بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح43)  أوجه الاتفاق والاختلاف بين المبدأين الرأسمالي والاشتراكي
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح43)  أوجه الاتفاق والاختلاف بين المبدأين الرأسمالي والاشتراكي

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. ...

0:00 0:00
Speed:
August 11, 2024

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح43) أوجه الاتفاق والاختلاف بين المبدأين الرأسمالي والاشتراكي

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

(ح43)

 أوجه الاتفاق والاختلاف بين المبدأين الرأسمالي والاشتراكي

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا "بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام" وَمَعَ الحَلْقَةِ الثَّالِثَةِ وَالأربَعِينَ, وَعُنوَانُهَا: "أوجُهُ الاتِّفَاقِ وَالاختِلافِ بَينَ المبدَأينِ الرَّأسْمَالِيِّ وَالاشتِرَاكِيِّ". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَةِ التَّاسِعَةِ وَالعِشرِينَ وَالثَّلاثِينَ مِنْ كِتَابِ "نظَامِ الإِسلامِ" لِلعَالِمِ وَالمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ.

يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ:"وَمَعَ اخْتِلافِ هَذَيْنِ المَبْدَأَيْنِ فِي النَّظْرَةِ الأسَاسِيَّةِ إِلَى الإِنسَانِ وَالكَونِ وَالحَيَاةِ، فَإنهُمَا يَتَّفِقَانِ فِي أنَّ المُثُلَ العُلْيا لِلإنسَانِ هِيَ القِيَمُ العُلْيا الَّتي يَضَعُهَا الإِنسَانُ نَفْسُهُ، وَأنَّ السَّعَادَةَ هِيَ الأخْذُ بِأكْبَرِ نَصِيبٍ مِنَ المُتَعِ الجَسَدِيَّةِ، لأنَّهَا فِي نَظَرِهِمَا هِيَ الوَسِيلَةُ إِلَى السَّعَادَةِ، بَلْ هِيَ السَّعَادَةُ، وَمُتَّفِقَانِ مَعاً عَلَى إعْطَاءِ الإِنسَانِ حُريَّتَهُ الشَّخصِيَّةَ يَتَصَرَّفُ بِمَا يَشَاءُ وَعَلَى نَحْوِ مَا يُريدُ، مَا دَامَ يَرَى فِي هَذَا التَّصَرُّفِ سَعَادَتَهُ. وَلِذَلِكَ كَانَ السُّلُوكُ الشَّخصِيُّ أوِ الحُرِّيَةُ الشَّخصِيَّةُ بَعْضَ مَا يُقَدِّسُهُ هَذَانِ المَبْدَآنِ. وَيَخْتَلِفُ هَذَانِ المَبدَآنِ فِي النَّظرَةِ إِلَى الفَردِ وَالمُجتَمَعِ، فَالرَّأسْمَاليَّةُ مَبدَأٌ فَرْدِيٌّ، يَرَى أنَّ المُجتَمَعَ مُكَوَّنٌ مِنْ أفرَادٍ، وَلا يَنظُرُ لِلمُجتَمَعِ إلاَّ نَظْرةً ثَانَوِيَّةً، ويَخُصُّ نَظْرَتَهُ بِالفَرْدِ، وَلِذَلِكَ يَجِبُ أنْ تُضْمَنَ الحُرِّياتُ لِلفَرْدِ. وَمِنْ هُنَا كَانَتْ حُريَّةُ العَقِيدَةِ بَعْضَ مَا تُقَدِّسُهُ، وَكَانَتِ الحُريَّةُ الاقْتِصَادِيَّةُ مُقَدَّسَةً أيضاً، وَلا تُقَيَّدُ بِنَاءً عَلَى فَلْسَفَتِهَا، وَإِنَّمَا تُقَيَّدُ مِنْ قِبَلِ الدَّولَةِ لِضَمَانِ الحُرِّياتِ، وَتُنَفِّذُ الدَّولَةُ هَذَا التَقْييدَ بِقُوَّةِ الجُنْدِيِّ وصَرَامَةِ القَانُونِ. إِلاَّ أنَّ الدَّولَةَ هِيَ وَسِيلَةٌ، وَلَيسَتْ غَايَةً، وَلِذَلِكَ كَانَتِ السِّيَادَةُ نِهَائِيّاً لِلأفرَادِ لا لِلدَّولَةِ. وَلِذَلِكَ كَانَ المَبدَأُ الرَّأسْمَاليُّ يَحمِلُ قِيَادَةً فِكريَّةً هِيَ فَصْلُ الدِّينِ عَنِ الحَيَاةِ، وَعَلَى أسَاسِهَا يَحكُمُ بِأنظِمَتِهِ، وَيَدْعُو لَهَا، وَيُحَاوِلُ أنْ يُطَبِّقَهَا فِي كُلِّ مكانٍ. وَأمَّا الاشتِرَاكِيَّةُ - وَمِنهَا الشُيُوعِيَّةُ - فَهِي مَبدَأٌ يَرَى أنَّ المُجتَمَعَ مَجمُوعَةٌ عَامَّةٌ تَتَألَّفُ مِنَ البَشَرِ وَعَلاقَاتِهِمْ بِالطَبِيعَةِ، تِلْكَ العَلاقَاتُ المَحْتُومَةُ المُحَدَّدَةُ الَّتِي يَخضَعُونَ لَهَا خُضُوعاً حَتْمِيّاً وَآلِيّاً. وَهَذِهِ المَجمُوعَةُ كُلُّهَا شَيْءٌ وَاحِدٌ: الطَّبِيعَةُ، وَالإِنسَانُ، وَالعَلاقَاتُ، كُلُّهَا شَيءٌ وَاحِدٌ، وَلَيسَتْ أجْزَاءً مُنفَصِلاً بَعضُهَا عَنْ بَعضٍ، فَالإِنسَانُ تُعْتَبَرُ الطَّبِيعَةُ جَانِباً مِنْ شَخصِيَّتِهِ، وَهِيَ الجَانِبُ الَّذِي يَحْمِلُهُ فِي ذَاتِهِ، وَلِذَلِكَ لا يَتَطَوَّرُ الإِنسَانُ إِلاَّ وَهُوَ مُعَلَّقٌ بِهَذَا الجَانِبِ مِنْ شَخصِيَّتِهِ وَهُوَ الطَّبِيعَةُ، لأنَّ صِلَتَهُ بِالطَّبِيعَةِ صِلَةُ الشَّيءِ بِنَفْسِهِ، وَلِذَلِكَ يُعتَبرُ المُجتَمَعُ مَجمُوعَةً وَاحِدَةً تَتَطَوَّرُ كُلُّهَا مَعًا تطوُّرًا وَاحِدًا، وَيَدُورُ الفَردُ تَبَعاً لِذَلِكَ كَمَا يَدُورُ السِّنُّ فِي الدُّولابِ. وَلِذَلِكَ لَمْ تَكُنْ عِندَهُمْ حُريَّةُ عَقِيدَةٍ لِلفَردِ، وَلا حُريَّةٌ اقتِصَادِيَّةٌ. فَالعَقِيدَةُ مُقيَّدةٌ بِمَا تُرِيدُهُ الدَّولةُ، وَالاقتِصَادُ مُقيَّدٌ بِمَا تُرِيدُهُ الدَّولَةُ، وَلِهَذَا كَانَتِ الدَّولَةُ أيْضاً بَعْضَ مَا يُقَدِّسُهُ المَبدَأُ. وَعَنْ هَذِهِ الفَلسَفَةِ المادِّيَةِ انبَثَقَتْ أنظِمَةُ الحَيَاةِ، وَجُعِلَ النِّظَامُ الاقتِصَاديُّ هُوَ الأسَاسُ الأوَّلُ، وَهُوَ المَظهَرُ العَامُّ لِجَمِيعِ الأنظِمَةِ. وَلِذَلِكَ كَانَ المَبدَأُ الاشتِرَاكِيُّ وَمِنهُ الشُّيُوعِيُّ يَحمِلُ قِيَادَةً فِكْريَّةً، هِيَ المَادِّيَّةُ وَالتَّطَوُّرُ المَادِّيُّ، وَعَلَى أسَاسِهَا يَحكُمُ بِأنْظِمَتِهِ، وَيَدعُو لَهَا، وَيُحَاوِلُ أنْ يُطَبِّقَهَا فِي كُلِّ مَكَانٍ".

وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: بَيَّنَ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ النَّبهَانِيُّ أوجُهَ الاتِّفَاقِ بَينَ المبدَأينِ الرَّأسْمَالِيِّ وَالشُّيُوعِيِّ حَيثُ يَتَّفِقَانِ فِي ثَلاثَةِ أوجُهٍ:

الَوجْهُ الأوَّلُ: فِي النَّظرَةِ إِلَى المُثُلِ العُليَا لِلإِنسَانِ, أيْ فِي القِيَمِ: حَيثُ يَتَّفِقَانِ عَلَى أنَّ الَّذِي يَضَعُهَا هُوَ الإِنسَان نَفسُهُ.

الوَجْهُ الثَّانِي: فِي النَّظرَةِ إِلَى السَّعَادَةِ, حَيثُ يَتَّفِقَانِ, فِي أنَّ السَّعَادَةَ هِيَ الأخْذُ بِأكبَرِ نَصِيبٍ مِنَ المُتَعِ الجَسَدِيَّةِ.   

الوَجْهُ الثَّالِثُ: فِي النَّظرَةِ إِلَى الحُرِّيةِ الشَّخصِيَّةِ, حَيثُ يَتَّفِقَانِ عَلَى إِعطَاءِ الإِنسَانِ حُرِّيتَهُ الشَّخصِيَّةَ, يَتَصَرَّفُ بِمَا يَشَاءُ عَلَى نَحوِ مَا يُرِيدُ, فَكَانَتِ الحُرِّيةُ الشَّخصِيَّةُ بَعضَ مَا يُقَدِّسُهُ هَذَانِ المبدَآنِ. 

Boloogh 11 08 2024 01

وَبَعدَ أنْ بَيَّنَ الشَّيخُ أوجُهَ الاتِّفَاقِ بَينَ المبدَأينِ الرَّأسْمَالِيِّ وَالاشتِرَاكِيِّ شَرَعَ بِبَيَانِ أوجُهِ الاختِلافِ بَينَهُمَا حَيثُ يَختَلِفَانِ فِي خَمْسَةِ أوْجُهٍ:

الَوجْهُ الأوَّلُ: فِي النَّظرَةِ الأسَاسِيَّةِ إِلَى الكَونِ وَالإِنسَانِ وَالحَيَاةِ, أيْ فِي العَقِيدَةِ حَيثُ أنَّ المَبدَأ الرَّأسْمَالِيَّ يَعتَرِفُ بِوُجُودِ الخَالِقِ وَوُجُودِ الدِّينِ وَيَومِ البَعثِ, وَيَعتَقِدُ بِفَصْلِ الدِّينِ عَنِ الحَيَاةِ. أمَّا المَبدَأُ الاشتِرَاكِيُّ فَيُنكِرُ وُجُودَ الخَالِقِ, وَيَرَى أنَّ المَادَّةَ أصْلُ كُلِّ شَيءٍ, وَيعتَبِرُ الدَّينَ أفيُونَ الشُّعُوبِ الَّذِي يُخَدِّرُهَا.  

الوَجْهُ الثَّانِي: فِي النَّظرَةِ إِلَى الفَردِ وَالمُجتَمَعِ: المبدَأُ الرَّأسْمَالِيُّ مَبدَأ فَردِيٌّ يَرَى أنَّ المُجتَمَعَ مُكَوَّنٌ مِنْ أفرَادٍ, وَيَنظُرُ لِلمُجتَمَعِ نَظرَةً ثَانَوِيَّةً, وَيَخُصُّ نَظرَتَهُ لِلفَرْدِ. أمَّا المبدَأُ الاشتِرَاكِيُّ فَيَرَى أنَّ المُجتَمَعَ مَجمُوعَةٌ عَامَّةٌ تَتَألَّفُ مِنَ البَشَرِ وَعَلاقَتَهِمْ بِالطَّبِيعَةِ, وَأنَّ هَذِهِ العَلاقَةَ عَلاقَةٌ مَحتُومَةٌ يَخضَعُونَ لَهَا خُضُوعاً حَتْمِياً وآلياً, وَأنَّ الطَّبيِعَةَ وَالإِنسَانَ وَالعَلاقَاتِ شَيءٌ وَاحِدٌ, وَأنَّ الطَبِيعَةَ جَانِبٌ مِنْ شَخصِيَّةِ الإِنسَانَ لا يَتَطَوَّرُ إِلَّا بِتَطَوُّرِهَا. وَأنَّ المُجتَمَعَ مَجمُوعَةٌ وَاحِدَةٌ تَتَطَوَّرُ كُلُّهَا مَعاً تَطَوُّراً وَاحِداً, وَأنَّ الفَردَ يَدُورُ تَبَعاً لِذَلِكَ كَمَا يَدُورُ السِّنُّ فِي الدُّولابِ.

Boloogh 11 08 2024 02

الوَجْهُ الثَّالِثُ: فِي النَّظرَةِ إِلَى الحُرِّياتِ: المبدَأُ الرَّأسْمَالِيُّ يَرَى أنَّهُ يَجِبُ أنْ تُضْمَنَ الحُرِّيةُ لِلفَردِ, وَأنَّ حُرِّيَةَ العَقِيدَةِ وَالحُرِّيةَ الاقتِصَادِيَّةَ هُمَا بَعضُ مَا تُقَدِّسُهُ الرَّأسْمَالِيَّةُ, وَلا تُقَيَّدُ الحُرِّيةُ إِلاَّ مِنْ قِبَلِ الدَّولَةِ لِضَمَانِ الحُريَّاتِ. أمَّا المَبدأُ الاشتِرَاكِيُّ فَلَمْ تَكُنْ عِندَهُمْ حُرِّيةُ عَقِيدَةٍ وَلا حُريَّةٌ اقتِصَادِيَّةٌ لِلفَردِ, وَلا يُقَدِّسُ مِنَ الحُريَّاتِ إِلاَّ حُريَّةَ الرَّأيِ وَالحُريَّةَ الشَّخصِيَّةَ.    

الوَجْهُ الرَّابِعُ: فِي النَّظرَةِ إِلَى الدَّولَةِ: الدَّولَةُ عِندَ الرَّأسْمَالِيِّينَ وَسِيلَةٌ وَلَيسَتْ غَايَةً, وَتُنَفِّذُ الدَّولَةُ تَقيِيدَ الحُريَّةِ بِقُوَّةِ الجُندِيِّ وَصَرَامَةِ القَانُونِ. أمَّا الشُّيُوعِيُّونَ فَالعَقِيدَةُ عِندَهُمْ مُقَيَّدَةٌ بِمَا تُرِيدُهُ الدَّولَةُ وكذلك وَالاقتِصَادُ مُقَيَّدٌ بِمَا تُرِيدُهُ الدَّولَةُ. وَالدَّولَةُ بَعضُ مَا يُقَدِّسُهُ الشُّيُوعِيُّونَ.

الوَجْهُ الخَامِسُ: فِي القِيَادَةِ الفِكرِيَّةِ: عَقِيدَةُ فَصْلِ الدِّينِ عَنِ الحَيَاةِ هِيَ القَاعِدَةُ الفِكرِيَّةُ الَّتِي تُبنَى عَلَيهَا جَمِيعُ الأفكَارِ عِندَ الرَّأسْمَالِيِّينَ, وَعَلَى أسَاسِهَا تُعَالَجُ جَمِيعُ مَشَاكِلِ الحَيَاةِ, وَهِيَ القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الَّتِي يَحمِلُهَا الغَربُ وَيَدعُو العَالَمَ إِلَيهَا. أمَّا المَبدَأُ الاشتِرَاكِيُّ فَقَدِ انبَثَقَتْ أنظِمَةُ الحَيَاةِ فِيهِ عَنِ الفَلسَفَةِ المَادِّيةِ المُستَنِدَةِ إِلَى عَقِيدَةِ إِنكَارِ وُجُودِ الخَالِقِ, وَجُعِلَ النِّظَامُ الاقتِصَادِيُّ الأسَاسَ الأوَّلَ. وَالمَاديَّةُ وَالتَّطَوُّرُ المَادِيُّ هُمَا القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ لِلمَبدَأِ الاشتِرَاكِيِّ عَلَى أسَاسِهِمَا يَحكُمُ بِأنظِمَتِهِ وَيدعُو لَهَا, وَيُحَاوِلُ أنْ يُطَبِّقَهَا فِي كُلِّ مَكَانٍ. 

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی" - قسمت پانزدهم

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی"

تهیه کننده: استاد محمد احمد النادی

قسمت پانزدهم

الحمدلله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی امام المتقین، و سید المرسلین، مبعوث رحمت للعالمین، سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین، و اجعلنا معهم، و احشرنا فی زمرتهم برحمتک یا ارحم الراحمین.

شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته، و بعد: در این قسمت، تأملات خود را در کتاب: "از مؤلفه های روانشناسی اسلامی" ادامه می دهیم. و به منظور ساختن شخصیت اسلامی، با توجه به ذهنیت اسلامی و روانشناسی اسلامی، می گوییم و از خدا توفیق می طلبیم:

ای مسلمانان:

در قسمت گذشته گفتیم: برای مسلمان نیز سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند، همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند، و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و در این قسمت اضافه می کنیم و می گوییم: برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد، به دلیل حدیث ابوهریره که بخاری در الأدب المفرد و ابویعلی در مسندش و نسائی در الکنی و ابن عبدالبر در التمهید آورده اند، و عراقی گفته است: سند آن خوب است، و ابن حجر در تلخیص الحبیر گفته است: سند آن حسن است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "به همدیگر هدیه دهید تا یکدیگر را دوست داشته باشید".

و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد، به دلیل حدیث عایشه نزد بخاری که گفت: "رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هدیه را می پذیرفت و در مقابل آن پاداش می داد".

و حدیث ابن عمر نزد احمد و ابوداود و نسائی، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به خدا پناه برد، به او پناه دهید، و هر کس از شما به نام خدا چیزی خواست، به او بدهید، و هر کس از خدا طلب پناهندگی کرد، به او پناه دهید، و هر کس به شما احسانی کرد، به او پاداش دهید، و اگر نیافتید، برای او دعا کنید تا بدانید که به او پاداش داده اید".

و این بین برادران است، و هیچ ارتباطی با هدایای رعیت به حاکمان ندارد، زیرا آنها مانند رشوه حرام هستند، و از پاداش دادن این است که بگوید: خدا به تو جزای خیر دهد.

ترمذی از اسامه بن زید رضی الله عنهما روایت کرده و گفته است حسن صحیح است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به او احسانی شود و به کننده آن بگوید: "خدا به تو جزای خیر دهد" به درستی که در ستایش مبالغه کرده است". و ستایش شکر است، یعنی پاداش دادن، به ویژه از کسی که غیر از آن چیزی نمی یابد، به دلیل آنچه ابن حبان در صحیح خود از جابر بن عبدالله روایت کرده است، گفت: شنیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس نیکی کند و جز ستایش برای او خیری نیابد، پس او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به باطل زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و با سند حسن نزد ترمذی از جابر بن عبدالله روایت شده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس عطایی کند و چیزی بیابد، باید آن را جبران کند، و اگر نیابد، باید او را ستایش کند، پس هر کس او را ستایش کند، او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به چیزی که به او داده نشده است زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و کفر ورزیدن به عطاء یعنی پنهان کردن و پوشاندن آن.

و با سند صحیح ابوداود و نسائی از انس روایت کرده اند که گفت: "مهاجرین گفتند ای رسول خدا، انصار همه پاداش را بردند، ما قومی را ندیدیم که بهتر از آنها در دادن چیزهای زیاد بذل و بخشش کنند، و نه بهتر از آنها در همدردی در چیزهای کم، و آنها مخارج ما را کفایت کردند، فرمود: آیا شما آنها را به خاطر آن ستایش نمی کنید و برای آنها دعا نمی کنید؟ گفتند: آری، فرمود: پس آن در مقابل آن است".

و شایسته است که مسلمان کم را مانند زیاد شکر کند، و از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند، به دلیل آنچه عبدالله بن احمد در زوائد خود با سند حسن از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس کم را شکر نکند، زیاد را شکر نکرده است، و هر کس از مردم تشکر نکند، خدا را شکر نکرده است، و سخن گفتن از نعمت خدا شکر است، و ترک آن کفر است، و جماعت رحمت است، و تفرقه عذاب است".

و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند، به دلیل آنچه بخاری از ابوموسی روایت کرده است، گفت: "پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نشسته بود که مردی آمد و سؤال کرد، یا نیازمندی حاجتی را طلب کرد، رو به ما کرد و فرمود: شفاعت کنید تا پاداش داده شوید و خداوند بر زبان پیامبرش آنچه را که می خواهد جاری کند".

و به دلیل آنچه مسلم از ابن عمر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: "هر کس برای برادر مسلمانش به صاحب قدرتی برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری واسطه شود، در روزی که قدم ها می لغزند، برای عبور از صراط یاری می شود".

و همچنین برای مسلمان مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، به دلیل آنچه ترمذی روایت کرده و گفته است این حدیث حسن است از ابودرداء از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که فرمود: "هر کس از آبروی برادرش دفاع کند، خداوند در روز قیامت آتش را از صورتش دور می کند". و حدیث ابودرداء را احمد آورده و گفته است سندش حسن است، و هیثمی نیز همین را گفته است.

و آنچه اسحاق بن راهویه از اسماء بنت یزید روایت کرده است که گفت: شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، بر خدا حق است که او را از آتش آزاد کند".

و قضاعی در مسند الشهاب از انس آورده است، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس در غیاب برادرش را یاری کند، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری می کند". و قضاعی همچنین از عمران بن حصین با این اضافه آورده است: "و او توانایی یاری کردن او را دارد". و به دلیل آنچه ابوداود و بخاری در الأدب المفرد آورده اند، و زین عراقی گفته است: سندش حسن است از ابوهریره که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "مؤمن آینه مؤمن است، و مؤمن برادر مؤمن است، از هر کجا که او را ملاقات کند، زیان او را از او دفع می کند و از پشت سر از او محافظت می کند".

ای مسلمانان:

از طریق احادیث نبوی شریفی که در این قسمت و قسمت قبل وارد شده است، دانستید که برای کسی که برادری را در راه خدا دوست دارد، سنت است که او را از دوست داشتن خود آگاه کند و به او اطلاع دهد. و همچنین برای مسلمان سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند. همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند. و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد. و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد.

و شایسته است که مسلمان از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند. و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند. و همچنین برای او مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند. پس آیا به این احکام شرعی و سایر احکام اسلام پایبند باشیم؛ تا همانگونه باشیم که پروردگارمان دوست دارد و از آن راضی می شود، تا آنچه را که در ماست تغییر دهد، و احوال ما را اصلاح کند، و به خیر دنیا و آخرت دست یابیم؟!

شنوندگان گرامی: شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

در این قسمت به این مقدار بسنده می کنیم، به این امید که تأملات خود را در قسمت های آینده ان شاء الله تعالی تکمیل کنیم، تا آن زمان و تا زمانی که شما را ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا و حفظ و امان او می گذاریم. از حسن توجه شما سپاسگزاریم و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بدانید ای مسلمانان! - قسمت 15

بدانید ای مسلمانان!

قسمت 15

اینکه از دستگاههای دولت خلافت، یاری دهندگان هستند، و آنها وزیرانی هستند که خلیفه آنها را با خود منصوب می کند، تا در تحمل بارهای خلافت و انجام مسئولیت های آن به او کمک کنند، زیرا فراوانی بارهای خلافت، به ویژه هر چه دولت خلافت بزرگتر و گسترده تر شود، خلیفه به تنهایی از حمل آن ناتوان می شود و نیاز به کسی دارد که در حمل آن برای انجام مسئولیت هایش به او کمک کند، اما درست نیست که آنها را بدون قید و شرط وزیر بنامیم تا معنای وزیر در اسلام که به معنای معاون است، با معنای وزیر در نظام های عرفی کنونی بر اساس دموکراسی سرمایه داری سکولار یا سایر نظام هایی که در عصر حاضر شاهد آن هستیم، اشتباه نشود.