وسائل التواصل (على الإنترنت): الحسنات والسيئات والوجه القبيح   ضمن حملة القسم النسائي "الشباب المسلم: روّاد التغيير الحقيقي"
April 24, 2016

وسائل التواصل (على الإنترنت): الحسنات والسيئات والوجه القبيح ضمن حملة القسم النسائي "الشباب المسلم: روّاد التغيير الحقيقي"

وسائل التواصل (على الإنترنت): الحسنات والسيئات والوجه القبيح


ضمن حملة القسم النسائي "الشباب المسلم: روّاد التغيير الحقيقي"


(مترجم)


أصبحت مواقع التواصل كإله ظاهر للعيان، منتشرة في كل مكان وتعلّم كل شيء. فهي التي تيسر الأمور، تربي، وتسلي وترفِّه، وتدرب روحيا، تفعل كل ذلك في آن واحد. ومع ذلك، فإننا بحاجة إلى أن نضع في اعتبارنا حقيقة أن مواقع التواصل قد ولجت غرف معيشتنا بكل ما نشرته من أمور جيدة وسيئة وقبيحة.


لقد نما الأولاد وتحولوا من أشخاص كسولين إلى مدمنين على شبكة الإنترنت، لقد غيرت ثورة وسائل التواصل الطريقة التي يفكرون بها ويتصرفون على أساسها. من الصعب تخيل السرعة التي استطاعت بها هذه الوسائل جلب مثل هذا التحول الكبير الذي غير تقريبا الطريقة التي نتواصل بها.


وسواء أحببنا ذلك أم كرهناه، إلا أن غربة الإنترنت قد وجدت لتبقى، ولها تأثير عميق على حياة الشباب، إنها تمطر وسائل تواصل، مع عثور الناس من خلالها على منصة افتراضية للتواصل والانخراط في المجتمع وتبادل أفكارهم ومشاعرهم...


إن قوة هذه الشبكات قد بلغت مبلغا وصل فيه عدد مستخدميها حاليا في جميع أنحاء العالم إلى 2.2 مليار نسمة ومتوقع أن تصل إلى نحو 2.5 مليار نسمة بحلول عام 2018، أي ما يشمل حوالي ثلث سكان الأرض. ومن المتوقع أن يكون عدد مستخدميها من الصين وحدها حوالي نصف مليار ومن الهند ما يقدر بربع مليار. المنطقة التي تعد الأعلى انتشارا للشبكات هذه هي أمريكا الشمالية، حيث إن 60% من السكان يمتلكون حسابا واحدا على الأقل على مواقع التواصل. واعتبارا من عام 2015، كان لدى 70% من سكان الولايات المتحدة "بروفايل" على مواقع التواصل. لدى الفيسبوك ما يزيد عن مليار مستخدم نشط. وكان موقع بنترست الموقع المستقل الأسرع في التاريخ الذي استطاع أن يصل إلى أكثر من 10 مليون زائر جديد شهريا، لكنه لا يزال خلف لاعبين أقوياء آخرين، كشبكات التواصل المعدة لتبادل الصور كالإنستجرام أو منصة المدونات الصغيرة تمبلر.


تقول سونيا ليفينجستون، أستاذة علم النفس الاجتماعي ورئيسة قسم وسائل الإعلام والاتصالات في بورصة لندن "لقد أصبحت شبكة الإنترنت المكان الذي يجد فيه أكثر الشباب فرصة للاستكشاف والتعبير عن هوياتهم وعلاقاتهم، ويتنقلون في طريقهم من خلال القيم التي يجدونها من حولهم". وقد درست ليفينجستون وسائل الإعلام وأثرها على الشباب لعقدين من الزمن.


إن وسائل التواصل جيدة للتواصل مع أصدقائنا وعائلتنا وأقاربنا. فهي تفتح آفاقا للأفكار الجديدة، وتبادل المعلومات، والمصادر العديدة التي تمكننا من الدخول والتعلم والاستفادة، وهي تساعد الفرد على وضع آرائه في شتى مجالات الحياة، سواء أكان ذلك في السياسة أو أمور المجتمع أو الاقتصاد أو التعليم أم غير ذلك، وتمكّنه من مناقشته مع أعداد لا تعد ولا تحصى من الناس. ويستطيع الناس مشاركة أعمالهم الفنية وإبداعاتهم مع الآخرين..


ويمكن للواحد أن يتذكر كيف أن منشورا واحدا على الفيس بوك أشعل ثورة جماهيرية في مصر فترة الربيع العربي عام 2011. وهذه هي قوة وسائل التواصل.


إن لدى الشباب مثل هذه القوة الكامنة التي من شأنها أن تؤدي إلى ثورة جماعية.. لتغيير العالم، وإسماع الأصم، ولطرد الظالمين، لكن ذلك أتى بنتائج عكسية.


فالأداة التي كان بيدها أن تفعل المعجزات تحولت إلى واحدة من أكبر مصادر الانحراف بالنسبة للشباب.


هل سبق أن رأيتم صورة الفوتوشوب التي تظهر بعض المسامير إلى جانب نشاط مغامر، تحمل فيه الكاميرا أو على الأقل تكون نظرات من فيه جادة قوية؟ إن أسوأ تأثير لوسائل التواصل على الشباب هو استعارة الشباب لأفكارهم وثقافتهم من الإنترنت. كما أصبح للشباب علاقات اجتماعية حقيقية قليلة مقارنة بتلك العلاقات الافتراضية. لديهم تواصل ضعيف مع الواقع والناس الحقيقيين والأفكار الحقيقية، إنهم يعيشون في واقع مزيف.


وتشير الدراسات إلى أن العامل الأهم الذي يبحث عنه الشاب عبر مواقع التواصل هو الحصول على القبول. يريدون أن يكونوا "رائعين محبوبين" بين أقرانهم، وأن يكونوا مقبولين. وأصبح وجود الصديقات، واقتناء ماركة غوتشي، والآيفونات هو ما يميلون إليه ويرغبون فيه. يظهرون ذلك كله بلا خجل ليؤثروا في المجهول.


ولمجرد أن يكونوا "رائعين"، يستعد الشباب لفعل أشياء مجنونة. من يستطيع أن ينسى ذاك الرجل في حديقة حيوان دلهي الذي سقط خطأ في قفص نمر؟ ما يثير الاشمئزاز هو أولئك الغوغائيون الذين وقفوا متفرجين بدلا من محاولة إنقاذ حياته بل وبدأوا بالتقاط الصور والفيديوهات له!


انغمس الشباب في البلطجة الإلكترونية والمحتويات الجنسية، وهذه الأمور أصبحت شائعة أخرى. إن تبادل النصوص غير اللائقة أو الصور، ونظرا لاستمرار وتفشي العالم الرقمي، يثبت تغير الحياة في كثير من الأوقات.


أصبح الفتيان والفتيات يتجهون نحو إيجاد شخصيات مثالية لأنفسهم عير الإنترنت. وبفضل ثقافة المشاهير، دُسَّ سم الوصول إلى كمال الشكل الجسدي في عقول الشباب. وكان استخدام الفوتوشوب وأدوات تحرير الصور وتعديلها قبل تحميل صورهم الخاصة مؤشرا على هذه المشكلة الأساسية.


وقد لُسع الشباب بصرعة جديدة من النرجسية، اسمها "السيلفي". ففي كل مرة تخرج فيها إلى الحياة العامة، لن يغيب عنك مشهد من يحاولون التقاط صور لأنفسهم. فيصنعون بوجوههم أشكالا، وإيماءات غريبة، وهم يتعلقون بأشياء أو يجلسون أو يقفون، يفعلون كل ذلك من باب عشقهم لتصوير أنفسهم صور "سيلفي"!


كل هذه الفوضى والضجة هي فقط ليصلوا للقبول، ولإيجاد شخصيات مثالية لأنفسهم عبر الإنترنت. فقد الشباب الخصوصية أيضا، دون أن يملكوا أدنى فكرة على الإطلاق، ما هو القدر الذي يعتبر فوق القدر الطبيعي لينشر على صفحات الإنترنت.


وخلال هذا كله، لا يمكن للواحد استبعاد خطر الألعاب عبر الإنترنت. فهم يمضون الساعات في بناء مزارع وإطلاق النار على الأعداء. فكما التفاعل الشبكي على الإنترنت، فإن الألعاب تتسبب في نوع خاص بها من الإدمان، حيث يصادف المرء مثل هذه الحالة "سأفعل، فقط بمجرد أن تسمحي لي بإنهاء هذه المعركة الأخيرة". لكن المعركة لا تنتهي والوقت يمضي...


إن للألعاب تداعيات حقيقية اجتماعية ونفسية. فالانفصام عن الواقع وإهمال العلاقات الشخصية والإنسانية، كل ذلك نتاج طبيعي لسيطرة الألعاب على كل شيء. إن الحرج الذي خلقته الانعزالية نتيجة لإدمان الألعاب، غذى ظاهرة الإدمان بشكل أكبر. ومن المرجح أن يعود مدمن الألعاب لعالمة الافتراضي على الإنترنت حيث العلاقات أسهل بل وفي انتظاره على المحل.


جانب آخر متعلق بألعاب الإنترنت هو نوع هذه الألعاب التي ينخرطون بها. فالكثير من ألعاب العنف والألعاب الجنسية متوفرة ومتاحة. وتشير الدراسة إلى أن أولئك الذين يدمنون الألعاب ذات المحتوى العنيف، كالقتل والتفجير، ينقلبون إلى عدائيين عنيفين في سلوكياتهم الطبيعية ويؤثر ذلك في مشاعرهم أيضا. وهم معرضون بشكل أكبر للتصرف بعنف، وأقل احتمالا للتصرف بودية كون السلوك العنيف الذي ينتهجونه ومعه الانتقام والعدوان يكافأون عليه في العادة في مثل هذه الألعاب.


أما الألعاب الجنسية فلها دور المحتويات الجنسية ذاته، فهي تركز على إثارة نزعة الفرد الجنسية ومن ثم تركها لتكون هي المسيطرة. مثل هذه الألعاب تشمل الدفع لمومسات من أجل ممارسة الجنس معهن. وهذا يصور المرأة ويضعها في مكانة مهينة وضيعة خالية من الاحترام، ويجعل النظرة إليها على أنها شيء أو سلعة ضعيفة مثيرة جنسيا.


إلى أين يتجه الشباب اليوم؟... إن الشباب اليوم يُساء توجيههم.. وكثير منهم يفتقر إلى الرؤية والهدف الأيديولوجي..
لقد أقحم هذا النظام الشباب عمدا في ألعاب فيديو عقيمة واستغلهم أيما استغلال للسيطرة عليهم من خلالها..
ولن تحل أية رقابة أبوية أو إشراف هذه المشكلة؛ فهي مشكلة نظام والحل فقط يكمن في تغيير هذا النظام..


لقد سمح هذا النظام للسلبية أن تتسلل إلى النفوس، وسمح للفاحشة بأن تفسد عقول الشباب الطيعة، كما سمح لمثل هذه الألعاب العنيفة بأن تلوث عقول الشباب وتملأها بالعنف والرغبة بالانتقام والعدوان؛ وهذا كله كان في محاولة لإنقاذ حب حياة هذه الأنظمة؛ الكرسي والسلطة والمركز والأرباح.


إن الحل داخل النظام ذاته... ليس بجعله يستمر بالعمل، بل بلفظه واستبدال النظام الإسلامي به. إن الإسلام يلعب دورا حيويا في الارتقاء بالشخصيات وإيصالها إلى أعلى القيم الإسلامية الرفيعة مع المحافظة على أرقى أنواع السلوك والانضباط. وإنه والله لشيء مؤسف أن يغيب الإسلام عن واقع الحياة اليوم وعن المجتمع، في وقت يحتاج فيه الواحد حاجة ماسة للتحرر من هذا التدفق المستمر للسموم واللوثات. إن وسائل الإعلام الإسلامية ستكون مختلفة إلى حد كبير مقارنة مع وجهات النظر والمفاهيم هذه.


ستعمل وسائل الإعلام الإسلامية على تشجيع كل ما هو أخلاقي نبيل في المجتمع وستمنع كل رذيلة من مثل تلك التي نراها اليوم؛ مثل تبادل المحتويات الجنسية والإباحية، والتعدي الإلكتروني والصداقات غير المشروعة وجعل المرأة سلعة والعنف وغير ذلك.. وستعمل على تثقيف الناس وتعليمهم السلوكيات وسترتقي بأفكارهم وتنقي عواطفهم ما سيؤدي إلى غرس وجهات النظر الصحيحة عندهم. وهكذا، فإن هذا كله سيؤدي إلى نهضة عظيمة وتوجيه للمجتمع نحو الكمال وسيشمل ذلك غير المسلمين كذلك. أما عن المواد الفاحشة والمهينة فسيتم حظرها في جميع وسائل الإعلام، ولن يكون مسموحا أن تنشر هذه الوسائل صورا لنساء وضيعات تنتظر النقر عليها. ولن يكون هناك أي نوع من حرية التعبير التي لا تعرف حدودا، الحرية التي تتيح له ممارسة أي شيء فاسد يدمر المجتمع بأفراده. سيتم تذكير النساء والرجال بشكل دائم بكيفية التعامل مع بعضهم البعض في الأماكن العامة وعلى كل موقع عام. ولن يكون هناك استغلال واستخدام لهذه الوسائل في انتهاك خصوصية وحقوق الأفراد. وبكل تأكيد، سيتم غرس المفاهيم في الرجال والنساء والشباب والأطفال، تلك المفاهيم المتعلقة بكيفية التصرف والتعامل والتحدث على الإنترنت مع نظرائهم ذكورا كانوا أم إناثا. وبالتالي فإن ذلك سيؤثر في كيفية استخدام العامة وبخاصة الشباب لوسائل التواصل لصالحهم. إن وسائل التواصل ستعمل على تعزيز بيئة رعاية إيجابية تقضي على العنصرية والتمييز والقومية وثقافة المشاهير والشخصية الكاملة المثالية وكشف أصول الممتلكات وغيرها من أمور تقود نحو دوامة من الانحدار نشعر بها نحن المسلمين وندرك نتائجها الكارثية في وقتنا الحالي.

كتبه للمكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير


نيلوفار شمسي

More from null

په نومونو مه غوليږئ، ځکه عبرت په دریځونو کې دی نه په نسبونو کې

په نومونو مه غوليږئ، ځکه عبرت په دریځونو کې دی نه په نسبونو کې

هر کله چې موږ ته یو "نوی سمبول" وړاندې کیږي چې مسلمانی ریښې یا ختیځي بڼې لري، ډیری مسلمانان خوشحالیږي، او په داسې کافر نظام کې د "سیاسي نمایندګۍ" په نامه په یو وهم باندې هیلې جوړیږي چې اسلام د حکومت، عقیدې او شریعت په توګه نه مني.

موږ ټول هغه سخته خوشحالي یادوو چې په 2008 کې د اوباما په بریا سره د ډیری خلکو په احساساتو کې خپره شوه. هغه د کینیا زوی دی او یو مسلمان پلار لري! دلته ځینو فکر کاوه چې اسلام او مسلمانان د امریکایی نفوذ ته نږدې شوي، مګر اوباما د مسلمانانو لپاره ترټولو زیات ځورونکي ولسمشرانو څخه و، هغه لیبیا ویجاړه کړه، د سوریې په ناورین کې یې مرسته وکړه، او د خپلو الوتکو او سرتیرو سره یې افغانستان او عراق ته اور واچاوه، بلکې د خپلو وسیلو له لارې په یمن کې د وینو تویونکی و او د هغه دوره د امت په وړاندې د سیستماتیکې دښمنۍ دوام و.

نن ورځ دا صحنه تکراریږي، مګر په نویو نومونو سره. ځکه چې زوهران ممداني ته د یو مسلمان، مهاجر او ځوان په توګه ډیره پاملرنه کیږي، لکه څنګه چې هغه ژغورونکی وي! مګر لږ خلک د هغه سیاسي او فکري دریځونو ته ګوري. دا سړی د همجنس بازانو د سختو پلویانو څخه دی، د دوی په فعالیتونو کې برخه اخلي، او د دوی انحراف د بشري حقونو په توګه ګڼي!

دا څه ډول شرم دی چې خلک په هغه باندې هیلې لري؟! ایا دا د هماغه سیاسي او فکري ناکامۍ تکرار نه و چې امت پکې څو ځله ښکیل شوی دی؟! هو، ځکه چې دا په شکل سره ازمویل کیږي نه په جوهر سره! دا په موسکا سره غولیږي، او په عقیدې سره نه بلکې په احساساتو سره، په نومونو سره نه بلکې په مفاهیمو سره، او په سمبولونو سره نه بلکې په اصولو سره معامله کوي!

په شکلونو او نومونو باندې دا ډول لیوالتیا د مشروع سیاسي پوهاوي د نشتوالي پایله ده، ځکه چې اسلام په اصل، نوم یا نژاد نه اندازه کیږي، بلکې په بشپړ ډول د اسلام اصولو ته په ژمنتیا سره؛ د نظام، عقیدې او شریعت په توګه. او د هغه مسلمان لپاره هیڅ ارزښت نشته چې په اسلام حکومت نه کوي او نه یې نصرت کوي، بلکې کافر پانګوال نظام ته غاړه ږدي، او د "آزادۍ" په نوم کفر او انحراف ته توجیه ورکوي.

او ټول هغه مسلمانان دې پوه شي چې د هغه په ​​بریا خوشحاله شول او فکر یې کاوه چې دا د خیر تخم یا د پاڅون پیل دی، چې پاڅون د کفر له نظامونو څخه نه کیږي، نه د هغوی په وسایلو سره، نه د دوی د رایې ورکولو د صندوقونو له لارې، او نه د هغوی د اساسي قوانینو تر چت لاندې.

څوک چې ځان د دیموکراتیک نظام له لارې وړاندې کوي، د خپلو قوانینو د احترام قسم خوري، بیا د جنسي انحراف څخه دفاع کوي او هغه لمانځي، او هغه څه ته بلنه ورکوي چې خدای غصه کوي، هغه د اسلام نصرت کوونکی او د امت لپاره امید نه دی، بلکې د ښایسته کولو او نرمولو وسیله ده، او یو جعلي استازیتوب دی چې هیڅ ګټه نه رسوي.

په لویدیځ کې د ځینو هغو شخصیتونو لپاره چې اسلامي نومونه لري سیاسي بریاوې بلل کیږي، یوازې هغه ټوټې دي چې امت ته د تسکین په توګه وړاندې کیږي، ترڅو ورته وویل شي: وګورئ، زموږ د نظامونو له لارې بدلون ممکن دی.

 د دې "استازیتوب" حقیقت څه دی؟

لویدیځ د اسلام لپاره د حکومت دروازې نه خلاصوي، بلکې یوازې د هغو کسانو لپاره یې خلاصوي چې د دوی په ارزښتونو او افکارو کې ورسره یوځای کیږي. او هرڅوک چې د دوی نظام ته ننوځي باید د دوی اساسي قانون او وضعي قوانین ومني، او د اسلام له حکم څخه انکار وکړي، که هغه په دې راضي شي، هغه یو منل شوی ماډل کیږي، مګر ریښتینی مسلمان د دوی په وړاندې له خپلو ریښو څخه رد دی.

زهران ممداني څوک دی؟ او ولې دا وهم جوړیږي؟

هغه یو داسې شخص دی چې یو مسلمان نوم لري، مګر د اسلام د فطرت سره په بشپړه توګه مخالف یو منحرف اجنډا غوره کوي، د همجنس بازانو څخه ملاتړ کوي، او هغه څه ته وده ورکوي چې د "دوی حقونه" بلل کیږي، او هغه د دې څرګنده بیلګه ده چې څنګه لویدیځ خپل ماډلونه جوړوي: په نوم مسلمان، په عمل کې سیکولر، د لویدیځ لیبرال اجنډا ته خدمت کوي نور څه نه. بلکې د دې لپاره چې امت له خپلې اصلي لارې مشغول کړي، نو د دې پر ځای چې د اسلام او خلافت د دولت غوښتنه وکړي، د کفر په نظامونو کې د پارلماني څوکیو او پوستونو په اړه اندیښمن شي! او د دې پر ځای چې د فلسطین د آزادولو لپاره مخه کړي، د هغو کسانو په تمه دي چې د امریکا له کانګرس یا د اروپا له پارلمان څخه "د غزې دفاع" وکړي!

د دې حقیقت دا دی چې دا د ریښتیني بدلون د لارې تحریف دی، کوم چې د نبوت په طريقه د راشده خلافت تاسیس دی، چې د اسلام بیرغ اوچتوي، د خدای شریعت پلي کوي، او امت د یو خلیفه تر شا متحد کوي چې د هغه تر شا جنګیږي او له هغه څخه وېره کیږي.

نو په نومونو مه غولیږئ، او په هغه چا مه خوشحالیږئ چې تاسو ته په ظاهره منسوب وي او په محتوا کې ستاسو سره مخالفت لري، ځکه چې هرڅوک چې د سعید، علي یا زهران نوم لري زموږ د نبي محمد ﷺ په لاره نه دی.

او پوه شئ چې بدلون د کفر له پارلمانونو څخه نه راځي، بلکې د امت له لښکرو څخه راځي چې وخت یې رارسیدلی چې حرکت وکړي، او د هغوی له پوهو ځوانانو څخه چې شپه او ورځ د لویدیځ او د هغه د ملاتړو او په اسلامي او مسلمانو هیوادونو کې د خاینو پیروانو په سرونو د میز د اړولو لپاره کار کوي.

مسلمانان د دیموکراسۍ په ټاکنو او نه د لویدیځ د صندوقونو له لارې نه پاڅیږي، بلکې د اسلامي عقیدې پر بنسټ په ریښتیني پاڅون سره، د راشده خلافت د دولت په تاسیس سره چې اسلام ته خپل مقام بیرته ورکوي، مسلمانانو ته عزت ورکوي، او د دیموکراسۍ وهمونه ماتوي.

په نومونو مه غولیږئ، او خپلې هیلې په کفر په نظامونو کې په افرادو مه ځړئ، بلکې خپلې لویې پروژې ته وګرځئ: د اسلامي ژوند بیا پیل، دا یوازې د عزت، بریا او واک لار ده.

صحنه د پخوانیو غمونو یو سپکاوی تکرار دی: جعلي سمبولونه، لویدیځو نظامونو ته وفاداري، او د اسلام له لارې څخه انحراف. او هر څوک چې دې لارې ته لاسونه پړکوي، هغه امت ګمراه کوي. نو د خلافت پروژې ته راوګرځئ، او د اسلام دښمنانو ته اجازه مه ورکوئ چې ستاسو مشران او استازي جوړ کړي. عزت د دیموکراسۍ په چوکیو کې نه دی، بلکې د خلافت په تخت کې دی چې حزب التحریر ورته کار کوي او امت د دې فکري او سیاسي انحطاط څخه خبرداری ورکوي. موږ ته پرته د خلافت له دولت څخه بله خلاصی نشته، کوم چې اجازه نه ورکوي چې مسلمانان د هغه چا لخوا اداره شي چې د اسلام څخه پرته په بل دین باور لري، نه د هغه چا لخوا چې انحراف او ګمراهۍ ته جواز ورکوي، او نه د هغه چا لخوا چې خلکو ته د خدای له نازل شوي پرته بل څه قانون کوي.

دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده

عبدالمحمود العامري – د یمن ولایت

مصر د حکومتي شعارونو او تریخ واقعیت ترمنځ - د بې وزلۍ، او سرمایه دارۍ سیاستونو په اړه بشپړ حقیقت

مصر د حکومتي شعارونو او تریخ واقعیت ترمنځ

د بې وزلۍ، او سرمایه دارۍ سیاستونو په اړه بشپړ حقیقت

د الاهرام ویب پاڼې د ۲۰۲۵ کال د نومبر په ۴مه نېټه د سه شنبې په ورځ خبر ورکړ چې د مصر لومړي وزیر د قطر په پلازمېنه دوحه کې د ټولنیزې پراختیا په دویمه نړیواله غونډه کې د ولسمشر په استازیتوب په خپله وینا کې وویل چې مصر په خپلو ټولو بڼو او اړخونو کې د بې وزلۍ د له منځه وړلو لپاره یوه هر اړخیزه تګلاره پلي کوي، چې "څو اړخیزه بې وزلي" هم پکې شامله ده.

له کلونو راهیسې، په مصر کې هېڅ رسمي وینا داسې عبارتونه نه لري لکه "د بې وزلۍ د له منځه وړلو لپاره هر اړخیزه تګلاره" او "د مصر اقتصاد لپاره حقیقي پیل". چارواکي دا شعارونه په کنفرانسونو او غونډو کې تکراروي، چې د پانګونې پروژو، هوټلونو او تفریحي ځایونو ځلیدونکي انځورونه هم ورسره مل وي. خو واقعیت، لکه څنګه چې نړیوال راپورونه یې شاهدي ورکوي، بالکل توپیر لري. په مصر کې بې وزلي لا هم یوه پخه، بلکې مخ په زیاتیدونکې پدیده ده، سره له دې چې حکومت په پرله پسې توګه د ښه والي او پرمختګ ژمنه کوي.

د یونیسف، ایسکوا او د خوړو نړیوال پروګرام د ۲۰۲۴ او ۲۰۲۵ کلونو د راپورونو له مخې، نږدې یو له پنځو مصریانو څخه په څو اړخیزه بې وزلۍ کې ژوند کوي، په دې مانا چې دوی د ژوند له بنسټیزو اړخونو لکه تعلیم، روغتیا، کور، کار او خدماتو څخه بې برخې دي. همدارنګه، معلومات دا تاییدوي چې له ۴۹٪ څخه زیاتې کورنۍ د کافي خوړو په ترلاسه کولو کې له ستونزو سره مخ دي، دا یو ټکان ورکوونکی شمېر دی چې د ژوند د بحران ژورتیا منعکس کوي.

خو مالي بې وزلي، یعنې د ژوند د لګښتونو په پرتله د عاید کموالی، په تېزۍ سره زیات شوی، چې د انفلاسیون د پرله پسې څپو له امله د خلکو معاشونه، هڅې او سپما له منځه تللي دي، تر دې چې د مصریانو لویه برخه د دایمي کار کولو سره سره د مالي بې وزلۍ تر کرښې لاندې ده.

په داسې حال کې چې حکومت د "تکافل او کرامه" او "حياة كريمة" په څېر نوښتونو په اړه خبرې کوي، نړیوالې شمېرې ښيي چې دې پروګرامونو د بې وزلۍ جوړښت په بنسټیزه توګه نه دی بدل کړی، بلکې یوازې د لنډمهاله ارام بښونکو په څېر دي، لکه څاڅکي چې په دښته کې توی شي. د مصر کلیوالي سیمې چې د نفوس نیمایي برخه پکې ژوند کوي، لا هم د خدماتو د کمښت، د وړ کار د نشتوالي او د زیربناوو د خرابوالي له امله کړېږي. د ایسکوا راپور ټینګار کوي چې په کلیو کې بې برخېتوب په ښارونو کې څو چنده زیات دی، چې دا د شتمنۍ د ناسم ویش او پرله پسې بې پامۍ ښکارندویي کوي.

کله چې لومړی وزیر د هیواد له زوی څخه مننه کوي "چا چې له حکومت سره د اقتصادي سمون اقدامات زغملي"، نو په حقیقت کې هغه د هغو سیاستونو له امله د رښتینې کړاو شتون مني. خو دا اعتراف د کړنلارې د بدلون لامل نه ګرځي، بلکې د هماغې سرمایه دارۍ په لاره کې د لا زیات تګ لامل کیږي چې دا بحران یې رامنځته کړی دی.

هغه تش په نامه اصلاحات چې په ۲۰۱۶ کال کې د "تعویم" پروګرام، د سبسایډي د زیاتوالي او د مالیاتو د زیاتوالي سره پیل شول، اصلاح نه وه، بلکې د پورونو او کسر لګښت په بې وزلو بارول وو. په داسې حال کې چې چارواکي د "پیل" په اړه خبرې کوي، سترې پانګونې د لوکسو املاکو او سیاحتي پروژو په لور روانې دي چې د پانګوالو خدمت کوي، په داسې حال کې چې میلیونونه ځوانان د کار یا هستوګنې لپاره فرصتونه نه مومي. بلکې ډیری دا پروژې، لکه په مطروح کې د علم الروم سیمه چې پانګونه یې ۲۹ میلیارده ډالره اټکل شوې، د بهرنیو سرمایه دارۍ شراکتونه دي چې ځمکې او شتمنۍ ترلاسه کوي او هغه د پانګوالو لپاره د ګټې سرچینې ته بدلوي، نه د خلکو لپاره د رزق سرچینې ته.

نظام ځکه نه ناکامېږي چې فاسد دی، بلکې ځکه چې په یوه باطله فکري بنسټ روان دی چې هغه سرمایه داري نظام دی، کوم چې پیسې د دولت د ټولو سیاستونو محور ګرځوي. سرمایه داري په مطلقه توګه د مالکیت په ازادۍ ولاړه ده او اجازه ورکوي چې شتمني د هغه لږ شمېر خلکو په لاس کې راټوله شي چې د تولید وسیلې لري، په داسې حال کې چې اکثریت د مالیاتو، بیو او عمومي پورونو بار په غاړه اخلي.

له همدې امله، هغه څه چې د "ټولنیزې ساتنې پروګرامونه" بلل کیږي، یوازې د سرمایه دارۍ د وحشي څېرې د ښکلا کولو هڅه ده، او د یوه ظالم نظام عمر اوږدوي چې د بډایانو خیال ساتي او له بې وزلو څخه پیسې اخلي. د ناروغۍ د اصل په درملنې پر ځای؛ یعنې د شتمنۍ انحصار او په نړیوالو بنسټونو باندې د اقتصاد انحصار، یوازې د نقدي مرستو په ویش باندې بسنه کیږي، چې نه بې وزلي له منځه وړي او نه عزت ساتي.

سرپرستي په رعیت باندې د حاکم احسان نه دی، بلکې شرعي وجیبه ده، او هغه مسؤلیت دی چې الله تعالی به په دنیا او آخرت کې ترې پوښتنه کوي. هغه څه چې نن ورځ روان دي، د خلکو چارو ته قصدي بې پامي ده، او د پیسو نړیوال صندوق او نړیوال بانک څخه د مشروطو پورونو په ګټه د سرپرستۍ له وجیبې څخه لاس اخیستل دي.

دولت د بې وزله او بهرني پور ورکوونکي ترمنځ منځګړی ګرځېدلی، مالیات وضع کوي، سبسایډي کموي او عامه شتمنۍ پلوري ترڅو هغه لوی کسر ډک کړي چې پخپله سرمایه داري نظام جوړ کړی دی. په دې ټولو کې هغه شرعي مفاهیم غیر حاضر دي چې اقتصاد تنظیموي، لکه د سود حرامول، د عامو شتمنیو د افرادو لخوا د مالکیت منع کول، او د مسلمانانو له بیت المال څخه په رعیت باندې د نفقه کولو وجوب.

اسلام یو بشپړ اقتصادي نظام وړاندې کړی چې بې وزلي له خپلو ریښو څخه له منځه وړي، نه یوازې د نقدي مرستو یا ښکلاکوونکو پروژو سره. دا نظام په ثابتو شرعي بنسټونو ولاړ دی، چې تر ټولو مهم یې دا دي:

۱- د سود او سودي پورونو حرامول چې دولت سره تړلي او منابع یې له منځه وړي، د سود په له منځه تلو سره له نړیوالو بنسټونو څخه د اقتصاد انحصار له منځه ځي، او د امت مالي خپلواکي بېرته راګرځول کېږي.

۲- د ملکیتونو درې ډوله کول:

شخصي ملکیت: لکه کورونه، هټۍ او شخصي کروندې...

عامه ملکیت: په دې کې لویې شتمنۍ شاملې دي لکه تېل، ګاز، منرالونه او اوبه...

د دولت ملکیت: لکه د فیء ځمکې، رکاز او خراج...

په دې وېش سره عدالت ټینګېږي، ځکه چې لږ شمېر خلکو ته د امت د منابعو د انحصار کولو اجازه نه ورکول کېږي.

۳- د رعیت د هر فرد لپاره د کفایت ضمانت: دولت په خپله سرپرستۍ کې د هر انسان لپاره د خوراک، جامو او کور په څېر بنسټیزو اړتیاوو ضمانت کوي، که چیرې هغه د کار کولو توان ونلري، نو د بیت المال په هغه باندې نفقه کول واجب دي.

۴- زکات او لازمي نفقه: زکات احسان نه دی، بلکې فریضه ده، دولت یې راټولوي او د خپلو شرعي مصرفونو لپاره یې بې وزلو، مسکینانو او پورمندانو ته مصرفوي. دا د وېش یوه اغېزمنه وسیله ده چې پیسې په ټولنه کې د ژوند دورې ته بېرته راګرځوي.

د تولیدي کار هڅولو او د استحصال منع کولو، او په ریښتینو ګټورو پروژو کې د منابعو پانګونې ته هڅولو سره، لکه درنې او نظامي صنعتونه نه په قمار او لوکسو املاکو او فرضي پروژو کې. د دې تر څنګ د بیو تنظیم د حقیقي عرضې او تقاضا سره نه د احتکار او نه د تعویم سره.

یوازې د نبوت په منهج خلافت دی چې د دې احکامو په عملي کولو قادر دی، ځکه چې هغه د اسلامي عقیدې پر بنسټ جوړ شوی، او موخه یې د خلکو د چارو پالنه ده نه د هغوی د پیسو راټولول. د خلافت په سیوري کې، نه سود شته او نه مشروطه پورونه، او نه پردیو ته د عامو شتمنیو پلورل شته، بلکې منابع د امت د ګټو د ترلاسه کولو په موخه اداره کیږي، او بیت المال د دولتي منابعو، خراج، انفال او عامه ملکیت څخه د روغتیايي پاملرنې، تعلیم او عامه اسانتیاوو د تمویل مسؤلیت په غاړه اخلي.

خو د بې وزلو بنسټیزې اړتیاوې د هر فرد په توګه تضمین کیږي، نه د لنډمهاله صدقاتو له لارې بلکې د یوه تضمین شوي شرعي حق په توګه. له همدې امله په اسلام کې د بې وزلۍ سره مبارزه یو سیاسي شعار نه دی، بلکې د ژوند یو بشپړ نظام دی چې عدالت قایموي او ظلم منع کوي او شتمني خپلو مالکینو ته بېرته سپاري.

د رسمي وینا او ژوندي واقعیت ترمنځ لویه فاصله ده چې له هیچا څخه پټه نه ده. په داسې حال کې چې حکومت د خپلو "ستر" پروژو او "حقیقي پیل" په اړه سندرې وايي، میلیونونه مصریان د بې وزلۍ تر کرښې لاندې ژوند کوي، د لوړې بیې، بې روزګارۍ او د امید نشتوالي څخه کړېږي. حقیقت دا دی چې دا کړاو به تر هغه وخته پورې له منځه لاړ نشي تر څو چې مصر د سرمایه دارۍ په لاره روان وي، خپل اقتصاد سود خورو ته سپاري او د نړیوالو بنسټونو سیاستونو ته غاړه ږدي.

د مصر کړکېچونه او ستونزې انساني ستونزې دي نه مادي، او هغه شرعي احکام ورسره تړلي دي چې د اسلام پر بنسټ یې د چلند او درملنې څرنګوالی څرګندوي، او حل لارې د سترګو پټولو په پرتله اسانه دي، مګر هغه باوري ادارې ته اړتیا لري چې آزاده اراده ولري او وغواړي په سمه لاره ولاړ شي او په ریښتیا سره د مصر او د هغې د خلکو لپاره ښه وغواړي، او بیا دا اداره باید ټول هغه قراردادونه بیاکتنه کړي چې پخوا شوي او د ټولو هغو شرکتونو سره کیږي چې د هیواد شتمنۍ انحصاروي او څه چې د هغې عامه ملکیت دی، په ځانګړې توګه د ګاز، تېلو، سرو زرو او نورو منرالونو او شتمنیو د سپړلو شرکتونه، او دا ټول شرکتونه وباسي ځکه چې دوی په اصل کې استعماري شرکتونه دي چې د هیواد شتمنۍ لوټ کوي، او بیا یو نوی تړون جوړ کړي چې خلکو ته د هیواد په شتمنیو واک ورکړي او داسې شرکتونه جوړ یا په کرایه ونیسي چې د تیلو، ګازو، سرو زرو او نورو منرالونو له زیرمو څخه د شتمنیو په تولید بوخت وي او دا شتمنۍ بیا په خلکو وویشي، بیا به خلک د دې جوګه شي چې هغه مړې ځمکې وکري چې دولت به دوی ته د هغې د حق په توګه د ګټې اخیستنې توان ورکړي، او دوی به دا هم وکولی شي چې هغه څه جوړ کړي چې باید جوړ شي ترڅو د مصر اقتصاد لوړ کړي او د هغې خلکو ته کفایت وکړي، او دولت به دوی په دې لاره کې ملاتړ وکړي، او دا ټول تصور نه دی او نه د پیښېدو وړ نه دی او نه یوه پروژه ده چې موږ یې د تجربې لپاره وړاندې کوو چې بریالۍ شي یا ناکامه شي، بلکې دا شرعي احکام دي چې په دولت او رعیت لازم دي، نو دولت ته دا اجازه نشته چې د هیواد شتمنۍ چې د خلکو ملکیت دی په داسې پلمو ضایع کړي چې تړونونه یې منظور کړي او ملاتړ یې کړی او ظالمانه نړیوالو قوانینو یې ساتنه کوي، او نه ورته دا اجازه شته چې خلک ترې منع کړي بلکې باید هر هغه لاس پرې کړي چې د خلکو شتمنیو ته د لوټ په توګه اوږدېږي، دا هغه څه دي چې اسلام وړاندې کوي او باید پلي شي، مګر دا د اسلام د نورو نظامونو څخه جلا نه پلي کېږي بلکې دا یوازې د نبوت په منهج د خلافت د دولت له لارې پلي کېږي، دا هغه دولت دی چې د هغې غم او دعوت د تحریر ګوند په غاړه لري او مصر او د هغې خلک، ملت او پوځ ته د دې لپاره له هغه سره په ګډه کار کولو ته بلنه ورکوي، خدای دې د خپل لوري څخه فتحه ولیکي او موږ هغه په ​​داسې واقعیت کې وینو چې اسلام او د هغه خلک عزتمن کړي، ای الله ژر تر ژره.

﴿وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ﴾

د تحریر ګوند مرکزي مطبوعاتي دفتر لخوا لیکل شوی

سعید فضل

په مصر کې د تحریر ګوند د مطبوعاتي دفتر غړی