بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح170) دائرة الخارجية, ودائرة الصناعة
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح170) دائرة الخارجية, ودائرة الصناعة

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. ...

0:00 0:00
Speed:
December 16, 2024

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح170) دائرة الخارجية, ودائرة الصناعة

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

 (ح170) دائرة الخارجية, ودائرة الصناعة

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا: "بُلُوغُ المَرَامِ مِنْ كِتَابِ نِظَامِ الِإسْلَامِ"وَمَعَ الحَلْقَةِ السَّبْعِينَ بَعدَ المِائَةِ, وَعُنوَانُهَا:"دَائِرَةُ الخَارِجِيَّةِ, وَدَائِرَةُ الصِّنَاعَةِ". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَتين: التَّاسِعَةِ وَالعَاشِرَةِ بَعْدَ الـمِائَةِ مِنْ كِتَابِ "نظامُ الإسلام" لِلعَالِمِ والـمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ. يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ:

المادة 73: تَتَوَلَّى دَائِرَةُ الخَارِجِيَّةِ جَمِيعَ الشُّؤُونِ الخَارِجيَّةِ الـمُتَعَلِّقَةِ بِعَلَاقَةِ دَولَةِ الخِلَافَةِ بِالدُّوَلِ الأَجنَبِيَّةِ، سَوَاءٌ أَكَانَتْ تَتَعَلَّقُ بِالنَّاحِيَةِ السِّيَاسِيَّةِ، أَمْ بِالنَّوَاحِي الاقتِصَادِيَّةِ وَالصِّنَاعِيَّةِ وَالزِّرَاعِيَّةِ وَالتِّجَارِيَّةِ، أَمْ المُوَاصَلَاتِ البَرِيدِيَّةِ وَالسِّلكِيَّةِ وَاللَّاسِلكِيَّةِ، وَنَحْوِهَا.

المادة 74: دَائِرَةُ الصِّنَاعَةِ هِيَ الدَّائِرَةُ الَّتِي تَتَوَلَّى جَمِيعَ الشُّؤُونِ المُتَعَلِّقَةِ بِالصِّنَاعَةِ، سَوَاءٌ أَكَانَتْ صِنَاعَةً ثَقِيلَةً كَصِنَاعَةِ المُحَرِّكَاتِ وَالآلَاتِ، وَصِنَاعَةِ هَيَاكِلِ المَركَبَاتِ، وَصِنَاعَةِ الـمَوَادِّ وَالصِّنَاعَاتِ الإِلِكترُونِيَّةِ. أَمْ كَانَتْ صِنَاعَةً خَفِيفَةً. وَسَوَاءٌ أَكَانَتِ المَصَانِعُ هِيَ مِنْ نَوعِ المِلْكِيَّةِ العَامَّةِ، أَمْ مِنَ المَصَانِعِ الَّتِي تَدخُلُ فِي المِلْكِيَّةِ الفَردِيَّةِ, وَلَهَا عَلَاقَةٌ بِالصِّنَاعَةِ الحَربِيَّةِ. وَالمَصَانِعُ بِأَنْوَاعِهَا يَجبُ أَنْ تُقَامَ عَلَى أَسَاسِ السِّيَاسَةِ الحَربِيَّةِ.

وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: يَا أُمَّةَ الإِيمَانْ, يَا أُمَّةَ القُرآنْ, يَا أُمَّةَ الإِسلَامْ, يَا أُمَّةَ التَّوحِيدْ, يَا مَنْ آمَنتُمْ بِاللهِ رَبّاً, وَبِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم نَبِيّاً وَرَسُولاً, وَبِالقُرآنِ الكَرِيمِ مِنهَاجاً وَدُستُوراً, وَبِالإسلَامِ عَقِيدَةً وَنِظَاماً لِلْحَياَة,ِ أَيُّهَا المُسلِمُون فِي كُلِّ مَكَانْ, فَوقَ كُلِّ أَرضٍ, وَتَحتَ كُلِّ سَمَاءْ, يَا خَيرَ أُمَّةٍ أُخرِجَتْ لِلنَّاسِ, أَيُّهَا الـمُؤمِنُونَ الغَيُورُونَ عَلَى دِينِكُمْ وَأُمَّتِكُمْ. أعَدَّ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ النَّبهَانِيُّ هُوَ وَإِخوَانُهُ العُلَمَاءُ فِي حِزْبِ التَّحرِيرِ دُستُورَ الدَوْلَةِ الإِسْلامِيَّةِ, وَهَا هُوَ يُوَاصِلُ عَرْضَهُ عَلَيكُمْ حَتَّى تدرُسُوهُ وَأنتمْ تَعْمَلُونَ مَعَنَا لإِقَامَتِهَا, وَهَاتَانِ هُمَا المَادَّتَانِ الثَّالِثَةُ وَالسَّبعُونَ, وَالرَّابِعَةُ وَالسَّبعُونَ. وَإِلَيكُمْ بَيَانَ أَدِلَّةِ هَاتَينِ المَادَّتَينِ مِنْ كِتَابِ مَقَدِّمَةِ الدُّستُورِ:

أولا: دائرة الخارجية: تَتَوَلَّى دَائِرَةُ الخَارِجيَّةِ جَمِيعَ الشُّؤُونِ الخَارجيَّةِ الَّتِي تَتَعَلَّقُ بِعَلَاقَةِ دَولَةِ الخِـلَافَةِ بِالدُّوَلِ الأَجنَبِيَّةِ، مَهْمَا كَانَتْ هَذِهِ الشُّؤُونُ, وَهَذِهِ العَلَاقَاتُ، سَوَاءٌ أَكَانَتْ تَتَعَلَّقُ بِالنَّاحِيَةِ السِّيَاسِيَّةِ، وَمَا يَتبَعُهَا مِنَ اتِّفَاقَاتٍ، وَمُصَالَحَاتٍ، وَهُدَنٍ، وَمُفَاوَضَاتٍ، وَتَبَادُلِ سُفَرَاءَ، وَإِرسَالِ رُسُلٍ وَمَندُوبِينَ، وَإِقَامَةِ سَفَارَاتٍ وَقُنصُلِيَّاتٍ، أَمْ كَانَتْ هَذِهِ العَلَاقَاتُ تَتَعَلَّقُ بِالنَّوَاحِي الاقتِصَادِيَّةِ، أَوِ الزِّرَاعِيَّةِ، أَوِ التِّجَارِيَّةِ، أَوِ المُوَاصَلَاتِ البَرِيدِيَّةِ، أَوِ السِّلْكيَّةِ، أَو اللَّاسِلْكِيَّةِ، وَنَحْوِهَا. فَكُلُّ هَذِهِ الأُمُورِ تَتَوَلَّاهَا دَائِرَةُ الخَارِجيَّةِ؛ لَأَنَّهَا تَمَسُّ عَلَاقَةَ الدَّولَةِ بِغَيرِهَا مِنَ الدُّوَلِ.

وَقَدْ كَانَ الرَّسُولُ r يُقِيمُ العَلَاقَاتِ الخَارجيَّةَ مَعَ الدُّوَلِ وَالكَيَانَاتِ الأُخرَى، كَمَا بَيَّنَّا عِندَ بَحْثِ وَزِيرِ التَّنفِيذِ. فَقَدْ أَرْسَلَ r عُثمَانَ بْنَ عَفَّانَ لِيُفَاوِضَ قُرَيشاً، كَمَا فَاوَضَ هُوَ r رُسُلَ قُرَيشٍ، وَكَذَلِكَ أَرْسَلَ الرُّسُلَ إِلَى الـمُلُوكِ، كَمَا استَقْبَلَ رُسُلَ المُلُوكِ وَالأُمَرَاءِ، وَعَقَدَ الاتِّفَاقَاتِ وَالمُصَالَحَاتِ. وَكَذَلِكَ كَانَ خُلَفَاؤُهُ مِنْ بَعدِهِ يُقِيمُونَ العَلَاقَاتِ السِّيَاسِيَّةَ مَعَ غَيرِهِمْ مِنَ الدُّوَلِ وَالكَيَانَاتِ. كَمَا كَانُوا يُولُّونَ مَنْ يَقُومُ عَنهُمْ بِذَلِكَ، عَلَى أَسَاسِ أَنَّ مَا يَقُومُ بِهِ الشَّخْصُ بِنَفْسِهِ لَهُ أَنْ يُوكِلَ فِيهِ عَنهُ، وَأَنْ يُنِيبَ عَنهُ مَنْ يَقُومُ لَهُ بِهِ. وَلِتَعْقِيدَاتِ الحَيَاةِ السِّيَاسِيَّةِ الدَّولِيَّةِ، وَاتِّسَاعِ وَتَنَوُّعِ العَلَاقَاتِ السِّيَاسِيَّةِ الدَّولِيَّةِ، فَنَحْنُ نَتَبَنَّى أَنْ يُنِيبَ الخَلِيفَةُ عَنهُ جِهَازاً مِنْ أَجْهِزَةِ الدَّولَةِ خَاصّاً بِالعَلَاقَاتِ الدَّولِيَّةِ، يُتَابِعُهُ الخَلِيفَةُ كَمَا يُتَابِعُ أَيَّ جهَازٍ آخَرَ مِنْ أَجْهِزَةِ الحُكْمِ وَالإِدَارَةِ فِي الدَّولَةِ، مُبَاشَرَةً أَوْ بِوَسَاطَةِ وَزِيرِ التَّنفِيذِ، وَفْقَ الأَحْكَامِ الشَّرعِيَّةِ المُتَعَلِّقَةِ بِذَلِكَ.

ثانيا: دائرة الصناعة: دَائِرَةُ الصِّنَاعَةِ هِيَ الدَّائِرَةُ الَّتِي تَتَوَلَّى جَمِيعَ الشُّؤُونِ المُتَعَلِّقَةِ بِالصِّنَاعَةِ، سَوَاءٌ أَكَانَتْ صِنَاعَةً ثَقِيلَةً كِصِنَاعَةِ المُحَرِّكَاتِ وَالآلَاتِ، وَصِنَاعَةِ هَيَاكِلِ المَركَبَاتِ، وَصِنَاعَةِ المَوَادِّ، وَالصِّنَاعَاتِ الإِلِكترُونِيَّةِ، أَمْ كَانَتْ صِنَاعَةً خَفِيفَةً. وَسَوَاءٌ أَكَانَتِ المَصَانِعُ مِنْ نَوعِ المَصَانِعِ الَّتِي تَدخُلُ فِي المِلْكِيَّةِ العَامَّةِ، أَمْ مِنَ المَصَانِعِ الَّتِي تَدخُلُ فِي المِلْكِيَّةِ الفَردِيَّةِ، وَلَهَا عَلَاقَةٌ بِالصِّنَاعَاتِ الحَربِيَّةِ. وَالمَصَانِعُ بِأَنْوَاعِهَا يَجب أن تُقام عَلَى أَسَاسِ السِّيَاسَةِ الحَربِيَّةِ؛ لِأَنَّ الجِهَادَ وَالقِتَالَ يَحتَاجُ إِلَى الجَيشِ، وَالجَيشُ حَتَّى يَستَطِيعَ أَنْ يُقَاتِلَ لَا بُدَّ لَهُ مِنْ سِلَاحٍ. وَالسِّلَاحُ حَتَّى يَتَوَفَّرَ لِلجَيشِ تَوَفُّراً تَامّاً عَلَى أَعْلَى مُستَوىً لَا بُدَّ لَهُ مِنْ صِنَاعَةٍ فِي دَاخِلِ الدَّولَةِ. وَبِخَاصَّةٍ الصِّنَاعَةِ الحَربِيَّةِ لِعَلَاقَتِهَا القَوِيَّةِ بِالجِهَادِ.

وَالدَّولَةُ حَتَّى تَكُونَ مَالِكَةً زِمَامَ أَمْرِهَا، بَعِيدَةً عَنْ تَأثِيرِ غَيرِهَا فِيهَا، لَا بُدَّ مِنْ أَنْ تَقُومَ هِيَ بِصِنَاعَةِ سِلَاحِهَا، وَتَطْوِيرِهِ بِنَفْسِهَا، حَتَّى تَكُونَ بِاستِمرَارٍ سَيِّدَةَ نَفْسِهَا، وَمَالِكَةً لِأَحْدَثِ الأَسْلِحَةِ وَأَقْوَاهَا، مَهْمَا تَقَدَّمَتِ الأَسلِحَةُ وَتَطَوَّرَتْ، وَحَتَّى يَكُونَ تَحْتَ تَصَرُّفِهَا كُلُّ مَا تَحتَاجُ إِلَيهِ مِنْ سِلَاحٍ، لِإِرهَابِ كُلِّ عَدُوٍّ ظَاهِرٍ لَـهَا، وَكُلُّ عَدُوٍّ مُحتَمَلٍ، كَمَا قَالَ اللهُ سُبحَانَهُ وَتَعَالَى: (وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا استَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الخَيلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعلَمُونَهُمُ اللهُ يَعلَمُهُمْ). (الأنفال 60) وَبِذَلِكَ تَكُونُ الدَّولَةُ مَالِكَةً إِرَادَتَهَا، تُنتِجُ السِّلَاحَ الَّذِي تَحتَاجُ إِلَيهِ وَتُطَوِّرُهُ، وَتَستَمِرُّ فِي تَطوِيرِهِ بِالشَّكْلِ الَّذِي يُمَكِّنُهَا مِنْ أَنْ تَحُوزَ عَلَى أَعْلَى الأَسلِحَةِ وَأَقْوَاهَا، حَتَّى تَستَطِيعَ بِالفِعْلِ أَنْ تُرهِبَ جَمِيعَ الأَعدَاءِ الظَّاهِرِينَ وَالمُحتَمَلِينَ. وَلِهَذَا يَجبُ عَلَى الدَّولَةِ أَنْ تَقُومَ بِصِنَاعَةِ أَسلِحَتِهَا بِنَفْسِهَا، وَلَا يَجُوزُ أَنْ تَعتَمِدَ عَلَى شِرَائِهِ مِنَ الدُّوَلِ الأُخرَى؛ لِأَنَّ ذَلِكَ سَيَجْعَلُ الدُّوَلَ الأُخرَى مُتَحَكِّمَةً بِهَا وَبِمَشِيئَتِهَا، وَبِسِلَاحِهَا، وَبِحَربِهَا، وَقِتَالِهَا.

Boloogh17 12 2024

وَالمُشَاهَدُ الـمَحْسُوسُ فِي عَالَمِ اليَومَ أَنَّ الدُّوَلَ الَّتِي تَبِيعُ السِّلَاحَ إِلَى الدُّوَلِ الأُخرَى لَا تَبِيعُ كُلَّ سِلَاحٍ، خَاصَّةً الـمُتَطَوِّرَ مِنهُ، وَلَا تَبِيعُهُ إِلَّا بِشُرُوطٍ مُعَيَّنَةٍ، تَشْمَلُ كَيفِيَّةَ استِعْمَالِهِ. وَلَا تَبِيعُهُ كَذَلِكَ إِلَّا بِمِقْدَارٍ مُعيَّنٍ هِيَ تَرَاهُ، وَلَيسَ حَسَبَ طَلَبِ الدَّولَةِ الَّتِي تُرِيدُ شِرَاءَهُ، مِمَّا يَجعَلُ لِلدَّولَةِ الَّتِي تَبِيعُ السِّلَاحِ سَيطَرَةً وَنُفُوذًا عَلَى الدَّولَةِ الَّتِي تَشتَرِي السِّلَاحَ، مَا يُمَكِّنُهَا مِنْ فَرْضِ إِرَادَتِهَا عَلَيهَا، خَاصَّةً إِذَا مَا وَقَعَتِ الدَّولَةُ الَّتِي تَشْتَرِي السِّلَاحَ فِي حَرْبٍ، فَإِنَّهَا عِندَئِذٍ سَتَحْتَاجُ إِلَى مَزِيدٍ مِنَ السِّلَاحِ، وَمِنْ قِطَعِ الغَيَارِ، وَمِنَ الذَّخِيرَةِ، مَا سَيَجْعَلُ اعتِمَادَهَا عَلَى الدَّولَةِ المُصَدِّرَةِ لِلسِّلَاحِ أَكْثَر، وَخُضُوعَهَا لِطَلَبَاتِهَا أَكْبَرَ. وَهَذَا يُتيحُ لِلدَّولَةِ المُصَدِّرَةِ أَنْ تَتَحَكَّمَ فِيهَا، وَفِي إِرَادَتِهَا، خَاصَّةً وَهِيَ فِي حَالَةِ الحَرْبِ، وَفِي حَالَةِ شِدَّةِ احتِيَاجِهَا لِلسِّلَاحِ، وَإِلَى قِطَعِ الغَيَارِ. وَبِذَلِكَ تُرْهِنُ نَفْسَهَا، وَمَشِيئَتِهَا، وَحَربِهَا، وَكَيَانِهَا، لِلدَّولَةِ الَّتِي تُصَدِّرُ إِلَيهَا السِّلَاحَ. لِذَلِكَ كُلِّهِ يَجبُ أَنْ تَقُومَ الدَّولَةُ بِنَفسِهَا بِصُنْعِ سِلَاحِهَا، وَكُلِّ مَا تَحتَاجُ إِلَيهِ مِنْ آلَةِ الحَرْبِ، وَمِنْ قِطَعِ الغَيَارِ. وَهَذَا لَا يَتَأَتَّى لِلدَّولَةِ إِلَّا إِذَا تَبَنَّتِ الصِّنَاعَةَ الثَّقِيلَةَ، وَأَخَذَتْ تُنتِجُ أَوَّلاً المَصَانِعَ الَّتِي تُنتِجُ الصِّنَاعَاتِ الثَّقِيلَةَ، الحَربِيَّةَ مِنهَا وَغَيرَ الحَربِيَّةِ. فَلَا بُدَّ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَدَيهَا مَصَانِعُ لِإِنتَاجِ السِّلَاحِ الذَّرِيِّ، وَالمَركَبَاتِ الفَضَائِيَّةِ، وَلِإنتَاجِ الصَّوَارِيخِ، وَالأَقْمَارِ، وَالطَّائِرَاتِ، وَالدَّبَابَاتِ، وَالـمَدَافِعِ، وَالسُّفُنِ الحَربِيَّةِ، وَالـمَركَبَاتِ المُصَفَّحَةِ بِأَنوَاعِهَا، وَالأَسلِحَةِ الثَّقِيلَةِ وَالخَفِيفَةِ بِأَنوَاعِهَا. وَيَجِبُ أَنْ يَكُونَ لَدَيهَا مَصَانِعُ لِإِنتَاجِ الآلَاتِ، وَالـمُحَرِّكَاتِ، وَالـمَوَادِّ، وَالصِّنَاعَةِ الإِلِكترُونِيَّة،ِ وَكَذَلِكَ المَصَانِعِ الَّتِي لَهَا عَلَاقَةٌ بِالمِلْكِيَّةِ العَامَّةِ، وَالمَصَانِعِ الخَفِيفَةِ الَّتِي لَهَا عَلَاقَةٌ بِالصِّنَاعَاتِ الحَربِيَّةِ. كُلُ ذَلِكَ يَقتَضِيهِ وُجُوبُ الإِعْدَادِ المَفرُوضِ عَلَى المُسلِمِينَ، قَالَ تَعَالَى: (وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا استَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ). (الأنفال 60) وَبِمَا أَنَّ الدَّولَةَ الإِسلَامِيَّةَ دَولَةٌ حَامِلَةٌ لِلدَّعْوَةِ الإِسلَامِيَّةِ، بِطَرِيقَةِ الدَّعْوَةِ وَالجِهَادِ، فَإِنَّهَا سَتَكُونُ دَولَةً دَائِمَةَ الاستِعدَادِ لِلقِيَامِ بِالجِهَادِ، وَهَذَا يَقتَضِي أَنْ تَكُونَ الصِّنَاعَةُ فِيهَا، ثَقِيلَةً أَو خَفِيفَةً، مَبنيَّةً عَلَى أَسَاسِ السِّيَاسَةِ الحَربِيَّةِ، حَتَّى إِذَا مَا احتَاجَتْ إِلَى تَحويِلِهَا إِلَى مَصَانِعَ تُنتِجُ الصِّنَاعَةَ الحَربِيَّةَ بِأَنوَاعِهَا سَهُلَ عَلَيهَا ذَلِكَ فِي أَيِّ وَقْتٍ تُرِيدُ؛ وَلِذَلِكَ يَجبُ أَنْ تُبْنَى الصِّنَاعَةُ كُلُّهَا فِي دَولَةِ الخِلَافَةِ عَلَى أَسَاسِ السِّيَاسَةِ الحَرْبِيَّةِ، وَأَنْ تُبْنَى جَمِيعُ المَصَانِعِ، سَوَاءٌ الَّتِي تُنتِجُ الصِّنَاعَاتِ الثَّقِيلَةَ، أَوِ الَّتِي تُنتِجُ الصِّنَاعَاتِ الخَفِيفَةَ، عَلَى أَسَاسِ هَذِهِ السِّيَاسَةِ، لِيَسهُلَ تَحْوِيلُ إِنتَاجهَا إِلَى الإِنتَاجِ الحَربِيِّ فِي أَيِّ وَقْتٍ تَحتَاجُ الدَّولَةُ إِلَى ذَلِكَ.

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, وَلِلحَدِيثِ بَقِيَّةٌ, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی" - قسمت پانزدهم

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی"

تهیه کننده: استاد محمد احمد النادی

قسمت پانزدهم

الحمدلله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی امام المتقین، و سید المرسلین، مبعوث رحمت للعالمین، سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین، و اجعلنا معهم، و احشرنا فی زمرتهم برحمتک یا ارحم الراحمین.

شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته، و بعد: در این قسمت، تأملات خود را در کتاب: "از مؤلفه های روانشناسی اسلامی" ادامه می دهیم. و به منظور ساختن شخصیت اسلامی، با توجه به ذهنیت اسلامی و روانشناسی اسلامی، می گوییم و از خدا توفیق می طلبیم:

ای مسلمانان:

در قسمت گذشته گفتیم: برای مسلمان نیز سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند، همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند، و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و در این قسمت اضافه می کنیم و می گوییم: برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد، به دلیل حدیث ابوهریره که بخاری در الأدب المفرد و ابویعلی در مسندش و نسائی در الکنی و ابن عبدالبر در التمهید آورده اند، و عراقی گفته است: سند آن خوب است، و ابن حجر در تلخیص الحبیر گفته است: سند آن حسن است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "به همدیگر هدیه دهید تا یکدیگر را دوست داشته باشید".

و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد، به دلیل حدیث عایشه نزد بخاری که گفت: "رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هدیه را می پذیرفت و در مقابل آن پاداش می داد".

و حدیث ابن عمر نزد احمد و ابوداود و نسائی، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به خدا پناه برد، به او پناه دهید، و هر کس از شما به نام خدا چیزی خواست، به او بدهید، و هر کس از خدا طلب پناهندگی کرد، به او پناه دهید، و هر کس به شما احسانی کرد، به او پاداش دهید، و اگر نیافتید، برای او دعا کنید تا بدانید که به او پاداش داده اید".

و این بین برادران است، و هیچ ارتباطی با هدایای رعیت به حاکمان ندارد، زیرا آنها مانند رشوه حرام هستند، و از پاداش دادن این است که بگوید: خدا به تو جزای خیر دهد.

ترمذی از اسامه بن زید رضی الله عنهما روایت کرده و گفته است حسن صحیح است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به او احسانی شود و به کننده آن بگوید: "خدا به تو جزای خیر دهد" به درستی که در ستایش مبالغه کرده است". و ستایش شکر است، یعنی پاداش دادن، به ویژه از کسی که غیر از آن چیزی نمی یابد، به دلیل آنچه ابن حبان در صحیح خود از جابر بن عبدالله روایت کرده است، گفت: شنیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس نیکی کند و جز ستایش برای او خیری نیابد، پس او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به باطل زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و با سند حسن نزد ترمذی از جابر بن عبدالله روایت شده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس عطایی کند و چیزی بیابد، باید آن را جبران کند، و اگر نیابد، باید او را ستایش کند، پس هر کس او را ستایش کند، او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به چیزی که به او داده نشده است زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و کفر ورزیدن به عطاء یعنی پنهان کردن و پوشاندن آن.

و با سند صحیح ابوداود و نسائی از انس روایت کرده اند که گفت: "مهاجرین گفتند ای رسول خدا، انصار همه پاداش را بردند، ما قومی را ندیدیم که بهتر از آنها در دادن چیزهای زیاد بذل و بخشش کنند، و نه بهتر از آنها در همدردی در چیزهای کم، و آنها مخارج ما را کفایت کردند، فرمود: آیا شما آنها را به خاطر آن ستایش نمی کنید و برای آنها دعا نمی کنید؟ گفتند: آری، فرمود: پس آن در مقابل آن است".

و شایسته است که مسلمان کم را مانند زیاد شکر کند، و از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند، به دلیل آنچه عبدالله بن احمد در زوائد خود با سند حسن از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس کم را شکر نکند، زیاد را شکر نکرده است، و هر کس از مردم تشکر نکند، خدا را شکر نکرده است، و سخن گفتن از نعمت خدا شکر است، و ترک آن کفر است، و جماعت رحمت است، و تفرقه عذاب است".

و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند، به دلیل آنچه بخاری از ابوموسی روایت کرده است، گفت: "پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نشسته بود که مردی آمد و سؤال کرد، یا نیازمندی حاجتی را طلب کرد، رو به ما کرد و فرمود: شفاعت کنید تا پاداش داده شوید و خداوند بر زبان پیامبرش آنچه را که می خواهد جاری کند".

و به دلیل آنچه مسلم از ابن عمر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: "هر کس برای برادر مسلمانش به صاحب قدرتی برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری واسطه شود، در روزی که قدم ها می لغزند، برای عبور از صراط یاری می شود".

و همچنین برای مسلمان مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، به دلیل آنچه ترمذی روایت کرده و گفته است این حدیث حسن است از ابودرداء از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که فرمود: "هر کس از آبروی برادرش دفاع کند، خداوند در روز قیامت آتش را از صورتش دور می کند". و حدیث ابودرداء را احمد آورده و گفته است سندش حسن است، و هیثمی نیز همین را گفته است.

و آنچه اسحاق بن راهویه از اسماء بنت یزید روایت کرده است که گفت: شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، بر خدا حق است که او را از آتش آزاد کند".

و قضاعی در مسند الشهاب از انس آورده است، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس در غیاب برادرش را یاری کند، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری می کند". و قضاعی همچنین از عمران بن حصین با این اضافه آورده است: "و او توانایی یاری کردن او را دارد". و به دلیل آنچه ابوداود و بخاری در الأدب المفرد آورده اند، و زین عراقی گفته است: سندش حسن است از ابوهریره که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "مؤمن آینه مؤمن است، و مؤمن برادر مؤمن است، از هر کجا که او را ملاقات کند، زیان او را از او دفع می کند و از پشت سر از او محافظت می کند".

ای مسلمانان:

از طریق احادیث نبوی شریفی که در این قسمت و قسمت قبل وارد شده است، دانستید که برای کسی که برادری را در راه خدا دوست دارد، سنت است که او را از دوست داشتن خود آگاه کند و به او اطلاع دهد. و همچنین برای مسلمان سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند. همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند. و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد. و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد.

و شایسته است که مسلمان از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند. و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند. و همچنین برای او مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند. پس آیا به این احکام شرعی و سایر احکام اسلام پایبند باشیم؛ تا همانگونه باشیم که پروردگارمان دوست دارد و از آن راضی می شود، تا آنچه را که در ماست تغییر دهد، و احوال ما را اصلاح کند، و به خیر دنیا و آخرت دست یابیم؟!

شنوندگان گرامی: شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

در این قسمت به این مقدار بسنده می کنیم، به این امید که تأملات خود را در قسمت های آینده ان شاء الله تعالی تکمیل کنیم، تا آن زمان و تا زمانی که شما را ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا و حفظ و امان او می گذاریم. از حسن توجه شما سپاسگزاریم و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بدانید ای مسلمانان! - قسمت 15

بدانید ای مسلمانان!

قسمت 15

اینکه از دستگاههای دولت خلافت، یاری دهندگان هستند، و آنها وزیرانی هستند که خلیفه آنها را با خود منصوب می کند، تا در تحمل بارهای خلافت و انجام مسئولیت های آن به او کمک کنند، زیرا فراوانی بارهای خلافت، به ویژه هر چه دولت خلافت بزرگتر و گسترده تر شود، خلیفه به تنهایی از حمل آن ناتوان می شود و نیاز به کسی دارد که در حمل آن برای انجام مسئولیت هایش به او کمک کند، اما درست نیست که آنها را بدون قید و شرط وزیر بنامیم تا معنای وزیر در اسلام که به معنای معاون است، با معنای وزیر در نظام های عرفی کنونی بر اساس دموکراسی سرمایه داری سکولار یا سایر نظام هایی که در عصر حاضر شاهد آن هستیم، اشتباه نشود.