درگیری در سودان بالا میگیرد در حالی که دولت مشغول سهمیهبندی وزارتخانههاست!
دکتر کامل ادریس، نخستوزیر سودان، که روز شنبه 2025/05/31 رسماً به عنوان رئیس شورای وزیران سودان در برابر رئیس شورای حاکمیت و فرمانده کل ارتش، عبدالفتاح البرهان، سوگند یاد کرد، مشغول رایزنیهای فشرده برای تشکیل دولت خود است؛ دولتی که آن را دولت امید نامیده است و تلاش میکند با وجود مشکلاتی که با آن مواجه است، از آن عبور کند. نیروهای سیاسی متحد با ارتش سودان یادداشتی را به نخستوزیر ارائه کردند و خواستار مشارکت آنها در رایزنیهای سیاسی قبل از اعلام قریبالوقوع دولت جدید شدند. همچنین طرفهای اصلی در ائتلاف فراکسیون دموکراتیک به کنار گذاشته شدن خود از رایزنیها قبل از اعلام کامل ادریس به عنوان نخستوزیر اعتراض کردند. (سودان تریبیون، 22 ژوئن/ژوئن 2025).
مانع دشوار دیگر در برابر تشکیل دولت، طرفهای توافقنامه صلح جوبا هستند، جایی که رئیس جنبش آزادیبخش سودان، ناظر کل نیروی مشترک، منی ارکو مناوی، در اظهاراتی به سودان تریبیون، از جلسات پی در پی با رئیس شورای حاکمیت، عبدالفتاح البرهان، پرده برداشت که سرنوشت مشارکت را مورد بحث قرار داد و ناظر کل نیروی مشترک و فرماندار اقلیم دارفور گفت: "ما هنوز موضوع سهمیهها را مورد بحث قرار ندادهایم و دیدیم که ابتدا موضوع مشارکت را حل کنیم." مناوی اشاره کرد که این نشست با تأکید بر توافقنامه جوبا به پایان رسید، اما در ادامه گفت که اکنون توپ در زمین آنهاست. مناوی از تلاش خود برای حفظ مشارکت بر اساس توافقنامه جوبا دفاع کرد و گفت: "بحث در مورد مسائل قدرت و توزیع آن همانطور که در توافقنامهها آمده است، از صمیم کار سیاسی است که برای آن بیرون آمدیم و بهای گزافی برای آن پرداختیم." و ادامه داد: "این چیز شرمآوری نیست."
البته این طرفهای درگیر بر سر قدرت، بدون شرم، از فروش خون و ناموس مردم سودان در حراج علنی وزارتخانهها خبر میدهند و برایشان مهم نیست که مردم سودان از چه مصیبتهایی در این جنگ کثیف رنج میبرند، جنگی که حتی درخت و سنگ هم از آن در امان نمانده است و همچنان جنگ ادامه دارد و بحرانهای انسانی، اقتصادی و اجتماعی بیسابقهای را به وجود آورده است. اینک مونا رشماوی، سخنگوی هیئت مستقل بینالمللی سازمان ملل برای تحقیق درباره حقایق در سودان، در بیانیهای درباره جنگ جاری میگوید: "آنچه در سودان میگذرد فقط یک بحران انسانی نیست، بلکه بحران خود انسانیت است" (مونت کارلو، 2025/06/18). محمد شاندی عثمان، رئیس این هیئت، گفت: "غیرنظامیان همچنان بهای سنگینی میپردازند"، و اعتراف کرد که درگیری "پیچیدهتر و وحشیانهتر" میشود.
در حالی که درگیری بر سر قدرت در پورتسودان جریان دارد، نیروهای پشتیبانی سریع به گسترش خود در دارفور ادامه میدهند، جایی که در بیانیهای در 2025/06/14 گزارش دادند که توانستهاند "منطقه مثلث استراتژیک را آزاد کنند، که در دورترین شمال غربی الفاشر واقع شده است و نقطه ملاقات محوری بین سودان، لیبی و مصر را تشکیل میدهد، که گامی کیفی است." نیروهای پشتیبانی سریع به محاصره خود بر شهر الفاشر که از یک سال پیش هدف قرار دادهاند، ادامه میدهند تا پس از تصرف آن، کنترل کامل دارفور را اعلام کنند، و این همان چیزی است که ما انتظار داریم، خدا نکند اگر اوضاع به همین منوال پیش برود. در پاسخ به سوالی که عالم جلیل عطا بن خلیل ابوالرشته در تاریخ 2025/05/21 صادر کرد، آمده است: (و انتظار میرود که حملات به شهر الفاشر تشدید شود و بخشهایی از ارتش که در راه کمک به شهر الفاشر بودند، عقبنشینی کنند و شورای حاکمیت زمانی را برای ترمیم این ویرانی در شرق سودان صرف کند و بعید است که مذاکرات جده قبل از تسلط نیروهای پشتیبانی سریع بر الفاشر از سر گرفته شود، یا اینکه در آن نفوذ داشته باشند، که در دارفور مهم است، و در آن زمان آمریکا تعادلی بین قدرت و کنترل بین دو نیروی سودانی (ارتش و نیروهای پشتیبانی سریع) ایجاد میکند، حتی اگر مذاکرات جده از سر گرفته شود، نیروهای پشتیبانی سریع لباس شکست را از تن درآورده و با اطمینان از قدرت و ثبات کنترل خود ایستادهاند و یک دولت بالفعل در دارفور تأسیس کردهاند، یعنی شرایط مناسب را برای به ثمر رساندن تقسیم و تبدیل آن به یک واقعیت که باید تسلیم آن شد، ایجاد کردهاند).
آنچه شایان ذکر است این است که نیروهای پشتیبانی سریع توافقنامهای را با جنبش مردمی شمال در نایروبی در آوریل 2025 امضا کردند و یک ائتلاف سیاسی و نظامی تحت عنوان "ائتلاف تأسیسی سودان" تأسیس کردند، که پرسشهای زیادی را در مورد استحکام این ائتلاف بین جنبش و بین نیروهای پشتیبانی سریع ایجاد کرد. بسیاری از فعالان داخل جنبش به حمیدتی با دیده تردید مینگرند و از تلاش او برای گسترش کنترل خود بر منطقه کوههای نوبه، عمق استراتژیک جنبش مردمی شمال - شاخه الحلو - نگران هستند. ممکن است تحلیلگران بر حق باشند، گویی که این ائتلاف یک آمادهسازی زودهنگام برای انتقال نبردها به آنجا در صورت شکست نیروهای پشتیبانی سریع در تسخیر دارفور است، یا اگر مخلصان در ارتش در بازپسگیری کنترل دارفور فعال شوند، در این صورت نیروهای پشتیبانی سریع ممکن است به مخالفت و نبردهای نظامی خود از کوههای نوبه، یا از بخشهای دیگر کردفان ادامه دهند.
این نبردها مردم سودان را خسته کرده و بخشهای بزرگی از زیرساختهای کشور را ویران کرده است. سازمان ملل میگوید که اقلیم دارفور از یک بحران عمیق رنج میبرد، جایی که 79 درصد از ساکنان آن به کمکهای بشردوستانه و حمایت نیاز دارند. به جای اینکه دولت برای از بین بردن این فتنهها، مصیبتها و بدبختیها تلاش کند و آتشبس را در اسرع وقت، مطابق با احکام شرعی مربوط به درگیری بین مسلمانان، اعلام کند، به جای آن، از حل و فصل نبردها چشمپوشی میکند و مشغول درگیری بر سر کرسیهای قدرت فرسوده است و حتی به فکر درمان بیماران و تأمین امنیت و ثبات نیست، بلکه کشور را به صحنهای برای مداخلات کشورهای طمعورز و شرکتهای بزرگ انحصاری برای غارت ثروتهای امت تبدیل کرده است. بیشتر مردم سودان آواره شده و به کشورهای همجوار پناهنده شدهاند، پس از اینکه بیشتر آنها تمام دارایی خود را از دست دادند، بنابراین سازمانهای بینالمللی و منطقهای فقرا را میشمارند و از گرسنگی و بیماری صحبت میکنند و اشک تمساح میریزند، شاید راهی برای اربابان خود برای مداخله در اداره امور سودان پیدا کنند. خبرگزاری سودان (سونا) در 2025/6/27 گزارش داد که سپهبد برهان، رئیس شورای حاکمیت انتقالی، تماسی تلفنی از آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، دریافت کرد که در آن از انتصاب دکتر کامل ادریس به عنوان نخستوزیر استقبال کرد... و (دبیرکل سازمان ملل خواستار اعلام آتشبس بشردوستانه به مدت یک هفته در محل الفاشر در حمایت از تلاشهای سازمان ملل و تسهیل دسترسی کمکها به هزاران شهروند محاصره شده در آنجا شد، که رئیس شورای حاکمیت با آن موافقت کرد و بر اهمیت اجرای قطعنامههای شورای امنیت که در این خصوص صادر شده است، تأکید کرد).
بسیار دردناک است که حاکمان کشورمان بر سر قدرت درگیر شوند و راه را برای سازمانهای کفر باز کنند تا امور ما را سرپرستی کنند و در سیاستهای ما مداخله کنند، بلکه از تصمیماتی که نفوذ آنها را در کشورمان ممکن میسازد، استقبال میکنند و آرزو دارند که به اصطلاح حقوق بینالملل متوسل شوند، در حالی که امت، هنگام اختلاف و درگیری، آرزو دارد که به احکام اسلام متوسل شود که آنها را از تاریکی به نور اسلام خارج میکند. آیا در ارتش کسی پیدا میشود که برای خدا اخلاص داشته باشد، دین را یاری کند و شریعت پروردگار جهانیان را برپا کند؟!
نوشته شده برای رادیو دفتر رسانهای مرکزی حزب التحریر
یعقوب ابراهیم (ابو ابراهیم) - ایالت سودان