بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح44)  الروح, والناحية الروحية, ومزج المادة بالروح, والروحانية في مبدأ الإسلام
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح44)  الروح, والناحية الروحية, ومزج المادة بالروح, والروحانية في مبدأ الإسلام

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. ...

0:00 0:00
Speed:
August 12, 2024

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح44) الروح, والناحية الروحية, ومزج المادة بالروح, والروحانية في مبدأ الإسلام

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

(ح44)

الروح, والناحية الروحية, ومزج المادة بالروح, والروحانية في مبدأ الإسلام

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ.  

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا "بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام" وَمَعَ الحَلْقَةِ الرَّابِعَةِ وَالأربَعِينَ, وَعُنوَانُهَا: "الرُّوحُ, وَالنَّاحِيَةُ الرُّوحِيَّةُ, وَمَزْجُ المَادَّةِ بِالرُّوحِ". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَةِ الثَّلاثِينَ وَالحَادِيَةِ وَالثَّلاثِينَ مِنْ كِتَابِ "نظَامِ الإِسلامِ" لِلعَالِمِ وَالمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ. يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ: "وَأمَّا الإِسلامُ فَهُوَ يُبيِّنُ أنَّ وَرَاءَ الكَونِ وَالحَيَاةِ وَالإِنسَانِ خَالِقاً خَلقَهَا هُوَ اللهُ تَعَالَى، وَلِذَلِكَ كَانَ أسَاسُهُ الاعتِقَادَ بِوُجُودِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَكَانَتْ هَذِهِ العَقِيدَةُ هِيَ الَّتِي عَيَّنَتِ النَّاحِيَةَ الرُّوحِيَّةَ، ألا وَهِيَ كَونُ الإِنسَانِ وَالحَيَاةِ وَالكَونِ مَخلُوقَةً لِخَالِقٍ، وَمِنْ هُنَا كَانَتْ صِلَةُ الكَونِ بِوَصفِهِ مَخلُوقاً، بِاللهِ الخَالِقِ، هِيَ النَّاحِيَةَ الرُّوحِيَّةَ فِي الكَونِ. وَصِلَةُ الحَيَاةِ الْمَخلُوقَةِ، بِاللهِ الْخَالِقِ، هِيَ النَّاحِيةَ الرُّوحِيَّةَ فِي الحَيَاةِ. وَصِلَةُ الإِنسَانِ الْمَخلُوقِ، بِاللهِ الخَالِقِ، هِيَ النَّاحِيَةَ الرُّوحِيَّةَ فِي الإِنسَانِ، وَمِنْ هُنَا كَانَتِ الرُّوحُ هِيَ إِدرَاكَ الإِنسَانِ لِصِلَتِهِ بِاللهِ تَعَالَى. وَالإِيمَانُ بِاللهِ يَجِبُ أنْ يَقتَرِنَ بِالإِيمَانِ بِنُبُوَّةِ مُحَمَّدٍ وَرِسَالَتِهِ، وَبِأنَّ القُرآنَ كَلامُ اللهِ، فَيَجِبُ الإِيمَانُ بِكُلِّ مَا جَاءَ بِهِ. وَلِهَذَا كَانَتِ العَقِيدَةُ الإِسلاميَّةُ تَقْضِي بِأنَّهُ يُوجَدُ قَبلَ الحَيَاةِ مَا يَجِبُ الإِيمَانُ بِهِ وَهُوَ اللهُ، وَتَقضِي بِالإِيمَانِ بِمَا بَعدَ الحَيَاةِ، وَهُوَ يَومُ القِيَامَةِ، وَبِأنَّ الإِنسَانَ فِي هَذِهِ الحَيَاةِ الدُّنيَا مُقَيَّدٌ بِأوَامِرِ اللهِ وَنَوَاهِيهِ، وَهَذِهِ هِيَ صَلَةُ الحَيَاةِ بِمَا قَبلَهَا، وَمُقَيَّدٌ بِالْمُحَاسَبَةِ عَلَى اتّبَاعِ هَذِهِ الأوَامِرِ وَاجتِنَابِ هَذِهِ النَّوَاهِي، وَهَذِهِ هِيَ صِلَةُ الحَيَاةِ بِمَا بَعدَهَا، وَلِذَلِكَ كَانَ حَتْماً عَلَى المُسلِمِ أنْ يُدرِكَ صِلَتَهُ باللهِ حِينَ القِيَامِ بِالأعمَالِ، فَيُسَيِّرَ أعْمَالَهُ بِأوَامِرِ اللهِ وَنَوَاهِيهِ، وَكَانَ ذَلِكَ هُوَ مَعنَى مَزْجِ المَادَّةِ بِالرُّوحِ وَالغَايَةُ مِنْ تَسيِيرِهَا بِأوَامِرِ اللهِ وَنَوَاهِيهِ هِيَ رِضْوَانُ اللهِ. وَالغَايةُ المَقصُودَةُ مِنَ القِيَامِ بِهَا هِيَ القِيمَةُ الَّتِي يُحَقِّقُهَا العَمَلُ".

وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: إِنَّ مَبدَأ الإِسلامِ يَقُومُ عَلَى أسَاسٍ قَوِيٍّ وَثَابِتٍ وَرَاسِخٍ, ألا وَهُوَ الاعتِقَادُ الجَازِمُ وَالقَاطِعُ بِوُجُودِ اللهِ الخَالِقِ المُدَبِّرِ لِلكَونِ وَالإِنسَانِ وَالحَيَاةِ, وَكُلُّ مَنْ يُؤمِنُ بِهَذَا الأَسَاسِ وَهَذَا المَبدَأ يَنبَغِي أنْ يُؤمِنَ كَذَلِكَ بِنُبُوَّةِ مُحَمَّدٍ وَرِسَالَتِهِ، وَبِأنَّ القُرآنَ كَلامُ اللهِ، فَيَجِبُ الإِيمَانُ بِكُلِّ مَا جَاءَ بِهِ.ط

وَهُنَا نَتَوَقَّفُ عِندَ بَعضِ المُصطَلَحَاتِ الخَاصَّةِ بِالعَقِيدَةِ الإِسلامِيَّةِ:

أولاً: الناحية الروحية:

كَانَتِ العَقِيدَةُ الإِسلامِيَّةُ هِيَ الَّتِي عَيَّنَتِ النَّاحِيَةَ الرُّوحِيَّةَ، ألا وَهِيَ كَونُ الإِنسَانِ وَالحَيَاةِ وَالكَونِ مَخلُوقَةً لِخَالِقٍ, وَعَلَيهِ نَستَطِيعُ القَولَ:

  1. إِنَّ صِلَةُ الكَونِ بِوَصفِهِ مَخلُوقاً، بِاللهِ الخَالِقِ، هِيَ النَّاحِيَةَ الرُّوحِيَّةَ فِي الكَونِ.
  2. إنَّ صِلَةَ الحَيَاةِ الْمَخلُوقَةِ، بِاللهِ الْخَالِقِ، هِيَ النَّاحِيةَ الرُّوحِيَّةَ فِي الحَيَاةِ.
  3. إنَّ صِلَةَ الإِنسَانِ الْمَخلُوقِ، بِاللهِ الخَالِقِ، هِيَ النَّاحِيَةَ الرُّوحِيَّةَ فِي الإِنسَانِ.

Boloogh12 08 2024

ثانيا: الروح:

الرُّوحُ مِنَ الألفَاظِ المُشتَرَكَةِ الَّتِي لَهَا أكْثَرُ مِنْ مَعنَى, لَهَا مَعنًى اصطِلاحِيٌّ عِندَنَا نَحنُ شَبَابَ حِزْبِ التَّحرِيرِ ألا وَهُوَ إِدرَاكُ الإِنسَانِ لِصِلَتِهِ بِاللهِ تَعَالَى. وَقَدْ وَرَدَتْ كَلِمَةُ "الرُّوحِ" فِي القُرآنِ الكَرِيمِ, وَلَهَا مَعَانٍ مُتَعَدِّدَةٌ:

1- مِنْ مَعَانِيهَا سِرُّ الحَيَاةِ فِي الإِنسَانِ, فِيهَا حَيَاةُ البَدَنِ, فَإِذَا خَرَجَتْ مِنهُ فَإِنَّهُ يَمُوتُ:

مِنهُ قَولُهُ تَعَالَى: (وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا).(٨٥الإسراء).

وَقَولُهُ تَعَالَى: (وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَىٰ مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ).(١٧١النساء).أي ذُو رُوحٍ, وَهِيَ سِرُّ الحَيَاةِ, وَقَد أضِيفَتْ إِلَيهِ تَعَالَى تَشرِيفًا لِعِيسَى عَلَيهِ السَّلامُ.

وَقَولُهُ تَعَالَى: (فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي فَقَعُوا لَهُ سَاجِدِينَ).(٢٩الحجر). وَهِيَ سِرُّ الحَيَاةِ, وَقَد أضِيفَتْ إِلَيهِ تَعَالَى تَشرِيفًا لآدَمَ عَلَيهِ السَّلامُ.

2- مِنْ مَعَانِيهَا جِبرِيلُ عَلَيهِ السَّلامُ:

مِنهَا قَولُهُ تَعَالَى: (نَزَلَ بِهِا لرُّوحُ الْأَمِينُ).(١٩٣الشعراء).

وَقَولُهُ تَعَالَى: (وَآتَيْنَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ).(٨٧البقرة).

وَقَولُهُ تَعَالَى: (وَآتَيْنَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ).(٢٥٣البقرة).

وَقَولُهُ تَعَالَى: (إِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِي عَلَيْكَ وَعَلَى وَالِدَتِكَ إِذْ أَيَّدتُّكَ بِرُوحِ الْقُدُسِ).(١١٠المائدة).

وَقَولُهُ تَعَالَى: (قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِن رَّبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُواْ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ).(١٠٢النحل).

وَقَولُهُ تَعَالَى: (يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَالْمَلائِكَةُ صَفًّا).(٣٨النبإ).

3- مِنْ مَعَانِيهَا القُرآنُ الكَرِيمُ:

مِنهُ قَولُهُ تَعَالَى: (وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِّنْ أَمْرِنَامَا كُنتَ تَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَلَا الْإِيمَانُ وَلَـٰكِن جَعَلْنَاهُ نُورًا نَّهْدِي بِهِ مَن نَّشَاءُ مِنْ عِبَادِنَا وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ). (الشورى 52) أوحَينَا إِلَيكَ المخاطب نبينا محمد r وَ "رُوحًا" هُوَ القُرآنُ الكَرِيمُ. مِنْ أمرِنَا أي بِإِرَادَة اللهِ سُبحَانَهُ.

وَقَولُهُ تَعَالَى: (يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِ).(١٥غافر).أي يُنَزِّلُ الوَحْيَ, وَهُوَ القُرآنُ الكَرِيمُ. مِنْ أمرِهِ أي بِإِرَادَتِهِ سُبحَانَهُ.

وَقَولُهُ تَعَالَى: (يُنَزِّلُ الْمَلَائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ).(٢النحل). أي يُنَزِّلُ المَلائِكَةَ بِالوَحْيَ, وَهُوَ القُرآنُ الكَرِيمُ. مِنْ أمرِهِ أي بِإِرَادَتِهِ سُبحَانَهُ.

4- مِنْ مَعَانِيهَا رَجَاءُ اللهِ وَرَحْمَتُهُ وَإِحسَانُهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى.

مِنهُ قَولُهُ تَعَالَى: (وَلَا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ).(٨٧يوسف).

وَقَولُهُ تَعَالَى: (إِنَّهُ لَا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ).(٨٧يوسف).

ثالثا: مزج المادة بالروح:

مِنْ مُقتَضَيَاتِ العَقِيدَةِ الإِسلاميَّةِ وَمُتَطَلَّبَاتِهَا أنْ يُدرِكَ المُؤمِنُ صِلَتَهُ بِاللهِ الخَالِقِ, وَهَذِهِ الصِّلَةُ قِسمَانِ: القِسمُ الأوَّلُ: صِلَتُهُ بِمَا قَبلَ الحَيَاةِ الدُّنيَا, وَالقِسمُ الثَّانِي صِلَتُهُ بِمَا بَعدَ الحَيَاةِ الدُّنيَا.

  1. العَقِيدَةُ الإِسلاميَّةُ تَقْضِي أوَّلاً بِأنَّهُ يُوجَدُ قَبلَ الحَيَاةِ مَا يَجِبُ الإِيمَانُ بِهِ وَهُوَ اللهُ تعالى.
  2. وَتَقضِي ثانيًا بِالإِيمَانِ بِمَا بَعدَ الحَيَاةِ، وَهُوَ يَومُ القِيَامَةِ.
  3. وَتَقضِي ثَالِثًا بِأنَّ الإِنسَانَ فِي هَذِهِ الحَيَاةِ الدُّنيَا مُقَيَّدٌ بِأوَامِرِ اللهِ وَنَوَاهِيهِ. وَهَذِهِ الثَّلاثَةُ هِيَ صَلَةُ الحَيَاةِ بِمَا قَبلَهَا.
  4. وَتَقضِي رَابِعًا بأنَّ مُقَيَّدٌ بِالْمُحَاسَبَةِ عَلَى اتّبَاعِ هَذِهِ الأوَامِرِ وَاجتِنَابِ هَذِهِ النَّوَاهِي، وَهَذِهِ الرَّابِعَةُ هِيَ صِلَةُ الحَيَاةِ بِمَا بَعدَهَا، وَلِذَلِكَ كَانَ حَتْمًا عَلَى المُسلِمِ أنْ يُدرِكَ صِلَتَهُ باللهِ حِينَ القِيَامِ بِالأعمَالِ، فَيُسَيِّرَ أعْمَالَهُ بِأوَامِرِ اللهِ وَنَوَاهِيهِ، وَكَانَ ذَلِكَ هُوَ مَعنَى مَزْجِ المَادَّةِ بِالرُّوحِ وَالغَايَةُ مِنْ تَسيِيرِهَا بِأوَامِرِ اللهِ وَنَوَاهِيهِ هِيَ رِضْوَانُ اللهِ. وَالغَايةُ المَقصُودَةُ مِنَ القِيَامِ بِهَا هِيَ القِيمَةُ الَّتِي يُحَقِّقُهَا العَمَلُ.

رابعا: الروحانية:

الرَّوحَانِيَّةُ هِيَ أنْ يَعِيشَ المُؤمِنُ جَوًّا إِيمَانيًا يَجِدُ حَلاوَةَ الإِيمَانِ فِي قَلبِهِ, فَيَشعُرُ بِالطُّمَأنِينَةِ وَالسَّكِينَةِ وَالهُدُوءِ وَالرَّاحَةِ النَّفسِيَّةِ الكَامِلَةِ, وَيُحِسِ بِالانتَعَاشِ الرُّوحِي أثنَاءَ أدَائِهِ بَعضَ الأعمَالِ التَّعَبدِيَّةِ تَقَرُّباً إِلَى اللهِ, أوِ امتِنَاعِهِ عَنِ ارتِكَابِ المَعَاصِي طَاعَةً للهِ, أو أثنَاءَ سَمَاعِهِ بَعضَ الآيَاتِ القُرآنِيَّةِ أوِ الأحَادِيثِ النَّبَوِيَّةِ الَّتِي يَخشَعُ لَهَا قَلبُ المُؤمِنِ. وَرَدَفِي الحَدِيثِ القُدْسِيِّ عَنِ النَّبِيِّr  أنه قَالَ: قَالَ اللهُ تَعَالَى: «إنَّ النَّظْرَةَ سَهْمٌ مِنْ سِهَامِ إِبْلِيسَ مَسْمُومٌ، مَنْ تَرَكَهَا من مَخَافَتِي أَبْدَلْتُهُ إِيمَانًا يَجِدُ حَلاوَتَهُ فِي قَلْبِهِ». رَوَاهُ الطبراني في الكبير والحَاكِمُ فِي المستدرك "4/ 313"وصححه، وضعفه المنذري، والهيثمي، والألباني.

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی" - قسمت پانزدهم

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی"

تهیه کننده: استاد محمد احمد النادی

قسمت پانزدهم

الحمدلله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی امام المتقین، و سید المرسلین، مبعوث رحمت للعالمین، سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین، و اجعلنا معهم، و احشرنا فی زمرتهم برحمتک یا ارحم الراحمین.

شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته، و بعد: در این قسمت، تأملات خود را در کتاب: "از مؤلفه های روانشناسی اسلامی" ادامه می دهیم. و به منظور ساختن شخصیت اسلامی، با توجه به ذهنیت اسلامی و روانشناسی اسلامی، می گوییم و از خدا توفیق می طلبیم:

ای مسلمانان:

در قسمت گذشته گفتیم: برای مسلمان نیز سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند، همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند، و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و در این قسمت اضافه می کنیم و می گوییم: برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد، به دلیل حدیث ابوهریره که بخاری در الأدب المفرد و ابویعلی در مسندش و نسائی در الکنی و ابن عبدالبر در التمهید آورده اند، و عراقی گفته است: سند آن خوب است، و ابن حجر در تلخیص الحبیر گفته است: سند آن حسن است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "به همدیگر هدیه دهید تا یکدیگر را دوست داشته باشید".

و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد، به دلیل حدیث عایشه نزد بخاری که گفت: "رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هدیه را می پذیرفت و در مقابل آن پاداش می داد".

و حدیث ابن عمر نزد احمد و ابوداود و نسائی، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به خدا پناه برد، به او پناه دهید، و هر کس از شما به نام خدا چیزی خواست، به او بدهید، و هر کس از خدا طلب پناهندگی کرد، به او پناه دهید، و هر کس به شما احسانی کرد، به او پاداش دهید، و اگر نیافتید، برای او دعا کنید تا بدانید که به او پاداش داده اید".

و این بین برادران است، و هیچ ارتباطی با هدایای رعیت به حاکمان ندارد، زیرا آنها مانند رشوه حرام هستند، و از پاداش دادن این است که بگوید: خدا به تو جزای خیر دهد.

ترمذی از اسامه بن زید رضی الله عنهما روایت کرده و گفته است حسن صحیح است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به او احسانی شود و به کننده آن بگوید: "خدا به تو جزای خیر دهد" به درستی که در ستایش مبالغه کرده است". و ستایش شکر است، یعنی پاداش دادن، به ویژه از کسی که غیر از آن چیزی نمی یابد، به دلیل آنچه ابن حبان در صحیح خود از جابر بن عبدالله روایت کرده است، گفت: شنیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس نیکی کند و جز ستایش برای او خیری نیابد، پس او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به باطل زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و با سند حسن نزد ترمذی از جابر بن عبدالله روایت شده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس عطایی کند و چیزی بیابد، باید آن را جبران کند، و اگر نیابد، باید او را ستایش کند، پس هر کس او را ستایش کند، او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به چیزی که به او داده نشده است زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و کفر ورزیدن به عطاء یعنی پنهان کردن و پوشاندن آن.

و با سند صحیح ابوداود و نسائی از انس روایت کرده اند که گفت: "مهاجرین گفتند ای رسول خدا، انصار همه پاداش را بردند، ما قومی را ندیدیم که بهتر از آنها در دادن چیزهای زیاد بذل و بخشش کنند، و نه بهتر از آنها در همدردی در چیزهای کم، و آنها مخارج ما را کفایت کردند، فرمود: آیا شما آنها را به خاطر آن ستایش نمی کنید و برای آنها دعا نمی کنید؟ گفتند: آری، فرمود: پس آن در مقابل آن است".

و شایسته است که مسلمان کم را مانند زیاد شکر کند، و از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند، به دلیل آنچه عبدالله بن احمد در زوائد خود با سند حسن از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس کم را شکر نکند، زیاد را شکر نکرده است، و هر کس از مردم تشکر نکند، خدا را شکر نکرده است، و سخن گفتن از نعمت خدا شکر است، و ترک آن کفر است، و جماعت رحمت است، و تفرقه عذاب است".

و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند، به دلیل آنچه بخاری از ابوموسی روایت کرده است، گفت: "پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نشسته بود که مردی آمد و سؤال کرد، یا نیازمندی حاجتی را طلب کرد، رو به ما کرد و فرمود: شفاعت کنید تا پاداش داده شوید و خداوند بر زبان پیامبرش آنچه را که می خواهد جاری کند".

و به دلیل آنچه مسلم از ابن عمر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: "هر کس برای برادر مسلمانش به صاحب قدرتی برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری واسطه شود، در روزی که قدم ها می لغزند، برای عبور از صراط یاری می شود".

و همچنین برای مسلمان مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، به دلیل آنچه ترمذی روایت کرده و گفته است این حدیث حسن است از ابودرداء از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که فرمود: "هر کس از آبروی برادرش دفاع کند، خداوند در روز قیامت آتش را از صورتش دور می کند". و حدیث ابودرداء را احمد آورده و گفته است سندش حسن است، و هیثمی نیز همین را گفته است.

و آنچه اسحاق بن راهویه از اسماء بنت یزید روایت کرده است که گفت: شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، بر خدا حق است که او را از آتش آزاد کند".

و قضاعی در مسند الشهاب از انس آورده است، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس در غیاب برادرش را یاری کند، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری می کند". و قضاعی همچنین از عمران بن حصین با این اضافه آورده است: "و او توانایی یاری کردن او را دارد". و به دلیل آنچه ابوداود و بخاری در الأدب المفرد آورده اند، و زین عراقی گفته است: سندش حسن است از ابوهریره که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "مؤمن آینه مؤمن است، و مؤمن برادر مؤمن است، از هر کجا که او را ملاقات کند، زیان او را از او دفع می کند و از پشت سر از او محافظت می کند".

ای مسلمانان:

از طریق احادیث نبوی شریفی که در این قسمت و قسمت قبل وارد شده است، دانستید که برای کسی که برادری را در راه خدا دوست دارد، سنت است که او را از دوست داشتن خود آگاه کند و به او اطلاع دهد. و همچنین برای مسلمان سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند. همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند. و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد. و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد.

و شایسته است که مسلمان از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند. و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند. و همچنین برای او مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند. پس آیا به این احکام شرعی و سایر احکام اسلام پایبند باشیم؛ تا همانگونه باشیم که پروردگارمان دوست دارد و از آن راضی می شود، تا آنچه را که در ماست تغییر دهد، و احوال ما را اصلاح کند، و به خیر دنیا و آخرت دست یابیم؟!

شنوندگان گرامی: شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

در این قسمت به این مقدار بسنده می کنیم، به این امید که تأملات خود را در قسمت های آینده ان شاء الله تعالی تکمیل کنیم، تا آن زمان و تا زمانی که شما را ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا و حفظ و امان او می گذاریم. از حسن توجه شما سپاسگزاریم و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بدانید ای مسلمانان! - قسمت 15

بدانید ای مسلمانان!

قسمت 15

اینکه از دستگاههای دولت خلافت، یاری دهندگان هستند، و آنها وزیرانی هستند که خلیفه آنها را با خود منصوب می کند، تا در تحمل بارهای خلافت و انجام مسئولیت های آن به او کمک کنند، زیرا فراوانی بارهای خلافت، به ویژه هر چه دولت خلافت بزرگتر و گسترده تر شود، خلیفه به تنهایی از حمل آن ناتوان می شود و نیاز به کسی دارد که در حمل آن برای انجام مسئولیت هایش به او کمک کند، اما درست نیست که آنها را بدون قید و شرط وزیر بنامیم تا معنای وزیر در اسلام که به معنای معاون است، با معنای وزیر در نظام های عرفی کنونی بر اساس دموکراسی سرمایه داری سکولار یا سایر نظام هایی که در عصر حاضر شاهد آن هستیم، اشتباه نشود.