جواب سؤال: اتفاقية النفط في أديس أبابا
August 26, 2012

جواب سؤال: اتفاقية النفط في أديس أبابا

جواب سؤال: اتفاقية النفط في أديس أبابا

السؤال:

في مساء يوم 3/8/2012 وقَّع السودان مع جنوب السودان على اتفاقية حول قضية النفط في أديس أبابا بعد ساعات من زيارة وزيرة خارجية أمريكا لجوبا عاصمة الجنوب. فرحب الرئيس الأمريكي بالاتفاق فور توقيعه. فماذا وراء هذا الاتفاق؟ ولماذا وضعت أمريكا ثقلها لتوقيعه، مع أن مسئولاً سودانياً كان قد صرح قبل عشرة أيام بأن الاتفاق مستحيل أن ينجز في تسعة أيام أو تسعين يوماً! ثم هل هو لمصلحة السودان؟ أم هو تنازل من السودان بضغط من أمريكا؟

الجواب:

يتضح الجواب باستعراض الأمور التالية:

1- لقد صرح وكيل وزارة الخارجية السودانية عوض عبد الفتاح قائلا: "توصلنا لاتفاق نهائي مع جنوب السودان حول عبور النفط ونتوقع ان نحل القضايا الاخرى عبر التفاوض".  (وكالة الأنباء السودانية 4/8/2012)، فهنا يشير إلى أن توقيع هذه الاتفاقية مقدمة لحل القضايا الأخرى. وقد نقلت هذه الوكالة السودانية الرسمية عن المتحدث باسم الوفد السوداني مطرف صديق عقب وصوله إلى الخرطوم : "الاتفاق النفطي مقنع ولكنه لم يلب طموحات الطرفين" ولكنه أضاف قائلا: "سيبدأ التنفيذ بعد التوافق على القضايا الامنية". فهو يؤكد على أن هذا الاتفاق هو مقدمة لقضايا أمنية سيتم التوافق عليها. أي أن هذين المسؤولين في النظام السوداني يصرحان ضمنيا بأن هناك قضايا تم التوافق عليها مقدما من دون أن يتم الاتفاق عليها بصورة رسمية وينتظر إخراجها حتى يتم التوقيع عليها رسميا.

2- ولقد صرح الوسيط الأفريقي ثابو مبيكي رئيس وزراء جنوب أفريقيا السابق قائلا: "ان امام البلدين مهلة تنتهي في 22 أيلول / سبتمبر القادم لحل المسألة التي ما زالت عالقة وحدد لقاء في ايلول بين رئيسي البلدين البشير وسلفا كير لمناقشة وضع ابيي المتنازع عليها"، (راديو سوا الأمريكية 5/8/2012). وقال: "ان الطرفين يفهمان ضرورة الوصول الى اتفاق امني بحلول الوقت المحدد لبدء ضخ النفط"، (رويترز 4/8/2012). وهذا يدل على أن اتفاقية ضخ النفط هذه تأتي ضمن اتفاقيات أخرى وليست منفصلة. فمن هذه التصريحات يظهر بكل وضوح بأن هناك صفقة بين النظام في السودان وبين جنوبه تمت لحل قضايا أكبر أهمية من اتفاقية ضخ النفط ألا وهي قضية أبيي.

3- ولذلك جاءت هيلاري كلينتون يوم 3/8/2012 إلى جوبا وطلبت من سلفا كير أن يوقع هذا الاتفاق وبعد ساعات تم التوقيع بالفعل. مع العلم أن ذلك التوقيع كان يتعثر؛ فقد صرح مطرف صديق الناطق باسم الوفد السوداني المفاوض قبل عشرة أيام قائلا: "من المستحيل ان ينجز الاتفاق في غضون تسعة ايام او تسعين يوما، فبعض القضايا يحتاج الى وقت اطول لمناقشته وحله"، ( بي بي سي 23/7/2012). فيدل ذلك على أن الوفد السوداني لم يكن يتوقع أن يتم التوقيع حتى 2/8/2012 وهي المدة التي حددها مجلس الأمن في 2/5/2012 في قراره رقم 2046 الذي يلزم البلدين التوقيع على اتفاقية تسوية خلافاتهما فيما يتعلق بترسيم الحدود والمناطق المتنازعة عليها وإلا ستفرض عقوبات على الطرفين. فعندما انقضى يوم واحد وضعت أمريكا ثقلها لإجبار الطرفين على التوقيع. فقد صرحت مندوبة أمريكا في الأمم المتحدة ومجلس الأمن سوزان رايس قائلة: "الولايات المتحدة تدعو الطرفين الى الوفاء فورا بتعهداتهما بموجب القرار 2046"، (بي بي سي 2/8/2012).

4- وبعد أن وقع الاتفاق أشاد به الرئيس الأمريكي أوباما قائلا: "يستحق رئيس السودان وجنوب السودان التهنئة بهذا الاتفاق، إنني أرحب بجهود المجتمع الدولي الذي توحدت لتشجيع ودعم الطرفين سعيا الى حل". (أ ف ب 4/8/2012) وكذلك أشادت وزيرة الخارجية الأمريكية كلينتون "بشجاعة قادة جمهوية جنوب السودان في اتخاذ هذا القرار". وقالت: "كان ينبغي تجاوز هذا المأزق من اجل مصلحة شعب السودان وتطلعاته الى مستقبل افضل في ظل تحديات اخرى مقبلة". (المصدر نفسه)

5- لقد قدم النظام السوداني تنازلات بالغة في هذا الاتفاق، وكان أكبر تنازل هو تخليه عن نفط السودان لنظام جنوب السودان الذي استحوذ على 75% من نفط السودان باعترافه بانفصال الجنوب وجعله كيانا مستقلا. ثم إنه تنازل عن السعر الذي طلبه، فقد كان النظام السوداني يطالب بمبلغ 36 دولاراً كأجر عن كل برميل يمر عبر أراضيه، وتنازل إلى 22,20 دولارا وجنوب السودان يصر على دفع 7,61 دولارا، ولكنه قبل برفع الأجرة إلى 9,10 دولارا كما صرح رئيس وفد جنوب السودان باغان أموم قبل عشرة أيام من توقيع الاتفاق (بي بي سي 23/7/2012) ، وعندما تدخلت كلينتون قبل جنوب السودان بدفع مبلغ 9,48 دولارا عن كل برميل، وقد وافق السودان! فكان الرقم مقتربا لمطلب جنوب السودان وبعيدا كثيرا عن الرقم الذي كان يطالب به النظام السوداني، فقبل الأخير بربع رقمه الأول وبأقل من نصف رقمه الأخير بجانب ذلك كان النظام السوداني يطالب بمبلغ 4,9 مليار دولار كجزء من الديون على جنوب السودان. ولكن المسؤولين في جنوب السودان قبلوا بإعطاء النظام السوداني مبلغ 3,2 مليار دولار، فتنازل النظام السوداني وقبل بهذا المبلغ!

6- والأمر الأكثر خطورة في التنازل السوداني هو أن الاتفاق هو مقدمة لتنازل أخطر في منطقة أبيي، فالنظام السوداني قبل بإجراء استفتاء هناك وقد سحب قواته من المنطقة تمهيدا لذلك. ويعني ذلك استعداده للتخلي عن المنطقة والاختلاف جارٍ عمن له حق التصويت، فجنوب السودان يرفض أن تشترك قبيلة المسيرية المسلمة في هذا التصويت وهي التي تشكل الأكثرية في هذه المنطقة، ويصر على أن الذي له حق الاستفتاء هو قبيلة الدينكا الموالية لجنوب السودان، ما يعني أن نتيجة الاستفتاء إذا تمت على هذا الأساس ستكون محسومة بإعطاء منطقة أبيي لجنوب السودان. وأمريكا عندما وضعت ثقلها لتوقيع اتفاقية ضخ  النفط وجعلت جنوب السودان يتخلى عن إصراره بسرعة، مع أن المسألة يجري التفاوض عليها منذ فترة ولم يتوصلا إلى نتيجة، بل كان الاتفاق شبه مستحيل كما ذكر الناطق باسم الوفد السوداني المذكور آنفاً، فإنها، أي أمريكا، مطمئنة بالحصول على تنازلات من النظام السوداني في موضوع اتفاقية النفط وفي موضوع منطقة أبيي، وتصريحات وزيرة خارجيتها كلينتون تشير إلى ذلك عندما قالت: "كان ينبغي تجاوز هذا المأزق من اجل مصلحة شعب جنوب السودان وتطلعاته الى مستقبل افضل في ظل تحديات اخرى." وهذه التطلعات والتحديات تتعلق بمنطقة أبيي على الخصوص حيث يصر جنوب السودان على ضمها إلى رقعته المقتطعة من السودان وإشادة الرئيس الأمريكي بالاتفاقية يدل على أن الأمر يتجاوز مسألة اتفاقية ضخ النفط عبر الشمال التي ليست بالأمر الكبير لأن هناك إمكانية ضخه عبر كينيا وكان يجري التفاوض على ذلك، ولهذا كان جنوب السودان يشعر بأنه غير محتاج كثيرا لعبور نفطه عبر الشمال ويصر على المبلغ الذي يريده. والوسيط الأفريقي أشار بكل صراحة الى أن الأمر مرتبط بحل النزاع حول منطقة أبيي، وأعطيت مهلة للرئيسين حتى تاريخ  22/9 القادم ليتفقا على ما يتعلق بذلك.

7- وبعد استعراض ما سبق يمكن القول:

إن هذه الاتفاقية التي ظاهرها متعلق بالنفط حققت لجنوب السودان فوائد عديدة منها ما يتعلق بالنفط ومنها ما يتعلق بغيرها:

أما عن النفط فبهذه الاتفاقية يكون النظام السوداني اعترف رسميا وفعليا باستحواذ جنوب السودان على 75% من نفط السودان ويفاوضه فقط على أجرة مرور النفط وليس له من ملكية النفط أي نصيب، وفي المستقبل يستطيع أن يحوِّل جنوبُ السودان وجهة ضخه إلى كينيا إذا رأى ذلك مناسبا أو إذا أرادت أمريكا أن تضغط على النظام السوداني ليتنازل لها عن أمر ما يتعلق بدارفور أو بغيرها من المناطق والمسائل، فعندئذ يحرم السودان نهائيا من أية أجور ولا سيما أن هذه الاتفاقية سارية المفعول فقط لمدة ثلاث سنوات ونصف. وقد فرض جنوب السودان تسعيرة للأجرة على مرور البرميل قريبة جدا من الرقم الذي عرضه أخيرا 9,10 دولارا وبعيدة جدا عن الرقم الذي كان يطالب به النظام السوداني وهو 36 دولاراً أو 22,20 دولارا.

وأما الفوائد الأخرى لجنوب السودان وهي التي ستظهر في المستقبل وعلى رأسها منطقة أبيي فإن النظام السوداني قد تنازل عن جنوب السودان كله، فليس بعيداً أن يتنازل عن أبيي، وقد قبل سابقا بإجراء الاستفتاء ضمن البروتكول المتعلق بها في معاهدة نيفاشا عام 2005 التي أدت إلى انفصال الجنوب، والاختلاف بقي حول من سيشترك في الاستفتاء. فمن يقبل بالاستفتاء على تقرير مصير أراضيه فإنه يقبل بالتنازل عن أراضيه. ومقابل ذلك ولذر الرماد في العيون، فمن المحتمل أن يقبل جنوب السودان بترسيم الحدود في منطقة جنوب كردفان والنيل الأزرق ويعترف بمنطقة هجليج للسودان حيث اعترف بها دوليا عام 2009 بأنها للسودان. فيخرج النظام السوداني على الناس ويدعي بأنه حقق انتصارات ومكاسب عندما رسمت الحدود المتنازع عليها مقابل أن يتنازل عن منطقة أبيي بإجراء استفتاء فيها! والعامل الرئيس في تحقيق كل ذلك هو أمريكا التي تقوم بالضغط على النظام السوداني التابع لها فيتنازل عندما تجدّ في ذلك حسب الظروف التي تراها مناسبة. والنظام السوداني القائم في الخرطوم يخشى على نفسه من السقوط ولا يرى له حاميا سوى أمريكا، ولذلك يلبي طلباتها ويتنازل بسهولة عن أراض إسلامية لتقام دولة تشبه دولة يهود في تلك المنطقة، بل إن دولة جنوب السودان أعلنت عن إقامة تحالف وثيق مع دولة يهود، وبدأ تبادل الزيارات بينهما وعقد الاتفاقيات التي تمكّن دولة يهود من توجيه دولة جنوب السودان حسبما تريد وخاصة ضد السودان.

More from پوښتنې او ځوابونه

ځواب سوال: پر ایران باندې د یهودو د دولت تېری او پایلې یې

ځواب سوال

پر ایران باندې د یهودو د دولت تېری او پایلې یې

پوښتنه:

العربیه په خپله وېبپاڼه کې د ۲۰۲۵/۶/۲۷ خپور کړ: (۴ باخبره سرچینو وویل چې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې له ایران سره د انرژۍ د تولید لپاره د اټومي پروګرام د جوړولو لپاره تر ۳۰ میلیارده ډالرو پورې مرستې کولو امکان په اړه بحث وکړ. سرچینو زیاته کړه چې دا خبرې اترې د اوربند هوکړې ته له رسېدو وروسته روانې دي. د ټرمپ ادارې چارواکو د څو وړاندیزونو د وړاندې کولو ډاډ ورکړ، چې لومړني او پرمختللي وړاندیزونه دي چې یوازې یو ثابت او د بحث وړ نه دی هغه دا دی چې "د ایران د یورانیمو بډاینه په بشپړه توګه ودرول شي"). ټرمپ د ایران او یهودو د دولت ترمنځ د اوربند اعلان وکړ (نتنیاهو وویل چې هغه د ټرمپ له وړاندیز سره موافقه کړې ... رویټرز خبري اژانس د یوه لوړپوړي ایراني چارواکي له قوله ویلي چې تهران د قطر په منځګړتوب او د امریکا په وړاندیز د اوربند سره موافقه کړې ده. الجزیره، ۲۰۲۵/۶/۲۴). دا ټول وروسته له هغې وشول چې د ټرمپ ځواکونو د ۲۰۲۵/۶/۲۲ په ایران کې اټومي تاسیسات ووهل، او وروسته له هغې چې د یهودو دولت د ۲۰۲۵/۶/۱۳ راهیسې په ایران باندې یو پراخ ناڅاپي یرغل پیل کړ. نو دلته پوښتنه دا ده چې ولې د یهودو دولت دا ناڅاپي یرغل وکړ، په داسې حال کې چې دا کار یوازې د امریکا په امر کوي؟ ایا ایران د امریکا په مدار کې نه دی، نو څنګه امریکا د ایران په اټومي تاسیساتو په وهلو کې برخه واخیسته؟ او مننه.

ځواب:

د دې لپاره چې ځواب روښانه شي، لاندې ټکي بیا کتنه کوو:

۱- هو، د ایران اټومي پروګرام د یهودو دولت ته یو ګواښ دی، نو له همدې امله غواړي چې په هره ممکنه لاره له منځه یوسي. د دې موخې لپاره، د ۲۰۱۸ کال د ولسمشر ټرمپ د وتلو لپاره یې خوشالي وکړه، د ۲۰۱۵ کال د تړون څخه، د یهودو دولت دریځ څرګند و چې دوی یوازې د لیبیا ماډل مني او د ایران د اټومي پروګرام له مینځه وړل، دا پدې مانا ده چې ایران په بشپړه توګه خپل اټومي پروګرام پریږدي. له همدې امله یې په ایران کې خپل جاسوسان ډېر کړل. د یهودو د دولت لومړۍ ورځ په برید کې په ایران کې د اجنټانو یو پوځ ښکاره شو چې د ایران په دننه کې څارنه کوي او د یهودو د استخباراتي دستګاه "موساد" سره د لږو پیسو په بدل کې همکاري کوي، دوی د بې پیلوټه الوتکو پرزې واردوي او د ایران په دننه کې په کوچنیو ورکشاپونو کې یې راټولوي او په اهدافو باندې یې توغوي، چې د ایران د نظام د مشرانو کورونه هم پکې شامل دي، په یوه داسې سناریو کې چې لبنان کې د ایران ګوند ته ورته وه، کله چې د یهودو دولت د دوی مشران له منځه یوړل!

۲- د امریکا دریځ د یهودو د دولت بنسټیز ملاتړ و، بلکې د ایران د اټومي پروژې پر ضد د هغوی محرک هم و، خو ټرمپ د دې د ترلاسه کولو لپاره په میز باندې کېښودل: مذاکراتي حل او نظامي حل. په دې توګه امریکا او ایران د ۲۰۲۵ په اپریل کې د مذاکراتو لپاره د عمان مسقط ته لاړل، او د ټرمپ ادارې د اټومي مذاکراتو کې د ژورو امتیازاتو ستاینه کوله، او داسې ښکارېده چې یو نوی اټومي تړون نږدې دی. ټرمپ د دې تړون د بشپړولو لپاره دوه میاشتې مهلت ټاکلی و، او د یهودو د دولت چارواکو د سیمې لپاره د امریکا استازي او د ایران لپاره له لومړي مذاکره کوونکي ویتکوف سره نږدې هره لیدنه د ایران له پلاوي سره مخکې کوله، ترڅو د امریکا مذاکره کوونکی په مذاکراتو کې څه روان دي، هغه ته خبر ورکړي.

۳- د ټرمپ ادارې د خپلو ځینو سرلارو سخت دریځی نظر غوره کړ، هغه نظر چې د یهودو له دولت سره سمون لري. دا د دې سره په یوه وخت کې راڅرګند شو چې په اروپا کې هم سخت دریځي نظرونه راڅرګند شول، اروپايي هیوادونه په غوسه وو چې امریکا یوازې له ایران سره خبرې کوي، په دې مانا چې امریکا به له ایران سره د هر ډول تړون څخه ډیره برخه ترلاسه کړي، په ځانګړې توګه دا چې ایران د ټرمپ ادارې ته د سلګونو میلیارډونو ډالرو په اړه خبرې کولې چې امریکایی شرکتونه یې په ایران کې پانګونه او ګټه ترلاسه کولی شي، لکه د تېلو او ګازو قراردادونه، د هوايي شرکتونو او نور ډیر څه، د دغو سختو نظرونو پایله د اټومي انرژۍ د نړیوالې ادارې یو سخت دریځی راپور و: (د شاوخوا ۲۰ کلونو راهیسې د لومړي ځل لپاره د اټومي انرژۍ د نړیوالې ادارې د مدیرانو بورډ نن پنجشنبه "د جون ۱۲، ۲۰۲۵" اعلان وکړ چې ایران د اټومي وسلو د نه خپرولو په برخه کې خپلې ژمنې تر پښو لاندې کړي دي. دويچه ویله آلمان، ۲۰۲۵/۶/۱۲)، له دې وړاندې د ایران مشر د بډاینې د بندولو څخه انکار کړی و: (خامنه ای وویل: "څرنګه چې خبرې اترې روانې دي، زه غواړم بل لوري ته یو خبرداری ورکړم. امریکایي اړخ چې په دې غیر مستقیمو خبرو اترو کې برخه اخلي او بحثونه کوي، باید بې ځایه خبرې ونه کړي. د دوی دا خبره چې "موږ به ایران ته اجازه ورنکړو چې یورانیم بډاینه کړي" یوه لویه تېروتنه ده؛ ایران د دې کس او هغه کس اجازه ته انتظار نه کوي"... او ویتکوف، منځني ختیځ ته د ټرمپ استازي، د یکشنبې په ورځ وویل چې واشنګټن به له تهران سره په احتمالي تړون کې د یورانیمو د بډاینې هیڅ کچه ونه مني. ویتکوف د "ای بي سي نیوز" شبکې ته په یوه مرکه کې زیاته کړه: "موږ د خپل نظر له مخې نشو کولی حتی د بډاینې د ظرفیت یو سلنه هم اجازه ورکړو. هر څه زموږ له نظره د یوه داسې تړون سره پیل کیږي چې په کې بډاینه شامله نه وي". د ایران انټرنیشنل ورځپاڼه، ۲۰۲۵/۵/۲۰).

۴- د بډاینې د بندولو څخه د ایران له انکار او د امریکا د ټینګار سره، د امریکا او ایران مذاکرات یوې بې لارې ته ورسېدل، حتی که د مذاکراتو پای ته رسیدل اعلان نشي، خو د ۲۰۲۵/۶/۱۲ د اټومي نړیوالې ادارې د راپور له خپرېدو سره سم، د یهودو دولت د امریکا سره په یوه پټ پلان کې چټک اقدام وکړ او د ۲۰۲۵/۶/۱۳ په ورځ یې یو ناڅاپي برید وکړ چې په ترڅ کې یې د ایران اټومي تاسیسات په نتنز سیمه کې ووهل، چې د یورانیمو د بډاینې لپاره د ایران ترټولو لویه فابریکه ده او ۱۴ زره سینټرفیوګونه لري، او د ایران د پوځ او سپاه پاسداران د مشرانو او همدارنګه د اټومي ساینس پوهانو یو لړ ترورونه یې ترسره کړل، او د توغندیو د توغولو سکو یې ووهلې، پرته له دې چې د یهودو دولت د خپل برید لاملونه توجیه کړي چې ایران د اټومي وسلو څیړنې او پراختیا بیا پیل کړې، د نتنیاهو په وینا (آر ټي، ۲۰۲۵/۶/۱۴)، خو دا ټول د ایران د ډېرو څرګندونو له خوا رد شوي چې ایران د اټومي وسلو د تولید پلان نه لري، او دا چې دوی د خپل اټومي پروګرام د سولې ساتلو لپاره د نړیوالې څارنې هرې کچې ته غاړه ږدي. خو دا هم ثابته ده چې د یهودو دولت د پلي کولو لپاره د امریکا شین څراغ ته انتظار کاوه، او کله چې د یهودو دولت ولیدل چې دا کړکۍ د شین څراغ سره پرانیستل شوې، نو برید یې پیل کړ.

۵- په دې توګه هیڅ هوښیار کس داسې انګیرنه نه شي کولی چې د یهودو دولت به د امریکا د شین څراغ پرته داسې برید وکړي، دا په هیڅ صورت کې ممکن نه ده (په اسراییلو کې د امریکا سفیر مایک هاکابي نن پنجشنبه وویل چې هغه تمه نه لري چې اسراییل به د امریکا د "شین څراغ" له ترلاسه کولو پرته پر ایران برید وکړي. عرب ۴۸، ۲۰۲۵/۶/۱۲). د ټرمپ او نتنیاهو ترمنځ د ۴۰ دقیقو ټیلیفوني اړیکې وروسته (یوه اسراییلي چارواکي نن جمعه د "ټایمز آف اسراییل" ورځپاڼې ته څرګنده کړه چې تل ابیب واشنګټن د ډونالډ ټرمپ په فعاله ګډون سره د "د رسنیو او امنیتي تېروېستنې پراخه کمپاین" ترسره کړ، ترڅو ایران ته قناعت ورکړي چې د دوی په اټومي تاسیساتو باندې برید نږدې نه دی ... او څرګنده کړه چې اسراییلي رسنیو په هغه وخت کې داسې افشاګري ترلاسه کړې وه چې ګواکې ټرمپ نتنیاهو ته د ایران د برید په اړه خبرداری ورکړی و، او دا افشاګري یې "د فریب د عملیاتو یوه برخه" وبلله. الجزیره نټ، ۲۰۲۵/۶/۱۳). دې ټولو ته د امریکا لخوا د برید څخه مخکې د یهودو دولت ته د ځانګړو وسلو برابرول هم اضافه کیدی شي، او په برید کې کارول شوي: (رسنیو راپور ورکړی چې متحده ایالاتو تیره سه شنبه په پټه توګه اسراییلو ته شاوخوا ۳۰۰ AGM-114 هیل فایر توغندي ولیږدول، د امریکایی چارواکو په وینا. د جیرو زالم پوسټ ورځپاڼې په وینا، چارواکو تایید کړه چې واشنګټن د جمعې په ورځ د سهار په سهار د ایران په اټومي او نظامي اهدافو د برید لپاره د اسراییلو له پلانونو څخه مخکې خبر و. دوی دا هم وویل چې د امریکا د هوايي دفاع سیسټمونو وروسته له ۱۵۰ څخه ډیر ایراني بالستیک توغندي په نیولو کې مرسته وکړه چې د برید په ځواب کې توغول شوي وو. یوه لوړپوړي امریکایي دفاعي چارواکي وویل چې د هیل فایر توغندي "د اسراییلو لپاره ګټور وو"، او زیاته یې کړه چې د اسراییلو هوايي ځواک د سپاه پاسداران د لوړ رتبه افسرانو، اټومي ساینس پوهانو او د اصفهان او تهران په شاوخوا کې د کنټرول مرکزونو د وهلو لپاره له ۱۰۰ څخه ډیرو الوتکو څخه کار اخیستی دی. آر ټي، ۲۰۲۵/۶/۱۴).

۶- په دې توګه د ټرمپ ادارې ایران چې له هغې سره خبرې اترې کوي، تېرو ایستل، ترڅو د یهودو د دولت برید د شاک او ویرې سره اغیزمن وي، امریکایي څرګندونې دې ته اشاره کوي، دا پدې مانا ده چې امریکا د یهودو د دولت له برید څخه دا غوښتل چې ایران په اټومي مذاکراتو کې امتیازات ورکړي، دا پدې مانا ده چې برید د امریکا د خبرو اترو یوه وسیله وه، او دا د یهودو د دولت له برید څخه د امریکا د ښکاره دفاع سره یوځای دی، او دا چې د ځان څخه دفاع ده او دولت ته وسلې ورکول او د ایران د ځواب د مخنیوي لپاره د امریکایی الوتکو او د امریکایی هوايي دفاع سیسټمونو چلول، دا ټول دې ته اړ کوي چې یو نیمه مستقیم امریکایی برید وي، او له دې امریکایي څرګندونو څخه د کاناډا په هاګ کې د جي ۷ سرمشریزې ته د تګ په وخت کې د خبریالانو سره په خپلو څرګندونو کې د ټرمپ خبره ده، یکشنبه چې ("ځینې جګړې د تړون ته رسیدو دمخه حتمي دي"). او له "ای بي سي" شبکې سره په مرکه کې ټرمپ دې ته اشاره وکړه چې متحده ایالات د ایران د اټومي پروګرام په له مینځه وړلو کې د اسراییلو د ملاتړ لپاره مداخله کولی شي. عرب ۴۸، ۲۰۲۵/۶/۱۶).

۷- امریکا جګړه د ایران د تابع کولو لپاره د یوې وسیلې په توګه کاروي لکه څنګه چې د ټرمپ په پخوانۍ څرګندونه کې ویل شوي ("ځینې جګړې د تړون ته رسیدو دمخه حتمي دي")، هغه څه چې دا تاییدوي هغه د ټرمپ لخوا د دې برید تشریح ده او ویې ویل "پر ایران د اسراییلو برید عالي دی"، او ویې ویل "ایرانیانو ته یې یوه موقع ورکړه او دوی یې ګټه پورته نه کړه او ډیره سخته ضربه یې وخوړه او ټینګار یې وکړ چې په راتلونکي کې به نوره هم وي"... ای بي سي امریکایی ۲۰۲۵/۶/۱۳). ټرمپ وویل ("ایرانیان" خبرې اترې غواړي، خو دوی باید له دې وړاندې دا کار کړی وای، ما ۶۰ ورځې درلودې، او دوی ۶۰ ورځې درلودې، او په ۶۱ ورځ مې وویل چې موږ هیڅ تړون نه لرو"... سي این این امریکایی، ۲۰۲۵/۶/۱۶). دا څرګندونې روښانه دي چې امریکا د یهودو دولت ته اجازه ورکړې چې دا یرغل وکړي، بلکې هغوی ته یې د دې کار کولو اشاره هم کړې ده. ټرمپ په "ټروث سوشیال" پلیټ فارم کې لیکلي: ("ایران باید د "خپل اټومي پروګرام په اړه تړون" لاسلیک کړی وای چې ما له دوی څخه د لاسلیک کولو غوښتنه کړې وه...") او زیاته یې کړه: "په لنډه توګه ایران نشي کولی اټومي وسلې ولري. ما دا څو ځله ویلي دي". آر ټي، ۲۰۲۵/۶/۱۶). د یهودو د دولت یوه چارواکي په ایران کې د ځمکې لاندې په فوردو سیمه کې د امریکا د ګډون په اړه وویل (چې متحده ایالات ممکن د ایران په وړاندې په جنګي عملیاتو کې برخه واخلي، او دې ته یې اشاره وکړه چې ټرمپ د اسراییلو له لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو سره په خبرو کې دې ته اشاره کړې چې که اړتیا وه هغه به دا کار وکړي. العربیه، ۲۰۲۵/۶/۱۵).

۸- دا هغه څه دي چې په حقیقت کې رامنځته شو، ټرمپ د یکشنبې په ورځ د سهار په سهار د ۲۰۲۵/۶/۲۲ اعلان وکړ (د ایران په ۳ اټومي تاسیساتو باندې برید او ټینګار یې وکړ چې د امریکا برید بریالی و، او ټرمپ د فودرو، نطنز او اصفهان اټومي سیمو په نښه کولو ته اشاره وکړه او له ایران څخه یې وغوښتل چې سوله وکړي او جګړه پای ته ورسوي، له بلې خوا د امریکا د دفاع وزیر بیرټ هیګیسیت ټینګار وکړ چې د امریکا برید د ایران اټومي هیلو ته د پای ټکی کېښود. بي بي سي، ۲۰۲۵/۶/۲۲) او بیا (سي این این شبکې د دوشنبې په ماښام څرګنده کړه چې ایران په قطر کې د العدید امریکایی اډه په لنډ واټن او متوسط واټن ویشتونکو توغندیو ویشتلې او دې ته یې اشاره وکړه چې په هوايي اډه کې میشت امریکایی نظامي الوتکې د تیرې اونۍ په پای کې لیږدول شوي دي... رویټرز خبري اژانس هم وویل: "ایران څو ساعته مخکې امریکا ته په قطر باندې د بریدونو کولو په اړه خبر ورکړی و او دوحې ته یې هم خبر ورکړی و". سکای نیوز عربی، ۲۰۲۵/۶/۲۳) او ټرمپ د دوشنبې په ورځ وویل ("زه غواړم له ایران څخه مننه وکړم چې موږ ته یې مخکې خبر ورکړ چې د قربانیانو د نه رامینځته کیدو اجازه ورکړي". سکای نیوز، ۲۰۲۵/۶/۲۴).

۹- بیا د امریکا او د یهودو د دولت له دې بریدونو او د ایران له ځوابونو وروسته، چیرته چې مالي زیانونه ډیر وو سربیره پر بشري زیانونو: (د ایران د روغتیا وزارت ویاند وویل چې د اسراییلو بریدونو د جګړې له پیل راهیسې د ۶۱۰ کسانو د شهادت او د ۴۷۴۶ نورو د ټپي کیدو لامل شوي دي ... د اسراییلو د روغتیا وزارت په وینا ... د مړو شمیر د جون له ۱۳ راهیسې ۲۸ تنو ته لوړ شو. بي بي سي نیوز، ۲۰۲۵/۶/۲۵)، له دې بریدونو وروسته ټرمپ لکه څنګه چې یې د یهودو د دولت په هڅولو سره پر ایران باندې یرغل پیل کړ او پخپله یې پکې برخه واخیسته، اوس بیرته د اوربند اعلان کوي، او یهود او ایران دواړه موافقه کوي، او داسې ښکاري چې ټرمپ هغه څوک دی چې د دواړو خواوو ترمنځ جګړه اداره کوي او همدارنګه هغه څوک دی چې هغه بندوي! (ټرمپ د ایران او د یهودو د دولت ترمنځ د خپل وړاندیز شوي اوربند نافذیدل اعلان کړل). (نتنیاهو وویل چې هغه د ټرمپ له وړاندیز سره موافقه کړې ... رویټرز خبري اژانس د یوه لوړپوړي ایراني چارواکي له قوله ویلي چې تهران د قطر په منځګړتوب او د امریکا په وړاندیز د اوربند سره موافقه کړې ده. الجزیره، ۲۰۲۵/۶/۲۴). دا پدې مانا ده چې دا جګړه چې د ټرمپ لخوا پیل او پای ته ورسول شوه د دې لپاره وه چې د ایران څخه د اټومي وسلو او توغندیو اغیزمنتیا له مینځه یوسي (او په هاګ کې د شمالي اتلانتیک "ناټو" سرمشریزې ته د تګ دمخه خبریالانو ته په وینا کې ټرمپ وویل ("د ایران اټومي وړتیاوې پای ته رسیدلي او دوی به هیڅکله خپل اټومي پروګرام بیا ونه جوړوي" او زیاته یې کړه "اسراییل به پر ایران برید ونه کړي ... او اوربند نافذ دی". الجزیره، ۲۰۲۵/۶/۲۴).

۱۰- اما په امریکا کې د ایران څرخیدو ته، هو ایران هغه هېواد دی چې د امریکا په مدار کې ګرځي، نو له دې لارې د امریکا په ګټو په ترلاسه کولو سره د خپلو ګټو د ترلاسه کولو هڅه کوي. او په دې توګه یې د افغانستان او عراق په نیولو او هلته د خپل اشغال په تمرکز کې له امریکا سره مرسته وکړه ... همدارنګه یې د امریکا د اجیر بشار الاسد د ساتنې لپاره په سوریه کې مداخله وکړه، او همداسې په یمن او لبنان کې. او دوی په دې هیوادونو کې خپلې ګټې ترلاسه کول غواړي او په سیمه کې یو لوی سیمه ایز دولت وي، حتی که د امریکا په مدار کې وګرځي! خو هغوی ته دا هېره ده چې که امریکا وويني چې د دوی ګټې له مدار څخه له یوه هیواد څخه پای ته رسیدلي او غواړي د دوی رول او ځواک کم کړي، نو په ډیپلوماټیکه توګه پرې فشار راوړي، او که اړتیا وي په نظامي توګه، لکه څنګه چې په وروستیو بریدونو کې له ایران سره کیږي، ترڅو د هیواد لپاره تال برابر کړي چې په مدار کې ګرځي ... او له همدې امله هغه د دې برید له لارې چې د هغې په امر او د یهودو د دولت په اجرا او د هغې په ملاتړ سره ترسره شو، نظامي رهبري په ځانګړې توګه اټومي څانګه او هغه سلاکاران له منځه وړي چې په وروستیو وختونو کې یې هڅه کوله چې د امریکا له خوښې پرته د یهودو له دولت سره په چلند کې نظر ولري، او هغه دې هیوادونو ته پام نه کوي ځکه چې هغه پوهیږي چې دا هیوادونه به په پای کې هغه حل ومني چې امریکا یې جوړوي!

۱۱- دا هغه څه دي چې د اوربند څخه وروسته په امریکایی پلان کې په ښکاره توګه راڅرګندیدل پیل شوي، او دا د ایران د نظامي اټومي وسلو د پای ته رسولو لپاره دی: (۴ باخبره سرچینو وویل چې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې د انرژۍ د تولید لپاره د اټومي پروګرام د جوړولو، د بندیزونو د نرمولو او د محدودو ایراني پیسو د میلیاردونو ډالرو د خوشې کولو لپاره تر ۳۰ میلیارد ډالرو پورې له ایران سره د مرستې کولو امکان په اړه بحث وکړ او دا ټول د تهران د بیرته راوستلو لپاره د یوې جدي هڅې یوه برخه ده د امریکا د سي این این شبکې په وینا، د خبرو اترو میز ته. سرچینو وویل چې د امریکا او منځني ختیځ مهمو لوبغاړو د ایران او اسراییلو په اټومي بریدونو کې هم د پردې تر شا له ایرانیانو سره خبرې اترې وکړې. سرچینو زیاته کړه چې دا خبرې اترې د اوربند له هوکړې وروسته روانې دي ... د ټرمپ ادارې چارواکو د څو وړاندیزونو د وړاندې کولو ډاډ ورکړ، چې لومړني او پرمختللي وړاندیزونه دي چې یوازې یو ثابت او د بحث وړ نه دی هغه دا دی چې "د ایران د یورانیمو بډاینه په بشپړه توګه ودرول شي"... العربیه، ۲۰۲۵/۶/۲۷).

۱۲- په پای کې د دې امت مصیبت په خپلو واکمنانو کې دی، ایران د برید له ګواښ سره مخ دی او هغه په ځان باندې د دفاع لپاره په برید کولو اقدام نه کوي، او برید له یهودو څخه د ځان د دفاع لپاره ترټولو غوره لار ده، بلکې هغه تر هغه وخته پورې چوپ پاتې کیږي چې تاسیسات یې ووهل شي او پوهان یې ووژل شي، بیا ځواب ورکول پیل کوي، او همداسې د امریکا د برید په اړه... بیا ټرمپ د اوربند اعلان کوي او یهود او ایران دواړه موافقه کوي... او له دې وروسته دا امریکا ده چې خبرې اترې اداره کوي او وړاندیزونه وړاندې کوي، او د "ایران د یورانیمو د بډاینې په بشپړه توګه بندول" په اړه وايي چې دا ثابت دی او د بحث وړ نه دی! او موږ خبرداری ورکوو چې دا جګړه د یهودو له دولت سره د هر ډول سولې یا د ایران د بې وسلې کیدو لامل نه شي... او اما د مسلمانانو په نورو هیوادونو کې واکمنان، په ځانګړې توګه هغه کسان چې د یهودو د دولت په شاوخوا کې دي، د دښمن الوتکې د دوی له سرونو څخه تیریږي او د مسلمانانو هیوادونه بمباروي او پرته له دې چې په دوی باندې ډزې وشي، په ډاډ سره بیرته ځي!! دوی د امریکا د ګوتو تر منځ دي ... دوی ناستې توجیه کوي او پولې مقدس کوي، او هیر کړي یې دي یا یې هیرولو ته اړولي چې د مسلمانانو هیوادونه یو دي، که د ځمکې په لرې برخه کې وي یا نږدې! او د مومنانو تسلیمیدل یو دي او جګړه یې یوه ده، سمه نه ده چې د دوی مذهبونه د دوی ترمنځ توپیر وکړي، ترڅو چې مسلمانان وي ... بې ګټې دي هغه څه چې دوی پکې دي دوی فکر کوي چې دوی په دې امریکا ته په تسلیمیدو سره ژغورل کیږي، او دوی نه پوهیږي چې امریکا به په دوی باندې تسلط ومومي او هغه وسلې به ترې واخلي چې د یهودو دولت ته ګواښ پیښولی شي، لکه څنګه چې په سوریه کې یې وکړل کله چې د یهودو دولت ته اجازه ورکړه چې د هغې نظامي تاسیسات له مینځه یوسي، او همداسې په ایران کې هم کوي، او بیا دوی په دنیا او اخرت کې له دې واکمنانو څخه کوچنیان وراث کوي ﴿سَيُصِيبُ الَّذِينَ أَجْرَمُوا صَغَارٌ عِنْدَ اللهِ وَعَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا كَانُوا يَمْكُرُونَ﴾ ایا دوی فکر کوي؟ او یا دوی ﴿صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُونَ﴾، ایا؟

ای مسلمانانو: تاسو وینئ او اورئ هغه څه چې ستاسو واکمنانو له تاسو سره د