ، ځکه عبرت په دریځونو کې دی نه په نسبونو کې

هر کله چې موږ ته یو "نوی سمبول" وړاندې کیږي چې مسلمانی ریښې یا ختیځي بڼې لري، ډیری مسلمانان خوشحالیږي، او په داسې کافر نظام کې د "سیاسي نمایندګۍ" په نامه په یو وهم باندې هیلې جوړیږي چې اسلام د حکومت، عقیدې او شریعت په توګه نه مني.

موږ ټول هغه سخته خوشحالي یادوو چې په 2008 کې د اوباما په بریا سره د ډیری خلکو په احساساتو کې خپره شوه. هغه د کینیا زوی دی او یو مسلمان پلار لري! دلته ځینو فکر کاوه چې اسلام او مسلمانان د امریکایی نفوذ ته نږدې شوي، مګر اوباما د مسلمانانو لپاره ترټولو زیات ځورونکي ولسمشرانو څخه و، هغه لیبیا ویجاړه کړه، د سوریې په ناورین کې یې مرسته وکړه، او د خپلو الوتکو او سرتیرو سره یې افغانستان او عراق ته اور واچاوه، بلکې د خپلو وسیلو له لارې په یمن کې د وینو تویونکی و او د هغه دوره د امت په وړاندې د سیستماتیکې دښمنۍ دوام و.

نن ورځ دا صحنه تکراریږي، مګر په نویو نومونو سره. ځکه چې زوهران ممداني ته د یو مسلمان، مهاجر او ځوان په توګه ډیره پاملرنه کیږي، لکه څنګه چې هغه ژغورونکی وي! مګر لږ خلک د هغه سیاسي او فکري دریځونو ته ګوري. دا سړی د همجنس بازانو د سختو پلویانو څخه دی، د دوی په فعالیتونو کې برخه اخلي، او د دوی انحراف د بشري حقونو په توګه ګڼي!

دا څه ډول شرم دی چې خلک په هغه باندې هیلې لري؟! ایا دا د هماغه سیاسي او فکري ناکامۍ تکرار نه و چې امت پکې څو ځله ښکیل شوی دی؟! هو، ځکه چې دا په شکل سره ازمویل کیږي نه په جوهر سره! دا په موسکا سره غولیږي، او په عقیدې سره نه بلکې په احساساتو سره، په نومونو سره نه بلکې په مفاهیمو سره، او په سمبولونو سره نه بلکې په اصولو سره معامله کوي!

په شکلونو او نومونو باندې دا ډول لیوالتیا د مشروع سیاسي پوهاوي د نشتوالي پایله ده، ځکه چې اسلام په اصل، نوم یا نژاد نه اندازه کیږي، بلکې په بشپړ ډول د اسلام اصولو ته په ژمنتیا سره؛ د نظام، عقیدې او شریعت په توګه. او د هغه مسلمان لپاره هیڅ ارزښت نشته چې په اسلام حکومت نه کوي او نه یې نصرت کوي، بلکې کافر پانګوال نظام ته غاړه ږدي، او د "آزادۍ" په نوم کفر او انحراف ته توجیه ورکوي.

او ټول هغه مسلمانان دې پوه شي چې د هغه په ​​بریا خوشحاله شول او فکر یې کاوه چې دا د خیر تخم یا د پاڅون پیل دی، چې پاڅون د کفر له نظامونو څخه نه کیږي، نه د هغوی په وسایلو سره، نه د دوی د رایې ورکولو د صندوقونو له لارې، او نه د هغوی د اساسي قوانینو تر چت لاندې.

څوک چې ځان د دیموکراتیک نظام له لارې وړاندې کوي، د خپلو قوانینو د احترام قسم خوري، بیا د جنسي انحراف څخه دفاع کوي او هغه لمانځي، او هغه څه ته بلنه ورکوي چې خدای غصه کوي، هغه د اسلام نصرت کوونکی او د امت لپاره امید نه دی، بلکې د ښایسته کولو او نرمولو وسیله ده، او یو جعلي استازیتوب دی چې هیڅ ګټه نه رسوي.

په لویدیځ کې د ځینو هغو شخصیتونو لپاره چې اسلامي نومونه لري سیاسي بریاوې بلل کیږي، یوازې هغه ټوټې دي چې امت ته د تسکین په توګه وړاندې کیږي، ترڅو ورته وویل شي: وګورئ، زموږ د نظامونو له لارې بدلون ممکن دی.

 د دې "استازیتوب" حقیقت څه دی؟

لویدیځ د اسلام لپاره د حکومت دروازې نه خلاصوي، بلکې یوازې د هغو کسانو لپاره یې خلاصوي چې د دوی په ارزښتونو او افکارو کې ورسره یوځای کیږي. او هرڅوک چې د دوی نظام ته ننوځي باید د دوی اساسي قانون او وضعي قوانین ومني، او د اسلام له حکم څخه انکار وکړي، که هغه په دې راضي شي، هغه یو منل شوی ماډل کیږي، مګر ریښتینی مسلمان د دوی په وړاندې له خپلو ریښو څخه رد دی.

زهران ممداني څوک دی؟ او ولې دا وهم جوړیږي؟

هغه یو داسې شخص دی چې یو مسلمان نوم لري، مګر د اسلام د فطرت سره په بشپړه توګه مخالف یو منحرف اجنډا غوره کوي، د همجنس بازانو څخه ملاتړ کوي، او هغه څه ته وده ورکوي چې د "دوی حقونه" بلل کیږي، او هغه د دې څرګنده بیلګه ده چې څنګه لویدیځ خپل ماډلونه جوړوي: په نوم مسلمان، په عمل کې سیکولر، د لویدیځ لیبرال اجنډا ته خدمت کوي نور څه نه. بلکې د دې لپاره چې امت له خپلې اصلي لارې مشغول کړي، نو د دې پر ځای چې د اسلام او خلافت د دولت غوښتنه وکړي، د کفر په نظامونو کې د پارلماني څوکیو او پوستونو په اړه اندیښمن شي! او د دې پر ځای چې د فلسطین د آزادولو لپاره مخه کړي، د هغو کسانو په تمه دي چې د امریکا له کانګرس یا د اروپا له پارلمان څخه "د غزې دفاع" وکړي!

د دې حقیقت دا دی چې دا د ریښتیني بدلون د لارې تحریف دی، کوم چې د نبوت په طريقه د راشده خلافت تاسیس دی، چې د اسلام بیرغ اوچتوي، د خدای شریعت پلي کوي، او امت د یو خلیفه تر شا متحد کوي چې د هغه تر شا جنګیږي او له هغه څخه وېره کیږي.

نو په نومونو مه غولیږئ، او په هغه چا مه خوشحالیږئ چې تاسو ته په ظاهره منسوب وي او په محتوا کې ستاسو سره مخالفت لري، ځکه چې هرڅوک چې د سعید، علي یا زهران نوم لري زموږ د نبي محمد ﷺ په لاره نه دی.

او پوه شئ چې بدلون د کفر له پارلمانونو څخه نه راځي، بلکې د امت له لښکرو څخه راځي چې وخت یې رارسیدلی چې حرکت وکړي، او د هغوی له پوهو ځوانانو څخه چې شپه او ورځ د لویدیځ او د هغه د ملاتړو او په اسلامي او مسلمانو هیوادونو کې د خاینو پیروانو په سرونو د میز د اړولو لپاره کار کوي.

مسلمانان د دیموکراسۍ په ټاکنو او نه د لویدیځ د صندوقونو له لارې نه پاڅیږي، بلکې د اسلامي عقیدې پر بنسټ په ریښتیني پاڅون سره، د راشده خلافت د دولت په تاسیس سره چې اسلام ته خپل مقام بیرته ورکوي، مسلمانانو ته عزت ورکوي، او د دیموکراسۍ وهمونه ماتوي.

په نومونو مه غولیږئ، او خپلې هیلې په کفر په نظامونو کې په افرادو مه ځړئ، بلکې خپلې لویې پروژې ته وګرځئ: د اسلامي ژوند بیا پیل، دا یوازې د عزت، بریا او واک لار ده.

صحنه د پخوانیو غمونو یو سپکاوی تکرار دی: جعلي سمبولونه، لویدیځو نظامونو ته وفاداري، او د اسلام له لارې څخه انحراف. او هر څوک چې دې لارې ته لاسونه پړکوي، هغه امت ګمراه کوي. نو د خلافت پروژې ته راوګرځئ، او د اسلام دښمنانو ته اجازه مه ورکوئ چې ستاسو مشران او استازي جوړ کړي. عزت د دیموکراسۍ په چوکیو کې نه دی، بلکې د خلافت په تخت کې دی چې حزب التحریر ورته کار کوي او امت د دې فکري او سیاسي انحطاط څخه خبرداری ورکوي. موږ ته پرته د خلافت له دولت څخه بله خلاصی نشته، کوم چې اجازه نه ورکوي چې مسلمانان د هغه چا لخوا اداره شي چې د اسلام څخه پرته په بل دین باور لري، نه د هغه چا لخوا چې انحراف او ګمراهۍ ته جواز ورکوي، او نه د هغه چا لخوا چې خلکو ته د خدای له نازل شوي پرته بل څه قانون کوي.

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده

عبدالمحمود العامري – د یمن ولایت

مصر د حکومتي شعارونو او تریخ واقعیت ترمنځ - د بې وزلۍ، او سرمایه دارۍ سیاستونو په اړه بشپړ حقیقت

مصر د حکومتي شعارونو او تریخ واقعیت ترمنځ

د بې وزلۍ، او سرمایه دارۍ سیاستونو په اړه بشپړ حقیقت

د الاهرام ویب پاڼې د ۲۰۲۵ کال د نومبر په ۴مه نېټه د سه شنبې په ورځ خبر ورکړ چې د مصر لومړي وزیر د قطر په پلازمېنه دوحه کې د ټولنیزې پراختیا په دویمه نړیواله غونډه کې د ولسمشر په استازیتوب په خپله وینا کې وویل چې مصر په خپلو ټولو بڼو او اړخونو کې د بې وزلۍ د له منځه وړلو لپاره یوه هر اړخیزه تګلاره پلي کوي، چې "څو اړخیزه بې وزلي" هم پکې شامله ده.

له کلونو راهیسې، په مصر کې هېڅ رسمي وینا داسې عبارتونه نه لري لکه "د بې وزلۍ د له منځه وړلو لپاره هر اړخیزه تګلاره" او "د مصر اقتصاد لپاره حقیقي پیل". چارواکي دا شعارونه په کنفرانسونو او غونډو کې تکراروي، چې د پانګونې پروژو، هوټلونو او تفریحي ځایونو ځلیدونکي انځورونه هم ورسره مل وي. خو واقعیت، لکه څنګه چې نړیوال راپورونه یې شاهدي ورکوي، بالکل توپیر لري. په مصر کې بې وزلي لا هم یوه پخه، بلکې مخ په زیاتیدونکې پدیده ده، سره له دې چې حکومت په پرله پسې توګه د ښه والي او پرمختګ ژمنه کوي.

د یونیسف، ایسکوا او د خوړو نړیوال پروګرام د ۲۰۲۴ او ۲۰۲۵ کلونو د راپورونو له مخې، نږدې یو له پنځو مصریانو څخه په څو اړخیزه بې وزلۍ کې ژوند کوي، په دې مانا چې دوی د ژوند له بنسټیزو اړخونو لکه تعلیم، روغتیا، کور، کار او خدماتو څخه بې برخې دي. همدارنګه، معلومات دا تاییدوي چې له ۴۹٪ څخه زیاتې کورنۍ د کافي خوړو په ترلاسه کولو کې له ستونزو سره مخ دي، دا یو ټکان ورکوونکی شمېر دی چې د ژوند د بحران ژورتیا منعکس کوي.

خو مالي بې وزلي، یعنې د ژوند د لګښتونو په پرتله د عاید کموالی، په تېزۍ سره زیات شوی، چې د انفلاسیون د پرله پسې څپو له امله د خلکو معاشونه، هڅې او سپما له منځه تللي دي، تر دې چې د مصریانو لویه برخه د دایمي کار کولو سره سره د مالي بې وزلۍ تر کرښې لاندې ده.

په داسې حال کې چې حکومت د "تکافل او کرامه" او "حياة كريمة" په څېر نوښتونو په اړه خبرې کوي، نړیوالې شمېرې ښيي چې دې پروګرامونو د بې وزلۍ جوړښت په بنسټیزه توګه نه دی بدل کړی، بلکې یوازې د لنډمهاله ارام بښونکو په څېر دي، لکه څاڅکي چې په دښته کې توی شي. د مصر کلیوالي سیمې چې د نفوس نیمایي برخه پکې ژوند کوي، لا هم د خدماتو د کمښت، د وړ کار د نشتوالي او د زیربناوو د خرابوالي له امله کړېږي. د ایسکوا راپور ټینګار کوي چې په کلیو کې بې برخېتوب په ښارونو کې څو چنده زیات دی، چې دا د شتمنۍ د ناسم ویش او پرله پسې بې پامۍ ښکارندویي کوي.

کله چې لومړی وزیر د هیواد له زوی څخه مننه کوي "چا چې له حکومت سره د اقتصادي سمون اقدامات زغملي"، نو په حقیقت کې هغه د هغو سیاستونو له امله د رښتینې کړاو شتون مني. خو دا اعتراف د کړنلارې د بدلون لامل نه ګرځي، بلکې د هماغې سرمایه دارۍ په لاره کې د لا زیات تګ لامل کیږي چې دا بحران یې رامنځته کړی دی.

هغه تش په نامه اصلاحات چې په ۲۰۱۶ کال کې د "تعویم" پروګرام، د سبسایډي د زیاتوالي او د مالیاتو د زیاتوالي سره پیل شول، اصلاح نه وه، بلکې د پورونو او کسر لګښت په بې وزلو بارول وو. په داسې حال کې چې چارواکي د "پیل" په اړه خبرې کوي، سترې پانګونې د لوکسو املاکو او سیاحتي پروژو په لور روانې دي چې د پانګوالو خدمت کوي، په داسې حال کې چې میلیونونه ځوانان د کار یا هستوګنې لپاره فرصتونه نه مومي. بلکې ډیری دا پروژې، لکه په مطروح کې د علم الروم سیمه چې پانګونه یې ۲۹ میلیارده ډالره اټکل شوې، د بهرنیو سرمایه دارۍ شراکتونه دي چې ځمکې او شتمنۍ ترلاسه کوي او هغه د پانګوالو لپاره د ګټې سرچینې ته بدلوي، نه د خلکو لپاره د رزق سرچینې ته.

نظام ځکه نه ناکامېږي چې فاسد دی، بلکې ځکه چې په یوه باطله فکري بنسټ روان دی چې هغه سرمایه داري نظام دی، کوم چې پیسې د دولت د ټولو سیاستونو محور ګرځوي. سرمایه داري په مطلقه توګه د مالکیت په ازادۍ ولاړه ده او اجازه ورکوي چې شتمني د هغه لږ شمېر خلکو په لاس کې راټوله شي چې د تولید وسیلې لري، په داسې حال کې چې اکثریت د مالیاتو، بیو او عمومي پورونو بار په غاړه اخلي.

له همدې امله، هغه څه چې د "ټولنیزې ساتنې پروګرامونه" بلل کیږي، یوازې د سرمایه دارۍ د وحشي څېرې د ښکلا کولو هڅه ده، او د یوه ظالم نظام عمر اوږدوي چې د بډایانو خیال ساتي او له بې وزلو څخه پیسې اخلي. د ناروغۍ د اصل په درملنې پر ځای؛ یعنې د شتمنۍ انحصار او په نړیوالو بنسټونو باندې د اقتصاد انحصار، یوازې د نقدي مرستو په ویش باندې بسنه کیږي، چې نه بې وزلي له منځه وړي او نه عزت ساتي.

سرپرستي په رعیت باندې د حاکم احسان نه دی، بلکې شرعي وجیبه ده، او هغه مسؤلیت دی چې الله تعالی به په دنیا او آخرت کې ترې پوښتنه کوي. هغه څه چې نن ورځ روان دي، د خلکو چارو ته قصدي بې پامي ده، او د پیسو نړیوال صندوق او نړیوال بانک څخه د مشروطو پورونو په ګټه د سرپرستۍ له وجیبې څخه لاس اخیستل دي.

دولت د بې وزله او بهرني پور ورکوونکي ترمنځ منځګړی ګرځېدلی، مالیات وضع کوي، سبسایډي کموي او عامه شتمنۍ پلوري ترڅو هغه لوی کسر ډک کړي چې پخپله سرمایه داري نظام جوړ کړی دی. په دې ټولو کې هغه شرعي مفاهیم غیر حاضر دي چې اقتصاد تنظیموي، لکه د سود حرامول، د عامو شتمنیو د افرادو لخوا د مالکیت منع کول، او د مسلمانانو له بیت المال څخه په رعیت باندې د نفقه کولو وجوب.

اسلام یو بشپړ اقتصادي نظام وړاندې کړی چې بې وزلي له خپلو ریښو څخه له منځه وړي، نه یوازې د نقدي مرستو یا ښکلاکوونکو پروژو سره. دا نظام په ثابتو شرعي بنسټونو ولاړ دی، چې تر ټولو مهم یې دا دي:

۱- د سود او سودي پورونو حرامول چې دولت سره تړلي او منابع یې له منځه وړي، د سود په له منځه تلو سره له نړیوالو بنسټونو څخه د اقتصاد انحصار له منځه ځي، او د امت مالي خپلواکي بېرته راګرځول کېږي.

۲- د ملکیتونو درې ډوله کول:

شخصي ملکیت: لکه کورونه، هټۍ او شخصي کروندې...

عامه ملکیت: په دې کې لویې شتمنۍ شاملې دي لکه تېل، ګاز، منرالونه او اوبه...

د دولت ملکیت: لکه د فیء ځمکې، رکاز او خراج...

په دې وېش سره عدالت ټینګېږي، ځکه چې لږ شمېر خلکو ته د امت د منابعو د انحصار کولو اجازه نه ورکول کېږي.

۳- د رعیت د هر فرد لپاره د کفایت ضمانت: دولت په خپله سرپرستۍ کې د هر انسان لپاره د خوراک، جامو او کور په څېر بنسټیزو اړتیاوو ضمانت کوي، که چیرې هغه د کار کولو توان ونلري، نو د بیت المال په هغه باندې نفقه کول واجب دي.

۴- زکات او لازمي نفقه: زکات احسان نه دی، بلکې فریضه ده، دولت یې راټولوي او د خپلو شرعي مصرفونو لپاره یې بې وزلو، مسکینانو او پورمندانو ته مصرفوي. دا د وېش یوه اغېزمنه وسیله ده چې پیسې په ټولنه کې د ژوند دورې ته بېرته راګرځوي.

د تولیدي کار هڅولو او د استحصال منع کولو، او په ریښتینو ګټورو پروژو کې د منابعو پانګونې ته هڅولو سره، لکه درنې او نظامي صنعتونه نه په قمار او لوکسو املاکو او فرضي پروژو کې. د دې تر څنګ د بیو تنظیم د حقیقي عرضې او تقاضا سره نه د احتکار او نه د تعویم سره.

یوازې د نبوت په منهج خلافت دی چې د دې احکامو په عملي کولو قادر دی، ځکه چې هغه د اسلامي عقیدې پر بنسټ جوړ شوی، او موخه یې د خلکو د چارو پالنه ده نه د هغوی د پیسو راټولول. د خلافت په سیوري کې، نه سود شته او نه مشروطه پورونه، او نه پردیو ته د عامو شتمنیو پلورل شته، بلکې منابع د امت د ګټو د ترلاسه کولو په موخه اداره کیږي، او بیت المال د دولتي منابعو، خراج، انفال او عامه ملکیت څخه د روغتیايي پاملرنې، تعلیم او عامه اسانتیاوو د تمویل مسؤلیت په غاړه اخلي.

خو د بې وزلو بنسټیزې اړتیاوې د هر فرد په توګه تضمین کیږي، نه د لنډمهاله صدقاتو له لارې بلکې د یوه تضمین شوي شرعي حق په توګه. له همدې امله په اسلام کې د بې وزلۍ سره مبارزه یو سیاسي شعار نه دی، بلکې د ژوند یو بشپړ نظام دی چې عدالت قایموي او ظلم منع کوي او شتمني خپلو مالکینو ته بېرته سپاري.

د رسمي وینا او ژوندي واقعیت ترمنځ لویه فاصله ده چې له هیچا څخه پټه نه ده. په داسې حال کې چې حکومت د خپلو "ستر" پروژو او "حقیقي پیل" په اړه سندرې وايي، میلیونونه مصریان د بې وزلۍ تر کرښې لاندې ژوند کوي، د لوړې بیې، بې روزګارۍ او د امید نشتوالي څخه کړېږي. حقیقت دا دی چې دا کړاو به تر هغه وخته پورې له منځه لاړ نشي تر څو چې مصر د سرمایه دارۍ په لاره روان وي، خپل اقتصاد سود خورو ته سپاري او د نړیوالو بنسټونو سیاستونو ته غاړه ږدي.

د مصر کړکېچونه او ستونزې انساني ستونزې دي نه مادي، او هغه شرعي احکام ورسره تړلي دي چې د اسلام پر بنسټ یې د چلند او درملنې څرنګوالی څرګندوي، او حل لارې د سترګو پټولو په پرتله اسانه دي، مګر هغه باوري ادارې ته اړتیا لري چې آزاده اراده ولري او وغواړي په سمه لاره ولاړ شي او په ریښتیا سره د مصر او د هغې د خلکو لپاره ښه وغواړي، او بیا دا اداره باید ټول هغه قراردادونه بیاکتنه کړي چې پخوا شوي او د ټولو هغو شرکتونو سره کیږي چې د هیواد شتمنۍ انحصاروي او څه چې د هغې عامه ملکیت دی، په ځانګړې توګه د ګاز، تېلو، سرو زرو او نورو منرالونو او شتمنیو د سپړلو شرکتونه، او دا ټول شرکتونه وباسي ځکه چې دوی په اصل کې استعماري شرکتونه دي چې د هیواد شتمنۍ لوټ کوي، او بیا یو نوی تړون جوړ کړي چې خلکو ته د هیواد په شتمنیو واک ورکړي او داسې شرکتونه جوړ یا په کرایه ونیسي چې د تیلو، ګازو، سرو زرو او نورو منرالونو له زیرمو څخه د شتمنیو په تولید بوخت وي او دا شتمنۍ بیا په خلکو وویشي، بیا به خلک د دې جوګه شي چې هغه مړې ځمکې وکري چې دولت به دوی ته د هغې د حق په توګه د ګټې اخیستنې توان ورکړي، او دوی به دا هم وکولی شي چې هغه څه جوړ کړي چې باید جوړ شي ترڅو د مصر اقتصاد لوړ کړي او د هغې خلکو ته کفایت وکړي، او دولت به دوی په دې لاره کې ملاتړ وکړي، او دا ټول تصور نه دی او نه د پیښېدو وړ نه دی او نه یوه پروژه ده چې موږ یې د تجربې لپاره وړاندې کوو چې بریالۍ شي یا ناکامه شي، بلکې دا شرعي احکام دي چې په دولت او رعیت لازم دي، نو دولت ته دا اجازه نشته چې د هیواد شتمنۍ چې د خلکو ملکیت دی په داسې پلمو ضایع کړي چې تړونونه یې منظور کړي او ملاتړ یې کړی او ظالمانه نړیوالو قوانینو یې ساتنه کوي، او نه ورته دا اجازه شته چې خلک ترې منع کړي بلکې باید هر هغه لاس پرې کړي چې د خلکو شتمنیو ته د لوټ په توګه اوږدېږي، دا هغه څه دي چې اسلام وړاندې کوي او باید پلي شي، مګر دا د اسلام د نورو نظامونو څخه جلا نه پلي کېږي بلکې دا یوازې د نبوت په منهج د خلافت د دولت له لارې پلي کېږي، دا هغه دولت دی چې د هغې غم او دعوت د تحریر ګوند په غاړه لري او مصر او د هغې خلک، ملت او پوځ ته د دې لپاره له هغه سره په ګډه کار کولو ته بلنه ورکوي، خدای دې د خپل لوري څخه فتحه ولیکي او موږ هغه په ​​داسې واقعیت کې وینو چې اسلام او د هغه خلک عزتمن کړي، ای الله ژر تر ژره.

﴿وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ﴾

د تحریر ګوند مرکزي مطبوعاتي دفتر لخوا لیکل شوی

سعید فضل

په مصر کې د تحریر ګوند د مطبوعاتي دفتر غړی