د مغرب ځپل شوي ولس او راپورته شوي ځوانانو ته: اړینې موضوعګانې چې باید تاسې پرې پوه شئ!
October 04, 2025

د مغرب ځپل شوي ولس او راپورته شوي ځوانانو ته: اړینې موضوعګانې چې باید تاسې پرې پوه شئ!

د مغرب ځپل شوي ولس او راپورته شوي ځوانانو ته

اړینې موضوعګانې چې باید تاسې پرې پوه شئ!

د نظام په ظلم او جبر راپورته شوي ځوانانو! تاسې د بدلون انرژي یاست او په دې کار کې د کوښښ کوونکو هیله یاست، او ستاسې د ژوند د خطر له امله او ستاسې د انرژیو د ذاتي ارزښت له امله، تاسې د کمین کوونکو او د غلو د ډلې هدف هم یاست چې ستاسې حرکت تحریف کړي، ستاسې حرکت محاصره کړي او ستاسې انرژي او هڅې فلج کړي.

پوه شئ چې هغه ټیکنالوژي چې تاسو یې په کارولو کې ماهر او تکړه یاست، دوه اړخیزه توره ده، نو د سکرین شاته په یوه کونج کې د یو داسې عقل پاڼه او دېوال دی چې امین او نصیحت کوونکی وي، نو د هغه خبره واورئ او پام ورته وکړئ، او په بل کونج کې او د هغې تر شا د یو داسې عقل پاڼه او دېوال دی چې د رجیم شیطان وي او ستاسې له تعامل او احساساتو څخه ناوړه ګټه پورته کوي، نو له هغه څخه ځان وساتئ او غوږ مه ورته نیسئ.

نو بیداري او پوهاوی د هدفمند او ګټور حرکت لومړنۍ پیلامه ده.

د هیواد راپورته شویو ځوانانو ته، هغو کسانو ته چې د نظام او د هغه د سیسټم په فساد او د غلو د ډلې له خوا سوځېدلي دي، داسې څه شته چې باید پرې پوه شئ، ترڅو ستاسې راپورته کېدل د احساساتو د تسکین او د انرژیو د ضایع کولو او د پیل ته د راستنېدو او د ناورین د عمر د نوي کولو او د ډلې د واکمنۍ د غځولو لامل نه شي.

۱- باید د هغه بحران په حقیقت پوه شئ چې د هیواد ناورین او ستاسې ناورین بلکې د یو امت ناورین یې وزیږاوه

بحران د حکومت د نظام بحران دی او هغه نظامونه چې په هیواد کې دننه او بهر په سیاست، اقتصاد، ټولنه، کلتور، تعلیم، درملنه، رسنیو، قضاوت او اداره کې عملي کیږي (قوانین، سیاستونه، بنسټونه، دستګاوې، حاکم، حکومت، سیاسي او اداري منځګړي...)، نو دا یو جامع نظام دی چې استعمار یې رامینځته کړی او د استعمار د وسیلو لخوا اداره کیږي او ستاسې په حساب د استعمار د ګټو د ترلاسه کولو لپاره.

نو موضوع د استعماري نظام موضوع ده چې په مغرب کې د غلو ډلې د حکومت یو نظام جوړ کړی دی، نو موضوع له دې څخه ډېره لرې ده چې دلته یا هلته یوازې فساد وي، که څه هم فساد او د هغه وسایل د هغه نښې او پایلې دي.

۲- دا چې بحران بنسټیز دی او له ټول نظام سره تړاو لري، دا ستاسې څخه غواړي چې د خپل حرکت او هڅو موخه په دقیقه توګه وټاکئ.

باید د استعماري پانګوال نظام د بدلولو موخه ولرئ چې فاسد شوی دی او نه دا چې د هغه ځینې اړخونه ترمیم کړئ، په دې پوه شئ چې هغه د ترمیم وړ نه دی، ځکه چې اصلي فکري جوړښت یې فاسد دی. ستاسې موخه باید بنسټیز بدلون وي، او ستاسې هڅې باید په بدلون متمرکز وي نه په ترمیم، ځکه چې دا جزوي غوښتنې د وخت ضایع کول او د هڅو له منځه وړل دي، او څومره جزوي غوښتنې چې پورته شوې او فاسد نظام یې د پوره کولو ادعا وکړه (د ۲۰۱۱ کال د اساسي قانون تعدیل او د ابن کیران د حکومت راوستل چې د تنفس او د کار لپاره اسلامپال وو) او اوس تاسو شاهدان یاست چې حالات خراب شوي او وضعیت خراب شوی او بحران د تیرو لسیزو لپاره سخت شوی چې پرله پسې نسلونه یې له منځه یوړل!

۳- د نظام فساد یو بنسټیز بدیل ته اړتیا لري او دلته د لویې ستونزې ځای دی، هغه ستاسې د بحران د حل لپاره د بنسټیز بدیل په اړه د تصور نشتوالی دی.

 او دا حل به یوازې بنسټیز وي او د سیاست، حکومت، اقتصاد، ټولنې، تعلیم، قضاوت، رسنیو، ادارې او د ژوند، ټولنې او دولت د ټولو نظامونو په اړه یو جامع فکري قانوني نظام وي. او دا نظام به یوازې د لویدیځ پانګوال نظام مخالف وي چې ستاسې د بدبختۍ او بدبختۍ لامل دی.

ځوانانو! تاسې لومړی او اخیرا د اسلام ځوانان یاست او په الله، د هغه په کتاب او د هغه په ​​پیغمبر ﷺ باور لرئ، او باور لرئ چې اسلام د ژوند نظام دی او ستاسې د رب العلیم الحکیم الخبیر له لوري وحی دی، نو دا ایمان به څنګه د اسلام د قانوني نظام او د هغه د نظامونو په ژوند باندې د واکمنۍ ژباړه پرته وي، ترڅو تاسې د اسلام د عدل او رحمت او سوکالۍ له حقیقت څخه برخمن شئ او په دې سره خپل بحران له منځه یوسئ؟! ﴿فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلا يَضِلُّ وَلا يَشْقَى﴾.

نو د اسلام لویه تمدني پروژه هغه بدیل دی چې تاسو باید ورته سترګې په لار اوسئ او ورسره کلک اوسئ او په حقیقت یې پوه شئ، او له دې ټولو څخه مخکې د پروژې خاوندانو ته لارښوونه وکړئ چې خپل ژوند یې د هغې په پلټلو کې تېر کړی دی، او د هغوی خبرو ته غوږ ونیسئ او د اسلام په ستره پروژه کې چې دوی یې لري، فکر وکړئ. نو ستاسې جوش او جذبه او انرژي د اسلامي تمدني پروژې پرته په یوه دره کې چیغې او په ایرو کې پُف دی!

۴- د هغه خطر څخه ځان وساتئ چې تاسو ته نږدې دی، ترڅو ستاسې د حرکت قطب نما د استعماري سیاستونو د بیا تولید لپاره په نورو بدرنګه څېرو سره چې د سیاسي منځګړتوب له لارې او د ګمارل شویو ګوندونو له لارې بحران اداره کوي، د وزیرانو په تعدیلولو یا د حکومت په بدلولو سره یا د اساسي قانون په تعدیلولو سره چې فاسد نظام ساتي او هغه له منځه نه وړي!

د هغو تشو شعارونو څخه ځان وساتئ چې د نظام له جنس څخه دي، د لویدیځ دموکراسۍ او د هغه د بشري حقونو او د هغه د فحشا ازادیو بیا بازار موندنه. په دې پوه شئ چې د لویدیځ دموکراسي او د هغه هیوادونو ستاسې هیوادونه استعمار کړي او دا ټول ویجاړۍ او خرابۍ یې رامینځته کړي او تاسې یې د خپلو سیمه ایزو غلو ډلې ته سپارلي دي، خو د لویدیځ د انسان حقونه د غزې وژنه د هغې زلزله ده، خو ازادۍ د رضایي اړیکو په نوم زنا او فحشا او نشه يي توکي او فساد او بې معنی هنر او نشه کوونکې تفریح ​​ده، او دا ټولې فاسدې ازادۍ ستاسې په بدبختۍ کې د ډوبولو لپاره دي ترڅو غله ستاسې شتمنۍ لوټ کړي او تاسو د خپل ژوند له عذاب څخه بې پروا کړئ!

۵- د مغرب ټولو خلکو په ځانګړي توګه ځوانانو ته: د هغه جال او دوکې څخه ځان وساتئ چې د یو جعلي یا فرضي مشرتابه رامینځته کول دي ترڅو ستاسې حرکت وکړي، ځکه چې دا په حقیقت کې ستاسې د احتیاطي حالت د راکمولو یوه لاره ده او د ستاسې د حرکت د محدودولو او د هغه د کنټرولولو او تحریفولو وسیله ده چې په پایله کې یې له منځه یوسي!

هغه څه چې په مغرب کې روان دي، د هیواد د ټولو خلکو یو جامع حرکت دی چې د نظام د ظلم او جبر او فساد او ناوړه سیاستونو له امله رامینځته شوی. او دا یوه دوکه ده او یو بد چل دی چې د ټولو ځپل شویو خلکو حرکت ته پام نه کیږي، د دوی ځوانانو او زړو، نارینه او ښځینه، په ځوانانو تمرکز کوي چې استعمار د زد نسل (لاتیني توری) په نوم یاد کړی دی چې د ۱۹۹۷ او ۲۰۱۲ کلونو ترمنځ زیږیدلی دی، د سمارټ فونونو او ټولنیزو رسنیو نسل او د لویدیځ استعماري طبقه بندي له مخې تنوع.

نو دلته دوکې ده، اې د هیواد خلکو او اې د هیواد ځوانانو، ستاسې مصیبت د نسل څخه لوی دی، د استعمار په معیارونو سره طبقه بندي شوي د ټیکنالوژۍ په وسیلو او میتودونو سره د احساساتي ځوانانو یوه ستونزه ده، د "زد ۲۱۲ نسل" په نوم د هیواد د خلکو د حرکت لنډیز د مغرب د ټولو خلکو د حرکت د کوچني کولو یوه ناوړه هڅه ده او د خلکو د شکایتونو د محدودولو او سپکولو هڅه ده او په حاشیه کې غوښتنو ته یې لنډول دي، په دې پوه شئ چې د هیواد ټول لوی ښارونه راپورته شوي دي، نه یوازې د ځینو ځوانانو د شکایتونو له امله، بلکې د هغه ظلم او جبر له امله چې په پلرونو راغلی دی مخکې له دې چې په زامنو راشي او ټول یې له منځه یوسي، نو دا د ټول ملت ظلم دی. موضوع د یو فاسد حکومتي نظام موضوع ده چې د هیواد ټول خلک یې اور ته رسولي او ټول یې بې وزله کړي او ځپلي او ظلم یې کړی دی.

نو بېکاري، بیکاري، بې وزلي، د تعلیم فساد، روغتیايي خدمتونو فساد، د ژوند د ټولو اسانتیاوو نشتوالی، د ژوند د لګښتونو ډېرښت، د خلکو د پیسو ضایع کول په لوبغالو او تفریحي ځایونو کې او بیا ظلم او جبر او ځپنې چې پای نه لري، دا د هیواد د ټولو خلکو مصیبتونه دي، او نه یوازې د هغه نسل برخه ده چې استعمار د "زد" نسل په توګه طبقه بندي کړی دی او بل هیڅوک ورسره شریک نه دی، دا د مصیبت کوچني کول دي او د دې کوچني کولو موخه دا ده چې د ظلم له ډکې زېرمې څخه د فشار راکم شي چې په خلکو باندې روان دی ترڅو د حرکت قطب نما تحریف کړي او بیا هغه له منځه یوسي.

نو له هغه چمتو فرضي مشرانو څخه ځان وساتئ چې لکه مرخیړې په ناڅاپي توګه پرته له سیاسي مبارزې او لید او پروژې څخه راڅرګندیږي!

نو د غلو ډله چې په لوټمارۍ او غلا کې په غاښونو سره ټینګه ده، دوی هیڅ چل نه پرېږدي او د دوی لاسونه له دوکې څخه خالي نه دي.

د مغرب راپورته شوي ځوانانو! تاسې د اسلام د سترې تخم کرلو یاست، تاسې د وحی له خټې او د اسمان له اوبو څخه یاست، تاسې د غوره امت څخه یاست چې د ټولو بشریت د رهبرۍ لپاره رامینځته شوي یاست د رب العالمین په اسلام سره. تاسې د نسب له پلوه تر ټولو ډېر لرغوني او شریف یاست، ستاسې نسب ستر اسلام دی او همدغه نسب کافی دی، نو د لویدیځ په تعبیراتو کې ستاسې د طبقه بندي کولو او کوچني کولو او بلکې د ستاسې له ټولنې څخه د بېلولو ته مه ځئ، او له دې پورته ستاسې د اسلامي جبروت څخه د خلاصون ته، لکه څنګه چې لویدیځ غواړي چې تاسې یوازې یو لاتیني توری کوډ ولرئ چې له پامه غورځول شوی وي او شمیره ۲۱۲ وي، تاسو لکه څنګه چې استعمار غواړي د "زد" نسل نه یاست بلکې تاسې د اسلام ځوانان یاست لکه څنګه چې ستاسې ستر اسلام غواړي، تر ټولو لوی دین او ډېر لرغونی تمدن او لوړ کلتور او عالي تاریخ او لوړ عظمتونه، تاسې مسلمانان یاست لکه څنګه چې ستاسې رب تاسو ته نوم ورکړی دی او همدغه کافي دی!

ځوانانو! یوه خبره په روښانه توګه، هغه ستاسې اسلامي تمدني پروژه د لویدیځ د جاهلیت او د هغه د وظيفوي نظامونو د بدیل په توګه، او له دې پرته د هلاکت کندې ته ننوتل دي او ستاسې د کړاوونو او د ژوند د دوزخ دوام دی.

نو د صحابه کرامو د نیکو پلرونو لپاره ښه جانشین اوسئ او د صحابه کرامو د نسل څخه وروسته د نېکو نسلونو څخه اوسئ چې په ځمکه کې یې د دې دین حکم قائم کړ، نو ستاسې لپاره دې د دې ویاړ وي چې لومړی کس یاست چې هغه بیرته ځمکې ته راوړي ترڅو د الله بندګان د الله په شریعت سره واکمن شي. ﴿لِمِثْلِ هَذَا فَلْيَعْمَلِ الْعَامِلُونَ﴾، ﴿وَفِي ذَلِكَ فَلْيَتَنَافَسِ الْمُتَنَافِسُونَ﴾.

د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر له خوا لیکل شوی

مناجي محمد

More from null

په نومونو مه غوليږئ، ځکه عبرت په دریځونو کې دی نه په نسبونو کې

په نومونو مه غوليږئ، ځکه عبرت په دریځونو کې دی نه په نسبونو کې

هر کله چې موږ ته یو "نوی سمبول" وړاندې کیږي چې مسلمانی ریښې یا ختیځي بڼې لري، ډیری مسلمانان خوشحالیږي، او په داسې کافر نظام کې د "سیاسي نمایندګۍ" په نامه په یو وهم باندې هیلې جوړیږي چې اسلام د حکومت، عقیدې او شریعت په توګه نه مني.

موږ ټول هغه سخته خوشحالي یادوو چې په 2008 کې د اوباما په بریا سره د ډیری خلکو په احساساتو کې خپره شوه. هغه د کینیا زوی دی او یو مسلمان پلار لري! دلته ځینو فکر کاوه چې اسلام او مسلمانان د امریکایی نفوذ ته نږدې شوي، مګر اوباما د مسلمانانو لپاره ترټولو زیات ځورونکي ولسمشرانو څخه و، هغه لیبیا ویجاړه کړه، د سوریې په ناورین کې یې مرسته وکړه، او د خپلو الوتکو او سرتیرو سره یې افغانستان او عراق ته اور واچاوه، بلکې د خپلو وسیلو له لارې په یمن کې د وینو تویونکی و او د هغه دوره د امت په وړاندې د سیستماتیکې دښمنۍ دوام و.

نن ورځ دا صحنه تکراریږي، مګر په نویو نومونو سره. ځکه چې زوهران ممداني ته د یو مسلمان، مهاجر او ځوان په توګه ډیره پاملرنه کیږي، لکه څنګه چې هغه ژغورونکی وي! مګر لږ خلک د هغه سیاسي او فکري دریځونو ته ګوري. دا سړی د همجنس بازانو د سختو پلویانو څخه دی، د دوی په فعالیتونو کې برخه اخلي، او د دوی انحراف د بشري حقونو په توګه ګڼي!

دا څه ډول شرم دی چې خلک په هغه باندې هیلې لري؟! ایا دا د هماغه سیاسي او فکري ناکامۍ تکرار نه و چې امت پکې څو ځله ښکیل شوی دی؟! هو، ځکه چې دا په شکل سره ازمویل کیږي نه په جوهر سره! دا په موسکا سره غولیږي، او په عقیدې سره نه بلکې په احساساتو سره، په نومونو سره نه بلکې په مفاهیمو سره، او په سمبولونو سره نه بلکې په اصولو سره معامله کوي!

په شکلونو او نومونو باندې دا ډول لیوالتیا د مشروع سیاسي پوهاوي د نشتوالي پایله ده، ځکه چې اسلام په اصل، نوم یا نژاد نه اندازه کیږي، بلکې په بشپړ ډول د اسلام اصولو ته په ژمنتیا سره؛ د نظام، عقیدې او شریعت په توګه. او د هغه مسلمان لپاره هیڅ ارزښت نشته چې په اسلام حکومت نه کوي او نه یې نصرت کوي، بلکې کافر پانګوال نظام ته غاړه ږدي، او د "آزادۍ" په نوم کفر او انحراف ته توجیه ورکوي.

او ټول هغه مسلمانان دې پوه شي چې د هغه په ​​بریا خوشحاله شول او فکر یې کاوه چې دا د خیر تخم یا د پاڅون پیل دی، چې پاڅون د کفر له نظامونو څخه نه کیږي، نه د هغوی په وسایلو سره، نه د دوی د رایې ورکولو د صندوقونو له لارې، او نه د هغوی د اساسي قوانینو تر چت لاندې.

څوک چې ځان د دیموکراتیک نظام له لارې وړاندې کوي، د خپلو قوانینو د احترام قسم خوري، بیا د جنسي انحراف څخه دفاع کوي او هغه لمانځي، او هغه څه ته بلنه ورکوي چې خدای غصه کوي، هغه د اسلام نصرت کوونکی او د امت لپاره امید نه دی، بلکې د ښایسته کولو او نرمولو وسیله ده، او یو جعلي استازیتوب دی چې هیڅ ګټه نه رسوي.

په لویدیځ کې د ځینو هغو شخصیتونو لپاره چې اسلامي نومونه لري سیاسي بریاوې بلل کیږي، یوازې هغه ټوټې دي چې امت ته د تسکین په توګه وړاندې کیږي، ترڅو ورته وویل شي: وګورئ، زموږ د نظامونو له لارې بدلون ممکن دی.

 د دې "استازیتوب" حقیقت څه دی؟

لویدیځ د اسلام لپاره د حکومت دروازې نه خلاصوي، بلکې یوازې د هغو کسانو لپاره یې خلاصوي چې د دوی په ارزښتونو او افکارو کې ورسره یوځای کیږي. او هرڅوک چې د دوی نظام ته ننوځي باید د دوی اساسي قانون او وضعي قوانین ومني، او د اسلام له حکم څخه انکار وکړي، که هغه په دې راضي شي، هغه یو منل شوی ماډل کیږي، مګر ریښتینی مسلمان د دوی په وړاندې له خپلو ریښو څخه رد دی.

زهران ممداني څوک دی؟ او ولې دا وهم جوړیږي؟

هغه یو داسې شخص دی چې یو مسلمان نوم لري، مګر د اسلام د فطرت سره په بشپړه توګه مخالف یو منحرف اجنډا غوره کوي، د همجنس بازانو څخه ملاتړ کوي، او هغه څه ته وده ورکوي چې د "دوی حقونه" بلل کیږي، او هغه د دې څرګنده بیلګه ده چې څنګه لویدیځ خپل ماډلونه جوړوي: په نوم مسلمان، په عمل کې سیکولر، د لویدیځ لیبرال اجنډا ته خدمت کوي نور څه نه. بلکې د دې لپاره چې امت له خپلې اصلي لارې مشغول کړي، نو د دې پر ځای چې د اسلام او خلافت د دولت غوښتنه وکړي، د کفر په نظامونو کې د پارلماني څوکیو او پوستونو په اړه اندیښمن شي! او د دې پر ځای چې د فلسطین د آزادولو لپاره مخه کړي، د هغو کسانو په تمه دي چې د امریکا له کانګرس یا د اروپا له پارلمان څخه "د غزې دفاع" وکړي!

د دې حقیقت دا دی چې دا د ریښتیني بدلون د لارې تحریف دی، کوم چې د نبوت په طريقه د راشده خلافت تاسیس دی، چې د اسلام بیرغ اوچتوي، د خدای شریعت پلي کوي، او امت د یو خلیفه تر شا متحد کوي چې د هغه تر شا جنګیږي او له هغه څخه وېره کیږي.

نو په نومونو مه غولیږئ، او په هغه چا مه خوشحالیږئ چې تاسو ته په ظاهره منسوب وي او په محتوا کې ستاسو سره مخالفت لري، ځکه چې هرڅوک چې د سعید، علي یا زهران نوم لري زموږ د نبي محمد ﷺ په لاره نه دی.

او پوه شئ چې بدلون د کفر له پارلمانونو څخه نه راځي، بلکې د امت له لښکرو څخه راځي چې وخت یې رارسیدلی چې حرکت وکړي، او د هغوی له پوهو ځوانانو څخه چې شپه او ورځ د لویدیځ او د هغه د ملاتړو او په اسلامي او مسلمانو هیوادونو کې د خاینو پیروانو په سرونو د میز د اړولو لپاره کار کوي.

مسلمانان د دیموکراسۍ په ټاکنو او نه د لویدیځ د صندوقونو له لارې نه پاڅیږي، بلکې د اسلامي عقیدې پر بنسټ په ریښتیني پاڅون سره، د راشده خلافت د دولت په تاسیس سره چې اسلام ته خپل مقام بیرته ورکوي، مسلمانانو ته عزت ورکوي، او د دیموکراسۍ وهمونه ماتوي.

په نومونو مه غولیږئ، او خپلې هیلې په کفر په نظامونو کې په افرادو مه ځړئ، بلکې خپلې لویې پروژې ته وګرځئ: د اسلامي ژوند بیا پیل، دا یوازې د عزت، بریا او واک لار ده.

صحنه د پخوانیو غمونو یو سپکاوی تکرار دی: جعلي سمبولونه، لویدیځو نظامونو ته وفاداري، او د اسلام له لارې څخه انحراف. او هر څوک چې دې لارې ته لاسونه پړکوي، هغه امت ګمراه کوي. نو د خلافت پروژې ته راوګرځئ، او د اسلام دښمنانو ته اجازه مه ورکوئ چې ستاسو مشران او استازي جوړ کړي. عزت د دیموکراسۍ په چوکیو کې نه دی، بلکې د خلافت په تخت کې دی چې حزب التحریر ورته کار کوي او امت د دې فکري او سیاسي انحطاط څخه خبرداری ورکوي. موږ ته پرته د خلافت له دولت څخه بله خلاصی نشته، کوم چې اجازه نه ورکوي چې مسلمانان د هغه چا لخوا اداره شي چې د اسلام څخه پرته په بل دین باور لري، نه د هغه چا لخوا چې انحراف او ګمراهۍ ته جواز ورکوي، او نه د هغه چا لخوا چې خلکو ته د خدای له نازل شوي پرته بل څه قانون کوي.

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده

عبدالمحمود العامري – د یمن ولایت

مصر د حکومتي شعارونو او تریخ واقعیت ترمنځ - د بې وزلۍ، او سرمایه دارۍ سیاستونو په اړه بشپړ حقیقت

مصر د حکومتي شعارونو او تریخ واقعیت ترمنځ

د بې وزلۍ، او سرمایه دارۍ سیاستونو په اړه بشپړ حقیقت

د الاهرام ویب پاڼې د ۲۰۲۵ کال د نومبر په ۴مه نېټه د سه شنبې په ورځ خبر ورکړ چې د مصر لومړي وزیر د قطر په پلازمېنه دوحه کې د ټولنیزې پراختیا په دویمه نړیواله غونډه کې د ولسمشر په استازیتوب په خپله وینا کې وویل چې مصر په خپلو ټولو بڼو او اړخونو کې د بې وزلۍ د له منځه وړلو لپاره یوه هر اړخیزه تګلاره پلي کوي، چې "څو اړخیزه بې وزلي" هم پکې شامله ده.

له کلونو راهیسې، په مصر کې هېڅ رسمي وینا داسې عبارتونه نه لري لکه "د بې وزلۍ د له منځه وړلو لپاره هر اړخیزه تګلاره" او "د مصر اقتصاد لپاره حقیقي پیل". چارواکي دا شعارونه په کنفرانسونو او غونډو کې تکراروي، چې د پانګونې پروژو، هوټلونو او تفریحي ځایونو ځلیدونکي انځورونه هم ورسره مل وي. خو واقعیت، لکه څنګه چې نړیوال راپورونه یې شاهدي ورکوي، بالکل توپیر لري. په مصر کې بې وزلي لا هم یوه پخه، بلکې مخ په زیاتیدونکې پدیده ده، سره له دې چې حکومت په پرله پسې توګه د ښه والي او پرمختګ ژمنه کوي.

د یونیسف، ایسکوا او د خوړو نړیوال پروګرام د ۲۰۲۴ او ۲۰۲۵ کلونو د راپورونو له مخې، نږدې یو له پنځو مصریانو څخه په څو اړخیزه بې وزلۍ کې ژوند کوي، په دې مانا چې دوی د ژوند له بنسټیزو اړخونو لکه تعلیم، روغتیا، کور، کار او خدماتو څخه بې برخې دي. همدارنګه، معلومات دا تاییدوي چې له ۴۹٪ څخه زیاتې کورنۍ د کافي خوړو په ترلاسه کولو کې له ستونزو سره مخ دي، دا یو ټکان ورکوونکی شمېر دی چې د ژوند د بحران ژورتیا منعکس کوي.

خو مالي بې وزلي، یعنې د ژوند د لګښتونو په پرتله د عاید کموالی، په تېزۍ سره زیات شوی، چې د انفلاسیون د پرله پسې څپو له امله د خلکو معاشونه، هڅې او سپما له منځه تللي دي، تر دې چې د مصریانو لویه برخه د دایمي کار کولو سره سره د مالي بې وزلۍ تر کرښې لاندې ده.

په داسې حال کې چې حکومت د "تکافل او کرامه" او "حياة كريمة" په څېر نوښتونو په اړه خبرې کوي، نړیوالې شمېرې ښيي چې دې پروګرامونو د بې وزلۍ جوړښت په بنسټیزه توګه نه دی بدل کړی، بلکې یوازې د لنډمهاله ارام بښونکو په څېر دي، لکه څاڅکي چې په دښته کې توی شي. د مصر کلیوالي سیمې چې د نفوس نیمایي برخه پکې ژوند کوي، لا هم د خدماتو د کمښت، د وړ کار د نشتوالي او د زیربناوو د خرابوالي له امله کړېږي. د ایسکوا راپور ټینګار کوي چې په کلیو کې بې برخېتوب په ښارونو کې څو چنده زیات دی، چې دا د شتمنۍ د ناسم ویش او پرله پسې بې پامۍ ښکارندویي کوي.

کله چې لومړی وزیر د هیواد له زوی څخه مننه کوي "چا چې له حکومت سره د اقتصادي سمون اقدامات زغملي"، نو په حقیقت کې هغه د هغو سیاستونو له امله د رښتینې کړاو شتون مني. خو دا اعتراف د کړنلارې د بدلون لامل نه ګرځي، بلکې د هماغې سرمایه دارۍ په لاره کې د لا زیات تګ لامل کیږي چې دا بحران یې رامنځته کړی دی.

هغه تش په نامه اصلاحات چې په ۲۰۱۶ کال کې د "تعویم" پروګرام، د سبسایډي د زیاتوالي او د مالیاتو د زیاتوالي سره پیل شول، اصلاح نه وه، بلکې د پورونو او کسر لګښت په بې وزلو بارول وو. په داسې حال کې چې چارواکي د "پیل" په اړه خبرې کوي، سترې پانګونې د لوکسو املاکو او سیاحتي پروژو په لور روانې دي چې د پانګوالو خدمت کوي، په داسې حال کې چې میلیونونه ځوانان د کار یا هستوګنې لپاره فرصتونه نه مومي. بلکې ډیری دا پروژې، لکه په مطروح کې د علم الروم سیمه چې پانګونه یې ۲۹ میلیارده ډالره اټکل شوې، د بهرنیو سرمایه دارۍ شراکتونه دي چې ځمکې او شتمنۍ ترلاسه کوي او هغه د پانګوالو لپاره د ګټې سرچینې ته بدلوي، نه د خلکو لپاره د رزق سرچینې ته.

نظام ځکه نه ناکامېږي چې فاسد دی، بلکې ځکه چې په یوه باطله فکري بنسټ روان دی چې هغه سرمایه داري نظام دی، کوم چې پیسې د دولت د ټولو سیاستونو محور ګرځوي. سرمایه داري په مطلقه توګه د مالکیت په ازادۍ ولاړه ده او اجازه ورکوي چې شتمني د هغه لږ شمېر خلکو په لاس کې راټوله شي چې د تولید وسیلې لري، په داسې حال کې چې اکثریت د مالیاتو، بیو او عمومي پورونو بار په غاړه اخلي.

له همدې امله، هغه څه چې د "ټولنیزې ساتنې پروګرامونه" بلل کیږي، یوازې د سرمایه دارۍ د وحشي څېرې د ښکلا کولو هڅه ده، او د یوه ظالم نظام عمر اوږدوي چې د بډایانو خیال ساتي او له بې وزلو څخه پیسې اخلي. د ناروغۍ د اصل په درملنې پر ځای؛ یعنې د شتمنۍ انحصار او په نړیوالو بنسټونو باندې د اقتصاد انحصار، یوازې د نقدي مرستو په ویش باندې بسنه کیږي، چې نه بې وزلي له منځه وړي او نه عزت ساتي.

سرپرستي په رعیت باندې د حاکم احسان نه دی، بلکې شرعي وجیبه ده، او هغه مسؤلیت دی چې الله تعالی به په دنیا او آخرت کې ترې پوښتنه کوي. هغه څه چې نن ورځ روان دي، د خلکو چارو ته قصدي بې پامي ده، او د پیسو نړیوال صندوق او نړیوال بانک څخه د مشروطو پورونو په ګټه د سرپرستۍ له وجیبې څخه لاس اخیستل دي.

دولت د بې وزله او بهرني پور ورکوونکي ترمنځ منځګړی ګرځېدلی، مالیات وضع کوي، سبسایډي کموي او عامه شتمنۍ پلوري ترڅو هغه لوی کسر ډک کړي چې پخپله سرمایه داري نظام جوړ کړی دی. په دې ټولو کې هغه شرعي مفاهیم غیر حاضر دي چې اقتصاد تنظیموي، لکه د سود حرامول، د عامو شتمنیو د افرادو لخوا د مالکیت منع کول، او د مسلمانانو له بیت المال څخه په رعیت باندې د نفقه کولو وجوب.

اسلام یو بشپړ اقتصادي نظام وړاندې کړی چې بې وزلي له خپلو ریښو څخه له منځه وړي، نه یوازې د نقدي مرستو یا ښکلاکوونکو پروژو سره. دا نظام په ثابتو شرعي بنسټونو ولاړ دی، چې تر ټولو مهم یې دا دي:

۱- د سود او سودي پورونو حرامول چې دولت سره تړلي او منابع یې له منځه وړي، د سود په له منځه تلو سره له نړیوالو بنسټونو څخه د اقتصاد انحصار له منځه ځي، او د امت مالي خپلواکي بېرته راګرځول کېږي.

۲- د ملکیتونو درې ډوله کول:

شخصي ملکیت: لکه کورونه، هټۍ او شخصي کروندې...

عامه ملکیت: په دې کې لویې شتمنۍ شاملې دي لکه تېل، ګاز، منرالونه او اوبه...

د دولت ملکیت: لکه د فیء ځمکې، رکاز او خراج...

په دې وېش سره عدالت ټینګېږي، ځکه چې لږ شمېر خلکو ته د امت د منابعو د انحصار کولو اجازه نه ورکول کېږي.

۳- د رعیت د هر فرد لپاره د کفایت ضمانت: دولت په خپله سرپرستۍ کې د هر انسان لپاره د خوراک، جامو او کور په څېر بنسټیزو اړتیاوو ضمانت کوي، که چیرې هغه د کار کولو توان ونلري، نو د بیت المال په هغه باندې نفقه کول واجب دي.

۴- زکات او لازمي نفقه: زکات احسان نه دی، بلکې فریضه ده، دولت یې راټولوي او د خپلو شرعي مصرفونو لپاره یې بې وزلو، مسکینانو او پورمندانو ته مصرفوي. دا د وېش یوه اغېزمنه وسیله ده چې پیسې په ټولنه کې د ژوند دورې ته بېرته راګرځوي.

د تولیدي کار هڅولو او د استحصال منع کولو، او په ریښتینو ګټورو پروژو کې د منابعو پانګونې ته هڅولو سره، لکه درنې او نظامي صنعتونه نه په قمار او لوکسو املاکو او فرضي پروژو کې. د دې تر څنګ د بیو تنظیم د حقیقي عرضې او تقاضا سره نه د احتکار او نه د تعویم سره.

یوازې د نبوت په منهج خلافت دی چې د دې احکامو په عملي کولو قادر دی، ځکه چې هغه د اسلامي عقیدې پر بنسټ جوړ شوی، او موخه یې د خلکو د چارو پالنه ده نه د هغوی د پیسو راټولول. د خلافت په سیوري کې، نه سود شته او نه مشروطه پورونه، او نه پردیو ته د عامو شتمنیو پلورل شته، بلکې منابع د امت د ګټو د ترلاسه کولو په موخه اداره کیږي، او بیت المال د دولتي منابعو، خراج، انفال او عامه ملکیت څخه د روغتیايي پاملرنې، تعلیم او عامه اسانتیاوو د تمویل مسؤلیت په غاړه اخلي.

خو د بې وزلو بنسټیزې اړتیاوې د هر فرد په توګه تضمین کیږي، نه د لنډمهاله صدقاتو له لارې بلکې د یوه تضمین شوي شرعي حق په توګه. له همدې امله په اسلام کې د بې وزلۍ سره مبارزه یو سیاسي شعار نه دی، بلکې د ژوند یو بشپړ نظام دی چې عدالت قایموي او ظلم منع کوي او شتمني خپلو مالکینو ته بېرته سپاري.

د رسمي وینا او ژوندي واقعیت ترمنځ لویه فاصله ده چې له هیچا څخه پټه نه ده. په داسې حال کې چې حکومت د خپلو "ستر" پروژو او "حقیقي پیل" په اړه سندرې وايي، میلیونونه مصریان د بې وزلۍ تر کرښې لاندې ژوند کوي، د لوړې بیې، بې روزګارۍ او د امید نشتوالي څخه کړېږي. حقیقت دا دی چې دا کړاو به تر هغه وخته پورې له منځه لاړ نشي تر څو چې مصر د سرمایه دارۍ په لاره روان وي، خپل اقتصاد سود خورو ته سپاري او د نړیوالو بنسټونو سیاستونو ته غاړه ږدي.

د مصر کړکېچونه او ستونزې انساني ستونزې دي نه مادي، او هغه شرعي احکام ورسره تړلي دي چې د اسلام پر بنسټ یې د چلند او درملنې څرنګوالی څرګندوي، او حل لارې د سترګو پټولو په پرتله اسانه دي، مګر هغه باوري ادارې ته اړتیا لري چې آزاده اراده ولري او وغواړي په سمه لاره ولاړ شي او په ریښتیا سره د مصر او د هغې د خلکو لپاره ښه وغواړي، او بیا دا اداره باید ټول هغه قراردادونه بیاکتنه کړي چې پخوا شوي او د ټولو هغو شرکتونو سره کیږي چې د هیواد شتمنۍ انحصاروي او څه چې د هغې عامه ملکیت دی، په ځانګړې توګه د ګاز، تېلو، سرو زرو او نورو منرالونو او شتمنیو د سپړلو شرکتونه، او دا ټول شرکتونه وباسي ځکه چې دوی په اصل کې استعماري شرکتونه دي چې د هیواد شتمنۍ لوټ کوي، او بیا یو نوی تړون جوړ کړي چې خلکو ته د هیواد په شتمنیو واک ورکړي او داسې شرکتونه جوړ یا په کرایه ونیسي چې د تیلو، ګازو، سرو زرو او نورو منرالونو له زیرمو څخه د شتمنیو په تولید بوخت وي او دا شتمنۍ بیا په خلکو وویشي، بیا به خلک د دې جوګه شي چې هغه مړې ځمکې وکري چې دولت به دوی ته د هغې د حق په توګه د ګټې اخیستنې توان ورکړي، او دوی به دا هم وکولی شي چې هغه څه جوړ کړي چې باید جوړ شي ترڅو د مصر اقتصاد لوړ کړي او د هغې خلکو ته کفایت وکړي، او دولت به دوی په دې لاره کې ملاتړ وکړي، او دا ټول تصور نه دی او نه د پیښېدو وړ نه دی او نه یوه پروژه ده چې موږ یې د تجربې لپاره وړاندې کوو چې بریالۍ شي یا ناکامه شي، بلکې دا شرعي احکام دي چې په دولت او رعیت لازم دي، نو دولت ته دا اجازه نشته چې د هیواد شتمنۍ چې د خلکو ملکیت دی په داسې پلمو ضایع کړي چې تړونونه یې منظور کړي او ملاتړ یې کړی او ظالمانه نړیوالو قوانینو یې ساتنه کوي، او نه ورته دا اجازه شته چې خلک ترې منع کړي بلکې باید هر هغه لاس پرې کړي چې د خلکو شتمنیو ته د لوټ په توګه اوږدېږي، دا هغه څه دي چې اسلام وړاندې کوي او باید پلي شي، مګر دا د اسلام د نورو نظامونو څخه جلا نه پلي کېږي بلکې دا یوازې د نبوت په منهج د خلافت د دولت له لارې پلي کېږي، دا هغه دولت دی چې د هغې غم او دعوت د تحریر ګوند په غاړه لري او مصر او د هغې خلک، ملت او پوځ ته د دې لپاره له هغه سره په ګډه کار کولو ته بلنه ورکوي، خدای دې د خپل لوري څخه فتحه ولیکي او موږ هغه په ​​داسې واقعیت کې وینو چې اسلام او د هغه خلک عزتمن کړي، ای الله ژر تر ژره.

﴿وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ﴾

د تحریر ګوند مرکزي مطبوعاتي دفتر لخوا لیکل شوی

سعید فضل

په مصر کې د تحریر ګوند د مطبوعاتي دفتر غړی