بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام - (ح117) الأدلة المعتبرة للأحكام الشرعية - القياس (2)
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام - (ح117) الأدلة المعتبرة للأحكام الشرعية - القياس (2)

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

0:00 0:00
Speed:
October 24, 2024

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام - (ح117) الأدلة المعتبرة للأحكام الشرعية - القياس (2)

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

(ح117) الأدلة المعتبرة للأحكام الشرعية - القياس (2)

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا "بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام" وَمَعَ الحَلْقَةِ السَّابِعَةَ عَشْرَةَ بَعدَ المِائَةِ, وَعُنوَانُهَا: "مَشرُوعُ الدُّستُورِ - نِظَامُ الحُكْمِ". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَةِ الرَّابِعَةِ وَالتِّسعِينَ مِنْ كِتَابِ "نظامُ الإسلام" لِلعَالِمِ والـمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ. يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ:

المادة 12: الكتاب والسنة وإجماع الصحابة والقياس هي وحدها الأدلة المعتبرة للأحكام الشرعية. وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: أعَدَّ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ النَّبهَانِيُّ هُوَ وَإِخوَانُهُ العُلَمَاءُ فِي حِزْبِ التَّحرِيرِ دُستُورَ الدَوْلَةِ الإِسْلامِيَّةِ حَتَّى يَدرُسَهُ الـمُسلِمُونَ وَهُمْ يَعْمَلُونَ لإِقَامَتِهَا, وَهَا هُوَ يُوَاصِلُ عَرْضَهُ عَلَيهِمْ, وَهَذِهِ هي الـمَادَّةُ الثَّانِيَةَ عَشْرَةَ, وَإِلَيكُمْ أَدِلَّتَهَا مِنْ خِلَالِ النُّقَاطِ الآتِيَةِ, وَهِيَ تَتِمَّةٌ لِلنُّقَاطِ الَّتِي وَرَدَتْ فِي الحَلْقَةِ الـمَاضِيَةِ:

 1. وَهَذَا القِيَاسُ الشَّرعِيُّ قَدْ أَرشَدَ إِلَيهِ الرَّسُولُ صلى الله عليه وسلم وَاعتَبَرَهُ دَلِيلاً شَرعِيّاً، وَسَارَ عَلَى ذَلِكَ الصَّحَابَةُ، وَاتَّخَذُوهُ دَلِيلاً شَرعِياً عِندَ استِنبَاطِهِمُ الأَحْكَامَ الشَّرعِيَّةَ. فَقَدْ رُوِيَ عَنهُ عَلَيهِ الصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ أَنَّهُ قَالَ لِـمُعَاذٍ وَأَبِي مُوسَى الأشعَرِيِّ وَقَد أَنفَذَهُمَا إِلَى اليَمَنِ: «بِمَ تَقْضِيَانِ؟ فَقَالاَ: إِنْ لَمْ نَجِدِ الحُكْمَ فِي الكِتَابِ وَلاَ السُّـنَّةِ قِسْنَا الأَمْرَ بِالأَمْرِ، فَمَا كَانَ أَقْرَبَ إِلَى الـحَـقِّ عَمِلْنَا بِهِ». أَورَدَهُ الآمِدِيُّ فِي الإِحكَامِ, وَأَبُو الحُسَينِ فِي الـمُعتَمَدِ. فَصَرَّحَا بِالعَمَلِ بِالقِيَاسِ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَقَرَّهُـمَا عَلَيهِ، فَكَانَ حُجَّةً عَلَى أَنَّ القِيَاسَ دَلِيلٌ شَرْعِيٌّ.


2. وَعَنِ ابنِ عَبَّاسٍ: «أَنَّ امْرَأَةً مِنْ جُهَيْنَةَ جَاءَتْ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ: إِنَّ أُمِّي نَذَرَتْ أَنْ تَحُجَّ فَلَمْ تَحُجَّ حَتَّى مَاتَتْ، أَفَأَحُجُّ عَنْهَا؟ قَالَ: نَعَمْ، حُجِّي عَنْهَا، أَرَأَيْتِ لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّكِ دَيْنٌ أَكُنْتِ قَاضِيَةً، اقْضُوا اللَّهَ فَاللَّهُ أَحَقُّ بِالْوَفَاءِ». أَخرَجَهُ البُخَارِيُّ، فَالرَّسُولُ صلى الله عليه وسلم هُنَا فِي مَقَامِ تَعلِيمِ هَذِهِ الـمَرأَةِ قَدْ أَلحَقَ دَيْنَ اللهِ بِدَينِ الآدَمِيِّ فِي وُجُوبِ القَضَاءِ وَنَفْعِهِ، وَهُوَ عَينُ القِيَاسِ.


3. وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنْ قُبلَةِ الصَّـائِمِ، هَلْ تُفسِدُ الصَّومَ؟ فَقَالَ صلى الله عليه وسلم: «أَرَأَيْتَ لَوْ تَمَضْمَضْتَ، أَكَانَ ذَلِكَ يُفْسِدُ الصَّوْمَ؟ فَقَالَ: لاَ» صَحَّحَهُ الحَاكِمُ وَوَافَقَهُ الذَّهَبِيُّ، فَالرَّسُولُ صلى الله عليه وسلم نَفَى عَنْ قُبْلَةِ الصَّائِمِ حُكْمَ إِفسَادِ الصَّومِ قِيَاساً عَلَى الـمَضْمَضَةِ مِنْ حَيثُ كَونُهَا لَا تُفسِدُ الصَّومَ؛ لِأَنَّ كُلّاً مِنهُمَا لَـمْ تَدخُلِ الجَوفَ. فَهُوَ تَفهِيمٌ لِلحُكْمِ بِالقِيَاسِ.


4. فَهَذِهِ النُّصُوصُ الثَّلَاثَةُ لَـمْ يَـجْرِ فِيهَا تَعلِيلُ الحُكْمِ فَحَسْبُ كَمَا هُوَ وَارِدٌ فِي نُصُوصٍ كَثِيرَةٍ مِـمَّا يَدُلُّ عَلَى القِيَاسِ، بَلْ جَرَى فِيهَا إِقرَارُ القِيَاسُ، وَتَعلِيمُ القِيَاسِ، وَتَفهِيمُ الحُكْمِ بِالقِيَاسِ، فَهُوَ حُجَّةٌ عَلَى أَنَّ القِيَاسَ دَلِيلٌ شَرعِيٌّ.


5. هَذَا بِالنِّسْبَةِ لِلرَّسُولِ صلى الله عليه وسلم، أَمَّا بِالنِّسْبَةِ لِلصَّحَابَةِ فَقَدْ رُوِيَ عَنهُمُ اتِّخَاذُ القِيَاسِ دَلِيلاً شَرعِياً فِي مَسَائِلَ عِدَّةٍ، مِنْ ذَلِكَ مَا أَخرَجَهُ سَعِيدُ بْنُ مَنصُور فِي سُنَنِهِ عَنِ القَاسِمِ بْنِ محمد، "أَنَّ رَجُلاً مَاتَ وَتَرَكَ جَدَّتَيهِ: أُمَّ أُمِّهِ وَأُمَّ أَبِيهِ, فَأَتَوا أَبَا بَكْرٍ فَأَعطَى أُمَّ أُمِّهِ السُّدُسَ, وَتَرَكَ أُمَّ أَبِيهِ, فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنَ الأَنصَارِ: لَقَدْ وَرَّثْتَ امرَأَةً لَوُ كَانَتْ هِيَ الـمَيِّتَةُ مَا وَرِثَ مِنهَا شَيئاً, وَتَرَكْتَ امْرَأَةً لَو كَانَتْ هِيَ الـمَيِّتَةُ وَرِثَ مَالَهَا كُلَّهُ فَأَشْرَكَ بَينَهُمَا فِي السُّدُسِ".


6. وَقَدْ ذَكَرَهُ أَيضاً الغَزَالِيُّ فِي الـمُسْتَصْفَى وَالآمِدِيُّ فِي الإِحْكَامِ. فَقَدْ قَاسُوا مِيرَاثَ الحَيِّ مِنَ الـمَيِّتِ عَلَى مِيرَاثِ الـمَيِّتِ مِنَ الحَيِّ لَو كَانَ الـمَيِّتُ حَيّاً, وَالحَيُّ مَيِّتاً بِجَامِعِ أَنَّ القَرَابَةَ بَينَهُمَا فِي الحَالَينِ وَاحِدَةٌ. وَلَـمَّا سَمِعَ أَبُو بَكْرٍ هَذَا القِيَاسَ خَضَعَ لَهُ, وَعَمِلَ بِهِ, وَرَجَعَ عَنْ رَأيِهِ.


7. وَمِنْ ذَلِكَ مَا رُوِيَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ كَتَبَ إِلَى أَبِي مُوسَى الأَشعَرِيِّ: "اِعرِفِ الأَشْبَاهَ وَالأَمثَالَ، ثُمَّ قِسِ الأُمُورَ بِرَأْيِكَ" ذَكَرَهُ الشِّيرَازِيُّ فِي طَبَقَاتِ الفُقَهَاءِ, وَرَوَاهُ البَيهَقِيُّ فِي الـمَعرِفَةِ مِنْ كِتَابِ أَدَبِ القَاضِي، وَكَانَ عُمَرُ أَمِيرَ الـمُؤمِنِينَ، وَكَانَ أَبُو مُوسَى قَاضِيَهُ فِي هَذِهِ الحَادِثَةِ.


8. وَمِنْ ذَلِكَ أَنَّهُ قِيلَ لِعُمَرَ: "إِنَّ سَمُرَةَ قَد أَخَذَ الخَمْرَ مِنْ تُجَّارِ اليَهُودِ فِي العُشُورِ وَخَلَّلَهَا وَبَاعَهَا، قَالَ: "قَاتَلَ اللَّهُ سَمُرَةَ! أَمَا عَلِمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ: لَعَنَ اللَّهُ اليهودَ، حُرِّمَتْ عليهِمُ الشُّحومُ فَجَمَلُوها وَبَاعُوهَا وأَكَلُوا ثَمَنَهَا" أَخْرَجَهُ مُسلِمٌ، قَاسَ الخَمْرَ عَلَى الشَّحْمِ، وَأَنَّ تَحرِيمَهَا تَحرِيمٌ لِثَمَنِهَا.


9. وَمِنْ ذَلِكَ أَنَّ عُمَرَ كَانَ يَشُكُّ فِي قَوَدِ القَتِيلِ الَّذِي اشتَرَكَ فِي قَتلِهِ سَبعَةٌ، فَقَالَ لَهُ عَلِيُّ: "يَا أَمِيرَ الـمُؤمِنِينَ، أَرَأَيتَ لَو أَنَّ نَفَراً اشتَرَكُوا فِي سَرِقَةٍ، أَكُنْتَ تَقطَعُهُمْ؟ قَالَ: نَعَمْ. قَالَ: فَكَذَلِكَ" ذَكَرَهُ عَبدُ الرَّزَّاقِ فِي الـمُصَنَّفِ، وَهُوَ قِيَاسٌ لِلقَتْلِ عَلَى السَّرِقَةِ.


10. وَهَذَا كُلُّهُ يَدُلُّ عَلَى أَنَّ القِيَاسَ دَلِيلٌ شَرعِيٌّ بِالسُّنَّةِ وَإِجْمَاعِ الصَّحَابَةَ، فَمَا ثَبَتَ عَنْ الرَّسُولِ صلى الله عليه وسلم هُوَ السُّنَّةُ، وَمَا ثَبَتَ عَنِ الصَّحَابَةِ يُعتَبَرُ إِجْمَاعاً سُكُوتِيّاً؛ لأَنَّهُمْ فَعَلُوهُ عَلَى مَرأَى وَمَسْمَعٍ مِنَ الصَّحَابَةِ, وَلَم يُنكِرْ عَلَيهِمْ أَحَدٌ فَكَانَ إِجْمَاعا.


11. غَيرَ أَنَّ السُّنَّةَ وَإِجْمَاعَ الصَّحَابَةِ قَدْ رُوِيَتْ عَنْ طَرِيقِ خَبَرِ الآحَادِ فَهِيَ دَلِيلٌ ظَنِّيُّ؛ وَلِذَلِكَ كَانَ الدَّلِيلُ القَطْعِيُّ عَلَى أَنَّ القِيَاسَ دَلِيلٌ شَرعِيٌّ هُوَ مَا قَدَّمنَاهُ مِنْ أَنَّ عِلَّتَهُ قَدْ وَرَدَتْ فِي النَّصِّ الشَّرعِيِّ مِنَ الكِتَابِ أَوِ السُّنَّةِ أَوْ إِجْمَاعِ الصَّحَابَةِ، وَهَذِهِ الثَّلَاثَةُ قَدْ ثَبَتَ كَونُهَا أَدِلَّةً شَرعِيَّةً بِالدَّلِيلِ القَطْعِيِّ فَتَكُونُ هِيَ دَلِيلَ القِيَاسِ، إِذْ هِيَ دَلِيلُ العِلَّةِ الشَّرعِيَّةِ.


12. فَهَذِهِ الأَدِلَّةُ الأَرْبَعَةُ: الكِتَابُ، وَالسُّنَّةُ، وَإِجْمَاعُ الصَّحَابَةِ، وَالقِيَاسُ، ثَبَتَ أَنَّهُ قَدْ جَاءَ بِهَا الوَحْيُ مِنْ عِندِ اللهِ بِالدَّلِيلِ القَطْعِيِّ، وَمَا عَدَاهَا لَمْ يَثْبُتْ بِالدَّلِيلِ القَطْعِيِّ أَنَّهُ جَاءَ بِهِ الوَحْيُ مِنْ عِنْدِ اللهِ، بَلْ لَمْ يَثبُتْ أَنَّهَا أَدِلًّةٌ شَرعِيَّةٌ ثُبُوتاً مُنطَبِقاً عَلَى الدَّلِيلِ الَّذِي جَاؤُوا بِهِ.

117 01

117 02

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, وَلِلحَدِيثِ بَقِيَّةٌ, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم عَلى حُسنِ استِمَاعِكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی" - قسمت پانزدهم

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی"

تهیه کننده: استاد محمد احمد النادی

قسمت پانزدهم

الحمدلله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی امام المتقین، و سید المرسلین، مبعوث رحمت للعالمین، سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین، و اجعلنا معهم، و احشرنا فی زمرتهم برحمتک یا ارحم الراحمین.

شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته، و بعد: در این قسمت، تأملات خود را در کتاب: "از مؤلفه های روانشناسی اسلامی" ادامه می دهیم. و به منظور ساختن شخصیت اسلامی، با توجه به ذهنیت اسلامی و روانشناسی اسلامی، می گوییم و از خدا توفیق می طلبیم:

ای مسلمانان:

در قسمت گذشته گفتیم: برای مسلمان نیز سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند، همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند، و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و در این قسمت اضافه می کنیم و می گوییم: برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد، به دلیل حدیث ابوهریره که بخاری در الأدب المفرد و ابویعلی در مسندش و نسائی در الکنی و ابن عبدالبر در التمهید آورده اند، و عراقی گفته است: سند آن خوب است، و ابن حجر در تلخیص الحبیر گفته است: سند آن حسن است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "به همدیگر هدیه دهید تا یکدیگر را دوست داشته باشید".

و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد، به دلیل حدیث عایشه نزد بخاری که گفت: "رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هدیه را می پذیرفت و در مقابل آن پاداش می داد".

و حدیث ابن عمر نزد احمد و ابوداود و نسائی، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به خدا پناه برد، به او پناه دهید، و هر کس از شما به نام خدا چیزی خواست، به او بدهید، و هر کس از خدا طلب پناهندگی کرد، به او پناه دهید، و هر کس به شما احسانی کرد، به او پاداش دهید، و اگر نیافتید، برای او دعا کنید تا بدانید که به او پاداش داده اید".

و این بین برادران است، و هیچ ارتباطی با هدایای رعیت به حاکمان ندارد، زیرا آنها مانند رشوه حرام هستند، و از پاداش دادن این است که بگوید: خدا به تو جزای خیر دهد.

ترمذی از اسامه بن زید رضی الله عنهما روایت کرده و گفته است حسن صحیح است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به او احسانی شود و به کننده آن بگوید: "خدا به تو جزای خیر دهد" به درستی که در ستایش مبالغه کرده است". و ستایش شکر است، یعنی پاداش دادن، به ویژه از کسی که غیر از آن چیزی نمی یابد، به دلیل آنچه ابن حبان در صحیح خود از جابر بن عبدالله روایت کرده است، گفت: شنیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس نیکی کند و جز ستایش برای او خیری نیابد، پس او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به باطل زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و با سند حسن نزد ترمذی از جابر بن عبدالله روایت شده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس عطایی کند و چیزی بیابد، باید آن را جبران کند، و اگر نیابد، باید او را ستایش کند، پس هر کس او را ستایش کند، او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به چیزی که به او داده نشده است زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و کفر ورزیدن به عطاء یعنی پنهان کردن و پوشاندن آن.

و با سند صحیح ابوداود و نسائی از انس روایت کرده اند که گفت: "مهاجرین گفتند ای رسول خدا، انصار همه پاداش را بردند، ما قومی را ندیدیم که بهتر از آنها در دادن چیزهای زیاد بذل و بخشش کنند، و نه بهتر از آنها در همدردی در چیزهای کم، و آنها مخارج ما را کفایت کردند، فرمود: آیا شما آنها را به خاطر آن ستایش نمی کنید و برای آنها دعا نمی کنید؟ گفتند: آری، فرمود: پس آن در مقابل آن است".

و شایسته است که مسلمان کم را مانند زیاد شکر کند، و از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند، به دلیل آنچه عبدالله بن احمد در زوائد خود با سند حسن از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس کم را شکر نکند، زیاد را شکر نکرده است، و هر کس از مردم تشکر نکند، خدا را شکر نکرده است، و سخن گفتن از نعمت خدا شکر است، و ترک آن کفر است، و جماعت رحمت است، و تفرقه عذاب است".

و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند، به دلیل آنچه بخاری از ابوموسی روایت کرده است، گفت: "پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نشسته بود که مردی آمد و سؤال کرد، یا نیازمندی حاجتی را طلب کرد، رو به ما کرد و فرمود: شفاعت کنید تا پاداش داده شوید و خداوند بر زبان پیامبرش آنچه را که می خواهد جاری کند".

و به دلیل آنچه مسلم از ابن عمر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: "هر کس برای برادر مسلمانش به صاحب قدرتی برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری واسطه شود، در روزی که قدم ها می لغزند، برای عبور از صراط یاری می شود".

و همچنین برای مسلمان مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، به دلیل آنچه ترمذی روایت کرده و گفته است این حدیث حسن است از ابودرداء از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که فرمود: "هر کس از آبروی برادرش دفاع کند، خداوند در روز قیامت آتش را از صورتش دور می کند". و حدیث ابودرداء را احمد آورده و گفته است سندش حسن است، و هیثمی نیز همین را گفته است.

و آنچه اسحاق بن راهویه از اسماء بنت یزید روایت کرده است که گفت: شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، بر خدا حق است که او را از آتش آزاد کند".

و قضاعی در مسند الشهاب از انس آورده است، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس در غیاب برادرش را یاری کند، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری می کند". و قضاعی همچنین از عمران بن حصین با این اضافه آورده است: "و او توانایی یاری کردن او را دارد". و به دلیل آنچه ابوداود و بخاری در الأدب المفرد آورده اند، و زین عراقی گفته است: سندش حسن است از ابوهریره که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "مؤمن آینه مؤمن است، و مؤمن برادر مؤمن است، از هر کجا که او را ملاقات کند، زیان او را از او دفع می کند و از پشت سر از او محافظت می کند".

ای مسلمانان:

از طریق احادیث نبوی شریفی که در این قسمت و قسمت قبل وارد شده است، دانستید که برای کسی که برادری را در راه خدا دوست دارد، سنت است که او را از دوست داشتن خود آگاه کند و به او اطلاع دهد. و همچنین برای مسلمان سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند. همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند. و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد. و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد.

و شایسته است که مسلمان از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند. و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند. و همچنین برای او مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند. پس آیا به این احکام شرعی و سایر احکام اسلام پایبند باشیم؛ تا همانگونه باشیم که پروردگارمان دوست دارد و از آن راضی می شود، تا آنچه را که در ماست تغییر دهد، و احوال ما را اصلاح کند، و به خیر دنیا و آخرت دست یابیم؟!

شنوندگان گرامی: شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

در این قسمت به این مقدار بسنده می کنیم، به این امید که تأملات خود را در قسمت های آینده ان شاء الله تعالی تکمیل کنیم، تا آن زمان و تا زمانی که شما را ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا و حفظ و امان او می گذاریم. از حسن توجه شما سپاسگزاریم و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بدانید ای مسلمانان! - قسمت 15

بدانید ای مسلمانان!

قسمت 15

اینکه از دستگاههای دولت خلافت، یاری دهندگان هستند، و آنها وزیرانی هستند که خلیفه آنها را با خود منصوب می کند، تا در تحمل بارهای خلافت و انجام مسئولیت های آن به او کمک کنند، زیرا فراوانی بارهای خلافت، به ویژه هر چه دولت خلافت بزرگتر و گسترده تر شود، خلیفه به تنهایی از حمل آن ناتوان می شود و نیاز به کسی دارد که در حمل آن برای انجام مسئولیت هایش به او کمک کند، اما درست نیست که آنها را بدون قید و شرط وزیر بنامیم تا معنای وزیر در اسلام که به معنای معاون است، با معنای وزیر در نظام های عرفی کنونی بر اساس دموکراسی سرمایه داری سکولار یا سایر نظام هایی که در عصر حاضر شاهد آن هستیم، اشتباه نشود.