جواب سؤال:اتفاقية المصالحة بين إريتريا وإثيوبيا في أسمرة
October 15, 2018

جواب سؤال:اتفاقية المصالحة بين إريتريا وإثيوبيا في أسمرة

جواب سؤال

اتفاقية المصالحة بين إريتريا وإثيوبيا في أسمرة

السؤال: تم توقيع اتفاقية مصالحة بين إريتريا وإثيوبيا في أسمرة في تموز/يوليو 2018، وأكد المتحدث الرسمي للخارجية الإثيوبية ميلس، أن اتفاقية أسمرة الموقعة مؤخراً مع إريتريا تمت برغبة ذاتية من كلا البلدين دون وساطة من أي طرف ثالث. فما مدى صحة هذا القول؟ وهل كانت خالية من المؤثرات الدولية والإقليمية؟ ثم إن اتفاقية أسمرة أشارت إلى اتفاقية الجزائر في 2000/6/18 وكأنها مكملة لها فلماذا الانتظار نحو 18 سنة لتأكيد هذا الاتفاق؟ وجزاك الله خيراً.

الجواب: إن تصريح المتحدث الرسمي للخارجية الإثيوبية ميلس بأن اتفاقية أسمرة تمت برغبة ذاتية من البلدين هو من باب الخداع والتضليل! إن تتبع مجريات ما حدث وتدبره يتبين منه أن أمريكا هي وراء ما جرى ويجري لتحقيق مصالحها وتركيز نفوذها أمام تحركات أوروبا والصين في أفريقيا وبيان ذلك كما يلي:

أولاً: مجريات اتفاقية أسمرة: عقدت الاتفاقية في 2018/7/9م ومن ثم أعلنت إثيوبيا وإريتريا انتهاء حالة الحرب بينهما وذلك غداة عقد لقاء سمي بالـ"تاريخي" بين رئيس الحكومة الإثيوبي آبي أحمد والرئيس الإريتري أسياس أفورقي في أسمرة... وأعلن وزير الإعلام الإريتري يماني جبر ميسكيل على تويتر عن ("بيان سلام وصداقة مشترك وقع بين الطرفين، وإن حالة الحرب التي كانت قائمة بين البلدين انتهت، لقد بدأ عصر جديد من السلام والصداقة. إن البلدين سيعملان معا لتشجيع تعاون وثيق في المجالات السياسية والاقتصادية والاجتماعية والثقافية والأمنية"... فرانس برس 2018/7/9)... وحتى يتبين من وراء الاتفاقية سنذكر الأحداث اللافتة للنظر قبلها وبعدها:

1- ما حدث قبل انعقاد الاتفاقية:

أ- وصل مساعد وزير الخارجية الأمريكي للشؤون الأفريقية دونالد ياماموتو إلى أديس آبابا، الخميس 2018/4/26، (... في زيارة رسمية تستغرق 3 أيام، يلتقي خلالها رئيس الوزراء الإثيوبي "آبي أحمد علي" ووزير الخارجية. وتأتي الزيارة في إطار جولة بدأها ياماموتو في 22 من الشهر الجاري، وشملت إريتريا وجيبوتي، ويختتمها بإثيوبيا... 2018/4/27 https://www.aa.com.tr/ar/).

ب- وكان آبي أحمد قد قام بأول زيارة خارجية له إلى السعودية يوم 2018/5/17 بدعوة رسمية من ملكها سلمان بن عبد العزيز.

ج- كان من أوائل الذين زاروا آبي أحمد ولي العهد السعودي ابن سلمان يوم 2018/6/7، إذ أعلنت وكالة الأنباء الإثيوبية نقلا عن رئيس مكتب رئيس الوزراء أن آبي أحمد (امتدح تطور العلاقات مع السعودية قائلا إنه بفضل محمد بن سلمان تطورت العلاقات الثنائية بين البلدين وأصبحت أكثر قوة وقربا من أي وقت مضى، وأن ولي العهد السعودي تعهد بدعم الجهود التي تبذلها أديس أبابا في الإسراع بالتنمية وتشجيع المستثمرين السعوديين للاستثمار في إثيوبيا...).

د- قالت الخارجية الأمريكية في بيان صدر يوم 2018/6/21 ("إن الولايات المتحدة تشعر بالتفاؤل للتقدم الذي حققته في الآونة الأخيرة إثيوبيا وإريتريا في سبيل حل خلافاتهما القائمة منذ وقت طويل. إن أسياس أفورقي وآبي أحمد أبديا قيادة شجاعة باتخاذ هذه الخطوات تجاه السلام. إن الولايات المتحدة تتطلع إلى تطبيع كامل للعلاقات وتحقيق لطموحاتنا المشتركة للبلدين لينعما بالسلام الدائم والتنمية"... رويترز 2018/6/21).

ه- في مقابلة مع أديس ستاندارد قال السفير مايك راينور لدى إثيوبيا ("حسناً، لقد قلنا للطرفين، وبشكل علني، وما زلنا نقول إننا جاهزون للعب هذا الدور. بالعودة إلى يوم اتفاق الجزائر كانت الولايات المتحدة ضامنا رسميا. كان لدينا دور هيكلي تم تأسيسه في النقطة التي تم الاتفاق عليها. لقد شجعنا هذه النتيجة في وقت ما مع كل من الحكومتين، ولذلك قلنا "إذا كنت تشعر بشكل تعاوني بوجود دور يمكن للولايات المتحدة لعبه بشكل بنّاء، فسنفعل كل ما في وسعنا لدعم ذلك... أعتقد أننا لعبنا دورا بناء. كما قلت، لقد عقدنا علاقات مع كلا البلدين منذ عدة أشهر لتشجيع هذه النتيجة."... 2018/07/02 http://addisstandard.com)

كل هذا يبين أن عقد الاتفاقية كان بتمهيد من أمريكا ومن أشياعها الحكام في السعودية، وذلك من تتبع الأحداث قبيل انعقادها.

2- ما حدث بعد انعقاد الاتفاقية:

أ- أعلنت الولايات المتحدة الأمريكية، دعمها لاتفاق السلام بين إريتريا وإثيوبيا، بعد سنوات من الصراع. جاء ذلك في بيان لوزير الخارجية الأمريكية مايك بومبيو، اليوم الثلاثاء. وقال بومبيو: ("ترحب الولايات المتحدة بالتزام السلام والأمن الموقع، أمس الاثنين، بين دولتي إريتريا وإثيوبيا، ما يضع حداً بشكل فعلي لـ20 عاماً من الصراع" وشدد على أن "تطبيع العلاقات، واعتماد الإعلان المشترك للسلام والصداقة بين إريتريا وإثيوبيا، سيوفران لشعبيهما الفرصة للتركيز على التطلعات المشتركة من أجل توثيق الروابط السياسية والاقتصادية والاجتماعية... 2018/07/10 ar.haberler.com)

ب- زار أسياس أفورقي السعودية في 2018/07/23م بعد اتفاقية أسمرة في 2018/07/09م واستعرض هو والملك سلمان ("مستجدات الأحداث على الساحة الإقليمية..." كذلك بحث عادل الجبير مع نظيره الإريتري خلال اجتماعه به "العلاقات الثنائية بين البلدين والموضوعات ذات الاهتمام المشترك"... الشرق الأوسط 2018/07/24م)

ج- وبعد ما يزيد عن الشهرين على إعلان أسمرة (برعاية من العاهل السعودي الملك سلمان وقع الرئيس الإريتري أسياس أفورقي ورئيس الوزراء الإثيوبي آبي أحمد علي الأحد 2018/09/16م اتفاقية جدة للسلام بين البلدين وحضر التوقيع ولي العهد السعودي... سكاي نيوز عربية 2018/09/16م)

وإذن فمن تسلسل الأحداث أعلاه، يتبين أن أمريكا وعملاءها كانوا المحركين للأحداث قبيل اتفاقية أسمرة بتهيئة الأجواء لها وكذلك بالدعم الواضح لها بعد عقدها.

ثانيا: واقع الحكم في إثيوبيا وإريتريا:

1- بالنسبة إلى إثيوبيا:

أ- وقعت الحبشة تحت الاحتلال الإيطالي عام 1935، وقد هرب إمبراطورها هيلا سيلاسي مريم عبر كينيا إلى مصر الواقعتين تحت الاستعمار البريطاني في ذلك التاريخ، ومن ثم ذهب إلى بريطانيا ومكث فيها، إلى أن أعادته بريطانيا عام 1941 بعد طرد إيطاليا من الحبشة على يد الحلفاء خلال الحرب العالمية الثانية وأعادت تنصيب هيلا سيلاسي كإمبراطور، ومن ثم أصبحت الحبشة تحت النفوذ البريطاني... وفي ذلك الوقت، احتلت بريطانيا أيضاً إريتريا المجاورة، التي كانت تحت الحكم الإيطالي منذ القرن التاسع عشر. وفي عام 1950، ضمّت إريتريا إلى إثيوبيا تحت حكم هيلا سيلاسي. وقد استمر النفوذ البريطاني في إثيوبيا ومن ضمنها إريتريا حتى 1974 عندما حصل انقلاب عسكري على الإمبراطور من قبل ضباط يساريين، وقد برز من بينهم الضابط منغستو هايلي مريام الذي استطاع أن يهيمن على الحكم من عام 1977 بعد صراع بين هؤلاء الضباط وبقي في الحكم حتى عام 1991، وقد كانت معظم الحركات الانقلابية تلك الأيام تأخذ شعارات الثورية والتحررية والاشتراكية ونحو ذلك... وهكذا كانت شعارات انقلاب مريام مع أن أمريكا كانت وراءه لضرب النفوذ الاستعماري البريطاني... ومن أعماله الخارجية لمصلحة أمريكا دعم حركة التمرد في جنوب السودان بقيادة جون قرنق الذي كان مرتبطا بأمريكا. وبقي الدعم الإثيوبي مستمرا لهذه الحركة حتى تم فصل الجنوب عن السودان بتواطؤ حكومة البشير في السودان...

ب- لكن منغستو عرف بدمويته فخشيت أمريكا أن يثور الناس وتعود بريطانيا من جديد فأسقطته وأتت بملس زيناوي وهو ينتمي إلى جبهة تحرير قبيلة تغراي النصرانية التي تشكل 5% من سكان إثيوبيا، وقد تحالفت مع جبهات قومية أخرى ومنها جبهة تحرير الأورومو. ومن أهم الأعمال التي قام بها زيناوي لحساب أمريكا تدخله في الصومال عام 2006. إذ أوعزت إليه أمريكا ليقاتل الحركات الإسلامية وليسقط حكم المحاكم الإسلامية في الصومال. وما زال الجيش الإثيوبي موجوداً في الصومال لتأمين الاستقرار للنفوذ الأمريكي.

ج- وبعد وفاة زيناوي عام 2012 خلفه هيلا مريام ديسلين المنتمي للقبيلة نفسها. إلا أن اضطرابات حصلت وفرضت حالة الطوارئ في السنة التالية؛ إذ اندلعت الأحداث في تشرين الأول/أكتوبر عام 2015 عقب قرار الحكومة بتوسيع رقعة العاصمة أديس أبابا ومن ثم مصادرة الأراضي الزراعية المتاخمة لها وتقع تلك الأراضي ضمن أملاك قبيلة الأورومو الذين يمثلون 40% من السكان وتليها الأمهرية 20%، وسارعت الحكومة بعد سنة عام 2016 إلى إعلان حالة الطوارئ، وجرى اعتقال أكثر من 29 ألفا وقتل أكثر من 500 شخص في غضون شهور في الاحتجاجات، فعادت خشية أمريكا مرة أخرى فأمرته بالاستقالة لأنه لم يستطع تهدئة الأوضاع، ومن شأن ذلك أن يزعزع الاستقرار في القرن الأفريقي كله...

د- وهكذا استقال ديسلين يوم 2018/2/15، وأتت أمريكا بحاكم لإثيوبيا من أكبر قبيلة متمردة وغالبيتها من المسلمين وهي الأورومو فأتت بآبي أحمد المنتمي لهذه القبيلة، وأمه نصرانية من قبيلة الأمهرية وكذلك زوجته، لكسب أكبر قبيلتين في إثيوبيا. وقد شغل مناصب في مؤسسة الجيش ومن ثم في مؤسسة المخابرات، ومن ثم شغل مناصب سياسية... وقد تولى منصبه كرئيس للوزراء يوم 2018/4/2. وقد تعرض آبي أحمد إلى محاولة اغتيال يوم 2018/6/23 (إذ قام شخص بالهجوم بقنبلة أثناء تجمع في العاصمة أديس أبابا عقب إلقائه خطابا أمام عشرات الآلاف من الناس. فقال عقب الانفجار "محاولة غير ناجحة لقوى لا تريد أن ترى إثيوبيا متحدة" ونددت السفارة الأمريكية في أديس بابا بالهجوم وقالت: "العنف ليس له مكان في إثيوبيا"...الحرة 2018/6/23) وليس مستبعدا أن يكون ذلك له علاقة بالتغييرات الداخلية العسكرية والأمنية التي قام بها بإقالة قائد القوات المسلحة وكذلك رئيس المخابرات العامة في بلاده يوم 2018/6/8، إذ إن هاتين المؤسستين متهمتان بقتل مئات المحتجين واعتقال عشرات الآلاف منهم في الاحتجاجات منذ عام 2015.

وهكذا فإن أمريكا تمسك بمفاصل الحكم في إثيوبيا وبخاصة بعد استلام آبي أحمد الحكم حيث يقوم بتنفيذ المخططات الأمريكية وتوجهاتها لإزالة التوتر بين عملاء أمريكا في المنطقة ليصبحوا قوة ذات شأن في مواجهة أي اختراق سياسي لأوروبا وأي تمدد اقتصادي للصين.

2- بالنسبة للحكم في إريتريا:

كما قلنا آنفاً فإنه بعد انقلاب الضباط على هيلا سيلاسي وإنهاء النفوذ الإنجليزي في إثيوبيا ومن ضمنها إريتريا أمسك بزمام الحكم منغستو مريام فأوغل في البطش بشكل دموي فخشيت أمريكا من ثورة الناس واستغلال بريطانيا للوضع وتعود من جديد وهي ذات باع طويل في هذه الأمور، فأزالت منغستو وجاءت بزيناوي في 1991... وفي الوقت نفسه ظهرت تحركات واحتجاجات في إريتريا للمطالبة بالاستقلال فرأت أمريكا إجابة مطالباتهم لتهدئة الأوضاع فأعلن استقلال إريتريا في 1993 ونصبت عليها أفورقي ولكن لم تحدد في إعلان الاستقلال حدوداً للدولة الجديدة فخشي أفورقي أن تعود إثيوبيا فتضمها مرة أخرى فقام في 1998/5/12 بأعمال عسكرية لترسيم الحدود مخالفاً رأي أمريكا التي نصَّبته حاكماً واستمر في ذلك رافضاً الخطة الأمريكية للتفاوض التي قدمتها سوزان رايس في 1998/5/30 وكاد ينجح برسم الحدود لولا أن رأت أمريكا في ذلك تمرداً عليها فلجأت إلى تأديبه بل إلى تعمد إذلاله فأمرت زيناوي بشن حرب وحشية في 1999/2/4 على إريتريا وتصاعدت بأكثر دموية في 2000/5/12 حتى أزالت كل ما رسمه من حدود ودخلت في أعماق إريتريا بشكل مذل فوافق أفورقي على اتفاقية الجزائر 2000/6/18 وعلى كل الشروط المطلوبة ومع ذلك بقيت مسألة الحدود غير محسومة! وقد أصدرنا تعليقاً سياسياً في حينه بتاريخ 1421/3/20ه- 2000/6/22م قلنا فيه: (...يوم الأحد 2000/6/18 وقّع وزراء خارجية كل من إريتريا وإثيوبيا على اتفاقية وقف إطلاق النار بين بلديهما؛ وذلك في الجزائر بحضور حاكمها بصفته رئيساً للدورة الحالية لمنظمة الوحدة الأفريقية. وبحضور مندوبين عن كل من الولايات المتحدة الأمريكية والاتحاد الأوروبي ومنظمة الأمم المتحدة. وتنص الاتفاقية على خمسة عشر بنداً أهمها: تعيين الحدود المشتركة بين البلدين وترسيمها عن طريق خبراء دوليين منتدبين من الأمم المتحدة، هذا مع تأجيل إعادة انتشار القوات الإثيوبية المعسكرة في بادمي والمناطق الحدودية الأخرى إلى ما بعد حضور القوات الدولية بأسبوعين، وقيام إريتريا بإخلاء منطقة عرضها 25 كيلومتراً على طول حدودها مع إثيوبيا، كمنطقة عازلة تكون تحت سيطرة القوات الدولية إلى حين ترسيم الحدود وحلّ النـزاع... وعلق كلينتون على التوقيع قائلاً: "هذا تقدم كبير ومن شأنه إنهاء النـزاع المأساوي في القرن الأفريقي"، وقال: "إثيوبيا وإريتريا أصدقاء لأمريكا فإذا كانوا جاهزين لاتخاذ الخطوات التالية فنحن وشركاؤنا من المجموعة الدولية سنمشي معهم" وعلق أنطوني ليك - مبعوث الرئاسة -: "هذه لحظة مهمة وتنهي نزاعاً استمر لسنتين"). ومع أن الاتفاقية نصت على ترسيم الحدود إلا أنها بقيت معلقة! فلم تكن إثيوبيا معنية بترسيم هذه الحدود في يوم من الأيام، بل كانت تعتبر إريتريا جزءاً من أراضيها وإقليماً من أقاليمها، وسعى أباطرة الحبشة ومن بعدهم منغستو مريام إلى دمجها بشتى الطرق والأساليب، وذلك نظراً لحاجتهم الماسّة إلى منافذ بحرية في إريتريا... لهذا حاول أفورقي رسم الحدود عسكرياً وكاد ينجح لولا الهجوم الإثيوبي في 2000/5/12م بدفع أمريكي كتأديب لأفورقي كما ذكرنا من قبل فأُرغم أفورقي على قبول كل ما طلبته إثيوبيا وبإعلان صريح عن قبول الاتفاقية التي صدرت تحت غطاء منظمة الوحدة الأفريقية والتي تم توقيعها في الجزائر يوم الأحد 2000/6/18م.

وقلنا في التعليق السياسي المذكور أيضاً: (إن إثيوبيا وإريتريا بلدان تابعان في سياستهما لأمريكا، وحكامهما عملاء لها، فهي التي مكنت مِلِسْ زيناوي بقيادة جبهة التحرير الشعبية التجرية من استلام السلطة في أديس أبابا عندما أرادت تغيير عميلها منغستو مريام عام 1991م، وهي التي مكنت أسياسي أفورقي بقيادة جبهة التحرير الشعبية الإريترية من الاستقلال عن إثيوبيا عام 1993م. فالخلاف بين إثيوبيا وإريتريا خلاف بين العملاء أو (الأصدقاء) كما يحلو لكلينتون وخبراء السياسة في البيت الأبيض أو الغرب تسميتهم، وقد حاولت أمريكا حلّ الخلاف بينهما بالمفاوضات، وكرّست لتحقيق ذلك جهود أبرز خبرائها وهو أنطوني ليك الذي استغرق في ذلك أكثر من سنة دون أن يتمكن من حل الخلاف؛ إذ إن أفورقي لم يرض بالمقترحات الأمريكية، ورأى أنها منحازة لصالح إثيوبيا... فلما استعصى عليها أفورقي بهذه الصورة لجأت إلى تأديبه بل ولتعمد إذلاله بالقوة العسكرية، دأبها في التعامل مع عملائها إن فكروا بالتمرد عليها، فهي - أمريكا - التي دفعت زيناوي لشنّ الحرب الأخيرة على إريتريا وسفيرها في الأمم المتحدة هولبروك هو الذي أعطاه الضوء الأخضر لشنها... وصرح يوم الأربعاء 1998/5/10م، قبل مغادرة أسمرة وبعد اجتماعه بالرئيس الإريتري، صرح قائلاً: "نحن قريبون جداً من استئناف الحرب ونشوب جولة جديدة من القتال الذي إن حصل سيكون أكبر حرب على القارة الأفريقية". هذه هي التصريحات النارية التي أطلقها هولبروك قبل مغادرته لأسمرة والتي أنذرت بشر مستطير كل من سمعها في ذلك الوقت. وهولبروك هذا أصبح نذير شؤم للبلدان التي يزورها في العالم، فهو يقتفي أثر سيئ الذكر سلفه كيسنجر في تأجيج الحروب وجلب الويلات ويسترخص سفك دماء الشعوب في سبيل المحافظة على المصالح الأمريكية... الخميس 20 ربيع الأول 1421هـ-الموافق 2000/6/22م) انتهى. وواضح مما سبق أن تحفظ إريتريا على المقترحات الأمريكية لا يعني عدم خضوعها لأمريكا، بل يعني أنها تريد أن تقنع أمريكا بأن تساعدها على ترسيم الحدود بينها وبين إثيوبيا بشكل نهائي حتى لا تبقى إريتريا في حالة "شبه استقلال"، لأن عدم تحديد إثيوبيا لحدودها مع إريتريا يبقي الشك لدى الإريتريين في نوايا إثيوبيا.

وهكذا يتبين أن أفورقي وآبي أحمد كليهما من عملاء أمريكا، فليس من اليسير عليهما أن يعقدا اتفاقية أسمرة بالبنود التي ذكرت فيها دون علم أمريكا وتخطيطها وأمرها لهما بالتنفيذ.

ثالثا: أما لماذا انتظرت أمريكا 18 عاماً بين اتفاقية الجزائر سنة 2000 وبين اتفاقية أسمرة 2018 فهو يعود إلى مصالحها نفسها:

بعد اتفاقية الجزائر التي كانت برعاية أمريكا وكانت العقدة الأشد هي ترسيم الحدود فكانت إثيوبيا تريد المماطلة فيها، وأما إريتريا فتلح عليها، ومع ذلك فلم تهتم أمريكا بالضغط لحل المشكلة فمصالحها محفوظة حلت أم لم تحل فالاثنان عملاء لها والمناكفة بينهما لا تؤثر في مصالحها كما كانت تراها حينذاك، لكن استجدت أمور في السنوات الأخيرة جعلت أمريكا تعيد النظر في سياستها الأفريقية وخاصة القرن الأفريقي:

1- كثرة تقلبات الحكم في إثيوبيا وهذا بطبيعة الحال يضعف الحكم ومن ثم يبعد استقراره ما يجعله سهل الاختراق... وهكذا يكون مطمعاً للدول الاستعمارية وخاصة لبريطانيا من ناحية النفوذ السياسي، وللصين من ناحية النفوذ الاقتصادي، فاستدعى كل ذلك عودة الاهتمام الأمريكي بها، والذي تُوج أخيراً بالمصالحة الإثيوبية الإريترية وما لها من أبعاد كثيرة تخدم أمريكا.

2- لقد (أفادت التقارير الواردة أن إثيوبيا بها احتياطي ضخم من البترول في العديد من المناطق وبدا فعليا العمل في استخراجه في عدد كبير من المناطق... إثيوبيانا نت 2013/4/1)، (ويتوقع أن يصل إنتاج الآبار النفطية في المنطقة 40 مليار جالون من النفط، وأن تصل إلى الأسواق خلال عام 2018... مقديشو سنتر 2016/12/25)، وهكذا فقد أصبح النفط عاملاً جديداً يحرك السياسة الأمريكية باتجاه مزيد من الاهتمام بالقرن الأفريقي خاصة وأن الشركات الصينية لها دور الريادة والسبق الاقتصادي في التنقيب واستخراج النفط الإثيوبي. وليس خافياً على أمريكا المشاهد القوية والمتزايدة للغزو الاقتصادي الصيني للقارة الأفريقية، وخاصة في إثيوبيا فإن الصين تستثمر بكثافة نظراً لضخامة السوق الإثيوبية، (تعمل الصين على تعزيز استثماراتها في أفريقيا، وخاصة في إثيوبيا التي تحولت خلال السنوات الأخيرة إلى منطقة صناعية صينية. السلطات الإثيوبية من جهتها تعمل على تسهيل الاستثمارات الأجنبية وتؤكد أنها المستفيد الأول والأخير من التواجد الصيني على أراضيها... فرانس 24، 2018/6/5،) لذلك كان هذا الاندفاع الأمريكي المتصاعد نحو إثيوبيا للتضييق على النفوذ الاقتصادي للصين.

3- محاولات واسعة لتسلل النفوذ الإنجليزي إلى القرن الأفريقي، فقد لوحظ تطور سريع للعلاقات بين الإمارات وإثيوبيا، فبعد أن كانت العلاقات بينهما مهملة لدرجة أن دولة الإمارات قد أقامت سفارتها في أديس أبابا فقط سنة 2010! فقد تسارع التعاون بينهما بعد ذلك، فجرى توقيع اتفاقيات تشمل مجالات عدة، مثل اتفاقيات التعاون الفني للمساعدات الجمركية وفتح مكتب تمثيل لغرفة تجارة وصناعة دبي في أديس أبابا سنة 2013، والطيران المدني سنة 2014 والتعليم العالي والشباب والرياضة سنة 2015، وتم تأسيس اللجنة الإثيوبية الإماراتية المشتركة التي كانت تعقد اجتماعاتها على مستوى وزراء الخارجية... وخلال الزيارة الرسمية التي قام بها رئيس الوزراء الإثيوبي السابق هيلي ماريام ديسالين، في العام 2016 إلى دولة الإمارات العربية المتحدة شهدت العلاقات الثنائية بين البلدين نقلة نوعية في كافة المجالات، وكان ذلك نتيجة سلسلة مباحثات أجراها ديسالين مع القيادة السياسية في دولة الإمارات العربية المتحدة

في إطار زيارة رسمية قام بها إلى أبوظبي. وحينها قال وزير مكتب شؤون الاتصالات الحكومي السابق غيتاتشو ردا: (إن زيارة ديسالين بحثت عددا من القضايا المشتركة التي تهم التعاون بين البلدين بما يخدم المصالح المشتركة وخاصة في المجالات الاقتصادية والاستثمارية والقضايا الإقليمية والدولية... وقالت وزيرة الدولة للتعاون الدولي الإماراتي ريم الهاشمي، خلال برنامج نظمته سفارة الإمارات بأديس أبابا إن إثيوبيا هي من بين الشركاء الاستراتيجيين لدولة الإمارات العربية المتحدة في أفريقيا، وأن البلدين تربطهم قواسم مشتركة... العين الإخبارية 2018/3/7).

وتقوم بريطانيا ومن بوابة الإمارات بمحاولة لربط إثيوبيا بمحاورها وسياساتها على أمل التأثير في إثيوبيا وإريتريا، ولهذا فإن الزيارات لافتة للنظر، فكان (الشيخ محمد بن زايد آل نهيان، قد عقد جلسة محادثات رسمية مع رئيس وزراء إثيوبيا آبي أحمد، في أديس أبابا، في 15 حزيران/يونيو الماضي، تناولت تعزيز علاقات الصداقة والتعاون والشراكة الاستراتيجية بين البلدين. وفي يوم الثلاثاء الموافق 3 تموز/يوليو الجاري، استقبل ولي عهد أبو ظبي رئيس إريتريا، أسياسي أفورقي، معربا عن تطلعه إلى أن تسهم هذه الزيارة في دعم علاقات التعاون بين دولة الإمارات وإريتريا خلال المرحلة المقبلة بما يعود بالخير على البلدين وشعبيهما الصديقين... 2018/07/22 http://www.alkhaleej.ae)

فهذه المستجدات والتطورات جعلت أمريكا تولي اهتماماً كبيراً بأفريقيا وخاصة القرن الأفريقي وتنشط فيه، ولذلك عينت أمريكا في أيلول/سبتمبر من عام ‏2017‏ دونالد يوكيو ياماموتو قائما بأعمال مساعد وزير الخارجية الأمريكي للشئون الأفريقية وهو المنصب الأكثر تأثيراً في عملية صنع السياسة الأمريكية تجاه القارة الأفريقية‏. ‏ولم يأت اختيار ياماموتو لهذا المنصب من فراغ، فهو يُعد من أكثر الدبلوماسيين الأمريكيين خبرة في الملف الأفريقي خصوصا في منطقة القرن الأفريقي حيث سبق أن مثل بلاده دبلوماسيا في دول تلك المنطقة... وقد كانت له مساهمات فعالة في التمهيد لاتفاقية أسمرة بين إثيوبيا وبين إريتريا لإزالة ما بينهما من توتر وأن تكون العلاقات حسنة، وهكذا عقدت اتفاقية أسمرة تأكيداً وإكمالاً لاتفاقية الجزائر لتسوية الأمور بين إثيوبيا وإريتريا، بل ما بين عملائها في المنطقة حيث إنه من المتوقع أن تخف حدة التوتر كذلك بين إثيوبيا ومصر بشأن السد، فقد زار آبي أحمد مصر والتقى السيسي في 2018/7/10 أي بعد توقيع اتفاقية أسمرة بيوم واحد ووقع مع السيسي على تبني رؤية مشتركة بين الدولتين مبنية على احترام حق كل منهما في تحقيق التنمية دون المساس بمصلحة الآخر... وبطبيعة الحال فكل هذا بموافقة أمريكية، وكذلك مع السودان فأرسلت أمريكا في شهر نيسان الماضي وفداً فنياً ودبلوماسياً كمبادرة وساطة لتقريب وجهات النظر بين الدول الثلاث وذلك لتحصين عملائها أمام الاختراق الصيني الاقتصادي والاختراق البريطاني السياسي.

رابعاً: وفي الختام فإنه من المؤلم أن الدول الكافرة المستعمرة وعلى رأسها أمريكا تتحكم في دول المنطقة... وقد لا يعلم البعض أن المسلمين في إثيوبيا وإرتيريا نحو نصف السكان بل هناك من يقدر أعدادهم بأكثر من ذلك أي يتجاوزون الخمسين مليوناً... وقد لا يعلم البعض كذلك أن سفينة المسلمين الأوائل الذين هاجروا من مكة إلى الحبشة رست في مصوع الميناء الشهير في إريتريا... ومع ذلك فإن البلدين موضع اهتمام أمريكا والصين وأوروبا ولا يكاد يظهر أي اهتمام للمسلمين بهما... على كل، ما هذا الأمر بغريب ولا عجيب، فما دام المسلمون بلا دولة ترعى شئونهم، فسيكون حالهم كالأيتام على مائدة اللئام... ولا يصلح شأنهم ولا يستقيم أمرهم إلا بخلافة تجمعهم على كتاب الله سبحانه وسنة رسوله r ﴿وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ * بِنَصْرِ اللَّهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ﴾.

السادس من صفر الخير 1440هـ

2018/10/15م

More from پوښتنې او ځوابونه

ځواب سوال: پر ایران باندې د یهودو د دولت تېری او پایلې یې

ځواب سوال

پر ایران باندې د یهودو د دولت تېری او پایلې یې

پوښتنه:

العربیه په خپله وېبپاڼه کې د ۲۰۲۵/۶/۲۷ خپور کړ: (۴ باخبره سرچینو وویل چې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې له ایران سره د انرژۍ د تولید لپاره د اټومي پروګرام د جوړولو لپاره تر ۳۰ میلیارده ډالرو پورې مرستې کولو امکان په اړه بحث وکړ. سرچینو زیاته کړه چې دا خبرې اترې د اوربند هوکړې ته له رسېدو وروسته روانې دي. د ټرمپ ادارې چارواکو د څو وړاندیزونو د وړاندې کولو ډاډ ورکړ، چې لومړني او پرمختللي وړاندیزونه دي چې یوازې یو ثابت او د بحث وړ نه دی هغه دا دی چې "د ایران د یورانیمو بډاینه په بشپړه توګه ودرول شي"). ټرمپ د ایران او یهودو د دولت ترمنځ د اوربند اعلان وکړ (نتنیاهو وویل چې هغه د ټرمپ له وړاندیز سره موافقه کړې ... رویټرز خبري اژانس د یوه لوړپوړي ایراني چارواکي له قوله ویلي چې تهران د قطر په منځګړتوب او د امریکا په وړاندیز د اوربند سره موافقه کړې ده. الجزیره، ۲۰۲۵/۶/۲۴). دا ټول وروسته له هغې وشول چې د ټرمپ ځواکونو د ۲۰۲۵/۶/۲۲ په ایران کې اټومي تاسیسات ووهل، او وروسته له هغې چې د یهودو دولت د ۲۰۲۵/۶/۱۳ راهیسې په ایران باندې یو پراخ ناڅاپي یرغل پیل کړ. نو دلته پوښتنه دا ده چې ولې د یهودو دولت دا ناڅاپي یرغل وکړ، په داسې حال کې چې دا کار یوازې د امریکا په امر کوي؟ ایا ایران د امریکا په مدار کې نه دی، نو څنګه امریکا د ایران په اټومي تاسیساتو په وهلو کې برخه واخیسته؟ او مننه.

ځواب:

د دې لپاره چې ځواب روښانه شي، لاندې ټکي بیا کتنه کوو:

۱- هو، د ایران اټومي پروګرام د یهودو دولت ته یو ګواښ دی، نو له همدې امله غواړي چې په هره ممکنه لاره له منځه یوسي. د دې موخې لپاره، د ۲۰۱۸ کال د ولسمشر ټرمپ د وتلو لپاره یې خوشالي وکړه، د ۲۰۱۵ کال د تړون څخه، د یهودو دولت دریځ څرګند و چې دوی یوازې د لیبیا ماډل مني او د ایران د اټومي پروګرام له مینځه وړل، دا پدې مانا ده چې ایران په بشپړه توګه خپل اټومي پروګرام پریږدي. له همدې امله یې په ایران کې خپل جاسوسان ډېر کړل. د یهودو د دولت لومړۍ ورځ په برید کې په ایران کې د اجنټانو یو پوځ ښکاره شو چې د ایران په دننه کې څارنه کوي او د یهودو د استخباراتي دستګاه "موساد" سره د لږو پیسو په بدل کې همکاري کوي، دوی د بې پیلوټه الوتکو پرزې واردوي او د ایران په دننه کې په کوچنیو ورکشاپونو کې یې راټولوي او په اهدافو باندې یې توغوي، چې د ایران د نظام د مشرانو کورونه هم پکې شامل دي، په یوه داسې سناریو کې چې لبنان کې د ایران ګوند ته ورته وه، کله چې د یهودو دولت د دوی مشران له منځه یوړل!

۲- د امریکا دریځ د یهودو د دولت بنسټیز ملاتړ و، بلکې د ایران د اټومي پروژې پر ضد د هغوی محرک هم و، خو ټرمپ د دې د ترلاسه کولو لپاره په میز باندې کېښودل: مذاکراتي حل او نظامي حل. په دې توګه امریکا او ایران د ۲۰۲۵ په اپریل کې د مذاکراتو لپاره د عمان مسقط ته لاړل، او د ټرمپ ادارې د اټومي مذاکراتو کې د ژورو امتیازاتو ستاینه کوله، او داسې ښکارېده چې یو نوی اټومي تړون نږدې دی. ټرمپ د دې تړون د بشپړولو لپاره دوه میاشتې مهلت ټاکلی و، او د یهودو د دولت چارواکو د سیمې لپاره د امریکا استازي او د ایران لپاره له لومړي مذاکره کوونکي ویتکوف سره نږدې هره لیدنه د ایران له پلاوي سره مخکې کوله، ترڅو د امریکا مذاکره کوونکی په مذاکراتو کې څه روان دي، هغه ته خبر ورکړي.

۳- د ټرمپ ادارې د خپلو ځینو سرلارو سخت دریځی نظر غوره کړ، هغه نظر چې د یهودو له دولت سره سمون لري. دا د دې سره په یوه وخت کې راڅرګند شو چې په اروپا کې هم سخت دریځي نظرونه راڅرګند شول، اروپايي هیوادونه په غوسه وو چې امریکا یوازې له ایران سره خبرې کوي، په دې مانا چې امریکا به له ایران سره د هر ډول تړون څخه ډیره برخه ترلاسه کړي، په ځانګړې توګه دا چې ایران د ټرمپ ادارې ته د سلګونو میلیارډونو ډالرو په اړه خبرې کولې چې امریکایی شرکتونه یې په ایران کې پانګونه او ګټه ترلاسه کولی شي، لکه د تېلو او ګازو قراردادونه، د هوايي شرکتونو او نور ډیر څه، د دغو سختو نظرونو پایله د اټومي انرژۍ د نړیوالې ادارې یو سخت دریځی راپور و: (د شاوخوا ۲۰ کلونو راهیسې د لومړي ځل لپاره د اټومي انرژۍ د نړیوالې ادارې د مدیرانو بورډ نن پنجشنبه "د جون ۱۲، ۲۰۲۵" اعلان وکړ چې ایران د اټومي وسلو د نه خپرولو په برخه کې خپلې ژمنې تر پښو لاندې کړي دي. دويچه ویله آلمان، ۲۰۲۵/۶/۱۲)، له دې وړاندې د ایران مشر د بډاینې د بندولو څخه انکار کړی و: (خامنه ای وویل: "څرنګه چې خبرې اترې روانې دي، زه غواړم بل لوري ته یو خبرداری ورکړم. امریکایي اړخ چې په دې غیر مستقیمو خبرو اترو کې برخه اخلي او بحثونه کوي، باید بې ځایه خبرې ونه کړي. د دوی دا خبره چې "موږ به ایران ته اجازه ورنکړو چې یورانیم بډاینه کړي" یوه لویه تېروتنه ده؛ ایران د دې کس او هغه کس اجازه ته انتظار نه کوي"... او ویتکوف، منځني ختیځ ته د ټرمپ استازي، د یکشنبې په ورځ وویل چې واشنګټن به له تهران سره په احتمالي تړون کې د یورانیمو د بډاینې هیڅ کچه ونه مني. ویتکوف د "ای بي سي نیوز" شبکې ته په یوه مرکه کې زیاته کړه: "موږ د خپل نظر له مخې نشو کولی حتی د بډاینې د ظرفیت یو سلنه هم اجازه ورکړو. هر څه زموږ له نظره د یوه داسې تړون سره پیل کیږي چې په کې بډاینه شامله نه وي". د ایران انټرنیشنل ورځپاڼه، ۲۰۲۵/۵/۲۰).

۴- د بډاینې د بندولو څخه د ایران له انکار او د امریکا د ټینګار سره، د امریکا او ایران مذاکرات یوې بې لارې ته ورسېدل، حتی که د مذاکراتو پای ته رسیدل اعلان نشي، خو د ۲۰۲۵/۶/۱۲ د اټومي نړیوالې ادارې د راپور له خپرېدو سره سم، د یهودو دولت د امریکا سره په یوه پټ پلان کې چټک اقدام وکړ او د ۲۰۲۵/۶/۱۳ په ورځ یې یو ناڅاپي برید وکړ چې په ترڅ کې یې د ایران اټومي تاسیسات په نتنز سیمه کې ووهل، چې د یورانیمو د بډاینې لپاره د ایران ترټولو لویه فابریکه ده او ۱۴ زره سینټرفیوګونه لري، او د ایران د پوځ او سپاه پاسداران د مشرانو او همدارنګه د اټومي ساینس پوهانو یو لړ ترورونه یې ترسره کړل، او د توغندیو د توغولو سکو یې ووهلې، پرته له دې چې د یهودو دولت د خپل برید لاملونه توجیه کړي چې ایران د اټومي وسلو څیړنې او پراختیا بیا پیل کړې، د نتنیاهو په وینا (آر ټي، ۲۰۲۵/۶/۱۴)، خو دا ټول د ایران د ډېرو څرګندونو له خوا رد شوي چې ایران د اټومي وسلو د تولید پلان نه لري، او دا چې دوی د خپل اټومي پروګرام د سولې ساتلو لپاره د نړیوالې څارنې هرې کچې ته غاړه ږدي. خو دا هم ثابته ده چې د یهودو دولت د پلي کولو لپاره د امریکا شین څراغ ته انتظار کاوه، او کله چې د یهودو دولت ولیدل چې دا کړکۍ د شین څراغ سره پرانیستل شوې، نو برید یې پیل کړ.

۵- په دې توګه هیڅ هوښیار کس داسې انګیرنه نه شي کولی چې د یهودو دولت به د امریکا د شین څراغ پرته داسې برید وکړي، دا په هیڅ صورت کې ممکن نه ده (په اسراییلو کې د امریکا سفیر مایک هاکابي نن پنجشنبه وویل چې هغه تمه نه لري چې اسراییل به د امریکا د "شین څراغ" له ترلاسه کولو پرته پر ایران برید وکړي. عرب ۴۸، ۲۰۲۵/۶/۱۲). د ټرمپ او نتنیاهو ترمنځ د ۴۰ دقیقو ټیلیفوني اړیکې وروسته (یوه اسراییلي چارواکي نن جمعه د "ټایمز آف اسراییل" ورځپاڼې ته څرګنده کړه چې تل ابیب واشنګټن د ډونالډ ټرمپ په فعاله ګډون سره د "د رسنیو او امنیتي تېروېستنې پراخه کمپاین" ترسره کړ، ترڅو ایران ته قناعت ورکړي چې د دوی په اټومي تاسیساتو باندې برید نږدې نه دی ... او څرګنده کړه چې اسراییلي رسنیو په هغه وخت کې داسې افشاګري ترلاسه کړې وه چې ګواکې ټرمپ نتنیاهو ته د ایران د برید په اړه خبرداری ورکړی و، او دا افشاګري یې "د فریب د عملیاتو یوه برخه" وبلله. الجزیره نټ، ۲۰۲۵/۶/۱۳). دې ټولو ته د امریکا لخوا د برید څخه مخکې د یهودو دولت ته د ځانګړو وسلو برابرول هم اضافه کیدی شي، او په برید کې کارول شوي: (رسنیو راپور ورکړی چې متحده ایالاتو تیره سه شنبه په پټه توګه اسراییلو ته شاوخوا ۳۰۰ AGM-114 هیل فایر توغندي ولیږدول، د امریکایی چارواکو په وینا. د جیرو زالم پوسټ ورځپاڼې په وینا، چارواکو تایید کړه چې واشنګټن د جمعې په ورځ د سهار په سهار د ایران په اټومي او نظامي اهدافو د برید لپاره د اسراییلو له پلانونو څخه مخکې خبر و. دوی دا هم وویل چې د امریکا د هوايي دفاع سیسټمونو وروسته له ۱۵۰ څخه ډیر ایراني بالستیک توغندي په نیولو کې مرسته وکړه چې د برید په ځواب کې توغول شوي وو. یوه لوړپوړي امریکایي دفاعي چارواکي وویل چې د هیل فایر توغندي "د اسراییلو لپاره ګټور وو"، او زیاته یې کړه چې د اسراییلو هوايي ځواک د سپاه پاسداران د لوړ رتبه افسرانو، اټومي ساینس پوهانو او د اصفهان او تهران په شاوخوا کې د کنټرول مرکزونو د وهلو لپاره له ۱۰۰ څخه ډیرو الوتکو څخه کار اخیستی دی. آر ټي، ۲۰۲۵/۶/۱۴).

۶- په دې توګه د ټرمپ ادارې ایران چې له هغې سره خبرې اترې کوي، تېرو ایستل، ترڅو د یهودو د دولت برید د شاک او ویرې سره اغیزمن وي، امریکایي څرګندونې دې ته اشاره کوي، دا پدې مانا ده چې امریکا د یهودو د دولت له برید څخه دا غوښتل چې ایران په اټومي مذاکراتو کې امتیازات ورکړي، دا پدې مانا ده چې برید د امریکا د خبرو اترو یوه وسیله وه، او دا د یهودو د دولت له برید څخه د امریکا د ښکاره دفاع سره یوځای دی، او دا چې د ځان څخه دفاع ده او دولت ته وسلې ورکول او د ایران د ځواب د مخنیوي لپاره د امریکایی الوتکو او د امریکایی هوايي دفاع سیسټمونو چلول، دا ټول دې ته اړ کوي چې یو نیمه مستقیم امریکایی برید وي، او له دې امریکایي څرګندونو څخه د کاناډا په هاګ کې د جي ۷ سرمشریزې ته د تګ په وخت کې د خبریالانو سره په خپلو څرګندونو کې د ټرمپ خبره ده، یکشنبه چې ("ځینې جګړې د تړون ته رسیدو دمخه حتمي دي"). او له "ای بي سي" شبکې سره په مرکه کې ټرمپ دې ته اشاره وکړه چې متحده ایالات د ایران د اټومي پروګرام په له مینځه وړلو کې د اسراییلو د ملاتړ لپاره مداخله کولی شي. عرب ۴۸، ۲۰۲۵/۶/۱۶).

۷- امریکا جګړه د ایران د تابع کولو لپاره د یوې وسیلې په توګه کاروي لکه څنګه چې د ټرمپ په پخوانۍ څرګندونه کې ویل شوي ("ځینې جګړې د تړون ته رسیدو دمخه حتمي دي")، هغه څه چې دا تاییدوي هغه د ټرمپ لخوا د دې برید تشریح ده او ویې ویل "پر ایران د اسراییلو برید عالي دی"، او ویې ویل "ایرانیانو ته یې یوه موقع ورکړه او دوی یې ګټه پورته نه کړه او ډیره سخته ضربه یې وخوړه او ټینګار یې وکړ چې په راتلونکي کې به نوره هم وي"... ای بي سي امریکایی ۲۰۲۵/۶/۱۳). ټرمپ وویل ("ایرانیان" خبرې اترې غواړي، خو دوی باید له دې وړاندې دا کار کړی وای، ما ۶۰ ورځې درلودې، او دوی ۶۰ ورځې درلودې، او په ۶۱ ورځ مې وویل چې موږ هیڅ تړون نه لرو"... سي این این امریکایی، ۲۰۲۵/۶/۱۶). دا څرګندونې روښانه دي چې امریکا د یهودو دولت ته اجازه ورکړې چې دا یرغل وکړي، بلکې هغوی ته یې د دې کار کولو اشاره هم کړې ده. ټرمپ په "ټروث سوشیال" پلیټ فارم کې لیکلي: ("ایران باید د "خپل اټومي پروګرام په اړه تړون" لاسلیک کړی وای چې ما له دوی څخه د لاسلیک کولو غوښتنه کړې وه...") او زیاته یې کړه: "په لنډه توګه ایران نشي کولی اټومي وسلې ولري. ما دا څو ځله ویلي دي". آر ټي، ۲۰۲۵/۶/۱۶). د یهودو د دولت یوه چارواکي په ایران کې د ځمکې لاندې په فوردو سیمه کې د امریکا د ګډون په اړه وویل (چې متحده ایالات ممکن د ایران په وړاندې په جنګي عملیاتو کې برخه واخلي، او دې ته یې اشاره وکړه چې ټرمپ د اسراییلو له لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو سره په خبرو کې دې ته اشاره کړې چې که اړتیا وه هغه به دا کار وکړي. العربیه، ۲۰۲۵/۶/۱۵).

۸- دا هغه څه دي چې په حقیقت کې رامنځته شو، ټرمپ د یکشنبې په ورځ د سهار په سهار د ۲۰۲۵/۶/۲۲ اعلان وکړ (د ایران په ۳ اټومي تاسیساتو باندې برید او ټینګار یې وکړ چې د امریکا برید بریالی و، او ټرمپ د فودرو، نطنز او اصفهان اټومي سیمو په نښه کولو ته اشاره وکړه او له ایران څخه یې وغوښتل چې سوله وکړي او جګړه پای ته ورسوي، له بلې خوا د امریکا د دفاع وزیر بیرټ هیګیسیت ټینګار وکړ چې د امریکا برید د ایران اټومي هیلو ته د پای ټکی کېښود. بي بي سي، ۲۰۲۵/۶/۲۲) او بیا (سي این این شبکې د دوشنبې په ماښام څرګنده کړه چې ایران په قطر کې د العدید امریکایی اډه په لنډ واټن او متوسط واټن ویشتونکو توغندیو ویشتلې او دې ته یې اشاره وکړه چې په هوايي اډه کې میشت امریکایی نظامي الوتکې د تیرې اونۍ په پای کې لیږدول شوي دي... رویټرز خبري اژانس هم وویل: "ایران څو ساعته مخکې امریکا ته په قطر باندې د بریدونو کولو په اړه خبر ورکړی و او دوحې ته یې هم خبر ورکړی و". سکای نیوز عربی، ۲۰۲۵/۶/۲۳) او ټرمپ د دوشنبې په ورځ وویل ("زه غواړم له ایران څخه مننه وکړم چې موږ ته یې مخکې خبر ورکړ چې د قربانیانو د نه رامینځته کیدو اجازه ورکړي". سکای نیوز، ۲۰۲۵/۶/۲۴).

۹- بیا د امریکا او د یهودو د دولت له دې بریدونو او د ایران له ځوابونو وروسته، چیرته چې مالي زیانونه ډیر وو سربیره پر بشري زیانونو: (د ایران د روغتیا وزارت ویاند وویل چې د اسراییلو بریدونو د جګړې له پیل راهیسې د ۶۱۰ کسانو د شهادت او د ۴۷۴۶ نورو د ټپي کیدو لامل شوي دي ... د اسراییلو د روغتیا وزارت په وینا ... د مړو شمیر د جون له ۱۳ راهیسې ۲۸ تنو ته لوړ شو. بي بي سي نیوز، ۲۰۲۵/۶/۲۵)، له دې بریدونو وروسته ټرمپ لکه څنګه چې یې د یهودو د دولت په هڅولو سره پر ایران باندې یرغل پیل کړ او پخپله یې پکې برخه واخیسته، اوس بیرته د اوربند اعلان کوي، او یهود او ایران دواړه موافقه کوي، او داسې ښکاري چې ټرمپ هغه څوک دی چې د دواړو خواوو ترمنځ جګړه اداره کوي او همدارنګه هغه څوک دی چې هغه بندوي! (ټرمپ د ایران او د یهودو د دولت ترمنځ د خپل وړاندیز شوي اوربند نافذیدل اعلان کړل). (نتنیاهو وویل چې هغه د ټرمپ له وړاندیز سره موافقه کړې ... رویټرز خبري اژانس د یوه لوړپوړي ایراني چارواکي له قوله ویلي چې تهران د قطر په منځګړتوب او د امریکا په وړاندیز د اوربند سره موافقه کړې ده. الجزیره، ۲۰۲۵/۶/۲۴). دا پدې مانا ده چې دا جګړه چې د ټرمپ لخوا پیل او پای ته ورسول شوه د دې لپاره وه چې د ایران څخه د اټومي وسلو او توغندیو اغیزمنتیا له مینځه یوسي (او په هاګ کې د شمالي اتلانتیک "ناټو" سرمشریزې ته د تګ دمخه خبریالانو ته په وینا کې ټرمپ وویل ("د ایران اټومي وړتیاوې پای ته رسیدلي او دوی به هیڅکله خپل اټومي پروګرام بیا ونه جوړوي" او زیاته یې کړه "اسراییل به پر ایران برید ونه کړي ... او اوربند نافذ دی". الجزیره، ۲۰۲۵/۶/۲۴).

۱۰- اما په امریکا کې د ایران څرخیدو ته، هو ایران هغه هېواد دی چې د امریکا په مدار کې ګرځي، نو له دې لارې د امریکا په ګټو په ترلاسه کولو سره د خپلو ګټو د ترلاسه کولو هڅه کوي. او په دې توګه یې د افغانستان او عراق په نیولو او هلته د خپل اشغال په تمرکز کې له امریکا سره مرسته وکړه ... همدارنګه یې د امریکا د اجیر بشار الاسد د ساتنې لپاره په سوریه کې مداخله وکړه، او همداسې په یمن او لبنان کې. او دوی په دې هیوادونو کې خپلې ګټې ترلاسه کول غواړي او په سیمه کې یو لوی سیمه ایز دولت وي، حتی که د امریکا په مدار کې وګرځي! خو هغوی ته دا هېره ده چې که امریکا وويني چې د دوی ګټې له مدار څخه له یوه هیواد څخه پای ته رسیدلي او غواړي د دوی رول او ځواک کم کړي، نو په ډیپلوماټیکه توګه پرې فشار راوړي، او که اړتیا وي په نظامي توګه، لکه څنګه چې په وروستیو بریدونو کې له ایران سره کیږي، ترڅو د هیواد لپاره تال برابر کړي چې په مدار کې ګرځي ... او له همدې امله هغه د دې برید له لارې چې د هغې په امر او د یهودو د دولت په اجرا او د هغې په ملاتړ سره ترسره شو، نظامي رهبري په ځانګړې توګه اټومي څانګه او هغه سلاکاران له منځه وړي چې په وروستیو وختونو کې یې هڅه کوله چې د امریکا له خوښې پرته د یهودو له دولت سره په چلند کې نظر ولري، او هغه دې هیوادونو ته پام نه کوي ځکه چې هغه پوهیږي چې دا هیوادونه به په پای کې هغه حل ومني چې امریکا یې جوړوي!

۱۱- دا هغه څه دي چې د اوربند څخه وروسته په امریکایی پلان کې په ښکاره توګه راڅرګندیدل پیل شوي، او دا د ایران د نظامي اټومي وسلو د پای ته رسولو لپاره دی: (۴ باخبره سرچینو وویل چې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې د انرژۍ د تولید لپاره د اټومي پروګرام د جوړولو، د بندیزونو د نرمولو او د محدودو ایراني پیسو د میلیاردونو ډالرو د خوشې کولو لپاره تر ۳۰ میلیارد ډالرو پورې له ایران سره د مرستې کولو امکان په اړه بحث وکړ او دا ټول د تهران د بیرته راوستلو لپاره د یوې جدي هڅې یوه برخه ده د امریکا د سي این این شبکې په وینا، د خبرو اترو میز ته. سرچینو وویل چې د امریکا او منځني ختیځ مهمو لوبغاړو د ایران او اسراییلو په اټومي بریدونو کې هم د پردې تر شا له ایرانیانو سره خبرې اترې وکړې. سرچینو زیاته کړه چې دا خبرې اترې د اوربند له هوکړې وروسته روانې دي ... د ټرمپ ادارې چارواکو د څو وړاندیزونو د وړاندې کولو ډاډ ورکړ، چې لومړني او پرمختللي وړاندیزونه دي چې یوازې یو ثابت او د بحث وړ نه دی هغه دا دی چې "د ایران د یورانیمو بډاینه په بشپړه توګه ودرول شي"... العربیه، ۲۰۲۵/۶/۲۷).

۱۲- په پای کې د دې امت مصیبت په خپلو واکمنانو کې دی، ایران د برید له ګواښ سره مخ دی او هغه په ځان باندې د دفاع لپاره په برید کولو اقدام نه کوي، او برید له یهودو څخه د ځان د دفاع لپاره ترټولو غوره لار ده، بلکې هغه تر هغه وخته پورې چوپ پاتې کیږي چې تاسیسات یې ووهل شي او پوهان یې ووژل شي، بیا ځواب ورکول پیل کوي، او همداسې د امریکا د برید په اړه... بیا ټرمپ د اوربند اعلان کوي او یهود او ایران دواړه موافقه کوي... او له دې وروسته دا امریکا ده چې خبرې اترې اداره کوي او وړاندیزونه وړاندې کوي، او د "ایران د یورانیمو د بډاینې په بشپړه توګه بندول" په اړه وايي چې دا ثابت دی او د بحث وړ نه دی! او موږ خبرداری ورکوو چې دا جګړه د یهودو له دولت سره د هر ډول سولې یا د ایران د بې وسلې کیدو لامل نه شي... او اما د مسلمانانو په نورو هیوادونو کې واکمنان، په ځانګړې توګه هغه کسان چې د یهودو د دولت په شاوخوا کې دي، د دښمن الوتکې د دوی له سرونو څخه تیریږي او د مسلمانانو هیوادونه بمباروي او پرته له دې چې په دوی باندې ډزې وشي، په ډاډ سره بیرته ځي!! دوی د امریکا د ګوتو تر منځ دي ... دوی ناستې توجیه کوي او پولې مقدس کوي، او هیر کړي یې دي یا یې هیرولو ته اړولي چې د مسلمانانو هیوادونه یو دي، که د ځمکې په لرې برخه کې وي یا نږدې! او د مومنانو تسلیمیدل یو دي او جګړه یې یوه ده، سمه نه ده چې د دوی مذهبونه د دوی ترمنځ توپیر وکړي، ترڅو چې مسلمانان وي ... بې ګټې دي هغه څه چې دوی پکې دي دوی فکر کوي چې دوی په دې امریکا ته په تسلیمیدو سره ژغورل کیږي، او دوی نه پوهیږي چې امریکا به په دوی باندې تسلط ومومي او هغه وسلې به ترې واخلي چې د یهودو دولت ته ګواښ پیښولی شي، لکه څنګه چې په سوریه کې یې وکړل کله چې د یهودو دولت ته اجازه ورکړه چې د هغې نظامي تاسیسات له مینځه یوسي، او همداسې په ایران کې هم کوي، او بیا دوی په دنیا او اخرت کې له دې واکمنانو څخه کوچنیان وراث کوي ﴿سَيُصِيبُ الَّذِينَ أَجْرَمُوا صَغَارٌ عِنْدَ اللهِ وَعَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا كَانُوا يَمْكُرُونَ﴾ ایا دوی فکر کوي؟ او یا دوی ﴿صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُونَ﴾، ایا؟

ای مسلمانانو: تاسو وینئ او اورئ هغه څه چې ستاسو واکمنانو له تاسو سره د