ستاسو خلاصون نشته اې د سوډان خلکو
نه امنیت او نه سکون مګر د اسلامي نظام په سیوري کې
د تاریخ په اوږدو کې په سوډان کې د قبیلو ډیریدل د شخړو او جګړو لامل نه و، بلکې د دې لامل د استعماري هیوادونو او د هغوی د اجنټانو ترمنځ د سیاسي او نظامي شخړو زیاتوالی و، چې کروندې او نسلونه یې له منځه یوړل، په ځانګړې توګه وروسته له هغې چې هیواد یې وویشل او د فتنې تخمونه یې وکرل. قبیلوي او قومي جګړې لکه څنګه چې نن ورځ روانې دي او په بشپړه توګه لکه څنګه چې د جاهلیت په لومړیو ورځو کې پیښ شوي، له هغه وخته چې اسلام غیر حاضر شو او د هغه دولت ړنګ شو، خلک د جاهلیت احکامو ته وګرځیدل او د قبیلې په اساس یې جګړه کوله، کوم چې رسول الله صلی الله علیه وسلم منع کړی دی او په دې اړه یې ټینګار کړی دی، لکه څنګه چې هغه وفرمایل: «څوک چې د ړوند بیرغ لاندې جګړه کوي، قومیت ته بلنه ورکوي یا د قومیت لپاره غوسه کیږي، نو د هغه مرګ جاهلیت دی».
له همدې امله باید د سوډان خلک پوه شي چې موجوده سیاسي منځګړیتوب، چې له شعوري سیاسي فکر څخه بې برخې دی او له کافر لویدیځ سره تړلی دی، د بحرانونو او ستونزو لامل دی، د سیاسي قطبي کیدو په پایله کې چې په کرغیړن قبیلوي اساس ولاړ دی، چیرته چې پرله پسې حکومتونو قبیلې د خپلو شخړو لپاره د سونګ په توګه کارولې، نو دوی د ګوندونو په تګلارو عمل وکړ. قبیلوي قطبي کول، او هغه څه چې په دارفور کې پیښ شوي او روان دي د دې غوره بیلګه ده، دا هغه وخت دی چې ځینې قبیلې د وسله والو یاغي ډلو پلوي کوي، کوم چې حکومت په بدل کې د خپلو پلویانو قبیلو ته وسلې ورکوي او د یاغیانو په جګړه کې یې کاروي، او د دې تګلارې په اساس د سوډان په ټولو سیمو کې د پرله پسې حکومتونو چلند وکړ، کوم چې په ټولو سیمو کې د تاو تریخوالي او بې باورۍ فضا رامینځته کړه، تر دې چې ټول هیواد د باروتو ډک ډنډ شو چې په هره شیبه کې د چاودیدو وړ دی، په داسې حال کې چې په دې شخړه کې یوازینۍ بایلونکې او وحشیانه قبیلوي جګړه د هیواد خلک دي، نو دوی لاهم د خپلو وینو او ژوندونو په بدل کې ډیره بیه ورکوي، دوی له بده مرغه یوازې ارزانه وسایل دي چې د یو بل د وژلو لپاره کارول کیږي!
اسلام د مسلمان وینه ډیره لویه ګڼلې ده، نو الله سبحانه وتعالی فرمایي: ﴿او څوک چې یو مومن په قصدي توګه ووژني، نو د هغه بدله دوزخ ده چې تل به په هغه کې وي او الله به په هغه غضب وکړي او هغه به لعنت کړي او هغه ته به لوی عذاب تیار کړي﴾ او رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي: «د یو مومن ناحقه وژنه د الله لپاره د نړۍ له زوال څخه اسانه ده» او هم یې فرمایلي دي: «که دوه مسلمانان په خپلو تورو سره مخامخ شي، نو وژونکی او وژل شوی دواړه په اور کې دي» نو موږ د رسول الله صلی الله علیه وسلم له پیروۍ څخه چېرته یو؟ او موږ د الله عزوجل کتاب ته له رجوع کولو څخه چېرته یو چې فرمایي: ﴿اې خلکو! بېشکه موږ تاسو له یو نر او یوې ښځې پیدا کړی یاست او تاسو مو قبیلې او قومونه ګرځولي دي ترڅو یو بل سره وپېژنئ، بېشکه ستاسو تر ټولو عزتمن هغه څوک دی چې تر ټولو زیات پرهېزګار دی، بېشکه الله ښه پوه او خبر دی﴾؟ له همدې امله پر موږ لازم دي چې د خپلو وینو د پرله پسې بهیدو د بندولو او د الله او د هغه د رسول صلی الله علیه وسلم د حکمونو په تعقیب د کافر لویدیځ د پلان د بندولو لپاره هڅې وکړو، یعنې د اسلام په حاکمولو سره، ځکه قبیلوي جګړه به نه دریږي او نه به حالات ښه شي او نه به د بې ګناه خلکو په ژوند باندې لوبېدنه بنده شي، مګر اسلام ته په بیرته ستنیدو او له هغه سره په مخالفت کې هر څه په ماتولو سره.
خو اسلام یوازې په واک سره کیږي، یعنې په هغه دولت سره چې هغه پلي کوي او نړۍ ته یې د بلنې او جهاد په واسطه وړي، او هغه د نبوت په طریقه د دویم راشده خلافت دولت دی، نو په هغه کې حکومتداري یو مسؤلیت دی نه غنیمت، نو هغه د روغتیا، تعلیم، امنیت په برخه کې د پالنې دنده ترسره کوي او خلکو ته د کرنې او صنعت کولو توان ورکوي او د څړځایونو لارې پرانیزي ترڅو د کروندګرو او شپانو ترمنځ ټکر رامینځته نشي، نو هغه د سرغړونکو لاسونه له ځنډ پرته پرې کوي او د قانون څخه د سرغړونکو باندې د حدودو په پلي کولو سره د وژنې، سوځولو او لوټمارۍ ټول مظاهر پای ته رسوي.
د خلافت دولت یوازینی هغه دی چې د دې وړتیا لري چې خلک د یو لوی اسلام په اساس د یو واحد امت په توګه راټول کړي، نه د توکمپالنې، نه د قبیلې او نه د وطن پالنې پر بنسټ، ځکه چې دا د اسلام په احکامو او واک باندې روان دی، دا هغه واک دی چې مسلمانان یې سره یوځای کړل او په الله کې یې یو بل سره مینه وال وروڼه کړل، نو هغه عربي ابوبکر، حبشي بلال، فارسي سلمان، رومي صهیب، قرشي حمزه او انصاري معاذ سره یوځای کړل...
لوی اسلام یوازې د بشري تاریخ په اوږدو کې هغه دی چې بیلابیل قومونه، نژادونه او قبیلې یې په یو واحد امت کې سره راټول کړي، نو هغه په مدینه منوره کې بند نه و، بلکې په ټوله ټاپووزمه کې خپور شو او د اسلام د خپرولو لپاره اسلامي فتوحات ترسره شول، نو مسلمانانو عراق فتح کړ او هغه د عربو او فارسیانو څخه د عیسویانو، مزدکیانو او زردشتیانو ځای و، او دوی فارس فتح کړ او د هغه اوسیدونکي عجم، یهود او رومیان وو، او دوی شام فتح کړ او دا د رومیانو یوه سیمه وه چې د سوریې، ارمنستان، رومیانو او عربو لخوا میشته وه، او دوی شمالي افریقا د بربر سره فتح کړه، او دوی سند، خوارزم، سمرقند او اندلس فتح کړل، او دوی ټول هغه قومونه په یو امت کې سره راټول کړل، هیڅ توپیر نه و، نو د اسلام رڼا په لنډ وخت کې د نړۍ ګوټ ګوټ ته خپره شوه، ځکه چې د اسلام حکمونه د رعیت ته په بشري نظر کتلو ته اړتیا لري، نه په نژادي، فرقه يي یا مذهبي نظر، ځکه چې د اسلام احکام په ټولو باندې پلي شوي، نو ټول خلک د اسلامي دولت رعیت شول، د مسلمان او غیر مسلمان ترمنځ هیڅ توپیر نشته او هیڅوک بل ته ظلم نه کوي او که داسې وشي، نو اسلام د هغه مخه نیسي او هغه منع کوي، الله تعالی فرمایي: ﴿او د یوه قوم کینه تاسو د دې سبب نه شي چې تاسو بې انصافي وکړئ، انصاف وکړئ دا پرهیزګارۍ ته نږدې ده﴾ او د قضاوت په وړاندې ټول خلک مساوي دي، او د حکومت نظام د دولت د برخو ترمنځ په یووالي حکم کوي، لکه څنګه چې دا د هر ولایت د اړتیاوو د تضمین حکم کوي پرته له دې چې بیت المال ته د هغه واردات په پام کې ونیسي، کوم چې د دولت د ټولو ولایتونو د خلکو ترمنځ یوځای کیدل حتمي کوي.
له همدې امله په هر مسلمان نارینه او ښځینه باندې واجبه ده چې د دې لوی غایب فرض د قیام لپاره کار وکړي، د نبوت په طریقه د راشده خلافت ماڼۍ. ﴿بېشکه دا ستاسو امت یو واحد امت دی او زه ستاسو رب یم، نو زما عبادت وکړئ﴾.
#د_سوډان_بحران #SudanCrisis
دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده
رنا مصطفی
