﴿خپل نژدې خپلوان ووېروئ﴾
﴿خپل نژدې خپلوان ووېروئ﴾

دا زموږ په زمانه کې یو غمجن حالت دی چې د دعوت ډیری پلویان د وخت په تیریدو سره سست کیږي، او په ډیری مواردو کې د کورنیو او خپلو اولادونو د فشار له امله په بشپړه توګه دریږي. سره له دې چې دوی د دعوت پلویان دي او په خپلو عقیدو ټینګ ولاړ دي، خو په ډیری، بلکې په ډیرو مواردو کې د خپلو کورنیو او اولادونو له خوا له پرله پسې مخالفت سره مخ کیږي. ښځې، ځوانان او نجونې د ټولنې له بڼو سره د یوځای کیدو لپاره د خپلو ملګرو له خوا تر سخت فشار لاندې دي، په داسې حال کې چې د دعوت پلویان داسې نظرونه او دریځونه غوره کوي چې ټولنې ته نا اشنا ښکاري.

0:00 0:00
Speed:
November 07, 2025

﴿خپل نژدې خپلوان ووېروئ﴾

﴿خپل نژدې خپلوان ووېروئ﴾

(ژباړه)

دا زموږ په زمانه کې یو غمجن حالت دی چې د دعوت ډیری پلویان د وخت په تیریدو سره سست کیږي، او په ډیری مواردو کې د کورنیو او خپلو اولادونو د فشار له امله په بشپړه توګه دریږي. سره له دې چې دوی د دعوت پلویان دي او په خپلو عقیدو ټینګ ولاړ دي، خو په ډیری، بلکې په ډیرو مواردو کې د خپلو کورنیو او اولادونو له خوا له پرله پسې مخالفت سره مخ کیږي. ښځې، ځوانان او نجونې د ټولنې له بڼو سره د یوځای کیدو لپاره د خپلو ملګرو له خوا تر سخت فشار لاندې دي، په داسې حال کې چې د دعوت پلویان داسې نظرونه او دریځونه غوره کوي چې ټولنې ته نا اشنا ښکاري. ځکه چې ځوانان د سیکولر تعلیمي سیسټم او په ښوونځیو، کالجونو او پوهنتونونو کې لیبرال فضا سره مخ دي.

نو له داسې کورني مخالفت څخه هیڅ لاره نشته، ځکه چې دا له هماغه کورنۍ څخه راځي چې موږ ترې د راحتۍ، ډاډ او ملاتړ هیله لرو. د کورنۍ مخالفت د کلونو او لسیزو په اوږدو کې د دعوت پلوی ستړی کوي، او ډیری وختونه ځان د هغه دعوت او د خپلو اولادونو د غوښتنو ترمنځ په ټکر کې ویني چې له ټولنې سره یوځای شي. دا مسله لمونځ، حجاب، جلباب، د زده کونکو سودي پورونو اخیستلو او د دواړو جنسونو اختلاط ته هم غزېږي، او دا تضاد په یوه پاک زړه باندې ګران تمامیږي او کیدای شي ظالم او دردناک شي.

له بلې خوا، هغه کورنۍ چې د ډیرو اولادونو په درلودلو سره برکتمنې دي چې د دعوت وړونکي دي، مرسته او هڅونه کوي. په داسې کورنیو کې د دعوت پلویان د واده او پلار کیدو وروسته او حتی د نیکه کیدو وروسته هم په ثابته توګه ثابت پاتې کیږي. لکه څنګه چې تل وي، زموږ په ژوند کې خیر د سنت په عمل کولو سره راځي، او بدبختي د هغې د پریښودلو پایله ده. راځئ چې په ځانګړې توګه وګورو: د مومن کورنۍ لپاره نبوي طریقه څه ده؟

د مسلمانې کورنۍ بېلګه د رسول الله ﷺ مبارکه کورنۍ، اهل بیت دي. هغه یوه مبارکه کورنۍ وه چې لور یې فاطمه رضي الله عنها وه، چا چې دعوت پورته کړ او په سختو حالاتو کې یې د خپل پلار ملاتړ وکړ. هغه یوه مبارکه کورنۍ وه چې د خپل تره زوی علي رضي الله عنه په درلودلو سره، چا چې خپله ځواني د الله ﷻ په اطاعت او د هغه د رسول ﷺ په ملاتړ ډکه کړه. او هغه یوه مبارکه کورنۍ وه چې خپل دوه لمسیان حسن او حسین رضي الله عنهما یې درلودل، چا چې د خپل ژوند په اوږدو کې او د ظالمانو په وړاندې په خپلو کلکو دریځونو او شهادت سره، د اسلام په امت باندې ژوره اغیزه وکړه. په حقیقت کې، د اهل بیت ډیری ځوانان او نجونې د اسلامي امت بنسټونه شول، او مسلمانان د پیړیو راهیسې د دوی سیرت مطالعه کوي ترڅو له هغې څخه الهام او لارښوونه ترلاسه کړي.

الله تعالی فرمایي: ﴿خپل نژدې خپلوان ووېروئ﴾ ابن کثیر د دې آیت په اړه تبصره کړې او ویلي یې دي: "بیا الله تعالی خپل رسول صلی الله علیه وسلم ته امر وکړ چې خپل نژدې خپلوان، یعنې هغه کسان چې هغه ته نږدې دي، ووېروي، او دا چې د دوی څخه هیڅوک به نه ژغورل کیږي مګر دا چې هغه په خپل رب عزوجل ایمان راوړي، او هغه ته یې امر وکړ چې د الله مومنانو بندګانو څخه د هغه چا لپاره چې د هغه پیروي کوي، نرمښت وکړي." ابن کثیر د امام احمد له قوله هم نقل کړي دي: موږ ته وکیع حدیث بیان کړی، موږ ته هشام د خپل پلار له قوله بیان کړی چې عایشې رضي الله عنها ویلي دي: کله چې دا آیت نازل شو ﴿خپل نژدې خپلوان ووېروئ﴾، رسول الله ﷺ پاڅېد او ویې ویل: «اې فاطمې د محمد لورې، اې صفیې د عبدالمطلب لورې، اې د عبدالمطلب بچیانو، زه د الله په وړاندې ستاسو لپاره هیڅ اختیار نه لرم، زما له مال څخه چې هرڅه غواړئ، وغواړئ» مسلم هم دا حدیث په خپل کتاب کې راوړی دی.

امام نووي په شرح مسلم کې، د "د الله تعالی د دې قول په اړه چې خپل نژدې خپلوان ووېروئ" تر عنوان لاندې ذکر کړي دي، چې نبي ﷺ وفرمایل: «اې فاطمې خپل ځان له اور څخه وژغوره، ځکه زه د الله په وړاندې ستاسو لپاره هیڅ اختیار نه لرم، پرته له دې چې تاسو سره قرابت لرم او زه به هغه په خپل لوندوالي سره وصل کړم» یعنې خپل ځان له اور څخه وژغوره، ځکه چې زما په لاس کې د الله په وړاندې هیڅ شی نشته، پرته له دې چې زه تاسو سره قرابت لرم او زه به په هغه سره توسل وکړم. او د خپلې لور ته د نبي ﷺ د دې قول په اړه چې «زما له مال څخه چې هرڅه غواړئ، وغواړئ»، امام توربشتي، چې د حنفي علماوو څخه دی، ویلي دي چې هغه فکر کاوه چې موخه اصلي پیژندل شوی مال نه دی، بلکې هغه یې د هغو شیانو په اړه بیان کړی چې هغه یې مالک دی او کولی شي په دوی کې تصرف وکړي او هغه پلي کړي. په دې توګه نبي ﷺ خپلې لور ته ټینګار وکړ چې هغه نشي کولی د الله په وړاندې هغې ته ګټه ورسوي که چیرې هغه ایمان ونه لري، مګر هغه کولی شي له خپل مال څخه هغه څه ورکړي چې د هغه د تصرف په توان کې وي.

په دې توګه موږ ګورو چې رسول الله ﷺ خپلې لور فاطمې رضي الله عنها ته په صداقت او مهربانۍ سره تعلیم ورکړ. او د یو ښوونکي په توګه هغه په خپلو اړیکو کې مهربانه پلار و، او هغه د خپل کور دننه د خپلو لومړنیو ځوان زده کونکو څخه وه. رسول الله ﷺ ویلي دي: «زه ستاسو لپاره د پلار په څیر یم، زه تاسو ته تعلیم درکوم» سنن ابوداود. نبي ﷺ خپلې لور ته نرم، محترم او پاملرنه کوونکی و، تر دې چې د هغه د روزنې په پایله کې د هغې شخصیت جوړ شو، نو د هغې کړنې او اخلاق د هغه ﷺ په څیر ښکاره شول. عایشې رضي الله عنها ویلي دي: «ما داسې څوک نه دی لیدلی چې د نبي ﷺ په څیر په خبرو، حدیث او ناسته کې د فاطمې په څیر وي، هغې ویلي دي: او کله چې نبي ﷺ هغې لیدله چې مخ په وړاندې روانه ده، نو هغه به یې ښه راغلاست ووایه، بیا به هغه پاڅېده او ښکل به یې کړه، بیا به یې د هغې لاس نیوه او راوړله به یې ترڅو په خپل ځای کې یې کېنوي. او کله چې نبي ﷺ د هغې لیدو ته راته، هغه به یې ښه راغلاست وايه، بیا به پاڅېده او ښکل به یې کړه». الأدب المفرد.

په خالص ایمان او د اسلام په بشپړ پیروي سره، فاطمې رضي الله عنها دین زده کړ او په حق باندې ټینګه شوه، نو هغې د دعوت په سختیو کې د خپل پلار ملاتړ وکړ. او کله چې عقبه بن ابی معیط د هغه ﷺ د سجدې په وخت کې هغه ته زیان ورساوه، نو فاطمې وه چې راغله او هغه یې پاک کړ. او د یوې اوږدې بلنې وروسته چې له مبارزې او قربانۍ څخه ډکه وه، نبي ﷺ د الله ته د بیرته ستنیدو په اړه ډاډه شو. او فاطمې ته د خپل پلار ﷺ سره په جنت کې د خپل مقام په اړه خبر ورکړل شو. عایشې رضي الله عنها روایت کړی دی: فاطمة راغله په داسې حال کې چې روانه وه لکه د نبي ﷺ په څیر روانه وه، نو نبي ﷺ وفرمایل «زما لور ته ښه راغلاست»، بیا یې هغه د خپل ښي اړخ یا کیڼ اړخ ته کېنوله، بیا یې هغې ته یو څه پټ وویل، نو هغه وژړل، ما هغې ته وویل: ته ولې ژاړې؟ بیا یې هغې ته یو څه پټ وویل، نو هغه وخندل، ما وویل: ما نن په څیر خوشحالي د غم څخه نږدې نه ده لیدلې، ما له هغې څخه د هغه څه په اړه وپوښتل چې هغه یې ویلي وو، هغې وویل: زه به د رسول الله ﷺ راز افشا نه کړم، تر هغه چې نبي ﷺ وفات شو، نو ما له هغې څخه وپوښتل، هغې وویل: هغه ماته پټ وویل چې جبریل هر کال یو ځل ما ته قرآن وړاندې کاوه او سږ کال یې دوه ځله وړاندې کړ او زه فکر کوم چې زما اجل نږدې شوی دی او ته به زما د کورنۍ لومړنۍ کس وې چې زما سره یوځای کیږې نو زه وژړل، هغه وفرمایل: «ایا ته نه خوښیږئ چې ته د جنت د ښځو یا د مومنانو د ښځو مشره اوسې؟» نو زه په دې وخندل. د پلار او لور لپاره څه مبارکه پایله!

اې وروڼو او خویندو! اې تره ګانو او ترورګانو، پلرونو او میندو او نیکونو:

وګورئ چې نبي ﷺ څنګه څلور مبارکې لوڼې وروزلې چې د پیړیو په اوږدو کې د اسلامي امت لپاره غوره بیلګه وې! وګورئ چې هغه ﷺ څنګه خپل تره زوی علي بن ابی طالب رضي الله عنه وروزه. وګورئ چې هغه ﷺ څنګه خپل دوه لمسیان حسن او حسین رضي الله عنهما وروزل. د فاطمې، علي، حسن او حسین قدر وکړئ! په هره کورنۍ کې د ځوانانو یو خزانه شتون لري؛ دوی هغه ځوانان دي چې زموږ د لوڼو او زامنو، د خویندو او وروڼو د لوڼو او زامنو او زموږ د لمسیانو ترمنځ دي. راځئ چې د هر یو سره یې پاملرنه وکړو او قدر یې وکړو، پرته له دې چې د زمانې د طاغوتانو حساب ورسره له لاسه ورکړو. موږ چې د بدلون لپاره د نبي ﷺ په لاره روان یو، نه وایو چې موږ د یو څه لپاره وخت لرو او بل څه پریږدو! نه، نو هیڅ یو یې مه پریږدئ. ځوانانو او نجونو ته پام وکړئ ترڅو زموږ ملاتړ وکړي او موږ یې ملاتړ وکړو؛ او راځئ چې دوی ته پام وکړو ترڅو موږ ټول د جنت په نعمتونو کې تلپاتې ژوند ترلاسه کړو. ای الله دا رښتیا کړه، آمین.

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر رادیو لپاره شوې ده

مصعب عمیر – د پاکستان ولایت

More from null

په نومونو مه غوليږئ، ځکه عبرت په دریځونو کې دی نه په نسبونو کې

په نومونو مه غوليږئ، ځکه عبرت په دریځونو کې دی نه په نسبونو کې

هر کله چې موږ ته یو "نوی سمبول" وړاندې کیږي چې مسلمانی ریښې یا ختیځي بڼې لري، ډیری مسلمانان خوشحالیږي، او په داسې کافر نظام کې د "سیاسي نمایندګۍ" په نامه په یو وهم باندې هیلې جوړیږي چې اسلام د حکومت، عقیدې او شریعت په توګه نه مني.

موږ ټول هغه سخته خوشحالي یادوو چې په 2008 کې د اوباما په بریا سره د ډیری خلکو په احساساتو کې خپره شوه. هغه د کینیا زوی دی او یو مسلمان پلار لري! دلته ځینو فکر کاوه چې اسلام او مسلمانان د امریکایی نفوذ ته نږدې شوي، مګر اوباما د مسلمانانو لپاره ترټولو زیات ځورونکي ولسمشرانو څخه و، هغه لیبیا ویجاړه کړه، د سوریې په ناورین کې یې مرسته وکړه، او د خپلو الوتکو او سرتیرو سره یې افغانستان او عراق ته اور واچاوه، بلکې د خپلو وسیلو له لارې په یمن کې د وینو تویونکی و او د هغه دوره د امت په وړاندې د سیستماتیکې دښمنۍ دوام و.

نن ورځ دا صحنه تکراریږي، مګر په نویو نومونو سره. ځکه چې زوهران ممداني ته د یو مسلمان، مهاجر او ځوان په توګه ډیره پاملرنه کیږي، لکه څنګه چې هغه ژغورونکی وي! مګر لږ خلک د هغه سیاسي او فکري دریځونو ته ګوري. دا سړی د همجنس بازانو د سختو پلویانو څخه دی، د دوی په فعالیتونو کې برخه اخلي، او د دوی انحراف د بشري حقونو په توګه ګڼي!

دا څه ډول شرم دی چې خلک په هغه باندې هیلې لري؟! ایا دا د هماغه سیاسي او فکري ناکامۍ تکرار نه و چې امت پکې څو ځله ښکیل شوی دی؟! هو، ځکه چې دا په شکل سره ازمویل کیږي نه په جوهر سره! دا په موسکا سره غولیږي، او په عقیدې سره نه بلکې په احساساتو سره، په نومونو سره نه بلکې په مفاهیمو سره، او په سمبولونو سره نه بلکې په اصولو سره معامله کوي!

په شکلونو او نومونو باندې دا ډول لیوالتیا د مشروع سیاسي پوهاوي د نشتوالي پایله ده، ځکه چې اسلام په اصل، نوم یا نژاد نه اندازه کیږي، بلکې په بشپړ ډول د اسلام اصولو ته په ژمنتیا سره؛ د نظام، عقیدې او شریعت په توګه. او د هغه مسلمان لپاره هیڅ ارزښت نشته چې په اسلام حکومت نه کوي او نه یې نصرت کوي، بلکې کافر پانګوال نظام ته غاړه ږدي، او د "آزادۍ" په نوم کفر او انحراف ته توجیه ورکوي.

او ټول هغه مسلمانان دې پوه شي چې د هغه په ​​بریا خوشحاله شول او فکر یې کاوه چې دا د خیر تخم یا د پاڅون پیل دی، چې پاڅون د کفر له نظامونو څخه نه کیږي، نه د هغوی په وسایلو سره، نه د دوی د رایې ورکولو د صندوقونو له لارې، او نه د هغوی د اساسي قوانینو تر چت لاندې.

څوک چې ځان د دیموکراتیک نظام له لارې وړاندې کوي، د خپلو قوانینو د احترام قسم خوري، بیا د جنسي انحراف څخه دفاع کوي او هغه لمانځي، او هغه څه ته بلنه ورکوي چې خدای غصه کوي، هغه د اسلام نصرت کوونکی او د امت لپاره امید نه دی، بلکې د ښایسته کولو او نرمولو وسیله ده، او یو جعلي استازیتوب دی چې هیڅ ګټه نه رسوي.

په لویدیځ کې د ځینو هغو شخصیتونو لپاره چې اسلامي نومونه لري سیاسي بریاوې بلل کیږي، یوازې هغه ټوټې دي چې امت ته د تسکین په توګه وړاندې کیږي، ترڅو ورته وویل شي: وګورئ، زموږ د نظامونو له لارې بدلون ممکن دی.

 د دې "استازیتوب" حقیقت څه دی؟

لویدیځ د اسلام لپاره د حکومت دروازې نه خلاصوي، بلکې یوازې د هغو کسانو لپاره یې خلاصوي چې د دوی په ارزښتونو او افکارو کې ورسره یوځای کیږي. او هرڅوک چې د دوی نظام ته ننوځي باید د دوی اساسي قانون او وضعي قوانین ومني، او د اسلام له حکم څخه انکار وکړي، که هغه په دې راضي شي، هغه یو منل شوی ماډل کیږي، مګر ریښتینی مسلمان د دوی په وړاندې له خپلو ریښو څخه رد دی.

زهران ممداني څوک دی؟ او ولې دا وهم جوړیږي؟

هغه یو داسې شخص دی چې یو مسلمان نوم لري، مګر د اسلام د فطرت سره په بشپړه توګه مخالف یو منحرف اجنډا غوره کوي، د همجنس بازانو څخه ملاتړ کوي، او هغه څه ته وده ورکوي چې د "دوی حقونه" بلل کیږي، او هغه د دې څرګنده بیلګه ده چې څنګه لویدیځ خپل ماډلونه جوړوي: په نوم مسلمان، په عمل کې سیکولر، د لویدیځ لیبرال اجنډا ته خدمت کوي نور څه نه. بلکې د دې لپاره چې امت له خپلې اصلي لارې مشغول کړي، نو د دې پر ځای چې د اسلام او خلافت د دولت غوښتنه وکړي، د کفر په نظامونو کې د پارلماني څوکیو او پوستونو په اړه اندیښمن شي! او د دې پر ځای چې د فلسطین د آزادولو لپاره مخه کړي، د هغو کسانو په تمه دي چې د امریکا له کانګرس یا د اروپا له پارلمان څخه "د غزې دفاع" وکړي!

د دې حقیقت دا دی چې دا د ریښتیني بدلون د لارې تحریف دی، کوم چې د نبوت په طريقه د راشده خلافت تاسیس دی، چې د اسلام بیرغ اوچتوي، د خدای شریعت پلي کوي، او امت د یو خلیفه تر شا متحد کوي چې د هغه تر شا جنګیږي او له هغه څخه وېره کیږي.

نو په نومونو مه غولیږئ، او په هغه چا مه خوشحالیږئ چې تاسو ته په ظاهره منسوب وي او په محتوا کې ستاسو سره مخالفت لري، ځکه چې هرڅوک چې د سعید، علي یا زهران نوم لري زموږ د نبي محمد ﷺ په لاره نه دی.

او پوه شئ چې بدلون د کفر له پارلمانونو څخه نه راځي، بلکې د امت له لښکرو څخه راځي چې وخت یې رارسیدلی چې حرکت وکړي، او د هغوی له پوهو ځوانانو څخه چې شپه او ورځ د لویدیځ او د هغه د ملاتړو او په اسلامي او مسلمانو هیوادونو کې د خاینو پیروانو په سرونو د میز د اړولو لپاره کار کوي.

مسلمانان د دیموکراسۍ په ټاکنو او نه د لویدیځ د صندوقونو له لارې نه پاڅیږي، بلکې د اسلامي عقیدې پر بنسټ په ریښتیني پاڅون سره، د راشده خلافت د دولت په تاسیس سره چې اسلام ته خپل مقام بیرته ورکوي، مسلمانانو ته عزت ورکوي، او د دیموکراسۍ وهمونه ماتوي.

په نومونو مه غولیږئ، او خپلې هیلې په کفر په نظامونو کې په افرادو مه ځړئ، بلکې خپلې لویې پروژې ته وګرځئ: د اسلامي ژوند بیا پیل، دا یوازې د عزت، بریا او واک لار ده.

صحنه د پخوانیو غمونو یو سپکاوی تکرار دی: جعلي سمبولونه، لویدیځو نظامونو ته وفاداري، او د اسلام له لارې څخه انحراف. او هر څوک چې دې لارې ته لاسونه پړکوي، هغه امت ګمراه کوي. نو د خلافت پروژې ته راوګرځئ، او د اسلام دښمنانو ته اجازه مه ورکوئ چې ستاسو مشران او استازي جوړ کړي. عزت د دیموکراسۍ په چوکیو کې نه دی، بلکې د خلافت په تخت کې دی چې حزب التحریر ورته کار کوي او امت د دې فکري او سیاسي انحطاط څخه خبرداری ورکوي. موږ ته پرته د خلافت له دولت څخه بله خلاصی نشته، کوم چې اجازه نه ورکوي چې مسلمانان د هغه چا لخوا اداره شي چې د اسلام څخه پرته په بل دین باور لري، نه د هغه چا لخوا چې انحراف او ګمراهۍ ته جواز ورکوي، او نه د هغه چا لخوا چې خلکو ته د خدای له نازل شوي پرته بل څه قانون کوي.

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده

عبدالمحمود العامري – د یمن ولایت

مصر د حکومتي شعارونو او تریخ واقعیت ترمنځ - د بې وزلۍ، او سرمایه دارۍ سیاستونو په اړه بشپړ حقیقت

مصر د حکومتي شعارونو او تریخ واقعیت ترمنځ

د بې وزلۍ، او سرمایه دارۍ سیاستونو په اړه بشپړ حقیقت

د الاهرام ویب پاڼې د ۲۰۲۵ کال د نومبر په ۴مه نېټه د سه شنبې په ورځ خبر ورکړ چې د مصر لومړي وزیر د قطر په پلازمېنه دوحه کې د ټولنیزې پراختیا په دویمه نړیواله غونډه کې د ولسمشر په استازیتوب په خپله وینا کې وویل چې مصر په خپلو ټولو بڼو او اړخونو کې د بې وزلۍ د له منځه وړلو لپاره یوه هر اړخیزه تګلاره پلي کوي، چې "څو اړخیزه بې وزلي" هم پکې شامله ده.

له کلونو راهیسې، په مصر کې هېڅ رسمي وینا داسې عبارتونه نه لري لکه "د بې وزلۍ د له منځه وړلو لپاره هر اړخیزه تګلاره" او "د مصر اقتصاد لپاره حقیقي پیل". چارواکي دا شعارونه په کنفرانسونو او غونډو کې تکراروي، چې د پانګونې پروژو، هوټلونو او تفریحي ځایونو ځلیدونکي انځورونه هم ورسره مل وي. خو واقعیت، لکه څنګه چې نړیوال راپورونه یې شاهدي ورکوي، بالکل توپیر لري. په مصر کې بې وزلي لا هم یوه پخه، بلکې مخ په زیاتیدونکې پدیده ده، سره له دې چې حکومت په پرله پسې توګه د ښه والي او پرمختګ ژمنه کوي.

د یونیسف، ایسکوا او د خوړو نړیوال پروګرام د ۲۰۲۴ او ۲۰۲۵ کلونو د راپورونو له مخې، نږدې یو له پنځو مصریانو څخه په څو اړخیزه بې وزلۍ کې ژوند کوي، په دې مانا چې دوی د ژوند له بنسټیزو اړخونو لکه تعلیم، روغتیا، کور، کار او خدماتو څخه بې برخې دي. همدارنګه، معلومات دا تاییدوي چې له ۴۹٪ څخه زیاتې کورنۍ د کافي خوړو په ترلاسه کولو کې له ستونزو سره مخ دي، دا یو ټکان ورکوونکی شمېر دی چې د ژوند د بحران ژورتیا منعکس کوي.

خو مالي بې وزلي، یعنې د ژوند د لګښتونو په پرتله د عاید کموالی، په تېزۍ سره زیات شوی، چې د انفلاسیون د پرله پسې څپو له امله د خلکو معاشونه، هڅې او سپما له منځه تللي دي، تر دې چې د مصریانو لویه برخه د دایمي کار کولو سره سره د مالي بې وزلۍ تر کرښې لاندې ده.

په داسې حال کې چې حکومت د "تکافل او کرامه" او "حياة كريمة" په څېر نوښتونو په اړه خبرې کوي، نړیوالې شمېرې ښيي چې دې پروګرامونو د بې وزلۍ جوړښت په بنسټیزه توګه نه دی بدل کړی، بلکې یوازې د لنډمهاله ارام بښونکو په څېر دي، لکه څاڅکي چې په دښته کې توی شي. د مصر کلیوالي سیمې چې د نفوس نیمایي برخه پکې ژوند کوي، لا هم د خدماتو د کمښت، د وړ کار د نشتوالي او د زیربناوو د خرابوالي له امله کړېږي. د ایسکوا راپور ټینګار کوي چې په کلیو کې بې برخېتوب په ښارونو کې څو چنده زیات دی، چې دا د شتمنۍ د ناسم ویش او پرله پسې بې پامۍ ښکارندویي کوي.

کله چې لومړی وزیر د هیواد له زوی څخه مننه کوي "چا چې له حکومت سره د اقتصادي سمون اقدامات زغملي"، نو په حقیقت کې هغه د هغو سیاستونو له امله د رښتینې کړاو شتون مني. خو دا اعتراف د کړنلارې د بدلون لامل نه ګرځي، بلکې د هماغې سرمایه دارۍ په لاره کې د لا زیات تګ لامل کیږي چې دا بحران یې رامنځته کړی دی.

هغه تش په نامه اصلاحات چې په ۲۰۱۶ کال کې د "تعویم" پروګرام، د سبسایډي د زیاتوالي او د مالیاتو د زیاتوالي سره پیل شول، اصلاح نه وه، بلکې د پورونو او کسر لګښت په بې وزلو بارول وو. په داسې حال کې چې چارواکي د "پیل" په اړه خبرې کوي، سترې پانګونې د لوکسو املاکو او سیاحتي پروژو په لور روانې دي چې د پانګوالو خدمت کوي، په داسې حال کې چې میلیونونه ځوانان د کار یا هستوګنې لپاره فرصتونه نه مومي. بلکې ډیری دا پروژې، لکه په مطروح کې د علم الروم سیمه چې پانګونه یې ۲۹ میلیارده ډالره اټکل شوې، د بهرنیو سرمایه دارۍ شراکتونه دي چې ځمکې او شتمنۍ ترلاسه کوي او هغه د پانګوالو لپاره د ګټې سرچینې ته بدلوي، نه د خلکو لپاره د رزق سرچینې ته.

نظام ځکه نه ناکامېږي چې فاسد دی، بلکې ځکه چې په یوه باطله فکري بنسټ روان دی چې هغه سرمایه داري نظام دی، کوم چې پیسې د دولت د ټولو سیاستونو محور ګرځوي. سرمایه داري په مطلقه توګه د مالکیت په ازادۍ ولاړه ده او اجازه ورکوي چې شتمني د هغه لږ شمېر خلکو په لاس کې راټوله شي چې د تولید وسیلې لري، په داسې حال کې چې اکثریت د مالیاتو، بیو او عمومي پورونو بار په غاړه اخلي.

له همدې امله، هغه څه چې د "ټولنیزې ساتنې پروګرامونه" بلل کیږي، یوازې د سرمایه دارۍ د وحشي څېرې د ښکلا کولو هڅه ده، او د یوه ظالم نظام عمر اوږدوي چې د بډایانو خیال ساتي او له بې وزلو څخه پیسې اخلي. د ناروغۍ د اصل په درملنې پر ځای؛ یعنې د شتمنۍ انحصار او په نړیوالو بنسټونو باندې د اقتصاد انحصار، یوازې د نقدي مرستو په ویش باندې بسنه کیږي، چې نه بې وزلي له منځه وړي او نه عزت ساتي.

سرپرستي په رعیت باندې د حاکم احسان نه دی، بلکې شرعي وجیبه ده، او هغه مسؤلیت دی چې الله تعالی به په دنیا او آخرت کې ترې پوښتنه کوي. هغه څه چې نن ورځ روان دي، د خلکو چارو ته قصدي بې پامي ده، او د پیسو نړیوال صندوق او نړیوال بانک څخه د مشروطو پورونو په ګټه د سرپرستۍ له وجیبې څخه لاس اخیستل دي.

دولت د بې وزله او بهرني پور ورکوونکي ترمنځ منځګړی ګرځېدلی، مالیات وضع کوي، سبسایډي کموي او عامه شتمنۍ پلوري ترڅو هغه لوی کسر ډک کړي چې پخپله سرمایه داري نظام جوړ کړی دی. په دې ټولو کې هغه شرعي مفاهیم غیر حاضر دي چې اقتصاد تنظیموي، لکه د سود حرامول، د عامو شتمنیو د افرادو لخوا د مالکیت منع کول، او د مسلمانانو له بیت المال څخه په رعیت باندې د نفقه کولو وجوب.

اسلام یو بشپړ اقتصادي نظام وړاندې کړی چې بې وزلي له خپلو ریښو څخه له منځه وړي، نه یوازې د نقدي مرستو یا ښکلاکوونکو پروژو سره. دا نظام په ثابتو شرعي بنسټونو ولاړ دی، چې تر ټولو مهم یې دا دي:

۱- د سود او سودي پورونو حرامول چې دولت سره تړلي او منابع یې له منځه وړي، د سود په له منځه تلو سره له نړیوالو بنسټونو څخه د اقتصاد انحصار له منځه ځي، او د امت مالي خپلواکي بېرته راګرځول کېږي.

۲- د ملکیتونو درې ډوله کول:

شخصي ملکیت: لکه کورونه، هټۍ او شخصي کروندې...

عامه ملکیت: په دې کې لویې شتمنۍ شاملې دي لکه تېل، ګاز، منرالونه او اوبه...

د دولت ملکیت: لکه د فیء ځمکې، رکاز او خراج...

په دې وېش سره عدالت ټینګېږي، ځکه چې لږ شمېر خلکو ته د امت د منابعو د انحصار کولو اجازه نه ورکول کېږي.

۳- د رعیت د هر فرد لپاره د کفایت ضمانت: دولت په خپله سرپرستۍ کې د هر انسان لپاره د خوراک، جامو او کور په څېر بنسټیزو اړتیاوو ضمانت کوي، که چیرې هغه د کار کولو توان ونلري، نو د بیت المال په هغه باندې نفقه کول واجب دي.

۴- زکات او لازمي نفقه: زکات احسان نه دی، بلکې فریضه ده، دولت یې راټولوي او د خپلو شرعي مصرفونو لپاره یې بې وزلو، مسکینانو او پورمندانو ته مصرفوي. دا د وېش یوه اغېزمنه وسیله ده چې پیسې په ټولنه کې د ژوند دورې ته بېرته راګرځوي.

د تولیدي کار هڅولو او د استحصال منع کولو، او په ریښتینو ګټورو پروژو کې د منابعو پانګونې ته هڅولو سره، لکه درنې او نظامي صنعتونه نه په قمار او لوکسو املاکو او فرضي پروژو کې. د دې تر څنګ د بیو تنظیم د حقیقي عرضې او تقاضا سره نه د احتکار او نه د تعویم سره.

یوازې د نبوت په منهج خلافت دی چې د دې احکامو په عملي کولو قادر دی، ځکه چې هغه د اسلامي عقیدې پر بنسټ جوړ شوی، او موخه یې د خلکو د چارو پالنه ده نه د هغوی د پیسو راټولول. د خلافت په سیوري کې، نه سود شته او نه مشروطه پورونه، او نه پردیو ته د عامو شتمنیو پلورل شته، بلکې منابع د امت د ګټو د ترلاسه کولو په موخه اداره کیږي، او بیت المال د دولتي منابعو، خراج، انفال او عامه ملکیت څخه د روغتیايي پاملرنې، تعلیم او عامه اسانتیاوو د تمویل مسؤلیت په غاړه اخلي.

خو د بې وزلو بنسټیزې اړتیاوې د هر فرد په توګه تضمین کیږي، نه د لنډمهاله صدقاتو له لارې بلکې د یوه تضمین شوي شرعي حق په توګه. له همدې امله په اسلام کې د بې وزلۍ سره مبارزه یو سیاسي شعار نه دی، بلکې د ژوند یو بشپړ نظام دی چې عدالت قایموي او ظلم منع کوي او شتمني خپلو مالکینو ته بېرته سپاري.

د رسمي وینا او ژوندي واقعیت ترمنځ لویه فاصله ده چې له هیچا څخه پټه نه ده. په داسې حال کې چې حکومت د خپلو "ستر" پروژو او "حقیقي پیل" په اړه سندرې وايي، میلیونونه مصریان د بې وزلۍ تر کرښې لاندې ژوند کوي، د لوړې بیې، بې روزګارۍ او د امید نشتوالي څخه کړېږي. حقیقت دا دی چې دا کړاو به تر هغه وخته پورې له منځه لاړ نشي تر څو چې مصر د سرمایه دارۍ په لاره روان وي، خپل اقتصاد سود خورو ته سپاري او د نړیوالو بنسټونو سیاستونو ته غاړه ږدي.

د مصر کړکېچونه او ستونزې انساني ستونزې دي نه مادي، او هغه شرعي احکام ورسره تړلي دي چې د اسلام پر بنسټ یې د چلند او درملنې څرنګوالی څرګندوي، او حل لارې د سترګو پټولو په پرتله اسانه دي، مګر هغه باوري ادارې ته اړتیا لري چې آزاده اراده ولري او وغواړي په سمه لاره ولاړ شي او په ریښتیا سره د مصر او د هغې د خلکو لپاره ښه وغواړي، او بیا دا اداره باید ټول هغه قراردادونه بیاکتنه کړي چې پخوا شوي او د ټولو هغو شرکتونو سره کیږي چې د هیواد شتمنۍ انحصاروي او څه چې د هغې عامه ملکیت دی، په ځانګړې توګه د ګاز، تېلو، سرو زرو او نورو منرالونو او شتمنیو د سپړلو شرکتونه، او دا ټول شرکتونه وباسي ځکه چې دوی په اصل کې استعماري شرکتونه دي چې د هیواد شتمنۍ لوټ کوي، او بیا یو نوی تړون جوړ کړي چې خلکو ته د هیواد په شتمنیو واک ورکړي او داسې شرکتونه جوړ یا په کرایه ونیسي چې د تیلو، ګازو، سرو زرو او نورو منرالونو له زیرمو څخه د شتمنیو په تولید بوخت وي او دا شتمنۍ بیا په خلکو وویشي، بیا به خلک د دې جوګه شي چې هغه مړې ځمکې وکري چې دولت به دوی ته د هغې د حق په توګه د ګټې اخیستنې توان ورکړي، او دوی به دا هم وکولی شي چې هغه څه جوړ کړي چې باید جوړ شي ترڅو د مصر اقتصاد لوړ کړي او د هغې خلکو ته کفایت وکړي، او دولت به دوی په دې لاره کې ملاتړ وکړي، او دا ټول تصور نه دی او نه د پیښېدو وړ نه دی او نه یوه پروژه ده چې موږ یې د تجربې لپاره وړاندې کوو چې بریالۍ شي یا ناکامه شي، بلکې دا شرعي احکام دي چې په دولت او رعیت لازم دي، نو دولت ته دا اجازه نشته چې د هیواد شتمنۍ چې د خلکو ملکیت دی په داسې پلمو ضایع کړي چې تړونونه یې منظور کړي او ملاتړ یې کړی او ظالمانه نړیوالو قوانینو یې ساتنه کوي، او نه ورته دا اجازه شته چې خلک ترې منع کړي بلکې باید هر هغه لاس پرې کړي چې د خلکو شتمنیو ته د لوټ په توګه اوږدېږي، دا هغه څه دي چې اسلام وړاندې کوي او باید پلي شي، مګر دا د اسلام د نورو نظامونو څخه جلا نه پلي کېږي بلکې دا یوازې د نبوت په منهج د خلافت د دولت له لارې پلي کېږي، دا هغه دولت دی چې د هغې غم او دعوت د تحریر ګوند په غاړه لري او مصر او د هغې خلک، ملت او پوځ ته د دې لپاره له هغه سره په ګډه کار کولو ته بلنه ورکوي، خدای دې د خپل لوري څخه فتحه ولیکي او موږ هغه په ​​داسې واقعیت کې وینو چې اسلام او د هغه خلک عزتمن کړي، ای الله ژر تر ژره.

﴿وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ﴾

د تحریر ګوند مرکزي مطبوعاتي دفتر لخوا لیکل شوی

سعید فضل

په مصر کې د تحریر ګوند د مطبوعاتي دفتر غړی