جواب سؤال: الهبوط الحاد في أسعار النفط!
جواب سؤال: الهبوط الحاد في أسعار النفط!

جواب سؤال: الهبوط الحاد في أسعار النفط!

0:00 0:00
Speed:
December 23, 2015

جواب سؤال: الهبوط الحاد في أسعار النفط!

جواب سؤال


الهبوط الحاد في أسعار النفط!


السؤال:

لقد تواصلت أسعار النفط بالهبوط، حتى هبط سعر البرميل دون 40 دولاراً، ولم تقم السعودية بخفض الإنتاج حتى تستقر الأسعار حيث إنها أكبر منتج بين دول أوبك، وظهر ذلك في اجتماع أوبك يوم 2015/12/4. وكذلك فإن أمريكا زادت إنتاجها بدل تخفيض الإنتاج لمقاومة انخفاض الأسعار... فما أسباب هبوط أسعار النفط؟ وجزاك الله خيراً.


الجواب:


حتى تتضح الصورة لا بد من إعادة قراءة أسعار النفط خلال العام الفائت بالتزامن مع الأحداث السياسية والمؤثرات المتعددة والمتغيرة حتى نتمكن من الوقوف على أسباب ارتفاع النفط وانخفاضه في فترات متقاربة:


1- في إبان فترة حكم عبد الله بن عبد العزيز وقبل وفاته بقليل هبطت أسعار النفط هبوطا حادا وقد فُهم هذا على أنه محاولة من بريطانيا من خلال عميلها عبد الله بن عبد العزيز لضرب المصالح الأمريكية فيما يتعلق بإنتاج أمريكا من النفط الصخري (كما ورد في جواب السؤال في 2015/1/7) وقد بقي سعر البترول في انخفاض حتى وفاة عبد الله بن عبد العزيز وتولي عميل أمريكا سلمان بن عبد العزيز الحكم في 2015/1/23، وبالرغم من إعلان وزير النفط السعودي عدم تغيير السعودية لسياستها النفطية إلا أن واقع الحال أن سعر النفط بدأ بالارتفاع التدريجي مع تولي سلمان للحكم حتى تجاوز في شهر أيار/مايو هامش 60 دولاراً وهذا ما كان متوقعاً كما ورد في جواب السؤال في 2015/1/25 حيث جاء فيه: (ويترتب على ذلك انخفاض التوتر بين أمريكا والسعودية، وقد يؤثر هذا في الحد من استمرار انخفاض أسعار النفط لأن الملك السابق ومن ورائه الإنجليز كانوا يريدون بتخفيض أسعار النفط إفشال أمريكا في الاستفادة من النفط الصخري).


2- وفي نهاية شهر حزيران/يونيو بدأت أسعار النفط بالانخفاض تدريجياً حتى وصلت في منتصف شهر آب/أغسطس إلى هامش 40 دولاراً تقريبا، وهذه الفترة من الهبوط تزامنت مع إبرام الاتفاق النووي مع إيران، ويظهر أن أمريكا سعت بتخفيض سعر النفط خلال فترة المفاوضات إلى إعانة عملائها في إيران ليتمكنوا من تقديم التنازلات المطلوبة لإبرام الاتفاق، لأن انخفاض سعر النفط يشكل ضغطاً على الاقتصاد الإيراني مما يعطي المبرر الشعبي لهذه التنازلات في ظل الضيق الاقتصادي الذي يعاني منه الناس في إيران أصلا. ثم عادت أسعار النفط إلى الارتفاع قليلا حتى نهاية شهر أيلول/سبتمبر حيث لامست 50 دولاراً.


3- ومع بداية شهر 2015/10 عادت أسعار النفط للهبوط بشكل متسارع حتى لامست 34 دولارا في 2015/12/18.. إن هذا الهبوط الحاد في أسعار النفط تختلف أسبابه عما سبق، وتوضيح ذلك على النحو التالي:


عند حدوث الأزمة المالية في أمريكا سنة 2008 اتخذت أمريكا سياسة التسهيل الكمي منذ ذلك التاريخ للخروج من الأزمة المالية التي عصفت بها، فبدأت بضخ كميات هائلة من الدولارات لإنقاذ النظام المالي وأضعفت الدولار، وبقيت متمسكة بذلك، ولكن منذ منتصف العام الماضي لاحظت أمريكا ظهور أمر أثر على سياسة التسهيل الكمي تلك، وهذ الأمر هو:


- لقد تضررت دول العالم من هذه السياسة وبخاصة الصين، حيث إن تخفيض الدولار يؤثر على رصيدها الضخم من الدولار... وبسبب هذا بدأت تظهر دعوات للتخلي عن الدولار وإعادة صياغة نظام مالي جديد، وقد ظهرت هذه الدعوة بقوة في أوروبا على لسان وزير المالية الفرنسية ميشال سابان بحسب ما ورد في الفايننشال تايمز في 2014/7/6 بعنوان: (فرنسا تطعن بهيمنة الدولار: (France hits out at dollar dominance .


وجاء فيها على لسان سابان (نحن الأوروبيون نتبايع فيما بيننا بالدولار، على سبيل المثال عندما نبيع الطائرات. هل هذا ضروري؟ لا أعتقد هذا، أعتقد أن إعادة التوازن ممكنة وضرورية، ليس فقط فيما يتعلق باليورو ولكن أيضا بالنسبة للعملات الأخرى للدول الناشئة، والتي تمثل أكثر وأكثر للتجارة العالمية... وقال للصحيفة بأنه سيثير الحاجة إلى بديل للدولار مع زملائه وزراء مالية منطقة اليورو عندما يجتمعون في بروكسل يوم الاثنين، على الرغم من أنه رفض الخوض في التفاصيل حول ما الخطوات العملية التي قد تظهر)... وتبعت الصين أوروبا، فخلال مقابلة مع وكالة أنباء (شينخوا) قال كوستين رئيس بنك "في تي بي"، ثاني أكبر بنوك الإقراض في روسيا (إن النظام المالي العالمي لا يزال خاضعا لهيمنة الدولار الأمريكي وإنه يحتاج إلى آلية أكثر تنوعا من أجل خفض الاعتماد على عملة واحدة. وقال كوستين إن الصين باعتبارها ثاني أكبر اقتصاد في العالم يمكنها التعاون مع عدة دول من أجل بناء نظام جديد، مضيفا أن روسيا ستدعم قيام الصين بدور رائد على الساحة المالية الدولية). (صحيفة الشعب اليومية أونلاين الصينية في 2014/11/10).


ومع أن هذا السبب كاف بأن تترك أمريكا سياسة تخفيض الدولار إلا أنها بقيت تكابر بالاستمرار في السياسة نفسها أي تخفيض الدولار فحرصت على رفع سعر البترول لأن رفعه يؤدي إلى تخفيض سعر الدولار كما هو معروف، ومن ثم تستمر في القضاء على آثار الأزمة المالية التي لم تمح بعد وفي الوقت نفسه يزيد سعر البترول فيجعل إنتاج الزيت الصخري مجدياً بسبب ارتفاع سعر البترول ولهذا كانت زيارة كيري للسعودية في 2014/9/11 واجتماعه بالملك عبد الله مركزة على تخفيض الإنتاج لزيادة سعر البترول كما وضحنا ذلك في جوابنا المؤرخ 2015/1/7م.


- غير أن أمريكا لاحظت في الأشهر الأخيرة من هذا العام أن هذا التوجه نحو الابتعاد عن الدولار أصبح ينحو نحواً عملياً وذلك بالابتعاد عن الدولار كرصيد والشراء به ذهباً، فقد قامت الصين باستبدال الذهب بما لديها من الدولارات، حيث يوجد لديها فائض من الدولارات ما يقارب أربعة ترليونات، "فيضيف البنك المركزي الصيني لاحتياطاته شهريا ما بين 14 و 19 طنا من الذهب". (رويترز 2015/12/1) حيث تشير معلومات غير رسمية نقلتها بعض الصحف الروسية أن الصين تسعى إلى زيادة احتياطاتها في البنك المركزي من الذهب ليصل في فترات قادمة إلى 10 آلاف طن لتسبق الولايات المتحدة التي تأتي في المرتبة الأولى حيث تمتلك 8 آلاف طن من الذهب، وقد أصبحت الصين تمتلك الآن حوالي 1700 طن من الاحتياطي الذهبي. وكذلك تقوم روسيا بشراء الذهب، وتمتلك روسيا حاليا 1275 طناً، حيث اشترت 67 طناً من الذهب خلال النصف الثاني من عام 2015... وكان هذا الأمر عبارة عن دق ناقوس الخطر على الدولار، إن ذلك يشكل خطراً كبيراً بالنسبة لأمريكا، لأن الدولار هو أحد أهم ركائز هيمنتها على العالم، فأمريكا يهمها أن يبقى الدولار العملة التي يسعر بها البترول وعملة التسويات المالية، لأن من يملك الدولار يؤثر في أسعار البترول والتجارة العالمية.


4- وهكذا اتخذت أمريكا سياسة تؤدي إلى رفع سعر الدولار أي خفض سعر النفط بإجراءات عدة:


أ- اتخاذ سياسة زيادة إنتاج النفط بكل الوسائل المتاحة ومنها:


* رفعت أمريكا وكندا إنتاجهما للنفط من نحو 10.3 مليون برميل باليوم عام 2005م إلى نحو 18 مليون برميل باليوم في العام الحالي.


* قام عملاء أمريكا في أوبيك وبخاصة السعودية وإيران والعراق بزيادة إنتاجهم من النفط:


- أما السعودية، فقد نشرت الجزيرة نت في 2015/10/10: (أبلغت المملكة العربية السعودية منظمة الدول المصدرة للنفط أوبك بأنها رفعت إنتاجها من النفط في أيلول/سبتمبر الماضي بمائة ألف برميل يومياً). (العربي الجديد 2015/12/14) ويبلغ إنتاجها هذا العام نحو 10.1 مليون برميل يومياً.


- أما إيران فقد (نقلت وكالة "رويترز" عن مصدر في مجال النفط اليوم الاثنين، وهو على دراية بجدول تحميل الناقلات في الدولة العضو بمنظمة البلدان المصدرة للبترول "أوبك" أن: "إيران في طريقها لتصدير 1.26 مليون برميل يومياً من الخام هذا الشهر. وهذا الرقم المبدئي أعلى من مستوياته قبل شهرين فقط بمقدار الربع تقريباً).

(العربي الجديد 2015/12/14). وقد توقع بعض المختصين أن تصدر فوق ذلك:


(إن رفع العقوبات الاقتصادية والسماح لإيران بتصدير نفطها - تنتج إيران حاليًا بحدود 3.7 مليون برميل يوميًا، في حين تصل صادراتها إلى حوالي 1.7 مليون برميل يوميًا - ستضاف للإنتاج العالمي، إذ بمقدور إيران زيادة إنتاجها بحدود 600 ألف برميل يوميًا مع نهاية 2015، علمًا بأن تقديرات الفائض في المعروض تتراوح بين 1.5 إلى 2 مليون برميل يوميًا). (موقع الصباح الجديد، 2015/12/9)


- وأما العراق، فقد قال فياض حسن نعمة، وكيل وزارة النفط لشؤون الاستخراج: (إن إنتاج حقل الرميلة النفطي وصل إلى نحو مليون و350 ألف برميل يوميا، مضيفا أن الوزارة تسعى إلى الارتقاء بإنتاج الحقل إلى مليونين و100 ألف برميل يوميا. وأضاف أن إنتاج الحقل في الوقت الحاضر يمثل 40 في المائة من الإنتاج العراقي من النفط... ونقلت وكالة رويترز عن تجار أن العراق خصص 3.017 مليون برميل يومياً من خام البصرة للتصدير في أيلول ارتفاعاً من 2.52 مليون برميل يومياً في الشهر السابق). (الصباح الجديد 2015/8/15)


* إلغاء الحظر على تصدير النفط الأمريكي إلى الخارج حيث (أقر مجلس النواب الأمريكي إجراء جديدا لرفع الحظر المفروض على صادرات النفط الخام منذ 40 عاما... ووقع الرئيس الأمريكي، باراك أوباما، المشروع، يوم الجمعة، ليصبح قانونا). (بي بي سي 2015/12/19)... وقد عالجت أمريكا موضوع النفط الصخري حتى لا يقف في وجه سياستها الجديدة في رفع سعر الدولار وتخفيض سعر النفط فقد ترك عدد من الشركات المستثمرة في هذا القطاع، وتوقف عدد كبير من الآبار التي تزيد كلفة الاستخراج فيها عن سعر البترول، وبقيت الشركات القادرة على تحمل انخفاض الأسعار والقادرة تكنولوجياً على استعمال أساليب علمية على تخفيض تكلفة الإنتاج ثم ضاعفت قدرتها الإنتاجية حتى إن مستوى انتاج أمريكا من النفط الصخري بقي في الحدود المقبولة، وكان له أثر كبير في التصدير بعد إلغاء الحظر... جاء في تقرير وكالة الطاقة الأمريكية بحسب ما ورد في موقع ماركت رياليست (أن إنتاج الولايات المتحدة من النفط الخام للأسبوع المنتهي في 11 كانون الأول/ديسمبر هو ثابت تقريبا...) وقد بلغ في الشهر الحالي نحو 9.17 مليون برميل يومياً، ويعود هذا إلى أن كلفة استخراج النفط الصخري الأمريكي قد انخفضت وارتفعت إنتاجية الآبار التي بقيت تنتج بالرغم من غلق الآبار غير المجدية... وقال إيريك لي، استراتيجي البضائع في السيتي جروب: (في باكن شمال داكوتا انخفضت تكلفة التعادل إلى 20 دولاراً في بعض المقاطعات، وذكرت وزارة الدولة للموارد المعدنية في الشهر الماضي. أن إنتاج برميل النفط لا يزال مربحا في حدود 24 دولاراً في مقاطعة دن، بانخفاض عن 29 دولاراً أكتوبر الماضي). (توم دايكرستوفر في موقع "سي ان بي سي 2015/8/20").


وهكذا فإن أمريكا وعملاءها ساهموا في زيادة الإنتاج بشكل أوجد التخمة فيه حيث أشارت بعض التقارير أنه (يوجد الآن بالأسواق فائض نفطي يقدر بحوالى 4-5 ملايين برميل باليوم)، (نقلاً عن موقع ألفا بيتا، 2015/12/15) هذا بالإضافة إلى أن الاستهلاك العالمي للنفط الذي يعد المحرك الرئيسي للطلب، شهد تراجعاً ملموسًا، إذ تشير توقعات صندوق النقد الدولي إلى انخفاض النمو في الناتج المحلي الإجمالي العالمي GDP من 3,4% إلى 3,3%، في ظل التباطؤ في الاقتصادات الصناعية في أوروبا واليابان، وتراجع النمو في الاقتصادات الناشئة لا سيما الصين، ثاني أكبر مستهلك للنفط في العالم، في ظل ما تشهده الأسواق المالية فيها من ارتباك جراء تخفيض عملتها اليوان. وجاءت مرئيات السوق نتيجة لذلك أن هناك تراجعاً في الطلب على النفط في هذه الدولة المحورية. وهكذا ترافق الفائض النفطي الكبير مع الانكماش القوي في الطلب، وكل هذا أدى إلى انخفاض حاد في أسعار النفط ما أدى إلى ارتفاع سعر الدولار...


ب- ثم هناك أمر آخر وهو رفع الفائدة الربوية فعلى الرغم من أن البيانات الاقتصادية الأمريكية لا تدل على تعاف حقيقي للاقتصاد الأمريكي إلا أن مجلس الاحتياطي الفيدرالي الأمريكي قد أعلن في 2015/12/16 رفع سعر الفائدة بمقدار ربع نقطة، وكانت رئيسة الاحتياطي الفيدرالي الأمريكي جانيت يالين قد أعلنت في 2015/12/3 بحسب الفايننشال تايمز (يالين تقول الدولار القوي يعني أن الزيادة في سعر الفائدة ستكون تدريجية)، وللعلم فإن الفائدة الربوية في أمريكا كانت قد خفضت إلى مستوى الصفر تقريبا وبالضبط إلى حد 0,25%. وذلك بسبب الأزمة المالية العالمية التي تفجرت في أمريكا عام 2008.

وحسب الاقتصاد الرأسمالي فإذا بقيت الفائدة الربوية متدنية فإن ذلك يدل على أن الأزمة ما زالت مستمرة وأن الاقتصاد لم يتعاف وأن هناك كساداً وتخمد حركة السوق من بيع وشراء واستثمار وتشغيل أيدٍ عاملة لأن الرأسماليين يعتمدون على الفائدة الربوية في جني الأرباح. فرفع الفائدة الربوية يزيد من أرباح البنوك والشركات ويحفز الناس على وضع أموالهم في البنوك لتستثمر أي لتحقق أرباحا، ومن ثم يوحي بأن الاقتصاد الأمريكي تغلب إلى حد كبير على تداعيات الأزمة المالية العالمية.


وفور الإعلان عن رفع الفائدة الربوية انخفضت أسعار النفط بنسبة 3%. وزيادة الفائدة الربوية تعزز الثقة بالاقتصاد الأمريكي وتعطي انطباعاً بأنه تغلب على تداعيات الأزمة المالية ليزيد تأثيرها السياسي العالمي. وقد قفزت أسعار الأسهم الأمريكية في بورصة وول ستريت بمقدار 1,28% فور الإعلان عن رفع الفائدة الربوية من قبل البنك المركزي الأمريكي. وكذلك مؤشر ستاندر أند بورز بمقدار 1,45 ومؤشر ناسداك بمقدار 1,52%...


5- ومن ثم تحققت لأمريكا الظروف المناسبة لارتفاع سعر الدولار ورفع نسبة الفائدة الربوية... علماً بأن رفع أسعار الفائدة يرفع من تكلفة الاحتفاظ بالذهب بسبب صعود قيمة الدولار فيؤدي إلى خفض سعر الذهب فتلحق ضرراً بالدول التي تسعى للاعتماد على الاحتياطي الذهبي بدلا عن الدولار. فأمريكا تريد أن تحافظ على الدولار كعملة عالمية يتعامل بها وكاحتياطي نقدي للدول بديلاً عن الذهب. وتجعل التعامل بالذهب غير مربح وجعله احتياطاً غير مُجدٍ. ولا تريد العودة لنظام الذهب ولا تريد أن يرجع العالم إلى هذا النظام الذي سيسبب أضراراً كبرى لها، لأن بعملتها الورقية التي لا تساوي الحبر الذي طبعت به تشتري ثروات العالم وتمول آلتها الحربية وجيوشها في الخارج وتشتري الذمم والدول بمدها بما يسمى بالمساعدات، وتضرب اقتصاديات الدول الأخرى وتجعل اقتصادها هو المهيمن بهيمنة الدولار على كافة الدول والمؤسسات المالية الدولية والأسواق المالية.


6- وهكذا نستطيع أن نقول إن السبب الراجح لخفض أسعار النفط يتعلق بسياسة أمريكا الداخلية والخارجية التي تهدف إلى:


أ- رفع قيمة الفائدة الربوية في داخلها، وقد أصبحت مسألة شبه مصيرية لديها، لتدلل على أنها أي أمريكا قد تخلصت من تداعيات الأزمة المالية وأن اقتصادها قوي فتزداد الثقة بها ويزداد تأثيرها السياسي على الدول.


ب- تعزيز الثقة بالدولار، وتقف في وجه المنافسات له وتحافظ على مساحة التعامل بالدولار وعلى جعله الاحتياطي النقدي لدى الدول في العالم واستدامة ربط عملتها به، وتضرب الاعتماد على الذهب وجعله كاحتياطي بديلا عن الدولار. وخاصة الصين وروسيا حيث تتجهان للتخلص من هيمنة الدولار وجعل احتياطهما النقدي يعتمد على الذهب بصورة أكبر.


7- وهكذا فإن أمريكا تتحكم في الوضع الاقتصادي الدولي وبخاصة السلع ذات التأثير مثل النفط، وكل ذلك لأن عملتها الدولار هي المقياس في البيع والشراء لهذه السلعة... إن ترك التعامل يجري بالدولار وجعله هو الذي يحدد أسعار البترول وغيره من المعادن وكل السلع المهمة لدليل على التبعية الدولية لأمريكا مباشرة أو غير مباشرة، فتنخفض الأسعار وترتفع تبعاً لدولارها وللفائدة الربوية التي يقررها بنكها المركزي، ومن ثم فإذا أصابت نزلة الاقتصاد الأمريكي فإنها تصيب بالعدوى اقتصاديات العالم كافة. إن الواجب هو التخلي عن ربط العملات المحلية بالدولار والتخلي عن جعله الاحتياطي النقدي للدول، ومن ثم الاعتماد على الذهب وبجانبه الفضة وجعلهما عملتين للتداول وشراء السلع والمنتوجات وتقدير الأجور وجعلهما الاحتياطي النقدي. ولا يمكن أن تخطو هذه الخطوة العظيمة إلا دولة الخلافة الإسلامية التي شرع الله لها الذهب والفضة نقداً لا غير، وعندها سيعود الدولار ورقة كما هو في أصله وفصله ﴿إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيدًا * وَنَرَاهُ قَرِيبًا﴾.

More from پوښتنې او ځوابونه

ځواب سوال: پر ایران باندې د یهودو د دولت تېری او پایلې یې

ځواب سوال

پر ایران باندې د یهودو د دولت تېری او پایلې یې

پوښتنه:

العربیه په خپله وېبپاڼه کې د ۲۰۲۵/۶/۲۷ خپور کړ: (۴ باخبره سرچینو وویل چې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې له ایران سره د انرژۍ د تولید لپاره د اټومي پروګرام د جوړولو لپاره تر ۳۰ میلیارده ډالرو پورې مرستې کولو امکان په اړه بحث وکړ. سرچینو زیاته کړه چې دا خبرې اترې د اوربند هوکړې ته له رسېدو وروسته روانې دي. د ټرمپ ادارې چارواکو د څو وړاندیزونو د وړاندې کولو ډاډ ورکړ، چې لومړني او پرمختللي وړاندیزونه دي چې یوازې یو ثابت او د بحث وړ نه دی هغه دا دی چې "د ایران د یورانیمو بډاینه په بشپړه توګه ودرول شي"). ټرمپ د ایران او یهودو د دولت ترمنځ د اوربند اعلان وکړ (نتنیاهو وویل چې هغه د ټرمپ له وړاندیز سره موافقه کړې ... رویټرز خبري اژانس د یوه لوړپوړي ایراني چارواکي له قوله ویلي چې تهران د قطر په منځګړتوب او د امریکا په وړاندیز د اوربند سره موافقه کړې ده. الجزیره، ۲۰۲۵/۶/۲۴). دا ټول وروسته له هغې وشول چې د ټرمپ ځواکونو د ۲۰۲۵/۶/۲۲ په ایران کې اټومي تاسیسات ووهل، او وروسته له هغې چې د یهودو دولت د ۲۰۲۵/۶/۱۳ راهیسې په ایران باندې یو پراخ ناڅاپي یرغل پیل کړ. نو دلته پوښتنه دا ده چې ولې د یهودو دولت دا ناڅاپي یرغل وکړ، په داسې حال کې چې دا کار یوازې د امریکا په امر کوي؟ ایا ایران د امریکا په مدار کې نه دی، نو څنګه امریکا د ایران په اټومي تاسیساتو په وهلو کې برخه واخیسته؟ او مننه.

ځواب:

د دې لپاره چې ځواب روښانه شي، لاندې ټکي بیا کتنه کوو:

۱- هو، د ایران اټومي پروګرام د یهودو دولت ته یو ګواښ دی، نو له همدې امله غواړي چې په هره ممکنه لاره له منځه یوسي. د دې موخې لپاره، د ۲۰۱۸ کال د ولسمشر ټرمپ د وتلو لپاره یې خوشالي وکړه، د ۲۰۱۵ کال د تړون څخه، د یهودو دولت دریځ څرګند و چې دوی یوازې د لیبیا ماډل مني او د ایران د اټومي پروګرام له مینځه وړل، دا پدې مانا ده چې ایران په بشپړه توګه خپل اټومي پروګرام پریږدي. له همدې امله یې په ایران کې خپل جاسوسان ډېر کړل. د یهودو د دولت لومړۍ ورځ په برید کې په ایران کې د اجنټانو یو پوځ ښکاره شو چې د ایران په دننه کې څارنه کوي او د یهودو د استخباراتي دستګاه "موساد" سره د لږو پیسو په بدل کې همکاري کوي، دوی د بې پیلوټه الوتکو پرزې واردوي او د ایران په دننه کې په کوچنیو ورکشاپونو کې یې راټولوي او په اهدافو باندې یې توغوي، چې د ایران د نظام د مشرانو کورونه هم پکې شامل دي، په یوه داسې سناریو کې چې لبنان کې د ایران ګوند ته ورته وه، کله چې د یهودو دولت د دوی مشران له منځه یوړل!

۲- د امریکا دریځ د یهودو د دولت بنسټیز ملاتړ و، بلکې د ایران د اټومي پروژې پر ضد د هغوی محرک هم و، خو ټرمپ د دې د ترلاسه کولو لپاره په میز باندې کېښودل: مذاکراتي حل او نظامي حل. په دې توګه امریکا او ایران د ۲۰۲۵ په اپریل کې د مذاکراتو لپاره د عمان مسقط ته لاړل، او د ټرمپ ادارې د اټومي مذاکراتو کې د ژورو امتیازاتو ستاینه کوله، او داسې ښکارېده چې یو نوی اټومي تړون نږدې دی. ټرمپ د دې تړون د بشپړولو لپاره دوه میاشتې مهلت ټاکلی و، او د یهودو د دولت چارواکو د سیمې لپاره د امریکا استازي او د ایران لپاره له لومړي مذاکره کوونکي ویتکوف سره نږدې هره لیدنه د ایران له پلاوي سره مخکې کوله، ترڅو د امریکا مذاکره کوونکی په مذاکراتو کې څه روان دي، هغه ته خبر ورکړي.

۳- د ټرمپ ادارې د خپلو ځینو سرلارو سخت دریځی نظر غوره کړ، هغه نظر چې د یهودو له دولت سره سمون لري. دا د دې سره په یوه وخت کې راڅرګند شو چې په اروپا کې هم سخت دریځي نظرونه راڅرګند شول، اروپايي هیوادونه په غوسه وو چې امریکا یوازې له ایران سره خبرې کوي، په دې مانا چې امریکا به له ایران سره د هر ډول تړون څخه ډیره برخه ترلاسه کړي، په ځانګړې توګه دا چې ایران د ټرمپ ادارې ته د سلګونو میلیارډونو ډالرو په اړه خبرې کولې چې امریکایی شرکتونه یې په ایران کې پانګونه او ګټه ترلاسه کولی شي، لکه د تېلو او ګازو قراردادونه، د هوايي شرکتونو او نور ډیر څه، د دغو سختو نظرونو پایله د اټومي انرژۍ د نړیوالې ادارې یو سخت دریځی راپور و: (د شاوخوا ۲۰ کلونو راهیسې د لومړي ځل لپاره د اټومي انرژۍ د نړیوالې ادارې د مدیرانو بورډ نن پنجشنبه "د جون ۱۲، ۲۰۲۵" اعلان وکړ چې ایران د اټومي وسلو د نه خپرولو په برخه کې خپلې ژمنې تر پښو لاندې کړي دي. دويچه ویله آلمان، ۲۰۲۵/۶/۱۲)، له دې وړاندې د ایران مشر د بډاینې د بندولو څخه انکار کړی و: (خامنه ای وویل: "څرنګه چې خبرې اترې روانې دي، زه غواړم بل لوري ته یو خبرداری ورکړم. امریکایي اړخ چې په دې غیر مستقیمو خبرو اترو کې برخه اخلي او بحثونه کوي، باید بې ځایه خبرې ونه کړي. د دوی دا خبره چې "موږ به ایران ته اجازه ورنکړو چې یورانیم بډاینه کړي" یوه لویه تېروتنه ده؛ ایران د دې کس او هغه کس اجازه ته انتظار نه کوي"... او ویتکوف، منځني ختیځ ته د ټرمپ استازي، د یکشنبې په ورځ وویل چې واشنګټن به له تهران سره په احتمالي تړون کې د یورانیمو د بډاینې هیڅ کچه ونه مني. ویتکوف د "ای بي سي نیوز" شبکې ته په یوه مرکه کې زیاته کړه: "موږ د خپل نظر له مخې نشو کولی حتی د بډاینې د ظرفیت یو سلنه هم اجازه ورکړو. هر څه زموږ له نظره د یوه داسې تړون سره پیل کیږي چې په کې بډاینه شامله نه وي". د ایران انټرنیشنل ورځپاڼه، ۲۰۲۵/۵/۲۰).

۴- د بډاینې د بندولو څخه د ایران له انکار او د امریکا د ټینګار سره، د امریکا او ایران مذاکرات یوې بې لارې ته ورسېدل، حتی که د مذاکراتو پای ته رسیدل اعلان نشي، خو د ۲۰۲۵/۶/۱۲ د اټومي نړیوالې ادارې د راپور له خپرېدو سره سم، د یهودو دولت د امریکا سره په یوه پټ پلان کې چټک اقدام وکړ او د ۲۰۲۵/۶/۱۳ په ورځ یې یو ناڅاپي برید وکړ چې په ترڅ کې یې د ایران اټومي تاسیسات په نتنز سیمه کې ووهل، چې د یورانیمو د بډاینې لپاره د ایران ترټولو لویه فابریکه ده او ۱۴ زره سینټرفیوګونه لري، او د ایران د پوځ او سپاه پاسداران د مشرانو او همدارنګه د اټومي ساینس پوهانو یو لړ ترورونه یې ترسره کړل، او د توغندیو د توغولو سکو یې ووهلې، پرته له دې چې د یهودو دولت د خپل برید لاملونه توجیه کړي چې ایران د اټومي وسلو څیړنې او پراختیا بیا پیل کړې، د نتنیاهو په وینا (آر ټي، ۲۰۲۵/۶/۱۴)، خو دا ټول د ایران د ډېرو څرګندونو له خوا رد شوي چې ایران د اټومي وسلو د تولید پلان نه لري، او دا چې دوی د خپل اټومي پروګرام د سولې ساتلو لپاره د نړیوالې څارنې هرې کچې ته غاړه ږدي. خو دا هم ثابته ده چې د یهودو دولت د پلي کولو لپاره د امریکا شین څراغ ته انتظار کاوه، او کله چې د یهودو دولت ولیدل چې دا کړکۍ د شین څراغ سره پرانیستل شوې، نو برید یې پیل کړ.

۵- په دې توګه هیڅ هوښیار کس داسې انګیرنه نه شي کولی چې د یهودو دولت به د امریکا د شین څراغ پرته داسې برید وکړي، دا په هیڅ صورت کې ممکن نه ده (په اسراییلو کې د امریکا سفیر مایک هاکابي نن پنجشنبه وویل چې هغه تمه نه لري چې اسراییل به د امریکا د "شین څراغ" له ترلاسه کولو پرته پر ایران برید وکړي. عرب ۴۸، ۲۰۲۵/۶/۱۲). د ټرمپ او نتنیاهو ترمنځ د ۴۰ دقیقو ټیلیفوني اړیکې وروسته (یوه اسراییلي چارواکي نن جمعه د "ټایمز آف اسراییل" ورځپاڼې ته څرګنده کړه چې تل ابیب واشنګټن د ډونالډ ټرمپ په فعاله ګډون سره د "د رسنیو او امنیتي تېروېستنې پراخه کمپاین" ترسره کړ، ترڅو ایران ته قناعت ورکړي چې د دوی په اټومي تاسیساتو باندې برید نږدې نه دی ... او څرګنده کړه چې اسراییلي رسنیو په هغه وخت کې داسې افشاګري ترلاسه کړې وه چې ګواکې ټرمپ نتنیاهو ته د ایران د برید په اړه خبرداری ورکړی و، او دا افشاګري یې "د فریب د عملیاتو یوه برخه" وبلله. الجزیره نټ، ۲۰۲۵/۶/۱۳). دې ټولو ته د امریکا لخوا د برید څخه مخکې د یهودو دولت ته د ځانګړو وسلو برابرول هم اضافه کیدی شي، او په برید کې کارول شوي: (رسنیو راپور ورکړی چې متحده ایالاتو تیره سه شنبه په پټه توګه اسراییلو ته شاوخوا ۳۰۰ AGM-114 هیل فایر توغندي ولیږدول، د امریکایی چارواکو په وینا. د جیرو زالم پوسټ ورځپاڼې په وینا، چارواکو تایید کړه چې واشنګټن د جمعې په ورځ د سهار په سهار د ایران په اټومي او نظامي اهدافو د برید لپاره د اسراییلو له پلانونو څخه مخکې خبر و. دوی دا هم وویل چې د امریکا د هوايي دفاع سیسټمونو وروسته له ۱۵۰ څخه ډیر ایراني بالستیک توغندي په نیولو کې مرسته وکړه چې د برید په ځواب کې توغول شوي وو. یوه لوړپوړي امریکایي دفاعي چارواکي وویل چې د هیل فایر توغندي "د اسراییلو لپاره ګټور وو"، او زیاته یې کړه چې د اسراییلو هوايي ځواک د سپاه پاسداران د لوړ رتبه افسرانو، اټومي ساینس پوهانو او د اصفهان او تهران په شاوخوا کې د کنټرول مرکزونو د وهلو لپاره له ۱۰۰ څخه ډیرو الوتکو څخه کار اخیستی دی. آر ټي، ۲۰۲۵/۶/۱۴).

۶- په دې توګه د ټرمپ ادارې ایران چې له هغې سره خبرې اترې کوي، تېرو ایستل، ترڅو د یهودو د دولت برید د شاک او ویرې سره اغیزمن وي، امریکایي څرګندونې دې ته اشاره کوي، دا پدې مانا ده چې امریکا د یهودو د دولت له برید څخه دا غوښتل چې ایران په اټومي مذاکراتو کې امتیازات ورکړي، دا پدې مانا ده چې برید د امریکا د خبرو اترو یوه وسیله وه، او دا د یهودو د دولت له برید څخه د امریکا د ښکاره دفاع سره یوځای دی، او دا چې د ځان څخه دفاع ده او دولت ته وسلې ورکول او د ایران د ځواب د مخنیوي لپاره د امریکایی الوتکو او د امریکایی هوايي دفاع سیسټمونو چلول، دا ټول دې ته اړ کوي چې یو نیمه مستقیم امریکایی برید وي، او له دې امریکایي څرګندونو څخه د کاناډا په هاګ کې د جي ۷ سرمشریزې ته د تګ په وخت کې د خبریالانو سره په خپلو څرګندونو کې د ټرمپ خبره ده، یکشنبه چې ("ځینې جګړې د تړون ته رسیدو دمخه حتمي دي"). او له "ای بي سي" شبکې سره په مرکه کې ټرمپ دې ته اشاره وکړه چې متحده ایالات د ایران د اټومي پروګرام په له مینځه وړلو کې د اسراییلو د ملاتړ لپاره مداخله کولی شي. عرب ۴۸، ۲۰۲۵/۶/۱۶).

۷- امریکا جګړه د ایران د تابع کولو لپاره د یوې وسیلې په توګه کاروي لکه څنګه چې د ټرمپ په پخوانۍ څرګندونه کې ویل شوي ("ځینې جګړې د تړون ته رسیدو دمخه حتمي دي")، هغه څه چې دا تاییدوي هغه د ټرمپ لخوا د دې برید تشریح ده او ویې ویل "پر ایران د اسراییلو برید عالي دی"، او ویې ویل "ایرانیانو ته یې یوه موقع ورکړه او دوی یې ګټه پورته نه کړه او ډیره سخته ضربه یې وخوړه او ټینګار یې وکړ چې په راتلونکي کې به نوره هم وي"... ای بي سي امریکایی ۲۰۲۵/۶/۱۳). ټرمپ وویل ("ایرانیان" خبرې اترې غواړي، خو دوی باید له دې وړاندې دا کار کړی وای، ما ۶۰ ورځې درلودې، او دوی ۶۰ ورځې درلودې، او په ۶۱ ورځ مې وویل چې موږ هیڅ تړون نه لرو"... سي این این امریکایی، ۲۰۲۵/۶/۱۶). دا څرګندونې روښانه دي چې امریکا د یهودو دولت ته اجازه ورکړې چې دا یرغل وکړي، بلکې هغوی ته یې د دې کار کولو اشاره هم کړې ده. ټرمپ په "ټروث سوشیال" پلیټ فارم کې لیکلي: ("ایران باید د "خپل اټومي پروګرام په اړه تړون" لاسلیک کړی وای چې ما له دوی څخه د لاسلیک کولو غوښتنه کړې وه...") او زیاته یې کړه: "په لنډه توګه ایران نشي کولی اټومي وسلې ولري. ما دا څو ځله ویلي دي". آر ټي، ۲۰۲۵/۶/۱۶). د یهودو د دولت یوه چارواکي په ایران کې د ځمکې لاندې په فوردو سیمه کې د امریکا د ګډون په اړه وویل (چې متحده ایالات ممکن د ایران په وړاندې په جنګي عملیاتو کې برخه واخلي، او دې ته یې اشاره وکړه چې ټرمپ د اسراییلو له لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو سره په خبرو کې دې ته اشاره کړې چې که اړتیا وه هغه به دا کار وکړي. العربیه، ۲۰۲۵/۶/۱۵).

۸- دا هغه څه دي چې په حقیقت کې رامنځته شو، ټرمپ د یکشنبې په ورځ د سهار په سهار د ۲۰۲۵/۶/۲۲ اعلان وکړ (د ایران په ۳ اټومي تاسیساتو باندې برید او ټینګار یې وکړ چې د امریکا برید بریالی و، او ټرمپ د فودرو، نطنز او اصفهان اټومي سیمو په نښه کولو ته اشاره وکړه او له ایران څخه یې وغوښتل چې سوله وکړي او جګړه پای ته ورسوي، له بلې خوا د امریکا د دفاع وزیر بیرټ هیګیسیت ټینګار وکړ چې د امریکا برید د ایران اټومي هیلو ته د پای ټکی کېښود. بي بي سي، ۲۰۲۵/۶/۲۲) او بیا (سي این این شبکې د دوشنبې په ماښام څرګنده کړه چې ایران په قطر کې د العدید امریکایی اډه په لنډ واټن او متوسط واټن ویشتونکو توغندیو ویشتلې او دې ته یې اشاره وکړه چې په هوايي اډه کې میشت امریکایی نظامي الوتکې د تیرې اونۍ په پای کې لیږدول شوي دي... رویټرز خبري اژانس هم وویل: "ایران څو ساعته مخکې امریکا ته په قطر باندې د بریدونو کولو په اړه خبر ورکړی و او دوحې ته یې هم خبر ورکړی و". سکای نیوز عربی، ۲۰۲۵/۶/۲۳) او ټرمپ د دوشنبې په ورځ وویل ("زه غواړم له ایران څخه مننه وکړم چې موږ ته یې مخکې خبر ورکړ چې د قربانیانو د نه رامینځته کیدو اجازه ورکړي". سکای نیوز، ۲۰۲۵/۶/۲۴).

۹- بیا د امریکا او د یهودو د دولت له دې بریدونو او د ایران له ځوابونو وروسته، چیرته چې مالي زیانونه ډیر وو سربیره پر بشري زیانونو: (د ایران د روغتیا وزارت ویاند وویل چې د اسراییلو بریدونو د جګړې له پیل راهیسې د ۶۱۰ کسانو د شهادت او د ۴۷۴۶ نورو د ټپي کیدو لامل شوي دي ... د اسراییلو د روغتیا وزارت په وینا ... د مړو شمیر د جون له ۱۳ راهیسې ۲۸ تنو ته لوړ شو. بي بي سي نیوز، ۲۰۲۵/۶/۲۵)، له دې بریدونو وروسته ټرمپ لکه څنګه چې یې د یهودو د دولت په هڅولو سره پر ایران باندې یرغل پیل کړ او پخپله یې پکې برخه واخیسته، اوس بیرته د اوربند اعلان کوي، او یهود او ایران دواړه موافقه کوي، او داسې ښکاري چې ټرمپ هغه څوک دی چې د دواړو خواوو ترمنځ جګړه اداره کوي او همدارنګه هغه څوک دی چې هغه بندوي! (ټرمپ د ایران او د یهودو د دولت ترمنځ د خپل وړاندیز شوي اوربند نافذیدل اعلان کړل). (نتنیاهو وویل چې هغه د ټرمپ له وړاندیز سره موافقه کړې ... رویټرز خبري اژانس د یوه لوړپوړي ایراني چارواکي له قوله ویلي چې تهران د قطر په منځګړتوب او د امریکا په وړاندیز د اوربند سره موافقه کړې ده. الجزیره، ۲۰۲۵/۶/۲۴). دا پدې مانا ده چې دا جګړه چې د ټرمپ لخوا پیل او پای ته ورسول شوه د دې لپاره وه چې د ایران څخه د اټومي وسلو او توغندیو اغیزمنتیا له مینځه یوسي (او په هاګ کې د شمالي اتلانتیک "ناټو" سرمشریزې ته د تګ دمخه خبریالانو ته په وینا کې ټرمپ وویل ("د ایران اټومي وړتیاوې پای ته رسیدلي او دوی به هیڅکله خپل اټومي پروګرام بیا ونه جوړوي" او زیاته یې کړه "اسراییل به پر ایران برید ونه کړي ... او اوربند نافذ دی". الجزیره، ۲۰۲۵/۶/۲۴).

۱۰- اما په امریکا کې د ایران څرخیدو ته، هو ایران هغه هېواد دی چې د امریکا په مدار کې ګرځي، نو له دې لارې د امریکا په ګټو په ترلاسه کولو سره د خپلو ګټو د ترلاسه کولو هڅه کوي. او په دې توګه یې د افغانستان او عراق په نیولو او هلته د خپل اشغال په تمرکز کې له امریکا سره مرسته وکړه ... همدارنګه یې د امریکا د اجیر بشار الاسد د ساتنې لپاره په سوریه کې مداخله وکړه، او همداسې په یمن او لبنان کې. او دوی په دې هیوادونو کې خپلې ګټې ترلاسه کول غواړي او په سیمه کې یو لوی سیمه ایز دولت وي، حتی که د امریکا په مدار کې وګرځي! خو هغوی ته دا هېره ده چې که امریکا وويني چې د دوی ګټې له مدار څخه له یوه هیواد څخه پای ته رسیدلي او غواړي د دوی رول او ځواک کم کړي، نو په ډیپلوماټیکه توګه پرې فشار راوړي، او که اړتیا وي په نظامي توګه، لکه څنګه چې په وروستیو بریدونو کې له ایران سره کیږي، ترڅو د هیواد لپاره تال برابر کړي چې په مدار کې ګرځي ... او له همدې امله هغه د دې برید له لارې چې د هغې په امر او د یهودو د دولت په اجرا او د هغې په ملاتړ سره ترسره شو، نظامي رهبري په ځانګړې توګه اټومي څانګه او هغه سلاکاران له منځه وړي چې په وروستیو وختونو کې یې هڅه کوله چې د امریکا له خوښې پرته د یهودو له دولت سره په چلند کې نظر ولري، او هغه دې هیوادونو ته پام نه کوي ځکه چې هغه پوهیږي چې دا هیوادونه به په پای کې هغه حل ومني چې امریکا یې جوړوي!

۱۱- دا هغه څه دي چې د اوربند څخه وروسته په امریکایی پلان کې په ښکاره توګه راڅرګندیدل پیل شوي، او دا د ایران د نظامي اټومي وسلو د پای ته رسولو لپاره دی: (۴ باخبره سرچینو وویل چې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې د انرژۍ د تولید لپاره د اټومي پروګرام د جوړولو، د بندیزونو د نرمولو او د محدودو ایراني پیسو د میلیاردونو ډالرو د خوشې کولو لپاره تر ۳۰ میلیارد ډالرو پورې له ایران سره د مرستې کولو امکان په اړه بحث وکړ او دا ټول د تهران د بیرته راوستلو لپاره د یوې جدي هڅې یوه برخه ده د امریکا د سي این این شبکې په وینا، د خبرو اترو میز ته. سرچینو وویل چې د امریکا او منځني ختیځ مهمو لوبغاړو د ایران او اسراییلو په اټومي بریدونو کې هم د پردې تر شا له ایرانیانو سره خبرې اترې وکړې. سرچینو زیاته کړه چې دا خبرې اترې د اوربند له هوکړې وروسته روانې دي ... د ټرمپ ادارې چارواکو د څو وړاندیزونو د وړاندې کولو ډاډ ورکړ، چې لومړني او پرمختللي وړاندیزونه دي چې یوازې یو ثابت او د بحث وړ نه دی هغه دا دی چې "د ایران د یورانیمو بډاینه په بشپړه توګه ودرول شي"... العربیه، ۲۰۲۵/۶/۲۷).

۱۲- په پای کې د دې امت مصیبت په خپلو واکمنانو کې دی، ایران د برید له ګواښ سره مخ دی او هغه په ځان باندې د دفاع لپاره په برید کولو اقدام نه کوي، او برید له یهودو څخه د ځان د دفاع لپاره ترټولو غوره لار ده، بلکې هغه تر هغه وخته پورې چوپ پاتې کیږي چې تاسیسات یې ووهل شي او پوهان یې ووژل شي، بیا ځواب ورکول پیل کوي، او همداسې د امریکا د برید په اړه... بیا ټرمپ د اوربند اعلان کوي او یهود او ایران دواړه موافقه کوي... او له دې وروسته دا امریکا ده چې خبرې اترې اداره کوي او وړاندیزونه وړاندې کوي، او د "ایران د یورانیمو د بډاینې په بشپړه توګه بندول" په اړه وايي چې دا ثابت دی او د بحث وړ نه دی! او موږ خبرداری ورکوو چې دا جګړه د یهودو له دولت سره د هر ډول سولې یا د ایران د بې وسلې کیدو لامل نه شي... او اما د مسلمانانو په نورو هیوادونو کې واکمنان، په ځانګړې توګه هغه کسان چې د یهودو د دولت په شاوخوا کې دي، د دښمن الوتکې د دوی له سرونو څخه تیریږي او د مسلمانانو هیوادونه بمباروي او پرته له دې چې په دوی باندې ډزې وشي، په ډاډ سره بیرته ځي!! دوی د امریکا د ګوتو تر منځ دي ... دوی ناستې توجیه کوي او پولې مقدس کوي، او هیر کړي یې دي یا یې هیرولو ته اړولي چې د مسلمانانو هیوادونه یو دي، که د ځمکې په لرې برخه کې وي یا نږدې! او د مومنانو تسلیمیدل یو دي او جګړه یې یوه ده، سمه نه ده چې د دوی مذهبونه د دوی ترمنځ توپیر وکړي، ترڅو چې مسلمانان وي ... بې ګټې دي هغه څه چې دوی پکې دي دوی فکر کوي چې دوی په دې امریکا ته په تسلیمیدو سره ژغورل کیږي، او دوی نه پوهیږي چې امریکا به په دوی باندې تسلط ومومي او هغه وسلې به ترې واخلي چې د یهودو دولت ته ګواښ پیښولی شي، لکه څنګه چې په سوریه کې یې وکړل کله چې د یهودو دولت ته اجازه ورکړه چې د هغې نظامي تاسیسات له مینځه یوسي، او همداسې په ایران کې هم کوي، او بیا دوی په دنیا او اخرت کې له دې واکمنانو څخه کوچنیان وراث کوي ﴿سَيُصِيبُ الَّذِينَ أَجْرَمُوا صَغَارٌ عِنْدَ اللهِ وَعَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا كَانُوا يَمْكُرُونَ﴾ ایا دوی فکر کوي؟ او یا دوی ﴿صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُونَ﴾، ایا؟

ای مسلمانانو: تاسو وینئ او اورئ هغه څه چې ستاسو واکمنانو له تاسو سره د