بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح60) تطبيق الحاكم للإسلام (نظام الحكم) (ج4)
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح60) تطبيق الحاكم للإسلام (نظام الحكم) (ج4)

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. ...

0:00 0:00
Speed:
August 28, 2024

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح60) تطبيق الحاكم للإسلام (نظام الحكم) (ج4)

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

(ح60) تطبيق الحاكم للإسلام (نظام الحكم) (ج4)

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا "بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام" وَمَعَ الحَلْقَةِ السِّتينَ, وَعُنوَانُهَا: "تطبيق الحاكم للإِسلامِ (نِظَامِ الحُكْمِ)". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَتَينِ السَّابِعَةِ وَالأربَعِينَ, وَالثَّامِنَةِ وَالأربَعِينَ مِنْ كِتَابِ "نظامُ الإسلام" لِلعَالـمِ وَالـمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ.

يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ: "وأمَّا بِالنِّسْبَةِ لأَجْهِزَةِ الحُكْمِ وَالإِدَارَةِ فِي الإِسلَامِ فإنّها ثَلاثَةَ عَشَرَ جهازاً، وَهِيَ: الخَلِيفَةُ وَهُوَ رَئِيسُ الدَّولَةِ، وَمُعَاوِنُ التَّفوِيضِ، وَمُعَاوِنُ التَّنفِيذِ، وَالوُلاةُ، وَأَمِيرُ الجِهَادِ "دائِرَةُ الحَرْبِيَّةِ - الجَيْشُ"، وَالأَمْنُ الدّاخِلِيُّ، وَالخَارِجِيَّةُ، وَالصِّناعَةُ، وَالقَضَاءُ، وَمَصَالِـحُ الدَّولَةِ، وَبَيْتُ المالِ، وَالإِعْلامُ، وَمَجلِسُ الأُمَّةِ. وَهذِهِ الأَجْهِزَةُ كانَتْ مَوْجُودَةً:

أمَّا الخَليفَةُ، فإنَّ الـمُسلِمِينَ لـَمْ يَمُرَّ عَلَيهِمْ زَمَنٌ لَـمْ يَكُنْ لَـهُمْ فِيهِ خَلِيفَةٌ، إِلاَّ بَعدَ أَنْ أَزَالَ الكَافِرُ الـمُسـتَعْمِرُ الخِـلَافَةَ عَلَى يَدِ مُصْطَفَى كَمَال سَنَةَ 1342 هجريَّةً و1924 مِيلَادِيَّةً. أمَّا قَبلَ ذَلِكَ فَقَدْ كَانَ خَلِيفَةُ الـمُسلِمِينَ دَائِمِيّاً لَا يَذْهَبُ خَلِيفَةٌ إِلاَّ وَقَدْ أَتَى بَعْدَهُ خَلِيفَةٌ، حَتَّى فِي أشدِّ عُصُورِ الهُبوطِ. وَمَتَى وُجِدَ الخَلِيفَةُ فَقَدْ وُجِدَتِ الدَّولَةُ الإِسلَامِيَّةُ، لِأنَّ الدَّولَةَ الإِسلَامِيَّةَ هِيَ الخَلِيفَةُ.

 وَأمَّا الـمُعَاوِنُونَ فَقَدْ كَانُوا كَذَلِكَ مَوجُودِينَ فِي جَمِيعِ العُصُورِ، وَكَانُوا مُعَاوِنِينَ لَهُ فِي الحُكْمِ وَفِي التَّنفِيذِ وَلَم يَكُونُوا وُزَرَاءَ، وَإنَّهمْ وَإِنْ أُطْلِقَ عَلَيهِمْ فِي عَصْرِ العَبَّاسيِّينَ لَقَبُ وُزَرَاءَ, وَلكِنَّهُمْ كَانُوا مُعَاوِنِينَ. وَلَـمْ تَكُنْ لَـهُمْ صِفَةُ الوُزَارَةِ الـمَوجُودَةِ فِي الحُكْمِ الدِّيمُقرَاطِيِّ مُطلقاً، بَلْ كَانُوا مُعَاوِنِينَ فِي الحُكْمِ وَالتَّنفِيذِ بِتَفْوِيضٍ مِنَ الخَلِيفَةِ، وَالصَّلَاحِيَّاتُ كلُّهَا لِلخَلِيفَةِ.

وأمَّا الوُلاةُ وَالقُضَاةُ وَمَصَالِـحُ الدَّولَةِ فَإِنَّ وُجُودَهَا ثَابِتٌ. وَالكَافرُ حِينَ احتَلَّ البِلَادَ كَانَتْ أُمُورُهَا سَائِرَةً, وَفِيهَا الوُلَاةُ وَالقُضَاةُ, وَمَصَالحُ الدَّولَةِ الَّتِي كَانَتْ تُدِيرُ شُئُونَ النّاسِ مِنْ تَعْليمٍ وتَطْبِيبٍ وزِراعَةٍ وغَيْرِها.

وأمَّا أَمِيرُ الجِهَادِ "الجَيشِ" فَقَد كَانَ يَتَوَلَّى أُمُورَ الجَيشِ بِاعتِبَارِهِ جَيشاً إِسلَامِيّاً، وَكَانَ العَالَـمُ يَتَرَكَّزُ في ذِهْنِهِ أَنَّ الجَيشَ الإِسلَامِيَّ لا يُغْلَبُ.

وأمَّا الأمْنُ الدّاخليُّ فَقَدْ كَانَ يَتَوَلَّى حِفْظَ الأمْنِ بِوَاسِطَةِ الشُّرطةِ. وَأمَّا الخَارِجِيَّةُ فَكَانَتْ تَتَوَلَّى العَلَاقَاتِ الخَارجِيَّةَ وإرْسالَ الرُّسُلِ بِتَرْتِيبٍ مِنَ الخَليفَةِ. وأمّا دائِرَةُ الصِّناعَةِ فكانَتْ تَتَوَلّى تَصْنِيعَ الدَّوْلَةِ عَلَى أَساسِ الصِّناعَةِ الحَرْبِيَّةِ. وأمّا بَيْتُ المالِ فَهُوَ يتولَى شُئُونَ المالِ كَالزَّكاةِ وَمِلْكِيَّةِ الدَّوْلَةِ وَالمِلْكِيَّةِ العامّةِ. وَأَمّا الإِعْلامُ فَهُوَ جِهازٌ يُعْنَى بِالدَّعْوَةِ وَكَلِمَةِ الحَقِّ.

وأمَّا عملُ مجلسِ الأمةِ فإنَّهُ بَعدَ الخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ لَمْ يُعْنَ بهِ، وَالسَّبَبُ فِي ذَلِكَ أَنَّهُ مِنْ أجْهِزَةِ الحُكْمِ, وَلَيسَ مِنْ قَوَاعِدِهِ، فَالشُّورَى حَقٌ مِنْ حُقُوقِ الرَّعِيَّةِ عَلَى الرَّاعِي، فَإِنْ لَم يَفْعَلْ بِهَا يَكُونُ قَدْ قَصَّرَ، وَلَكِنَّ الحُكْمَ يَبقَى حُكْماً إِسلَامياً. وَذَلِكَ لِأنَّ الشُّورَى هِيَ لِأَخْذِ الرَّأيِ, وَلَيسَتْ لِلحُكْمِ، بِخِلَافِهَا في مَجَالِسِ النُوَّابِ الديمقراطيَّةِ فَإِنَّها تُمَثِّلُ سِيَادَةَ الشَّعْبِ الَّتِي هِيَ القَاعِدَةُ الأَسَاسِيَّةُ فِي نِظَامِ الحُكْمِ فِي الـمَبدَأ الرَّأسْمَالِيِّ فِي حِينِ أَنَّ السَّيَادَةَ فِي الإِسلَامِ لِلشَّرعِ. وَمِنْ هَذَا يَتَبيَّنُ أنَّ نِظَامَ الحُكْمِ كَانَ مُطبَّقاً فِي الإِسلَامِ.

Boloogh29 08 2024

وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: يُوَاصِلُ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ فِي مَعرِضِ بَحثِهِ لِلقِيَادَةِ الفِكرِيَّةِ الإِسلامِيَّةِ إِجَابَتَهُ عَنْ مَسألةٍ فِي غَايَةِ الأهَمِيَّةِ وَهِيَ: هَلْ طَبَّقَ الـمُسلِمُونَ الإِسلامَ, أمْ أنَّهُمْ كَانُوا يَعتَنِقُونَ عَقِيدَتَهُ وَيُطَبِّقُونَ غَيرَهُ مِنَ الأنظِمَةِ وَالأحكَامِ؟! وَيُمكِنُ إِجْمَالُ الإِجَابَةِ الوَارِدَةِ فِي هَذِهِ الفَقْرَةِ بِالنُّقَاطِ الآتِيَةِ:

  1. يَقُومُ نِظَامِ الحُكْمِ فِي الإِسلامِ عَلَى ثَلاثَةَ عَشَرَ جهازاً، وَهِيَ: الخَلِيفَةُ وَهُوَ رَئِيسُ الدَّولَةِ، وَمُعَاوِنُ التَّفوِيضِ، وَمُعَاوِنُ التَّنفِيذِ، وَالوُلاةُ، وَأَمِيرُ الجِهَادِ "دائِرَةُ الحَرْبِيَّةِ - الجَيْشُ"، وَالأَمْنُ الدّاخِلِيُّ، وَالخَارِجِيَّةُ، وَالصِّناعَةُ، وَالقَضَاءُ، وَمَصَالِـحُ الدَّولَةِ، وَبَيْتُ المالِ، وَالإِعْلامُ، وَمَجلِسُ الأُمَّةِ.
  2. كَانَ هَذَا الجِهَازُ مَوجُوداً، فَإِنَّ الـمُسلِمِينَ لـَمْ يَمُرَّ عَلَيهِمْ زَمَنٌ لَـمْ يَكُنْ لَـهُمْ فِيهِ خَلِيفَةٌ، إِلَّا بَعدَ أَنْ أَزَالَ الكَافِرُ الـمُسـتَعْمِرُ الخِـلَافَةَ عَلَى يَدِ مُصْطَفَى كَمَال سَنَةَ 1342 هجريَّةً و1924 مِيلَادِيَّةً.
  3. قَبلَ ذَلِكَ كَانَ خَلِيفَةُ الـمُسلِمِينَ دَائِمِيّاً, لا يَذْهَبُ خَلِيفَةٌ إِلَّا وَقَدْ أتَى بَعدَهُ خَلِيفَةٌ، حَتَّى فِي أشَدِّ عُصُورِ الهُبُوطِ.
  4. الدَّولَةُ الإِسلامِيَّةُ هِيَ الخَلِيفَةُ, مَتَى وُجِدَ الخَلِيفَةُ فَقَد وُجِدَتِ الدَّولَةُ الإِسلامِيَّةُ.
  5. كَانَ الـمُعَاوِنُونَ كَذَلِكَ مَوجُودِينَ فِي جَمِيعِ العُصُورِ.
  6. كَانَ الـمُعَاوِنُونَ مُعَاوِنِينَ لِلخَلِيفَةِ فِي الحُكْمِ وَفِي التَّنفِيذِ, وَلَمْ يَكُونُوا وُزَرَاءَ.
  7. فِي عَصْرِ العَبَّاسِيِّينَ أُطْلِقَ عَلَى الـمُعَاوِنِينَ لَقَبُ وُزَرَاءَ, وَلَكِنَّهُمْ لَمْ تَكُنْ لَهُمْ صِفَةُ الوُزَارَةِ الـمَوجُودَةُ فِي الحُكْمِ الدِّيمُقرَاطِيِّ مُطْلَقاً، بَلْ كَانُوا مُعَاوِنِينَ فِي الحُكْمِ وَالتَّنفِيذِ بِتَفوِيضٍ مِنَ الخَلِيفَةِ، وَالصَّلاحِيَّاتُ كُلُّهَا لِلخَلِيفَةِ.
  8. الوُلاةُ وَالقُضَاةُ وَمَصَالِـحُ الدَّولَةِ وُجُودَهَا ثَابِتٌ.
  9. حِينَ احتَلَّ الكَافرُ البِلَادَ كَانَتْ أُمُورُهَا سَائِرَةً, وَفِيهَا الوُلَاةُ وَالقُضَاةُ, وَمَصَالحُ الدَّولَةِ الَّتِي كَانَتْ تُدِيرُ شُئُونَ النّاسِ مِنْ تَعْليمٍ وتَطْبِيبٍ وزِراعَةٍ وغَيْرِها.
  10. كَانَ أَمِيرُ الجِهَادِ يَتَوَلَّى أُمُورَ الجَيشِ بِاعتِبَارِهِ جَيشاً إِسلَامِيّاً، وَكَانَ العَالَـمُ يَتَرَكَّزُ في ذِهْنِهِ أَنَّ الجَيشَ الإِسلَامِيَّ لا يُغْلَبُ.
  11. كَانَ الأمْنُ الدّاخليُّ يَتَوَلَّى حِفْظَ الأمْنِ بِوَاسِطَةِ الشُّرطةِ.
  12. كَانَتِ الخَارِجِيَّةُ تَتَوَلَّى العَلَاقَاتِ الخَارجِيَّةَ وإرْسالَ الرُّسُلِ بِتَرْتِيبٍ مِنَ الخَليفَةِ.
  13. كانَتِ دائِرَةُ الصِّناعَةِ تَتَوَلّى تَصْنِيعَ الدَّوْلَةِ عَلَى أَساسِ الصِّناعَةِ الحَرْبِيَّةِ.
  14. بَيْتُ المالِ يتولَى شُئُونَ المالِ كَالزَّكاةِ وَمِلْكِيَّةِ الدَّوْلَةِ وَالمِلْكِيَّةِ العامّةِ.
  15. الإِعْلامُ هُوَ جِهازٌ يُعْنَى بِالدَّعْوَةِ وَكَلِمَةِ الحَقِّ.
  16. بَعدَ الخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ لَمْ يُعْنَ بِعَمَلِ مَجلِسِ الأُمَّةِ لأنَّهُ مِنْ أجْهِزَةِ الحُكْمِ وَلَيسَ مِنْ قَوَاعِدِهِ.
  17. الشُّورَى حَقٌّ مِنْ حُقُوقِ الرَّعِيَّةِ عَلَى الرَّاعِي، فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْها الخَلِيفَةُ يَكُونُ قَدْ قَصَّرَ، وَلَكِنَّ الحُكْمَ يَبقَى حُكْماً إِسلامِيّا.
  18. السِّيَادَةُ فِي الإِسلامِ لِلشَّرْعِ, وَالشُّورَى فِي الإسلام هِيَ لأخْذِ الرَّأيِ, وَلَيسَتْ لِلحُكْمِ.
  19. الشُّورَى فِي الـمَبدَأِ الرَّأسْمَالِيِّ, وَمَجَالِسِ النُوَّابِ الدِّيمُقرَاطِيَّةِ تُمَثِّلُ سِيَادَةَ الشَّعْبِ الَّتِي هِيَ القَاعِدَةُ الأَسَاسِيَّةُ فِي نِظَامِ الحُكْمِ. وَمِنْ هَذَا يَتبيَّنُ أنَّ نِظَامَ الحُكْمِ كَانَ مُطبَّقاً فِي الإِسلامِ.

بَقِيَ أنْ نَقُولَ: إِنَّ نِظَامَ الحُكْمِ فِي الإِسلامِ نِظَامٌ مُتَمَيِّزٌ يَختَلِفُ عَنْ سَائِرِ أنظِمَةِ الحُكْمِ الـمَوجُودَةِ فِي العَالـمِ, وَسَبَبُ اختِلافِهِ عَنهَا يَرجِعُ فِي جَوهَرِهِ وَحَقِيقَتِهِ إِلَى كَونِهِ نِظَاماً لَيسَ مِنْ عِندِ البَشَرِ, وَإِنَّمَا هُوَ مِنْ عِندِ اللهِ تَعَالَى خَالِقِ الكَونِ كُلَّهِ, وَرَبِّ العَالـمِينَ, رَبِّ البَشَرِ وَالخَلْقِ أجْمَعِينَ, فَهُوَ لَيسَ نِظَاماً مَلَكِيّاً وِرَاثِيّاً, وَلَيسَ نِظَاماً جُمهُورِيّاً دِيِمُقرَاطِيّاً, وَلَيسَ نِظَاماً امبِرَاطُورِيّا. نِظَامُ الحُكْمِ فِي الإِسلامِ لَيسَ وَاحِداً مِنْ هَذِهِ الأنظِمَةِ التَّيِ وَضَعَهَا البَشَرُ لأنفُسِهِمْ, فَجَلَبَتْ لَهُمُ الشَّقَاءَ وَالتَّعَاسَةَ,  نِظَامُ الحُكْمِ فِي الإِسلامِ نِظَامٌ مِنْ عِندِ اللهِ العَزِيزِ الحَكِيمِ, العَلِيمِ الخَبِيرِ بِمَا يَصلُحُ لِخَلْقِهِ, فَهُوَ أعلَمُ بِمَا يَنفَعُهُمْ وَمَا يَضُرُّهُمْ, قَالَ تعَالىَ: (أَلَا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ)؟ (الملك 14) نِظَامُ الحُكْمِ فِي الإِسلامِ نِظَامٌ أوْحَى اللهُ بِهِ إِلَى رَسُولِهِ وهو "نِظَامُ الخِلافَةِ" طبقه رسول الله r عَمَلِيّاً, فَكَانَ أثنَاءَ حَيَاتِهِ هُوَ رَئِيسَ الدَّولَة, وَلَمَّا التَحَقَ بِالرَّفِيقِ الأعْلَى طَبَّقَ الصَّحَابَةُ  نِظَامَ الحُكْمِ هَذَا ألا وَهُوَ نِظَامُ الخِلافَةِ عَلَى مِنهَاجِ النُّبوَّةِ. وَلَفظُ "الخِلافَةِ" مُصطَلَحٌ شَرعِيٌّ وَرَدَ ذِكرُهُ فِي آيَاتِ القُرآنِ الكَرِيمِ, وَالأحَادِيثِ النَّبَوِيَّةِ الشَّرِيفَةِ. سَنَأتِي عَلَى ذِكرِهَا وَبَيَانِهَا فِي حَلْقَاتٍ مُقبِلَةٍ, إِنْ يَسَّرَ اللهُ لِقَاءَنَا بِكُمْ وَكَانَ فِي العُمُرِ بَقِيَّةُ!!    

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, وَلِلحَدِيثِ بَقِيَّةٌ, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِمًا, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الـمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی" - قسمت پانزدهم

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی"

تهیه کننده: استاد محمد احمد النادی

قسمت پانزدهم

الحمدلله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی امام المتقین، و سید المرسلین، مبعوث رحمت للعالمین، سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین، و اجعلنا معهم، و احشرنا فی زمرتهم برحمتک یا ارحم الراحمین.

شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته، و بعد: در این قسمت، تأملات خود را در کتاب: "از مؤلفه های روانشناسی اسلامی" ادامه می دهیم. و به منظور ساختن شخصیت اسلامی، با توجه به ذهنیت اسلامی و روانشناسی اسلامی، می گوییم و از خدا توفیق می طلبیم:

ای مسلمانان:

در قسمت گذشته گفتیم: برای مسلمان نیز سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند، همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند، و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و در این قسمت اضافه می کنیم و می گوییم: برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد، به دلیل حدیث ابوهریره که بخاری در الأدب المفرد و ابویعلی در مسندش و نسائی در الکنی و ابن عبدالبر در التمهید آورده اند، و عراقی گفته است: سند آن خوب است، و ابن حجر در تلخیص الحبیر گفته است: سند آن حسن است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "به همدیگر هدیه دهید تا یکدیگر را دوست داشته باشید".

و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد، به دلیل حدیث عایشه نزد بخاری که گفت: "رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هدیه را می پذیرفت و در مقابل آن پاداش می داد".

و حدیث ابن عمر نزد احمد و ابوداود و نسائی، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به خدا پناه برد، به او پناه دهید، و هر کس از شما به نام خدا چیزی خواست، به او بدهید، و هر کس از خدا طلب پناهندگی کرد، به او پناه دهید، و هر کس به شما احسانی کرد، به او پاداش دهید، و اگر نیافتید، برای او دعا کنید تا بدانید که به او پاداش داده اید".

و این بین برادران است، و هیچ ارتباطی با هدایای رعیت به حاکمان ندارد، زیرا آنها مانند رشوه حرام هستند، و از پاداش دادن این است که بگوید: خدا به تو جزای خیر دهد.

ترمذی از اسامه بن زید رضی الله عنهما روایت کرده و گفته است حسن صحیح است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به او احسانی شود و به کننده آن بگوید: "خدا به تو جزای خیر دهد" به درستی که در ستایش مبالغه کرده است". و ستایش شکر است، یعنی پاداش دادن، به ویژه از کسی که غیر از آن چیزی نمی یابد، به دلیل آنچه ابن حبان در صحیح خود از جابر بن عبدالله روایت کرده است، گفت: شنیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس نیکی کند و جز ستایش برای او خیری نیابد، پس او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به باطل زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و با سند حسن نزد ترمذی از جابر بن عبدالله روایت شده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس عطایی کند و چیزی بیابد، باید آن را جبران کند، و اگر نیابد، باید او را ستایش کند، پس هر کس او را ستایش کند، او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به چیزی که به او داده نشده است زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و کفر ورزیدن به عطاء یعنی پنهان کردن و پوشاندن آن.

و با سند صحیح ابوداود و نسائی از انس روایت کرده اند که گفت: "مهاجرین گفتند ای رسول خدا، انصار همه پاداش را بردند، ما قومی را ندیدیم که بهتر از آنها در دادن چیزهای زیاد بذل و بخشش کنند، و نه بهتر از آنها در همدردی در چیزهای کم، و آنها مخارج ما را کفایت کردند، فرمود: آیا شما آنها را به خاطر آن ستایش نمی کنید و برای آنها دعا نمی کنید؟ گفتند: آری، فرمود: پس آن در مقابل آن است".

و شایسته است که مسلمان کم را مانند زیاد شکر کند، و از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند، به دلیل آنچه عبدالله بن احمد در زوائد خود با سند حسن از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس کم را شکر نکند، زیاد را شکر نکرده است، و هر کس از مردم تشکر نکند، خدا را شکر نکرده است، و سخن گفتن از نعمت خدا شکر است، و ترک آن کفر است، و جماعت رحمت است، و تفرقه عذاب است".

و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند، به دلیل آنچه بخاری از ابوموسی روایت کرده است، گفت: "پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نشسته بود که مردی آمد و سؤال کرد، یا نیازمندی حاجتی را طلب کرد، رو به ما کرد و فرمود: شفاعت کنید تا پاداش داده شوید و خداوند بر زبان پیامبرش آنچه را که می خواهد جاری کند".

و به دلیل آنچه مسلم از ابن عمر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: "هر کس برای برادر مسلمانش به صاحب قدرتی برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری واسطه شود، در روزی که قدم ها می لغزند، برای عبور از صراط یاری می شود".

و همچنین برای مسلمان مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، به دلیل آنچه ترمذی روایت کرده و گفته است این حدیث حسن است از ابودرداء از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که فرمود: "هر کس از آبروی برادرش دفاع کند، خداوند در روز قیامت آتش را از صورتش دور می کند". و حدیث ابودرداء را احمد آورده و گفته است سندش حسن است، و هیثمی نیز همین را گفته است.

و آنچه اسحاق بن راهویه از اسماء بنت یزید روایت کرده است که گفت: شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، بر خدا حق است که او را از آتش آزاد کند".

و قضاعی در مسند الشهاب از انس آورده است، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس در غیاب برادرش را یاری کند، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری می کند". و قضاعی همچنین از عمران بن حصین با این اضافه آورده است: "و او توانایی یاری کردن او را دارد". و به دلیل آنچه ابوداود و بخاری در الأدب المفرد آورده اند، و زین عراقی گفته است: سندش حسن است از ابوهریره که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "مؤمن آینه مؤمن است، و مؤمن برادر مؤمن است، از هر کجا که او را ملاقات کند، زیان او را از او دفع می کند و از پشت سر از او محافظت می کند".

ای مسلمانان:

از طریق احادیث نبوی شریفی که در این قسمت و قسمت قبل وارد شده است، دانستید که برای کسی که برادری را در راه خدا دوست دارد، سنت است که او را از دوست داشتن خود آگاه کند و به او اطلاع دهد. و همچنین برای مسلمان سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند. همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند. و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد. و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد.

و شایسته است که مسلمان از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند. و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند. و همچنین برای او مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند. پس آیا به این احکام شرعی و سایر احکام اسلام پایبند باشیم؛ تا همانگونه باشیم که پروردگارمان دوست دارد و از آن راضی می شود، تا آنچه را که در ماست تغییر دهد، و احوال ما را اصلاح کند، و به خیر دنیا و آخرت دست یابیم؟!

شنوندگان گرامی: شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

در این قسمت به این مقدار بسنده می کنیم، به این امید که تأملات خود را در قسمت های آینده ان شاء الله تعالی تکمیل کنیم، تا آن زمان و تا زمانی که شما را ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا و حفظ و امان او می گذاریم. از حسن توجه شما سپاسگزاریم و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بدانید ای مسلمانان! - قسمت 15

بدانید ای مسلمانان!

قسمت 15

اینکه از دستگاههای دولت خلافت، یاری دهندگان هستند، و آنها وزیرانی هستند که خلیفه آنها را با خود منصوب می کند، تا در تحمل بارهای خلافت و انجام مسئولیت های آن به او کمک کنند، زیرا فراوانی بارهای خلافت، به ویژه هر چه دولت خلافت بزرگتر و گسترده تر شود، خلیفه به تنهایی از حمل آن ناتوان می شود و نیاز به کسی دارد که در حمل آن برای انجام مسئولیت هایش به او کمک کند، اما درست نیست که آنها را بدون قید و شرط وزیر بنامیم تا معنای وزیر در اسلام که به معنای معاون است، با معنای وزیر در نظام های عرفی کنونی بر اساس دموکراسی سرمایه داری سکولار یا سایر نظام هایی که در عصر حاضر شاهد آن هستیم، اشتباه نشود.