غیاب نقش دولت در مواجهه با فاجعه بهداشتی
تب دنگی و مالاریا
در سایه گسترش وسیع تب دنگی و مالاریا در سودان، ویژگیهای یک بحران بهداشتی حاد آشکار میشود که نشاندهنده غیاب نقش فعال وزارت بهداشت و ناتوانی دولت در مقابله با همهگیری است که روز به روز جانها را میگیرد. با وجود پیشرفت علمی و فناوری در علم بیماریها، حقایق آشکار میشود و فساد نمایان میگردد.
غیاب برنامه واضح:
با وجود عبور تعداد مبتلایان از هزاران نفر، و ثبت مرگ و میر به صورت عمده بر اساس برخی منابع رسانهای، وزارت بهداشت برنامه واضحی برای مبارزه با این همهگیری اعلام نکرده است. عدم هماهنگی بین نهادهای بهداشتی و فقدان دیدگاه پیشگیرانه در برخورد با بحرانهای همهگیر مشاهده میشود.
فروپاشی زنجیرههای تأمین پزشکی
حتی سادهترین داروها مانند "بندول" در برخی مناطق کمیاب شدهاند، که نشاندهنده فروپاشی در زنجیرههای تأمین و عدم نظارت بر توزیع داروها است، در حالی که فرد به سادهترین ابزارهای تسکین و حمایت نیاز دارد.
غیاب آگاهیرسانی اجتماعی
هیچ کمپین رسانهای مؤثری برای آموزش مردم در مورد روشهای پیشگیری از پشه یا شناسایی علائم بیماری وجود ندارد، که باعث افزایش شیوع عفونت میشود و توانایی جامعه در محافظت از خود را تضعیف میکند.
ضعف زیرساختهای بهداشتی
بیمارستانها از کمبود شدید کادر پزشکی و تجهیزات و حتی ابزارهای تشخیصی اساسی رنج میبرند، که پاسخ به همهگیری را کند و تصادفی میکند و زندگی هزاران نفر را به خطر میاندازد.
کشورهای دیگر چگونه با همهگیریها برخورد کردند؟
برزیل:
- کمپینهای سمپاشی زمینی و هوایی با استفاده از سموم دفع آفات مدرن راهاندازی کرد.
- پشهبند توزیع کرد و کمپینهای آگاهیرسانی اجتماعی را فعال کرد.
- داروها را به طور فوری در مناطق آلوده فراهم کرد.
بنگلادش:
- مراکز اضطراری موقت در محلههای فقیرنشین ایجاد کرد.
- خطوط تلفن گرم برای گزارش و تیمهای واکنش سیار فراهم کرد.
فرانسه:
- سیستمهای هشدار اولیه را فعال کرد.
- نظارت بر پشههای ناقل را تشدید کرد و کمپینهای آگاهیرسانی محلی را آغاز کرد.
بهداشت از مهمترین واجبات است و مسئولیت آن بر عهده کامل دولت است
سودان هنوز فاقد سازوکارهای مؤثر برای کشف و گزارش است، که باعث میشود آمار واقعی بسیار بالاتر از آمار اعلام شده باشد و بحران را پیچیدهتر کند. بحران بهداشتی کنونی نتیجه مستقیم غیاب نقش فعال دولت در مراقبتهای بهداشتی است که زندگی انسان را در اولویت قرار میدهد، دولتی که اسلام را اجرا میکند و سخن عمر بن خطاب رضی الله را به کار میبندد که گفت: «اگر قاطری در عراق بلغزد، خداوند در روز قیامت از من در مورد آن سؤال خواهد کرد».
راه حلهای پیشنهادی
- ایجاد یک نظام بهداشتی که اولاً از خدا در زندگی انسان بترسد و کارآمد باشد، نه اینکه مشمول سهمیهبندی یا فساد شود.
- ارائه مراقبتهای بهداشتی رایگان به عنوان یک حق اساسی برای همه رعایا. و لغو مجوز بیمارستانهای خصوصی و منع سرمایهگذاری در زمینه پزشکی.
- فعال کردن نقش پیشگیری قبل از درمان، از طریق کمپینهای آگاهیرسانی و مبارزه با پشه.
- بازسازی وزارت بهداشت برای اینکه مسئول زندگی مردم باشد، نه فقط یک نهاد اداری.
- اتخاذ یک نظام سیاسی که زندگی انسان را بالاتر از منافع اقتصادی و سیاسی قرار دهد.
- قطع ارتباط با سازمانهای جنایتکار و مافیای دارو.
در تاریخ مسلمانان، بیمارستانها برای خدمت رایگان به مردم برپا میشدند و با کفایت بالا اداره میشدند و از بیت المال تأمین مالی میشدند، نه از جیب مردم. مراقبتهای بهداشتی بخشی از مسئولیت دولت بود، نه منتی و نه تجارتی.
آنچه امروز در سودان از شیوع همهگیریها و غیاب دولت از صحنه رخ میدهد، هشداری خطرناک است که نمیتوان آن را نادیده گرفت. خواسته اصلی فقط فراهم کردن بندول نیست، بلکه ایجاد یک دولت رفاه واقعی است که به زندگی انسان اهمیت میدهد و ریشههای بحران را درمان میکند، نه علائم آن را، دولتی که به ارزش انسان و زندگی او و هدفی که برای آن خلق شده است، یعنی عبادت خداوند یکتا، آگاه باشد. و دولت اسلامی تنها دولتی است که قادر به رسیدگی به مسائل مراقبتهای بهداشتی از طریق نظام بهداشتی است که جز در سایه دولت خلافت راشده دوم بر منهاج نبوت که به زودی به اذن خدا برپا میشود، قابل اجرا نیست.
﴿یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اسْتَجِیبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاکُم لِمَا یُحْیِیکُمْ﴾
نوشته شده برای رادیو دفتر رسانهای مرکزی حزب التحریر
حاتم العطار - ایالت مصر