د همت خاوندان خپل مسؤلیت ترسره کولو ته هڅول
د همت خاوندان خپل مسؤلیت ترسره کولو ته هڅول

الله تعالی فرمایي: ﴿وَ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِكُلِّ شَيْءٍ﴾، دا الهي بیان دا تاکید کوي چې اسلام یوازې یو روحاني نصیحت نه دی، بلکې د ژوند لپاره یو جامع نظام دی، داسې ټینګ عقیده راوړې چې عقل قانع کوي او زړه ته ډاډ ورکوي، او داسې احکام چې د انسان ژوند په ټولو چارو کې تنظیموي: په حکومت، اقتصاد، ټولنه، سیاست، تعلیم او نړیوالو اړیکو کې ... دا یو رښتینی دین دی، ځکه چې دا د الله له خوا راغلی، او پر یوه ټینګ بنسټ ولاړ دی، هغه اسلامي عقیده ده چې نظام ترې راټوکېږي، نو انسان ورسره په فکري توګه تړاو لري، له قناعت سره، نه له تقلید او نه له احساساتو سره، دا له سالم فطرت سره سمون لري او عقل ته خطاب کوي، له همدې امله هغه څوک چې په شعوري توګه ایمان راوړي، پرته له دې بل څه نشي کولی چې هغه (اسلام) پورته کړي، بلنه ورته ورکړي او د هغه د ښکاره کولو او پلي کولو لپاره مبارزه وکړي،

0:00 0:00
Speed:
October 28, 2025

د همت خاوندان خپل مسؤلیت ترسره کولو ته هڅول

د همت خاوندان خپل مسؤلیت ترسره کولو ته هڅول

الله تعالی فرمایي: ﴿وَ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِكُلِّ شَيْءٍ﴾، دا الهي بیان دا تاکید کوي چې اسلام یوازې یو روحاني نصیحت نه دی، بلکې د ژوند لپاره یو جامع نظام دی، داسې ټینګ عقیده راوړې چې عقل قانع کوي او زړه ته ډاډ ورکوي، او داسې احکام چې د انسان ژوند په ټولو چارو کې تنظیموي: په حکومت، اقتصاد، ټولنه، سیاست، تعلیم او نړیوالو اړیکو کې ... دا یو رښتینی دین دی، ځکه چې دا د الله له خوا راغلی، او پر یوه ټینګ بنسټ ولاړ دی، هغه اسلامي عقیده ده چې نظام ترې راټوکېږي، نو انسان ورسره په فکري توګه تړاو لري، له قناعت سره، نه له تقلید او نه له احساساتو سره، دا له سالم فطرت سره سمون لري او عقل ته خطاب کوي، له همدې امله هغه څوک چې په شعوري توګه ایمان راوړي، پرته له دې بل څه نشي کولی چې هغه (اسلام) پورته کړي، بلنه ورته ورکړي او د هغه د ښکاره کولو او پلي کولو لپاره مبارزه وکړي، نو د اسلام پورته کول شرعي وجیبه او لویه فرضه ده، الله تعالی فرمایي: ﴿وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ﴾، ایا موږ د هغه څه پیروي کړې چې الله تعالی موږ ته امر کړی دی، په ځانګړې توګه دا چې موږ ځانونه د یوې سترې امانت دارۍ لپاره وقف کړي دي او دا ظالمانه واقعیت د راشده خلافت په قیام سره بدل کړو؟

ای وروڼو: بېشکه موږ یوه ستره امانت داري په غاړه لرو، هغه د دعوت امانت دی، د اسلام پورته کول ترڅو د ژوند په واقعیت کې دین قائم شي، او دا د رسولانو امانت دی، او زموږ د نبي او حبیب محمد ﷺ میراث دی، او الله به له موږ څخه د هغه څه په اړه پوښتنه وکړي چې موږ ته یې سپارلي دي، نو راځئ د هغه ورځې لپاره کار وکړو چې نه مال ګټه رسوي او نه زامن، مګر هغه څوک چې الله ته په سالم زړه سره راشي. هو، ای وروڼو، نن ورځ عمل دی او حساب نشته، او سبا ورځ حساب دی او عمل نشته؛ نن ورځ له موږ څخه پوښتنه کېږي: ایا موږ د خپل رب پیغام رسولی دی؟ ایا موږ د بدلون هغه شرعي لاره غوره کړې ده لکه څنګه چې الله تعالی موږ ته امر کړی دی؟ ایا موږ په اصولو باندې پرته له نرمښت او شاتګ څخه ټینګ ولاړ یو؟ نو هر څه فاني دي، او ټوله بادشاهي زوال مومي، او واکمني له منځه تلونکې ده. ﴿وَيَبْقَى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ﴾.

ای قدرمنو: ستاسو په اند د قیامت په ورځ څه ډول حالت وي؟! هغه سخته ورځ، هغه ورځ چې هره تی رودونکې ښځه له هغه څه بې خبره شي چې هغې تی ورکړی دی، او هره حامله خپله حمل واچوي، او روحونه حیران شي او سترګې وژاړي، دا د کړاو، ذلت او لویې ویرې حالت دی، له دې څخه یوازې هغه عمل خلاصون ورکوي چې خالص وي او د الله له امر سره سم وي. رسول الله ﷺ فرمایلي: «الْكَيِّسُ مَنْ دَانَ نَفْسَهُ وَعَمِلَ لِمَا بَعْدَ الْمَوْتِ، وَالْعَاجِزُ مَنْ أَتْبَعَ نَفْسَهُ هَوَاهَا وَتَمَنَّى عَلَى اللَّهِ».

نو ای د دعوت وړونکو، ای هغو کسانو چې الله تاسو ته په ځمکه کې د خپلو سرتیرو په توګه کیدل خوښ کړي دي: هغه صالح او سم عمل وکړئ، لکه څنګه چې الله غوښتي دي نه لکه څنګه چې خواهشات یې ویني او یا ګټې یې حکم کوي. په لاره ټینګ اوسئ، نیت خالص کړئ، او په فکر او طریقه ټینګ ودریږئ، او صبر وکړئ لکه څنګه چې د رسولانو له منځه اولوالعزمو صبر وکړ.

نو راځئ ای وروڼو له هغو کسانو څخه واوسو چې داسې نښه پریږدي چې نه محو کېږي، له هغو کسانو څخه واوسو چې په خپلو وینو او کلمو سره د خلافت او نصرت لاره لیکي، ځکه چې دا لاره که څه هم اوږده وي، د عزت او تل پاتې والي لاره ده، نو راځئ هوډ ټینګ کړو، او د لویې محکمې ورځې لپاره ځانونه تیار کړو، ځکه چې دعوت اواز کوي، او نصرت نږدې دی، او امت له موږ څخه ډیر څه تمه لري.

ای وروڼو، ای د دعوت وړونکو: د ابوذر هغه وینا واورئ چې په اثر کې راغلې ده: "کشتۍ نوې کړئ ځکه چې سمندر ژور دی، او توښه زیاته کړئ ځکه چې سفر اوږد دی، او عمل خالص کړئ ځکه چې کره کتونکی بصیرت لري، او بار سپک کړئ ځکه چې لار سخته ده"، هو، سمندر ژور دی، او فتنې راپورته کېږي، او خلک په ناڅرګند حالت کې دي، خو تاسو د خپل رب له خوا په رڼا کې یاست، نو خپله کشتۍ ټینګه او د ایمان په رسۍ کلکه وتړئ، او په هغې باندې یوازې خالص عمل بار کړئ، ځکه چې تله دقیقه ده، او کره کتونکی بصیرت لري.

راځئ د لوړو همتونو خاوندان واوسو، په کم باندې راضي نه شو، او په حق باندې معامله ونه کړو، او آرامۍ ته تکیه ونه کړو، ځکه چې د همت خاوند هغه څوک دی چې خپل ځان یې الله ته خرڅ کړی ترڅو د هغه دین قائم کړي، په خلافت کې د الله وعده ویني چې هیڅ شک پکې نشته، او پوهېږي چې نصرت له صبر سره دی، او پایله د متقیانو لپاره ده.

الله تعالی فرمایي: ﴿إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ﴾ نو هغه څوک چې الله نصرت ورکړي نو هیڅ غالب نشته، او هغه څوک چې الله ذلیل کړي نو څنګه به هغه بریالی شي؟! بېشکه زموږ په مخ کې یو امت دی چې د بدلون په تمه دی، زموږ په مخ کې په غزه کې وینې اواز کوي، او د مسجد اقصی چیغې مرسته غواړي، او خیانت له هرې خوا هیوادونه راګرځوي، نو ایا موږ د حق لپاره پاڅېدلي یو، په باطل باندې مو چیغې وهلي دي، او د الله د دین د نصرت لپاره حرکت کړی دی؟! نو راځئ د حسن بصري خبره په یاد ولرو: "دنیا درې ورځې دي: پرون له هغه څه سره چې پکې وو لاړ، او سبا ته ښایي ته ونه رسېږې، او نن ستا لپاره ده نو پکې عمل وکړه". هو نن زموږ ورځ ده، نو راځئ پکې عمل وکړو، او د خپل عمر له پاتې برخې څخه ګټه واخلو، راځئ عمل وکړو ځکه چې موږ د خپل نبي په لاره روان یو، او الله د هغه چا اجر نه ضایع کوي چې ښه عمل کوي.

ای وروڼو ای د دعوت وړونکو: هو، زموږ دعوت د سپېدې غوندې سپین او خالص دی، هیڅ ګرد پکې نشته، او هیڅ عیب پکې نشته، زموږ دعوت په تعصب ولاړ نه دی، او نه یې د نسب یا ګټې یا جغرافیا یا دنیاوي ګټو اړیکې سره تړلي دي، بلکې زموږ اړیکه عقیده ده، او زموږ اصل اسلام دی، او زموږ پیل د الله سبحانه وتعالی رضا ده یوازې، هیڅ شریک ورسره نشته. «كُونُوا عِبَادَ اللهِ إِخْوَاناً» دا زموږ د رسول ﷺ وصیت دی، او موږ هیله لرو چې له هغو کسانو څخه واوسو چې دا معنی پکې تحقق مومي، نو اسلام د انصارو او مهاجرینو ترمنځ ورورولي قایمه کړه، او دوی د قربانۍ او ایثار تر ټولو لویې نمونې وې.

ای وروڼو: د دعوت پورته کول دنده یا فکري تفریح نه ده، بلکې دا د پیغمبرانو او رسولانو کار دی، او د دوی د لارې میراث دی، او په خپلو پلونو باندې تلل دي، نو دا یو ستر ویاړ او لوی مسؤلیت دی. رسول الله ﷺ فرمایلي: «لَأَنْ يَهْدِيَ اللَّهُ بِكَ رَجُلاً خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ»، نو نن ورځ څومره خلک هدایت ته اړتیا لري؟ او څومره مظلومان زموږ په لاسونو د خلاصون په تمه دي؟! نو ایا موږ په دې راضي یو چې بې هدفه ژوند وکړو؟ په ژوند کې یوه اضافي شمېره واوسو؟! زموږ عمرونه تیر شي او له موږ څخه پوښتنه وشي: د خپل دین او امت لپاره مو څه کړي دي؟!

نه والله، نو راځئ له مخکښانو، نوښتګرو، له هغو کسانو څخه واوسو چې نښه پریږدي نه فریاد، او جوړوي نه انتظار باسي.

الله تعالی فرمایي: ﴿قُلْ هَٰذِهِ سَبِيلِي أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ﴾، نو دا یوه واضحه لاره ده، په بصیرت سره، هیڅ ابهام او شک پکې نشته، د دین قایمولو ته بلنه، او د الله سبحانه وتعالی د خلافت په اړه وعده د نبوت په منهج مطابق رښتیا کول دي.

ای وروڼو: موږ له هغو کسانو څخه نه یو چې یوازې د خوړلو او څښلو لپاره ژوند کوي، بلکې موږ د رسالت امت یو، د رهبرۍ امت یو، د هدایت امت یو. نو راځئ غوره کړو چې د عمر، سعد، صلاح الدین او خالد په څېر واوسو... هغه کسان چې د تاریخ بهیر یې بدل کړ، خپلې نښې یې رڼا، خپل سیرت یې عطر، او خپل اثر یې شاهد پریښود.

نو ای هغه چا چې دا خبرې اورې، د خپل رب له لوري د مغفرت لپاره بیړه وکړه او بې همته کوونکو ته مه ګوره، او په شورماشور جوړونکو باندې ځان مه مشغولوه، بلکې د امید یوه لمبه اوسه، د هدایت رڼا اوسه، او د اسلام په لویه ماڼۍ کې یوه خښته اوسه. رسول الله ﷺ فرمایلي: «إِذَا مَاتَ ابْنُ آدَمَ انْقَطَعَ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثٍ: صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ» (مسلم روایت کړی). او دا حدیث موږ ته یادونه کوي چې د انسان له مرګ وروسته هغه څه پاتې کېږي چې هغه په خپل ژوند کې د ګټور اثر او نیکو اعمالو څخه وړاندې کړي دي، نو دنیا د اخرت لپاره کرونده ده، او هغه څه چې نن یې کروو سبا به یې ثمره ترلاسه کړو. نو راځئ هڅه وکړو چې له هغو کسانو څخه واوسو چې په امت کې ګټور علم پریږدي، او یو مبارک دعوت چې راتلونکي نسلونه ترې ګټه واخلي، او صالح اولاد چې د حق لارې ته دوام ورکړي، نو دا هغه رښتینې پانګونه ده چې هیڅکله تاوان نه کوي.

اللهم موږ له هغو کسانو څخه وګرځوې چې خبره اوري نو غوره یې مني، اللهم موږ له هغو کسانو څخه وګرځوې چې ستا بلنې ته ځواب وايي، او ستا د دین قایمولو لپاره کار کوي، او تر هغه وخته پورې ثابت قدم پاتې کېږي ترڅو چې په خپلو سترګو نصرت وویني او یا له تا سره مخامخ شي او ته له دوی څخه راضي یې. آمین.

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره لیکل شوې ده

عبدالمحمود العامري – د یمن ولایت

More from null

په نومونو مه غوليږئ، ځکه عبرت په دریځونو کې دی نه په نسبونو کې

په نومونو مه غوليږئ، ځکه عبرت په دریځونو کې دی نه په نسبونو کې

هر کله چې موږ ته یو "نوی سمبول" وړاندې کیږي چې مسلمانی ریښې یا ختیځي بڼې لري، ډیری مسلمانان خوشحالیږي، او په داسې کافر نظام کې د "سیاسي نمایندګۍ" په نامه په یو وهم باندې هیلې جوړیږي چې اسلام د حکومت، عقیدې او شریعت په توګه نه مني.

موږ ټول هغه سخته خوشحالي یادوو چې په 2008 کې د اوباما په بریا سره د ډیری خلکو په احساساتو کې خپره شوه. هغه د کینیا زوی دی او یو مسلمان پلار لري! دلته ځینو فکر کاوه چې اسلام او مسلمانان د امریکایی نفوذ ته نږدې شوي، مګر اوباما د مسلمانانو لپاره ترټولو زیات ځورونکي ولسمشرانو څخه و، هغه لیبیا ویجاړه کړه، د سوریې په ناورین کې یې مرسته وکړه، او د خپلو الوتکو او سرتیرو سره یې افغانستان او عراق ته اور واچاوه، بلکې د خپلو وسیلو له لارې په یمن کې د وینو تویونکی و او د هغه دوره د امت په وړاندې د سیستماتیکې دښمنۍ دوام و.

نن ورځ دا صحنه تکراریږي، مګر په نویو نومونو سره. ځکه چې زوهران ممداني ته د یو مسلمان، مهاجر او ځوان په توګه ډیره پاملرنه کیږي، لکه څنګه چې هغه ژغورونکی وي! مګر لږ خلک د هغه سیاسي او فکري دریځونو ته ګوري. دا سړی د همجنس بازانو د سختو پلویانو څخه دی، د دوی په فعالیتونو کې برخه اخلي، او د دوی انحراف د بشري حقونو په توګه ګڼي!

دا څه ډول شرم دی چې خلک په هغه باندې هیلې لري؟! ایا دا د هماغه سیاسي او فکري ناکامۍ تکرار نه و چې امت پکې څو ځله ښکیل شوی دی؟! هو، ځکه چې دا په شکل سره ازمویل کیږي نه په جوهر سره! دا په موسکا سره غولیږي، او په عقیدې سره نه بلکې په احساساتو سره، په نومونو سره نه بلکې په مفاهیمو سره، او په سمبولونو سره نه بلکې په اصولو سره معامله کوي!

په شکلونو او نومونو باندې دا ډول لیوالتیا د مشروع سیاسي پوهاوي د نشتوالي پایله ده، ځکه چې اسلام په اصل، نوم یا نژاد نه اندازه کیږي، بلکې په بشپړ ډول د اسلام اصولو ته په ژمنتیا سره؛ د نظام، عقیدې او شریعت په توګه. او د هغه مسلمان لپاره هیڅ ارزښت نشته چې په اسلام حکومت نه کوي او نه یې نصرت کوي، بلکې کافر پانګوال نظام ته غاړه ږدي، او د "آزادۍ" په نوم کفر او انحراف ته توجیه ورکوي.

او ټول هغه مسلمانان دې پوه شي چې د هغه په ​​بریا خوشحاله شول او فکر یې کاوه چې دا د خیر تخم یا د پاڅون پیل دی، چې پاڅون د کفر له نظامونو څخه نه کیږي، نه د هغوی په وسایلو سره، نه د دوی د رایې ورکولو د صندوقونو له لارې، او نه د هغوی د اساسي قوانینو تر چت لاندې.

څوک چې ځان د دیموکراتیک نظام له لارې وړاندې کوي، د خپلو قوانینو د احترام قسم خوري، بیا د جنسي انحراف څخه دفاع کوي او هغه لمانځي، او هغه څه ته بلنه ورکوي چې خدای غصه کوي، هغه د اسلام نصرت کوونکی او د امت لپاره امید نه دی، بلکې د ښایسته کولو او نرمولو وسیله ده، او یو جعلي استازیتوب دی چې هیڅ ګټه نه رسوي.

په لویدیځ کې د ځینو هغو شخصیتونو لپاره چې اسلامي نومونه لري سیاسي بریاوې بلل کیږي، یوازې هغه ټوټې دي چې امت ته د تسکین په توګه وړاندې کیږي، ترڅو ورته وویل شي: وګورئ، زموږ د نظامونو له لارې بدلون ممکن دی.

 د دې "استازیتوب" حقیقت څه دی؟

لویدیځ د اسلام لپاره د حکومت دروازې نه خلاصوي، بلکې یوازې د هغو کسانو لپاره یې خلاصوي چې د دوی په ارزښتونو او افکارو کې ورسره یوځای کیږي. او هرڅوک چې د دوی نظام ته ننوځي باید د دوی اساسي قانون او وضعي قوانین ومني، او د اسلام له حکم څخه انکار وکړي، که هغه په دې راضي شي، هغه یو منل شوی ماډل کیږي، مګر ریښتینی مسلمان د دوی په وړاندې له خپلو ریښو څخه رد دی.

زهران ممداني څوک دی؟ او ولې دا وهم جوړیږي؟

هغه یو داسې شخص دی چې یو مسلمان نوم لري، مګر د اسلام د فطرت سره په بشپړه توګه مخالف یو منحرف اجنډا غوره کوي، د همجنس بازانو څخه ملاتړ کوي، او هغه څه ته وده ورکوي چې د "دوی حقونه" بلل کیږي، او هغه د دې څرګنده بیلګه ده چې څنګه لویدیځ خپل ماډلونه جوړوي: په نوم مسلمان، په عمل کې سیکولر، د لویدیځ لیبرال اجنډا ته خدمت کوي نور څه نه. بلکې د دې لپاره چې امت له خپلې اصلي لارې مشغول کړي، نو د دې پر ځای چې د اسلام او خلافت د دولت غوښتنه وکړي، د کفر په نظامونو کې د پارلماني څوکیو او پوستونو په اړه اندیښمن شي! او د دې پر ځای چې د فلسطین د آزادولو لپاره مخه کړي، د هغو کسانو په تمه دي چې د امریکا له کانګرس یا د اروپا له پارلمان څخه "د غزې دفاع" وکړي!

د دې حقیقت دا دی چې دا د ریښتیني بدلون د لارې تحریف دی، کوم چې د نبوت په طريقه د راشده خلافت تاسیس دی، چې د اسلام بیرغ اوچتوي، د خدای شریعت پلي کوي، او امت د یو خلیفه تر شا متحد کوي چې د هغه تر شا جنګیږي او له هغه څخه وېره کیږي.

نو په نومونو مه غولیږئ، او په هغه چا مه خوشحالیږئ چې تاسو ته په ظاهره منسوب وي او په محتوا کې ستاسو سره مخالفت لري، ځکه چې هرڅوک چې د سعید، علي یا زهران نوم لري زموږ د نبي محمد ﷺ په لاره نه دی.

او پوه شئ چې بدلون د کفر له پارلمانونو څخه نه راځي، بلکې د امت له لښکرو څخه راځي چې وخت یې رارسیدلی چې حرکت وکړي، او د هغوی له پوهو ځوانانو څخه چې شپه او ورځ د لویدیځ او د هغه د ملاتړو او په اسلامي او مسلمانو هیوادونو کې د خاینو پیروانو په سرونو د میز د اړولو لپاره کار کوي.

مسلمانان د دیموکراسۍ په ټاکنو او نه د لویدیځ د صندوقونو له لارې نه پاڅیږي، بلکې د اسلامي عقیدې پر بنسټ په ریښتیني پاڅون سره، د راشده خلافت د دولت په تاسیس سره چې اسلام ته خپل مقام بیرته ورکوي، مسلمانانو ته عزت ورکوي، او د دیموکراسۍ وهمونه ماتوي.

په نومونو مه غولیږئ، او خپلې هیلې په کفر په نظامونو کې په افرادو مه ځړئ، بلکې خپلې لویې پروژې ته وګرځئ: د اسلامي ژوند بیا پیل، دا یوازې د عزت، بریا او واک لار ده.

صحنه د پخوانیو غمونو یو سپکاوی تکرار دی: جعلي سمبولونه، لویدیځو نظامونو ته وفاداري، او د اسلام له لارې څخه انحراف. او هر څوک چې دې لارې ته لاسونه پړکوي، هغه امت ګمراه کوي. نو د خلافت پروژې ته راوګرځئ، او د اسلام دښمنانو ته اجازه مه ورکوئ چې ستاسو مشران او استازي جوړ کړي. عزت د دیموکراسۍ په چوکیو کې نه دی، بلکې د خلافت په تخت کې دی چې حزب التحریر ورته کار کوي او امت د دې فکري او سیاسي انحطاط څخه خبرداری ورکوي. موږ ته پرته د خلافت له دولت څخه بله خلاصی نشته، کوم چې اجازه نه ورکوي چې مسلمانان د هغه چا لخوا اداره شي چې د اسلام څخه پرته په بل دین باور لري، نه د هغه چا لخوا چې انحراف او ګمراهۍ ته جواز ورکوي، او نه د هغه چا لخوا چې خلکو ته د خدای له نازل شوي پرته بل څه قانون کوي.

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده

عبدالمحمود العامري – د یمن ولایت

مصر د حکومتي شعارونو او تریخ واقعیت ترمنځ - د بې وزلۍ، او سرمایه دارۍ سیاستونو په اړه بشپړ حقیقت

مصر د حکومتي شعارونو او تریخ واقعیت ترمنځ

د بې وزلۍ، او سرمایه دارۍ سیاستونو په اړه بشپړ حقیقت

د الاهرام ویب پاڼې د ۲۰۲۵ کال د نومبر په ۴مه نېټه د سه شنبې په ورځ خبر ورکړ چې د مصر لومړي وزیر د قطر په پلازمېنه دوحه کې د ټولنیزې پراختیا په دویمه نړیواله غونډه کې د ولسمشر په استازیتوب په خپله وینا کې وویل چې مصر په خپلو ټولو بڼو او اړخونو کې د بې وزلۍ د له منځه وړلو لپاره یوه هر اړخیزه تګلاره پلي کوي، چې "څو اړخیزه بې وزلي" هم پکې شامله ده.

له کلونو راهیسې، په مصر کې هېڅ رسمي وینا داسې عبارتونه نه لري لکه "د بې وزلۍ د له منځه وړلو لپاره هر اړخیزه تګلاره" او "د مصر اقتصاد لپاره حقیقي پیل". چارواکي دا شعارونه په کنفرانسونو او غونډو کې تکراروي، چې د پانګونې پروژو، هوټلونو او تفریحي ځایونو ځلیدونکي انځورونه هم ورسره مل وي. خو واقعیت، لکه څنګه چې نړیوال راپورونه یې شاهدي ورکوي، بالکل توپیر لري. په مصر کې بې وزلي لا هم یوه پخه، بلکې مخ په زیاتیدونکې پدیده ده، سره له دې چې حکومت په پرله پسې توګه د ښه والي او پرمختګ ژمنه کوي.

د یونیسف، ایسکوا او د خوړو نړیوال پروګرام د ۲۰۲۴ او ۲۰۲۵ کلونو د راپورونو له مخې، نږدې یو له پنځو مصریانو څخه په څو اړخیزه بې وزلۍ کې ژوند کوي، په دې مانا چې دوی د ژوند له بنسټیزو اړخونو لکه تعلیم، روغتیا، کور، کار او خدماتو څخه بې برخې دي. همدارنګه، معلومات دا تاییدوي چې له ۴۹٪ څخه زیاتې کورنۍ د کافي خوړو په ترلاسه کولو کې له ستونزو سره مخ دي، دا یو ټکان ورکوونکی شمېر دی چې د ژوند د بحران ژورتیا منعکس کوي.

خو مالي بې وزلي، یعنې د ژوند د لګښتونو په پرتله د عاید کموالی، په تېزۍ سره زیات شوی، چې د انفلاسیون د پرله پسې څپو له امله د خلکو معاشونه، هڅې او سپما له منځه تللي دي، تر دې چې د مصریانو لویه برخه د دایمي کار کولو سره سره د مالي بې وزلۍ تر کرښې لاندې ده.

په داسې حال کې چې حکومت د "تکافل او کرامه" او "حياة كريمة" په څېر نوښتونو په اړه خبرې کوي، نړیوالې شمېرې ښيي چې دې پروګرامونو د بې وزلۍ جوړښت په بنسټیزه توګه نه دی بدل کړی، بلکې یوازې د لنډمهاله ارام بښونکو په څېر دي، لکه څاڅکي چې په دښته کې توی شي. د مصر کلیوالي سیمې چې د نفوس نیمایي برخه پکې ژوند کوي، لا هم د خدماتو د کمښت، د وړ کار د نشتوالي او د زیربناوو د خرابوالي له امله کړېږي. د ایسکوا راپور ټینګار کوي چې په کلیو کې بې برخېتوب په ښارونو کې څو چنده زیات دی، چې دا د شتمنۍ د ناسم ویش او پرله پسې بې پامۍ ښکارندویي کوي.

کله چې لومړی وزیر د هیواد له زوی څخه مننه کوي "چا چې له حکومت سره د اقتصادي سمون اقدامات زغملي"، نو په حقیقت کې هغه د هغو سیاستونو له امله د رښتینې کړاو شتون مني. خو دا اعتراف د کړنلارې د بدلون لامل نه ګرځي، بلکې د هماغې سرمایه دارۍ په لاره کې د لا زیات تګ لامل کیږي چې دا بحران یې رامنځته کړی دی.

هغه تش په نامه اصلاحات چې په ۲۰۱۶ کال کې د "تعویم" پروګرام، د سبسایډي د زیاتوالي او د مالیاتو د زیاتوالي سره پیل شول، اصلاح نه وه، بلکې د پورونو او کسر لګښت په بې وزلو بارول وو. په داسې حال کې چې چارواکي د "پیل" په اړه خبرې کوي، سترې پانګونې د لوکسو املاکو او سیاحتي پروژو په لور روانې دي چې د پانګوالو خدمت کوي، په داسې حال کې چې میلیونونه ځوانان د کار یا هستوګنې لپاره فرصتونه نه مومي. بلکې ډیری دا پروژې، لکه په مطروح کې د علم الروم سیمه چې پانګونه یې ۲۹ میلیارده ډالره اټکل شوې، د بهرنیو سرمایه دارۍ شراکتونه دي چې ځمکې او شتمنۍ ترلاسه کوي او هغه د پانګوالو لپاره د ګټې سرچینې ته بدلوي، نه د خلکو لپاره د رزق سرچینې ته.

نظام ځکه نه ناکامېږي چې فاسد دی، بلکې ځکه چې په یوه باطله فکري بنسټ روان دی چې هغه سرمایه داري نظام دی، کوم چې پیسې د دولت د ټولو سیاستونو محور ګرځوي. سرمایه داري په مطلقه توګه د مالکیت په ازادۍ ولاړه ده او اجازه ورکوي چې شتمني د هغه لږ شمېر خلکو په لاس کې راټوله شي چې د تولید وسیلې لري، په داسې حال کې چې اکثریت د مالیاتو، بیو او عمومي پورونو بار په غاړه اخلي.

له همدې امله، هغه څه چې د "ټولنیزې ساتنې پروګرامونه" بلل کیږي، یوازې د سرمایه دارۍ د وحشي څېرې د ښکلا کولو هڅه ده، او د یوه ظالم نظام عمر اوږدوي چې د بډایانو خیال ساتي او له بې وزلو څخه پیسې اخلي. د ناروغۍ د اصل په درملنې پر ځای؛ یعنې د شتمنۍ انحصار او په نړیوالو بنسټونو باندې د اقتصاد انحصار، یوازې د نقدي مرستو په ویش باندې بسنه کیږي، چې نه بې وزلي له منځه وړي او نه عزت ساتي.

سرپرستي په رعیت باندې د حاکم احسان نه دی، بلکې شرعي وجیبه ده، او هغه مسؤلیت دی چې الله تعالی به په دنیا او آخرت کې ترې پوښتنه کوي. هغه څه چې نن ورځ روان دي، د خلکو چارو ته قصدي بې پامي ده، او د پیسو نړیوال صندوق او نړیوال بانک څخه د مشروطو پورونو په ګټه د سرپرستۍ له وجیبې څخه لاس اخیستل دي.

دولت د بې وزله او بهرني پور ورکوونکي ترمنځ منځګړی ګرځېدلی، مالیات وضع کوي، سبسایډي کموي او عامه شتمنۍ پلوري ترڅو هغه لوی کسر ډک کړي چې پخپله سرمایه داري نظام جوړ کړی دی. په دې ټولو کې هغه شرعي مفاهیم غیر حاضر دي چې اقتصاد تنظیموي، لکه د سود حرامول، د عامو شتمنیو د افرادو لخوا د مالکیت منع کول، او د مسلمانانو له بیت المال څخه په رعیت باندې د نفقه کولو وجوب.

اسلام یو بشپړ اقتصادي نظام وړاندې کړی چې بې وزلي له خپلو ریښو څخه له منځه وړي، نه یوازې د نقدي مرستو یا ښکلاکوونکو پروژو سره. دا نظام په ثابتو شرعي بنسټونو ولاړ دی، چې تر ټولو مهم یې دا دي:

۱- د سود او سودي پورونو حرامول چې دولت سره تړلي او منابع یې له منځه وړي، د سود په له منځه تلو سره له نړیوالو بنسټونو څخه د اقتصاد انحصار له منځه ځي، او د امت مالي خپلواکي بېرته راګرځول کېږي.

۲- د ملکیتونو درې ډوله کول:

شخصي ملکیت: لکه کورونه، هټۍ او شخصي کروندې...

عامه ملکیت: په دې کې لویې شتمنۍ شاملې دي لکه تېل، ګاز، منرالونه او اوبه...

د دولت ملکیت: لکه د فیء ځمکې، رکاز او خراج...

په دې وېش سره عدالت ټینګېږي، ځکه چې لږ شمېر خلکو ته د امت د منابعو د انحصار کولو اجازه نه ورکول کېږي.

۳- د رعیت د هر فرد لپاره د کفایت ضمانت: دولت په خپله سرپرستۍ کې د هر انسان لپاره د خوراک، جامو او کور په څېر بنسټیزو اړتیاوو ضمانت کوي، که چیرې هغه د کار کولو توان ونلري، نو د بیت المال په هغه باندې نفقه کول واجب دي.

۴- زکات او لازمي نفقه: زکات احسان نه دی، بلکې فریضه ده، دولت یې راټولوي او د خپلو شرعي مصرفونو لپاره یې بې وزلو، مسکینانو او پورمندانو ته مصرفوي. دا د وېش یوه اغېزمنه وسیله ده چې پیسې په ټولنه کې د ژوند دورې ته بېرته راګرځوي.

د تولیدي کار هڅولو او د استحصال منع کولو، او په ریښتینو ګټورو پروژو کې د منابعو پانګونې ته هڅولو سره، لکه درنې او نظامي صنعتونه نه په قمار او لوکسو املاکو او فرضي پروژو کې. د دې تر څنګ د بیو تنظیم د حقیقي عرضې او تقاضا سره نه د احتکار او نه د تعویم سره.

یوازې د نبوت په منهج خلافت دی چې د دې احکامو په عملي کولو قادر دی، ځکه چې هغه د اسلامي عقیدې پر بنسټ جوړ شوی، او موخه یې د خلکو د چارو پالنه ده نه د هغوی د پیسو راټولول. د خلافت په سیوري کې، نه سود شته او نه مشروطه پورونه، او نه پردیو ته د عامو شتمنیو پلورل شته، بلکې منابع د امت د ګټو د ترلاسه کولو په موخه اداره کیږي، او بیت المال د دولتي منابعو، خراج، انفال او عامه ملکیت څخه د روغتیايي پاملرنې، تعلیم او عامه اسانتیاوو د تمویل مسؤلیت په غاړه اخلي.

خو د بې وزلو بنسټیزې اړتیاوې د هر فرد په توګه تضمین کیږي، نه د لنډمهاله صدقاتو له لارې بلکې د یوه تضمین شوي شرعي حق په توګه. له همدې امله په اسلام کې د بې وزلۍ سره مبارزه یو سیاسي شعار نه دی، بلکې د ژوند یو بشپړ نظام دی چې عدالت قایموي او ظلم منع کوي او شتمني خپلو مالکینو ته بېرته سپاري.

د رسمي وینا او ژوندي واقعیت ترمنځ لویه فاصله ده چې له هیچا څخه پټه نه ده. په داسې حال کې چې حکومت د خپلو "ستر" پروژو او "حقیقي پیل" په اړه سندرې وايي، میلیونونه مصریان د بې وزلۍ تر کرښې لاندې ژوند کوي، د لوړې بیې، بې روزګارۍ او د امید نشتوالي څخه کړېږي. حقیقت دا دی چې دا کړاو به تر هغه وخته پورې له منځه لاړ نشي تر څو چې مصر د سرمایه دارۍ په لاره روان وي، خپل اقتصاد سود خورو ته سپاري او د نړیوالو بنسټونو سیاستونو ته غاړه ږدي.

د مصر کړکېچونه او ستونزې انساني ستونزې دي نه مادي، او هغه شرعي احکام ورسره تړلي دي چې د اسلام پر بنسټ یې د چلند او درملنې څرنګوالی څرګندوي، او حل لارې د سترګو پټولو په پرتله اسانه دي، مګر هغه باوري ادارې ته اړتیا لري چې آزاده اراده ولري او وغواړي په سمه لاره ولاړ شي او په ریښتیا سره د مصر او د هغې د خلکو لپاره ښه وغواړي، او بیا دا اداره باید ټول هغه قراردادونه بیاکتنه کړي چې پخوا شوي او د ټولو هغو شرکتونو سره کیږي چې د هیواد شتمنۍ انحصاروي او څه چې د هغې عامه ملکیت دی، په ځانګړې توګه د ګاز، تېلو، سرو زرو او نورو منرالونو او شتمنیو د سپړلو شرکتونه، او دا ټول شرکتونه وباسي ځکه چې دوی په اصل کې استعماري شرکتونه دي چې د هیواد شتمنۍ لوټ کوي، او بیا یو نوی تړون جوړ کړي چې خلکو ته د هیواد په شتمنیو واک ورکړي او داسې شرکتونه جوړ یا په کرایه ونیسي چې د تیلو، ګازو، سرو زرو او نورو منرالونو له زیرمو څخه د شتمنیو په تولید بوخت وي او دا شتمنۍ بیا په خلکو وویشي، بیا به خلک د دې جوګه شي چې هغه مړې ځمکې وکري چې دولت به دوی ته د هغې د حق په توګه د ګټې اخیستنې توان ورکړي، او دوی به دا هم وکولی شي چې هغه څه جوړ کړي چې باید جوړ شي ترڅو د مصر اقتصاد لوړ کړي او د هغې خلکو ته کفایت وکړي، او دولت به دوی په دې لاره کې ملاتړ وکړي، او دا ټول تصور نه دی او نه د پیښېدو وړ نه دی او نه یوه پروژه ده چې موږ یې د تجربې لپاره وړاندې کوو چې بریالۍ شي یا ناکامه شي، بلکې دا شرعي احکام دي چې په دولت او رعیت لازم دي، نو دولت ته دا اجازه نشته چې د هیواد شتمنۍ چې د خلکو ملکیت دی په داسې پلمو ضایع کړي چې تړونونه یې منظور کړي او ملاتړ یې کړی او ظالمانه نړیوالو قوانینو یې ساتنه کوي، او نه ورته دا اجازه شته چې خلک ترې منع کړي بلکې باید هر هغه لاس پرې کړي چې د خلکو شتمنیو ته د لوټ په توګه اوږدېږي، دا هغه څه دي چې اسلام وړاندې کوي او باید پلي شي، مګر دا د اسلام د نورو نظامونو څخه جلا نه پلي کېږي بلکې دا یوازې د نبوت په منهج د خلافت د دولت له لارې پلي کېږي، دا هغه دولت دی چې د هغې غم او دعوت د تحریر ګوند په غاړه لري او مصر او د هغې خلک، ملت او پوځ ته د دې لپاره له هغه سره په ګډه کار کولو ته بلنه ورکوي، خدای دې د خپل لوري څخه فتحه ولیکي او موږ هغه په ​​داسې واقعیت کې وینو چې اسلام او د هغه خلک عزتمن کړي، ای الله ژر تر ژره.

﴿وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ﴾

د تحریر ګوند مرکزي مطبوعاتي دفتر لخوا لیکل شوی

سعید فضل

په مصر کې د تحریر ګوند د مطبوعاتي دفتر غړی