بيجين +25: هل سقط قناع المساواة بين الجنسين؟ الكلمة الأولى: بيجين وتسييس قضايا المرأة
April 07, 2020

بيجين +25: هل سقط قناع المساواة بين الجنسين؟ الكلمة الأولى: بيجين وتسييس قضايا المرأة

بيجين +25: هل سقط قناع المساواة بين الجنسين؟

الكلمة الأولى: بيجين وتسييس قضايا المرأة

أخواتي الكريمات،

ما أشبه اليوم بالأمس، في القرن الثّامن عشر كتبت ماري ونستنكرافت عن تحرير المرأة مطالبة بحقّها في وعود الثّورة الفرنسيّة التي حصل عليها الرجال ولم تحصل عليها النساء. ومرت السنون ليتم تدويل فكر الثورة الفرنسية ومخرجاتها وتبعاتها ليصبح كغيره من المنظومة الفكرية الغربية شأنا عالميا وفكراً كونيا. وها نحن اليوم نشاهد ونسمع دول العالم ومنها البلاد الإسلامية تقوم بمراجعة التقدّم المحرز في تنفيذ إعلان ومنهاج عمل بيجين على أساس ما تمّ إنجازه في تنفيذ مخرجات مؤتمر بيجين وغيره من المؤتمرات الأمميّة التي احتكرت الانتصار لما سمّي بقضايا المرأة.

خرج الفكر النّسويّ الغربيّ النابع عن ثقافة فصل الدين عن الحياة (والنابع من رحم الثورة الفرنسية) في ظروف سياسيّة ومجتمعية خاصة في الغرب، تميزت بتهميش المرأة في المجتمع فكانت المرأة مواطنا من الدّرجة الثّانية. لقد نظرت النّسويّة إلى تاريخ المرأة من منظور غربي بحت؛ فأصبح تاريخ الغرب واضطهاده للمرأة وتصويرها على أنها منبع الشّرّ ومصدر الرّذيلة تاريخاً للبشريّة جمعاء ومقياسا لكلّ البلدان حتّى التي لا تعرف موقعها على الخريطة ولا تفقه شيئا عن ثقافتها. وكعادته همّش الغرب بل ألغى كلّ تراث ليس من تراثه وكلّ ثقافة ليست من ثقافته (فلم يقيّم الثّقافات من حيث الأصحّ والأنسب بل من منطلق فرض الهويّة والحضارة على المستعمرات). وعليه فقد جعلت النّسوية التّراث الغربيّ المعادي للمرأة إرثا لكلّ النّساء وتمّ ربط فترة ما قبل تحرير المرأة بعصر عبوديّة المرأة وفترة ما بعد الحداثة بتحرير المرأة واتُّخذ هذا التّحريرُ كأهمّ سمات تطوّر البشرية ومقياساً لرقيّ الشّعوب. وها نحن نتابع النّقاشات عما قبل مؤتمر بيجين وما بعده وكأنه مفترق طرق ونقطة مفصليّة في تاريخ المرأة.

طُرح مصطلح النّسوية Feminism لأوّل مرّة في عام 1880م من قبل الفرنسيّة HubertineAuclert التي طالبت عبر جريدتها La Citoyenne بتحرير المرأة وإعطائها حقوقها حسبما وعدت الثّورة الفرنسيّة، وانتقدت كغيرها من نساء الطّبقة المرفّهة في فرنسا الهيمنة والسّلطة الذّكوريّة التي لم تشهد النّسوة فيها سوى التّحقير والتّهميش وسوء الرّعاية. ومن المفارقة أنّ فرنسا الثّورة كانت تنكّل في مستعمراتها بالنّساء أيّما تنكيل، ولم تخرج نسويّات الغرب عبر السنين في شوارع عواصم الغرب للانتصار لأخواتهنّ في نون النّسوة ولم يتأثّرن لما عانته المرأة في الجزائر من تحقير في ظلّ الاستعمار الفرنسي ولم يندّدن بما تعيشه النّساء في غرب أفريقيا من استعباد.

هذا الانفصام في التّعامل مع الشّأن النّسوي استمرّ لعقود طويلة إذ بقيت الحركة النّسوية تستظلّ بظلّ أنظمة استعماريّة مستبدّة. فالنّسويات في مصر الكنانة - على سبيل المثال - يتشدّقن بالمطالبة بتنفيذ بنود الاتّفاقيّات الدّوليّة الخاصّة بحقوق المرأة ويعملن عبر المركز القوميّ للمرأة المعروف بمساندته لنظام حاكم قهر النّساء والرّجال ولا يزال. يدّعين العمل لتحرير المرأة بينما يغضضن الطّرف عمن خالفهنّ من سجينات الرّأي.

وها هم دعاة النّسوية يطالبون الغرب بفرض مفهوم الجندر وعولمته ويقبلون بقهر وإذلال النّساء عبر العالم تحت مظلّة مكتسبات هيمنة النّظام العالميّ الحاليّ؛ حيث تمنع الفتيات والنّساء من العلم ومن العمل في دواوين الحكومة إن التزمن بحقّ أصيل عندهنّ في أن ترتدي المرأة ما يحلو لها من زيّ.

ومن أجل فرض الهيمنة الفكريّة وضعت الدّول الغربيّة قضايا المرأة تحت مظلّة حقوق الإنسان متفادية بذلك التّناقض الفجّ بين عولمة صراع المرأة الغربيّة لقرون من الزّمن من أجل الحصول على بعض الحقوق وخصوصيّة هذا الحدث التّاريخيّ في الغرب وبين واقع النّساء عبر العالم. فإذا بتاريخ الغرب يتحوّل لتاريخ للبشريّة جمعاء، وإذا بمكتسبات الصّراع النّسويّ الغربي تتحوّل إلى انتصارات للمرأة بل وللإنسانيّة. وبهذا تمّ تحديد قالب محدّد لقضايا المرأة وتبنّيه باعتباره معيارا دوليّا لتقييم الدّول والشّعوب.

تبرّر الدّول الكبرى موقفها من قضايا المرأة بأنّها جزء لا يتجزّأ من قضايا حقوق الإنسان، وبالتّالي فهي تعطي لنفسها المبرّر لتدخّلات خطيرة وواسعة في سيادة غيرها من الدّول، وإزاء هذه التّهديدات شرعت العديد من الدّول في سنّ تشريعات وبرامج تتوافق مع ما تطرحه الأيديولوجية النّسويّة من مفاهيم تساندها وتستغلّها الآلة السّياسيّة الغربيّة: إنّه الاستعمار الذي نعرفه وهو الفكر اليمينيّ المتطرّف بأطيافه المتعدّدة والذي لخّصه فرانسيس فوكوياما في "نهاية التّاريخ والإنسان الأخير" بلحظة التّتويج الصّوري للفكر اللّيبراليّ الغربيّ وبأنّه أعلى ما يمكن أن تصل إليه البشريّة في تطوّرها وتفوّقه الطّبيعي على أيّة أيديولوجية أخرى. وهذا يفسّر النّظرة الشّموليّة التي تتبنّاها الأجندة الأمميّة تجاه قضايا المرأة والتي تتعارض مع التّعدديّة الثّقافيّة التي يروّجون لها.

أيّها الحضور الكريم،

رفعت الأمم المتّحدة شعار جيل المساواة للاحتفال بالذّكرى الخامسة والعشرين لمؤتمر بيجين وكأنّ نون النّسوة تتنكّر لمئات الملايين من فتيات العالم ممّن لم ينشأن في كنف فكرة المساواة ولم يكن همهنّ المساواة مع الذَّكر بقدر ما كان المساواة مع فتيات جيل المساواة في الغرب.

شعار "جيل المساواة" الذي ترفعه الأمم المتحدة في ذكرى بيجين لم يساو بين العاملات في مجال صنع الثّياب في بنغلادش وهنّ يعملن في ظروف قاهرة في أكشاك توصف مجازا بأنّها مصانع يخطن الثّياب ويحصلن على مبلغ بخس ليتمّ تصدير الثّياب وبيعها في دور الأزياء الغربيّة بمبالغ باهظة. نعم إنّ جيل المساواة في الغرب يحلم بالمساواة بحقوق عاملات المصانع ومميّزات المزارعات... نرى جيل المساواة في بلاد المسلمين في قوارب الهجرة وفي صور نساء شابّات يحملن أطفالهنّ في قوارب موت ليحظين بحياة كريمة. وكيف للأمم المتّحدة أن تدّعي أنّ تمكين المرأة يحفّز الإنتاجيّة والنّمو الاقتصاديّ بينما الاقتصاد مدمّر في اقتصاديّات هشة تتحكّم فيها الهيئات الأمميّة بعد أن أغرقتها بالدّيون الرّبويّة التي لا تمكّن أحداً من إنتاج ولا تعين دولة على استقلال اقتصاديّ حقيقيّ يحقّق الرّفاهيّة والكفاية؟! أين جيل المساواة ليطالب بالمساواة الحقيقيّة بعيدا عن مهاترات الذّكورة والأنوثة والسّفسطة البيزنطيّة؟

أخواتي الفاضلات،

إنّه العجب العجاب...

يحتفل العالم بالأيّام التالية (على سبيل المثال لا الحصر):

8 آذار/مارس: اليوم الدّولي للمرأة

11 تشرين الأول/أكتوبر: اليوم الدّولي للطّفلة

15 تشرين الأول/أكتوبر: اليوم الدّولي للمرأة الرّيفيّة

25 تشرين الثاني/نوفمبر: اليوم الدّولي للقضاء على العنف ضدّ المرأة

لماذا تجنّد الوزارات المعنيّة بشؤون المرأة للاحتفاء بهذه الأيّام؟ ولماذا نُرغَم كشعوب على أن نلهث وراء المساواة بالرّغم من أنّ المساواة المنشودة لم يتمّ تحقيقها في الغرب ولا زالت المرأة الغربيّة تحلم بأن تحصل على نفس أجر الرّجل مقابل العمل نفسه؟ لماذا نُرغم على الاحتفال بالذّكرى الخامسة والعشرين لمؤتمر بيجين بالرّغم من أنّه همّش الثّقافة الإسلاميّة والإسلام كمبدأ وجعل مفردات دخيلة على البلاد الإسلامية مقياسا للتّقدّم؟

فرض الغرب نظرة أحاديّة قاصرة للسّلوك البشريّ وصنّف كلّ من يرفض أفكاره في خانة المتأخّر عن ركب الشّعوب المتقدّمة. وكما أنّ الرّفض للسّلام مع كيان يهود الغاصب لا يعني رفض السّلام مطلقا بالرّغم من أنّ فكرة السّلام العالميّ فكرة هلاميّة لم ولن تتحقّق في أرض الواقع فإنّ رفض فكرة المساواة لا تعني القبول بظلم المرأة وسلب حقوقها، كما أنّ رفض وضع أجندة لشعوب العالم لا تعني الانغلاق على الذّات.

إلاّ أنّ الغرب اتّخذ قضايا المرأة أحد المعايير التي تحدّد علاقات الدّول الغربيّة بشعوب العالم وجعلها من أبرز المسبّبات للتّدخّل في شؤون الدّول ومعيارا لقبول الدّولة في المجتمع الدّوليّ تحت هيمنة النّظام الدّوليّ الحاليّ. فتصدّرت قضيّة المرأة المحافل السّياسيّة والاقتصادية.

وقضايا المرأة المعنيّة في الإطار الدّوليّ لا تعني المشاكل الحقيقيّة التي تعاني منها المرأة في البلاد النّامية وإنّما تعني تطبيق مفهوم مؤدلج عن قضايا المرأة له محتوى محدّد ومفردات معيّنة متبنّاة كقالب موحّد لقضايا المرأة حول العالم بغضّ النّظر عن الاختلافات الدّينية والثّقافيّة للمجتمعات. وقد تبنّى الغرب مفرد الجندر ليصف النّوع البشري بمفهوم فضفاض وتبنّى مفرد الشّريك ليلغي ارتباط العلاقة بين الرّجل والمرأة في إطار زواج وأسرة.

باتت الثّقافة الغربيّة تُطرح كثقافة جامعة لبني البشر توفّر لهم سبلا للرّقي والازدهار وما دونها فكر متطرّف إرهابيّ وخاصّة ما أصله الإسلام، فلا مكان له في عالم اليوم. فالمرأة البوذيّة والهندوسيّة وغيرها تهمش في المجتمعات الغربيّة ولكن لا تُستهدف ولا تتعرّض للتّمييز.

أخواتي الكريمات،

إنّنا نواجه أخطبوطاً يخنق نساء المستعمرات السّابقة... نواجه أخطبوطاً له أذرع في المؤتمرات الدّوليّة المعنيّة بالمرأة ومخرجاتها وفي منظّمات المجتمع المدنيّ ومحافل الجندرة والمراكز القوميّة للمرأة، يضخّ ثقافة لم تنبع من عقيدة الأمّة وفكرها وإرثها الثّقافي، وله رأس سياسيّ يعزّز الاستعمار بأشكاله في بلادنا ويدعم الهيمنة الغربية. أخطبوطاً لا يكترث بقضايانا ولا يعير أيّ انتباه لمعاناة المرأة المعيلة، وأسيرات الرّأي، ومرابطات المسجد الأقصى، ولا يهتمّ للمرأة في معسكرات اللاجئين وتحت قصف نظام بشّار الأسد - وأنّى للمستعمر أن ينظر لويلات وصرخات النّساء في بلاد المسلمين وهو المتسبّب فيها سياسيّا واقتصاديّا وثقافيّا؟! - فكلّ همّه وقصده صرف الأنظار عن المسبّبات وتسليط الضّوء على بعض الأعراض...

يريد من المرأة المعيلة في أقاصي قرى المغرب أن ينحصر تفكيرها في الصّراع مع أفراد أسرتها على ما يسمّى "المساواة"، صراع يحمل مفردات تدغدغ المشاعر. هو سراب يحسبه الظمآن ماء! سلبها النّظام الحاكم حقوقها الشّرعيّة وعطّل الأحكام الربّانيّة التي أنصفتها دون نضال؛ فقد وضعت لها معيلا ورفعت عن كاهلها إعالة نفسها ناهيك عن أسرة كاملة. وهذه المساواة تتعارض بشكل صارخ مع قوامة الرّجال على النّساء التي أقرّها الإسلام مراعاة منه للفطرة البشريّة التي فطر عليها كلّاً من الرّجل والمرأة ﴿الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّـهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ﴾.

انصرفت المرأة المسلمة عن الصّراع بجانب الرّجال في سبيل التّحرير الحقيقيّ لتبحث عن تحرّر صوريّ يهدم أسرتها ويزيدها غربة واضطرابا...! كفاح رخيص يشغل النّساء عن واقعهنّ الأليم وعن هيمنة الآلة الاقتصاديّة الغربيّة على بلادهنّ، يبدّد الطّاقات ويشتّت الجهود ولا يؤدّي لأيّ نفع.

نشأت النّسويّة الغربيّة والنّسويّة التّابعة لها في بلاد المسلمين في كنف الاستعمار ولا زال الفكر النّسويّ تابعا لأجندات سياسيّة، يُستغَلُّ في تمرير أجندات معيّنة ويوظّف من أجل فرض نظرة دونيّة لشعوب العالم. يقول أستاذ اللّغويات نعوم تشومسكي "إن كنت تريد السّيطرة على الشّعب اجعله يعتقد بأنّه هو سبب تخلّفه".

ولم تكن النّسوية في بلاد المسلمين سوى اجتماعات للنّخب وأجندات للمتنفّذين، لم تنمَّ عن نبض الشّارع وهموم النّساء والفتيات.. لم تكن سوى نسويّة دولة في أسوأ صورها، تتوكّأ على أنظمة فاشلة وتعيش ككلّ الطّفيليّات تنشر الضّرر ولا تؤدّي أيّ نفع. ولم تكن الدّعوة العبثيّة إلى المساواة سوى استخفاف بعقول النّساء وتكريس جدل عقيم لم يخدم المرأة ولم يحقق لها الكرامة والرفاه بل هو تضليل مقصود لتحريف أحكام الإسلام في قلوب وعقول المسلمين. إنّ المرأة المسلمة لا تستجدي إنصافا من مساواة غربيّة مستوردة، فالإسلام الذي ردّ لها جميع حقوقها التي نُزعت منها في ظل جاهليّة العرب وجاهليّة الحضارات الأخرى جعل من عدم المساواة بينها وبين الرّجل عدلا لأنه راعى طبيعة وخصائص وميزات كلّ منهما، قال تعالى: ﴿وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلَى بَعْضٍ لِّلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِّمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِّمَّا اكْتَسَبْنَ وَاسْأَلُوا اللَّهَ مِن فَضْلِهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً﴾ [النساء: 32]. فالله الذي خلق الزّوجين الذكر والأنثى نظر إليهما نظرة واحدة "إنسان" ولكن خلقهما غير متساويين في التكوين والقدرات وبالتالي يستحيل أن يكونا متساويين في الحقوق والواجبات، والدّعوة للمساواة بينهما هي الظلم بعينه. ومن حكمة الله عزّ وجلّ أن جعل هذه الفوارق في التكوين الجسمي والنفسي بين الرّجل والمرأة اختلاف تكامل وليس اختلاف تضادّ فهما سواء في القيمة مختلفان في الدّور والوظيفة، على عكس دعاوى المساواة في النّظرة العلمانية التي تجعل العلاقة بينهما علاقة تنافسيّة.

لقد أثبت التّاريخ خطأ وقصور مزاعم فوكوياما؛ فالصّراع الفكريّ بين الأمم أمر أصيل منذ أن خلق الله الأرض ومن عليها، ولم يصل أحد إلى مرحلة شعر بها أنّه انتصر حتى أتى من ينازعه الأمر... وتتوالى الدّورات بين الأمم حتّى يرث الله الأرض ومن عليها. يقول الحقّ عزّ وجلّ: ﴿وَتِلْكَ الأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاس﴾.

﴿فَعَسَى اللَّهُ أَن يَأْتِيَ بِالْفَتْحِ أَوْ أَمْرٍ مِّنْ عِندِهِ﴾ [المائدة: 52]

More from null

فریب نام ها را نخورید، اعتبار به مواضع است نه به نسب‌ها

فریب نام ها را نخورید، اعتبار به مواضع است نه به نسب‌ها

هر بار که "نماد جدیدی" با ریشه های مسلمان یا ویژگی های شرقی به ما ارائه می شود، بسیاری از مسلمانان هلهله می کنند و امیدها بر توهمی به نام "نمایندگی سیاسی" در یک نظام کافرانه استوار می شود که اسلام را نه به عنوان حکومت، نه به عنوان عقیده و نه به عنوان شریعت به رسمیت نمی شناسد.

همه ما شادی عظیمی را به یاد می آوریم که با پیروزی اوباما در سال 2008 احساسات بسیاری را فرا گرفت. او پسر کنیا است و پدرش مسلمان است! و در اینجا برخی توهم کردند که اسلام و مسلمانان به نفوذ آمریکا نزدیک شده اند، اما اوباما یکی از آزاردهنده ترین روسای جمهور برای مسلمانان بود، زیرا لیبی را ویران کرد و در فاجعه سوریه سهیم شد و افغانستان و عراق را با هواپیماها و سربازانش به آتش کشید، بلکه خونریز یمن از طریق ابزارهای خود بود و دوران او ادامه خصومت نظام مند علیه امت بود.

امروز این صحنه تکرار می شود، اما با نام های جدید. زوهران ممدانی به این دلیل مورد تجلیل قرار می گیرد که مسلمان، مهاجر و جوان است، انگار که او منجی است! اما فقط تعداد کمی به مواضع سیاسی و فکری او نگاه می کنند. این مرد از حامیان سرسخت همجنس‌بازان است و در فعالیت‌های آنها شرکت می‌کند و انحراف آنها را حقوق بشر می‌داند!

چه ننگی است که مردم به آن امید می بندند؟! آیا این تکرار همان شکست سیاسی و فکری نبود که امت بارها و بارها در آن افتاده است؟! بله، زیرا او شیفته ظاهر است نه ذات! با لبخندها فریب می خورد و با احساسات برخورد می کند نه با عقیده، و با نام ها نه با مفاهیم، و با نمادها نه با اصول!

این شیفتگی به شکل ها و نام ها نتیجه غیبت آگاهی سیاسی شرعی است، زیرا اسلام با اصل و نسب یا نام یا نژاد سنجیده نمی شود، بلکه با التزام به اصل اسلام به طور کامل؛ نظام، عقیده و شریعت. و هیچ ارزشی برای مسلمانی نیست که به اسلام حکومت نکند و از آن یاری ندهد، بلکه تابع نظام سرمایه داری کافر است و کفر و انحرافات را به نام "آزادی" توجیه می کند.

و تمام مسلمانانی که از پیروزی او خوشحال شدند و گمان کردند که او بذر خیر یا آغاز بیداری است، بدانند که بیداری از درون نظام های کفر، نه با ابزارهای آن، نه از طریق صندوق های رای آن، و نه زیر سقف قانون اساسی آن صورت نمی گیرد.

کسی که خود را از طریق نظام دموکراتیک ارائه می دهد و به احترام به قوانین آن سوگند یاد می کند، سپس از انحراف جنسی دفاع می کند و آن را جشن می گیرد و به چیزی که خدا را خشمگین می کند دعوت می کند، یاور اسلام و امید امت نیست، بلکه ابزاری برای صیقل دادن و رقیق کردن است، و نمایندگی دروغینی است که هیچ سود و زیانی ندارد.

آنچه که به اصطلاح موفقیت های سیاسی در غرب برای برخی از شخصیت ها با نام های اسلامی خوانده می شود، چیزی جز خرده هایی نیست که به عنوان مسکن برای امت ارائه می شود، تا به آنها گفته شود: ببینید، تغییر از طریق نظام های ما امکان پذیر است.

 حقیقت این "نمایندگی" چیست؟

غرب درهای حکومت را به روی اسلام باز نمی کند، بلکه فقط به روی کسانی باز می کند که با ارزش ها و افکار آن همخوانی داشته باشند. و هر کسی که وارد نظام آنها شود باید قانون اساسی آنها و قوانین عرفی آنها را بپذیرد و از حکومت اسلام چشم پوشی کند، اگر به این راضی شود، به یک الگوی قابل قبول تبدیل می شود، اما مسلمان واقعی، از ریشه مورد قبول آنها نیست.

زوهران ممدانی کیست؟ و چرا این توهم ساخته می شود؟

او فردی است که نام مسلمان دارد اما دستور کار منحرفی را اتخاذ می کند که کاملاً مخالف فطرت اسلام است، از حمایت از همجنس گرایان و ترویج آنچه "حقوق" آنها نامیده می شود، و او یک الگوی زنده برای چگونگی ساخت الگوهای خود توسط غرب است: مسلمان به نام، سکولار در عمل، خدمتگزار دستور کار لیبرالیسم غربی نه بیشتر. بلکه برای مشغول کردن امت از مسیر واقعی خود، به جای اینکه خواستار دولت اسلامی و خلافت شود، درگیر کرسی های پارلمانی و مناصب در نظام های کفر می شود! و به جای اینکه برای آزادی فلسطین رو کند، منتظر کسی می ماند که "از غزه" از داخل کنگره آمریکا یا پارلمان اروپا "دفاع کند"!

حقیقت این است که این تحریف مسیر تغییر واقعی است، که برپایی خلافت راشده بر منهج نبوت است، که پرچم اسلام را بالا می برد، شریعت خدا را برپا می کند و امت را پشت سر یک خلیفه متحد می کند که از پشت سرش می جنگند و از او تقوا می کنند.

پس فریب نام ها را نخورید و از کسانی که از نظر ظاهری به شما تعلق دارند و از نظر محتوایی با شما مخالفند، خوشحال نشوید، زیرا هر کس نام سعید یا علی یا زوهران را یدک می کشد در راه پیامبر ما محمد ﷺ نیست.

و بدانید که تغییر از داخل پارلمان های کفر نمی آید، بلکه از ارتش های امت می آید که زمان آن رسیده است که به حرکت درآیند، و از جوانان آگاه آن که شب و روز برای براندازی غرب و مزدوران و پیروان خائن آن در سرزمین های اسلام و مسلمانان تلاش می کنند.

مسلمانان از طریق انتخابات دموکراسی و نه از طریق صندوق های غرب به پا نخواهند خاست، بلکه با یک بیداری واقعی بر اساس عقیده اسلامی، با برپایی دولت خلافت راشده که جایگاه اسلام را باز می گرداند، عزت مسلمانان را باز می گرداند و توهمات دموکراسی را درهم می شکند.

فریب نام ها را نخورید و امید خود را به افراد در نظام های کفر نبندید، بلکه به پروژه بزرگ خود بازگردید: از سرگیری زندگی اسلامی، این تنها راه عزت و پیروزی و تمکین است.

صحنه تکرار خفت باری از مصیبت های قدیمی است: نمادهای جعلی، وفاداری به نظام های غربی، و انحراف از مسیر اسلام. و هر کس این مسیر را تشویق کند، امت را گمراه می کند. پس به پروژه خلافت بازگردید و اجازه ندهید دشمنان اسلام رهبران و نمایندگان شما را بسازند. عزت در کرسی های دموکراسی نیست، بلکه در منصب خلافت است که حزب التحریر برای آن تلاش می کند و امت را از این انحطاط فکری و سیاسی برحذر می دارد. پس هیچ نجاتی برای ما نیست جز با دولت خلافت، که اجازه نمی دهد کسانی که به دینی غیر از اسلام معتقدند بر مسلمانان حکومت کنند، نه کسانی که انحراف و انحراف را توجیه می کنند، و نه کسانی که برای مردم غیر از آنچه خدا نازل کرده است قانونگذاری می کنند.

نوشته شده برای رادیو دفتر رسانه ای مرکزی حزب التحریر

عبدالمحمود العامری - ولایت یمن

مصر بین شعارهای دولتی و واقعیت تلخ  حقیقت کامل درباره فقر و سیاست‌های سرمایه‌داری

مصر بین شعارهای دولتی و واقعیت تلخ

حقیقت کامل درباره فقر و سیاست‌های سرمایه‌داری

درگاه الاهرام روز سه شنبه 4 نوامبر 2025 گزارش داد که نخست وزیر مصر در سخنانی که به نیابت از رئیس جمهور در دومین اجلاس جهانی توسعه اجتماعی در دوحه، پایتخت قطر، ایراد کرد، گفت که مصر رویکردی جامع برای ریشه کنی فقر در همه اشکال و ابعاد آن، از جمله "فقر چند بعدی" را اعمال می کند.

سال‌هاست که تقریباً هیچ سخنرانی رسمی در مصر خالی از عباراتی مانند «رویکردی جامع برای ریشه کنی فقر» و «شروع واقعی اقتصاد مصر» نیست. مقامات این شعارها را در کنفرانس‌ها و مناسبت‌ها تکرار می‌کنند و با تصاویری براق از پروژه‌های سرمایه‌گذاری، هتل‌ها و استراحتگاه‌ها همراه است. اما واقعیت، همانطور که گزارش های بین المللی گواه است، کاملاً متفاوت است. فقر در مصر همچنان یک پدیده ریشه دار است، بلکه با وجود وعده‌های مکرر دولت برای بهبود و نوسازی، رو به وخامت است.

بر اساس گزارش های یونیسف، اسکوا و برنامه جهانی غذا برای سال های 2024 و 2025، حدود یک نفر از هر پنج مصری در فقر چند بعدی زندگی می کنند، یعنی از بیش از یک جنبه از جنبه های اساسی زندگی مانند آموزش، بهداشت، مسکن، کار و خدمات محروم هستند. داده ها همچنین تأیید می کنند که بیش از 49٪ از خانواده ها در دسترسی به غذای کافی با مشکل مواجه هستند، که این رقم تکان دهنده ای است که عمق بحران معیشتی را منعکس می کند.

اما فقر مالی، یعنی کاهش درآمد در مقایسه با هزینه های زندگی، به شدت افزایش یافته است، در نتیجه امواج متوالی تورم که دستمزدها، تلاش ها و پس انداز مردم را خورده است، تا جایی که درصد زیادی از مصری ها علی رغم کار مداوم زیر خط فقر مالی هستند.

درحالی که دولت از ابتکاراتی مانند "تکافل و کرامه" و "زندگی کریمانه" صحبت می‌کند، آمارهای بین‌المللی نشان می‌دهد که این برنامه‌ها ساختار فقر را اساساً تغییر نداده‌اند، بلکه به مسکن‌های موقتی شبیه هستند که مانند قطره‌ای است که در صحرا ریخته می‌شود. روستا نشین مصر که بیش از نیمی از جمعیت را در خود جای داده است، همچنان از ضعف خدمات، فقدان فرصت‌های شغلی مناسب و فرسودگی زیرساخت‌ها رنج می‌برد. گزارش اسکوا تأیید می کند که محرومیت در روستا چندین برابر بیشتر از شهرها است که نشان دهنده توزیع ناعادلانه ثروت و غفلت مزمن از حاشیه ها است.

هنگامی که نخست وزیر از پسر وطن "که با دولت اقدامات اصلاحات اقتصادی را تحمل کرد" تشکر می کند، در واقع به وجود رنج واقعی ناشی از این سیاست ها اعتراف می کند. با این حال، این اعتراف با تغییری در رویکرد همراه نیست، بلکه ادامه حرکت در همان مسیر سرمایه‌داری است که باعث بحران شد.

اصلاحات ادعایی که در سال 2016 با برنامه "شناورسازی"، افزایش یارانه ها و افزایش مالیات ها آغاز شد، اصلاح نبود، بلکه تحمیل هزینه بدهی ها و کسری به فقرا بود. در حالی که مقامات از "شروع" صحبت می کنند، سرمایه گذاری های هنگفت به سمت املاک لوکس و پروژه های توریستی که در خدمت صاحبان سرمایه هستند، می رود، در حالی که میلیون ها جوان فرصتی برای کار یا مسکن پیدا نمی کنند. بلکه بسیاری از این پروژه‌ها، مانند منطقه علم الروم در مطروح که سرمایه‌گذاری آن 29 میلیارد دلار تخمین زده می‌شود، مشارکت‌های سرمایه‌داری خارجی هستند که زمین‌ها و ثروت‌ها را به دست می‌آورند و آن‌ها را به منبع سود برای سرمایه‌گذاران تبدیل می‌کنند، نه منبع درآمد برای مردم.

این نظام شکست می خورد نه تنها به این دلیل که فاسد است، بلکه به این دلیل که بر اساس یک ایده باطل یعنی نظام سرمایه داری عمل می کند، که پول را محور تمام سیاست های دولت قرار می دهد. سرمایه داری بر آزادی مطلق مالکیت استوار است و اجازه می دهد ثروت در دست اقلیتی که ابزار تولید را در اختیار دارند، انباشته شود، در حالی که اکثریت بار مالیات ها، قیمت ها و بدهی های عمومی را بر دوش می کشند.

به همین دلیل، تمام آنچه «برنامه‌های حمایت اجتماعی» نامیده می‌شود، تلاشی برای زیبا جلوه دادن چهره وحشی سرمایه‌داری و طولانی کردن عمر نظامی ناعادلانه است که به ثروتمندان اهمیت می‌دهد و از فقرا مالیات می‌گیرد. به جای درمان ریشه درد؛ یعنی انحصار ثروت و تبعیت اقتصاد از مؤسسات بین‌المللی، تنها به توزیع خرده‌ای از کمک‌های نقدی بسنده می‌شود که نه فقری را از بین می‌برد و نه عزتی را حفظ می‌کند.

مراقبت، لطفی از سوی حاکم به رعیت نیست، بلکه یک وظیفه شرعی و مسئولیتی است که خداوند در دنیا و آخرت او را به خاطر آن بازخواست خواهد کرد. آنچه امروز در حال وقوع است، غفلت عمدی از امور مردم و دست کشیدن از وظیفه مراقبت به نفع وام های مشروط از صندوق بین المللی پول و بانک جهانی است.

دولت واسطه ای بین فقیر و طلبکار خارجی شده است، مالیات وضع می کند، یارانه ها را کاهش می دهد و اموال عمومی را برای جبران کسری متورم که توسط خود نظام سرمایه داری ایجاد شده است، می فروشد. در این میان، مفاهیم شرعی که اقتصاد را تنظیم می کنند، مانند حرام بودن ربا، ممنوعیت تملک ثروت های عمومی توسط افراد و وجوب نفقه بر رعیت از بیت المال مسلمین، غایب است.

اسلام یک نظام اقتصادی یکپارچه ارائه کرده است که فقر را از ریشه درمان می کند، نه فقط با کمک های نقدی یا پروژه های زیبایی. این نظام بر مبانی شرعی ثابتی استوار است که مهمترین آنها عبارتند از:

1- حرام بودن ربا و بدهی های ربوی که دولت را مقید می کند و منابع آن را تحلیل می برد، با از بین رفتن ربا، وابستگی اقتصاد به مؤسسات بین المللی از بین می رود و حاکمیت مالی به امت باز می گردد.

2- قرار دادن مالکیت ها در سه نوع:

مالکیت فردی: مانند خانه ها، مغازه ها و مزارع خصوصی...

مالکیت عمومی: شامل ثروت های بزرگ مانند نفت، گاز، معادن و آب...

مالکیت دولت: مانند زمین های فیء، رکاز و خراج...

با این توزیع، عدالت محقق می شود، زیرا از انحصار منابع امت توسط گروهی اندک جلوگیری می شود.

3- تضمین کفایت برای هر فرد از رعیت: دولت نیازهای اساسی هر انسانی را در رعیت خود از خوراک، پوشاک و مسکن تامین می کند، اگر از کار ناتوان باشد، بیت المال باید از او انفاق کند.

4- زکات و انفاق اجباری: زکات احسان نیست بلکه فریضه است، دولت آن را جمع آوری می کند و در مصارف شرعی آن برای فقرا، مساکین و بدهکاران صرف می کند. این یک ابزار توزیع موثر است که پول را به چرخه زندگی در جامعه باز می گرداند.

همراه با تشویق به کار مولد و منع بهره کشی، و ترغیب به سرمایه گذاری منابع در پروژه های مفید واقعی مانند صنایع سنگین و نظامی، نه در سفته بازی ها، املاک لوکس و پروژه های خیالی. علاوه بر تنظیم قیمت ها با عرضه و تقاضای واقعی، نه با انحصار و نه با شناورسازی.

تنها دولت خلافت بر منهاج نبوت قادر به اجرای عملی این احکام است، زیرا بر اساس عقیده اسلامی بنا شده است و هدف آن مراقبت از امور مردم است نه جمع آوری اموال آنها. در سایه خلافت، نه ربا وجود دارد و نه وام های مشروط، و نه فروش ثروت های عمومی به خارجی ها، بلکه منابع به گونه ای اداره می شوند که مصلحت امت را تامین کند، و بیت المال تامین مالی مراقبت های بهداشتی، آموزش و پرورش و تاسیسات عمومی را از منابع دولت، خراج، انفال و مالکیت عمومی بر عهده می گیرد.

اما نیازهای اساسی فقرا، یکایک آنها تامین می شود، نه از طریق صدقات موقت، بلکه به عنوان یک حق شرعی تضمین شده. بنابراین، مبارزه با فقر در اسلام یک شعار سیاسی نیست، بلکه یک نظام زندگی یکپارچه است که عدالت را برقرار می کند، از ظلم جلوگیری می کند و ثروت را به صاحبانش باز می گرداند.

بین سخنان رسمی و واقعیت زندگی، فاصله بسیار زیادی وجود دارد که از دید هیچ کس پنهان نیست. در حالی که دولت از پروژه‌های «غول‌پیکر» و «آغاز واقعی» خود می‌خواند، میلیون‌ها مصری زیر خط فقر زندگی می‌کنند و از گرانی، بیکاری و ناامیدی رنج می‌برند. حقیقت این است که این رنج از بین نخواهد رفت تا زمانی که مصر در راه سرمایه‌داری گام بردارد، اقتصاد خود را به رباخواران تسلیم کند و تابع سیاست‌های مؤسسات بین‌المللی باشد.

بحران ها و مشکلات مصر، مشکلات انسانی هستند نه مادی، و احکام شرعی مربوط به آن، چگونگی برخورد و درمان آن بر اساس اسلام را نشان می دهد، و راه حل ها آسان تر از چشم پوشی هستند، اما نیاز به مدیریت مخلصانه ای دارند که اراده ای آزاد داشته باشد و بخواهد در مسیر درست گام بردارد و واقعاً خیر مصر و مردم آن را بخواهد، و در این صورت این مدیریت باید تمام قراردادهایی را که قبلاً منعقد شده و با تمام شرکت هایی که دارایی های کشور و آنچه از دارایی های عمومی آن است را در انحصار خود دارند و در راس آنها شرکت های اکتشاف گاز، نفت، طلا و سایر معادن و ثروت ها هستند، بازبینی کند و تمام این شرکت ها را اخراج کند زیرا آنها اصولا شرکت های استعماری غارتگر ثروت های کشور هستند، سپس پیمانی جدید تدوین کند که بر توانمندسازی مردم از ثروت های کشور استوار باشد و شرکت هایی را ایجاد یا اجاره کند که خود به تولید ثروت از منابع نفت، گاز، طلا و سایر معادن بپردازند و این ثروت ها را دوباره در بین مردم توزیع کنند، در این صورت مردم قادر خواهند بود زمین های موات را کشت کنند که دولت آنها را قادر می سازد از حق خود در آن بهره برداری کنند و همچنین قادر خواهند بود آنچه را که باید تولید کنند تا اقتصاد مصر را ارتقا دهند و نیازهای مردم آن را برآورده سازند و دولت در این راه از آنها حمایت خواهد کرد و تمام اینها ضرب المثل خیالی نیست و نه غیرممکن است و نه پروژه ای که برای آزمایش ارائه می دهیم که ممکن است موفق شود یا شکست بخورد، بلکه احکام شرعی لازم الاجرا برای دولت و رعیت است، پس دولت نمی تواند از ثروت های کشور که متعلق به مردم است به بهانه قراردادهایی که قوانین بین المللی ناعادلانه تصویب، تایید و حمایت می کند، چشم پوشی کند و نه می تواند مردم را از آن منع کند، بلکه باید هر دستی را که غارتگرانه به ثروت های مردم دراز می شود، قطع کند، این چیزی است که اسلام ارائه می دهد و باید اجرا شود، اما به طور جدا از سایر نظام های اسلام اجرا نمی شود، بلکه تنها از طریق دولت خلافت راشده بر منهاج نبوت اجرا می شود، این دولتی است که حزب التحریر دغدغه و دعوت به آن را دارد و از مصر و مردم آن، مردم و ارتش، می خواهد که با آن برای رسیدن به آن همکاری کنند، باشد که خداوند پیروزی را از جانب خود بنویسد و آن را واقعیتی ببینیم که اسلام و پیروانش را عزیز می دارد، خدایا هر چه زودتر.

﴿وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ﴾

نوشته شده برای دفتر رسانه ای مرکزی حزب التحریر

سعید فضل

عضو دفتر رسانه ای حزب التحریر در ولایت مصر