حديث الصيام 18 - الصبر عند الابتلاء (2)
حديث الصيام 18 - الصبر عند الابتلاء (2)

الحمد لله والصلاة والسلام على رسول الله،أما بعد أحبتي في الله، يقولُ الحقُ جلَّ وعلا ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾ [آل عمران: 200] ويقولُ سبحانه: ﴿وَلَنَبْلُوَنَّكُم بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ﴾ [البقرة: 155] فالصبرُ هو ضبطُ النفس وتوطينُهَا على التسليم المطلق بقضاءِ اللهِ عزَّ وجلَّ، والرضا بما يكونُ من غيرِ تأففٍ أو اعتراض، وقد بيَّنَ علماءُ سلفِنا الصالح أنواع الصبرِ وحصروهَا في مواطنَ ثلاثة:

0:00 0:00
Speed:
May 01, 2020

حديث الصيام 18 - الصبر عند الابتلاء (2)

 حديث الصيام 18

الصبر عند الابتلاء (2)


الحمد لله والصلاة والسلام على رسول الله،
أما بعد أحبتي في الله،


يقولُ الحقُ جلَّ وعلا ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾ [آل عمران: 200] ويقولُ سبحانه: ﴿وَلَنَبْلُوَنَّكُم بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ﴾ [البقرة: 155] فالصبرُ هو ضبطُ النفس وتوطينُهَا على التسليم المطلق بقضاءِ اللهِ عزَّ وجلَّ، والرضا بما يكونُ من غيرِ تأففٍ أو اعتراض، وقد بيَّنَ علماءُ سلفِنا الصالح أنواع الصبرِ وحصروهَا في مواطنَ ثلاثة:


أولها: الصبرُ على البلوى، وفي هذا بيَّنَ الحبيبُ المصطفى e: «ما أعطيَ أحدٌ عطاءً خيراً وأوسعَ من الصبرِ» فاللهُ عزَّ وجلَّ إذا أحبَّ عبداً ابتلاهُ حتى يلقى اللهَ وليسَ عليهِ ذنب، واعلموا عبادَ اللهِ: أنَّ الذهبَ يجربُ بالنَّارِ أما المؤمنُ فيُختبرُ ويُمتحنُ بالإبتلاءاتِ، فمن صبرَ فلهُ الرضى ومن سَخِط فعليهِ السُّخط.


وثاني مواطن الصبر: الصَّبرُ على الطاعةِ، لأنَّ تأدية العباداتِ وإقامة الشعائرِ تحتاجُ إلى أناةٍ وحُسْن تأتيْ إنْ كانتْ متعلقة بإخضاع الجوارح وتهذيبِ النفوس كالصلاةِ والصيام والزكاةِ وغيرها، وتحتاجُ إلى جَلدٍ وشدَّةِ بأس وقوةِ ساعدٍ إنْ كانتْ مُتعلقة بإقامةِ حدٍّ أو قتال عدو أو دفع محتل، أو التكتـُّل مَعَ حركةٍ لحمل الدعوةِ ونشرٍ للإسلام.


وأمَّا ثالث مواطن الصبر: الصبرُ عن المعصيةِ، وحبسُ النفس عن الوقوع فيما نهى اللهُ ورسُوله عنه، يقول عليه الصلاة والسلام «حُفتِ الجنَّة بالمكارِهِ، وحُفتِ النَّارُ بالشهوات» فالنفسُ البشرية كما تميلُ إلى الدَّعةِ والراحةِ فإنَّها كذلكَ تميلُ إلى التلذذِ والاستمتاع، فلا بدَّ وأنْ توطنَ على حبِّ الطاعةِ وإتيانِهَا، وبُغض المعصيةِ ومجانبتِهَا.


أيها الأحبة،


يقول الحق سبحانه ﴿فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا * إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا﴾ [الانشراح] وقد أوضحَ عليهِ السلام معنى هاتين الآيتين فقال: «ما غلبَ عسرٌ يسرين» ويقولُ أيضاً: ﴿إنَّ النَّصرَ مَعَ الصَّبرِ، وإنَّ الفرجَ مَعَ الكربِ وإنَّ مَعَ العُسرِ يُسرا﴾.


وعن خبَّابِ بن الأرتِّ رضي الله عنه قال: شكونا إلى رسول اللهِ e وهو مُتوسِّدٌ بُردةً لهُ في ظلِّ الكعبةِ فقلنا: ألا تدعوا لنا؟ ألا تستنصِر لنا؟ فقال: «قد كانَ مَنْ قبلـَكُم يُؤخذ الرجلُ فيُحفرُ لهُ في الأرض فيُجعلُ فيها، ثمَّ يُؤتى بالمنشارِ فيُوضعُ على رأسِهِ فيُجعلُ نصفين، ويُمشـَّطُ بأمشاطِ الحديدِ ما دونَ لحمِهِ وعظمهِ، ما يصدُّهُ ذلكَ عن دينهِ، واللهِ ليُتِمَّنَّ اللهُ هذا الأمرَ حتى يسيرَ الراكبُ من صنعاءَ إلى حضرموتٍ، لا يخافُ إلاَّ اللهَ، والذئبَ على غنمهِ، ولكنَّكم تستعجلون».

إخوتي في الله،


الإبتلاءُ هو إختبارُ معادن المؤمنينَ ومدى تحمُّلِهم، فأشدُّ الناس إبتلاءً الأنبياء، ثمَّ الأمثلُ فالأمثلْ، ولقد ابتليُ منْ هوَ خيرٌ منَّا فصبر ونالَ من الأذى ما لم يحتمِلْهُ بشر، وكلما عَظُمَ البلاءُ زادَ الثباتُ وعظُمَ اليقينُ بقربِ نصرِاللهِ، وصدقَ اللهُ القائل ﴿فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ﴾ [آل عمران: 146].


أحبتي الأكارم،


قال الله تعالى: ﴿إِذْ جَاءُوكُم مِّن فَوْقِكُمْ وَمِنْ أَسْفَلَ مِنكُمْ وَإِذْ زَاغَتِ الْأَبْصَارُ وَبَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ وَتَظُنُّونَ بِاللَّهِ الظُّنُونَا * هُنَالِكَ ابْتُلِيَ الْمُؤْمِنُونَ وَزُلْزِلُوا زِلْزَالًا شَدِيدًا﴾ [الأحزاب: 10-11]


هذا وصفٌ لِمَا وقعَ على المسلمينَ يومَ الخندق، وقد اجتمعَ الأحزابُ منْ كلِّ حدبٍ وصوب، وأحاطوا بالمدينةِ إحاطة السوارِ بالمعصم، والرسولُ e يَحفِرُ الخندقَ بيديهِ الشريفتين ويبشِرُ بكنوزِ كسرى وقيصر، ثم صدقَ اللهُ وعدهُ، ولبسَ سُراقة سواري كسرى، وفتحتِ القسطنطينية، ليكونَ نعمَ الأميرُ أميرها، ونعمَ الجيشُ جيشها، وقد بشرنا كذلكَ بفتح روما معقل الصليببيةِ، أي وربي قد تحققَ الفتحُ الأولُ، وسيكون بإذن الله الفتح الثاني، وسيبلغُ هذا الأمرُ ما بلغَ الليلُ والنهار، ويسودَ الحقُّ وتنعمَ الإنسانية بعدل الإسلام.


أيها الإخوة الأكارم:


كلما ألمَّ بالمسلم كربٌ لجأ لركن شديد يأوي إليهِ، فإنهُ لا ملجأ منَ اللهِ إلا إليه، فاللهُ قد خلقنا ليبلوَنا أيُّنا أحسنُ عملا، ثم ليميزَ الخبيثَ من الطيبِ، فلنصبر على البلوى، فليست تحِقُّ في ذاتِ ربنا الشكوى، ولنعملْ مَعَ العاملينَ لتغييرِ الواقع السيئ المريرِ الذي تعيشهُ الأمة من أقصاها إلى أقصاها.


قد ابتليَ السابقونَ الأولونَ فصبروا على البأساءِ والضراءِ وزلزلوا، أوذوا فأخذوا بشروطِ النصر وتوكلوا على اللهِ فجاءهُمُ النصرُ والفتحُ المبين، فالحمدُ للهِ الذي خلقنا في هذا الزمان العصيبِ، ليبلوَنا أنصبرُ على بلائهِ فنفوز، أم نجزعُ لقضائهِ فنخسر، واعلموا عبادَ اللهِ أنَّ آلامَ المخاض تسبقُ الولادة، وأحلكُ سوادِ الليل آخرُهُ، وفجرنا لا بدَّ أن ينبلج، فقد وعدنا من إذا وعدَ أوفى، بالنصرِ المؤزرِ المبين، كما وعدَ نبيُّهُ الكريمَ فقال: ﴿وَلَيَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ﴾ [الحج:40].


وفي الختام فإني أحب أن أزفَّ لكمْ بشرى محمدٍ e إذ يبشرُ العاملينَ الذينَ يثقونَ بوعدِ اللهِ، فيقول: «إنَّ من ورائِكم أياماً، الصبرُ فيهنَّ مثلُ القابض على الجمرِ، للعامل فيهنَّ، مثلُ أجرِ خمسينَ رجلاً، يعملونَ مثلَ عملِكم»، قالوا يا رسول الله: أجرُ خمسينَ منا أم منهم؟ قال: «بل أجرُ خمسينَ منكم»


فاصبروا عباد الله واعملوا مع العاملينَ المخلصينَ لإعزازِ هذا الدين، وإظهارِهِ على الدين كله، وما النصرُ إلاّ من عندِ اللهِ ينصرُ من يشاء وهو العزيز الحكيم، وكفى به ناصرا ومعينا، وما النصرُ إلا صبرُ ساعة، والحمد لله رب العالمين.

More from null

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی" - قسمت پانزدهم

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی"

تهیه کننده: استاد محمد احمد النادی

قسمت پانزدهم

الحمدلله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی امام المتقین، و سید المرسلین، مبعوث رحمت للعالمین، سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین، و اجعلنا معهم، و احشرنا فی زمرتهم برحمتک یا ارحم الراحمین.

شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته، و بعد: در این قسمت، تأملات خود را در کتاب: "از مؤلفه های روانشناسی اسلامی" ادامه می دهیم. و به منظور ساختن شخصیت اسلامی، با توجه به ذهنیت اسلامی و روانشناسی اسلامی، می گوییم و از خدا توفیق می طلبیم:

ای مسلمانان:

در قسمت گذشته گفتیم: برای مسلمان نیز سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند، همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند، و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و در این قسمت اضافه می کنیم و می گوییم: برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد، به دلیل حدیث ابوهریره که بخاری در الأدب المفرد و ابویعلی در مسندش و نسائی در الکنی و ابن عبدالبر در التمهید آورده اند، و عراقی گفته است: سند آن خوب است، و ابن حجر در تلخیص الحبیر گفته است: سند آن حسن است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "به همدیگر هدیه دهید تا یکدیگر را دوست داشته باشید".

و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد، به دلیل حدیث عایشه نزد بخاری که گفت: "رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هدیه را می پذیرفت و در مقابل آن پاداش می داد".

و حدیث ابن عمر نزد احمد و ابوداود و نسائی، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به خدا پناه برد، به او پناه دهید، و هر کس از شما به نام خدا چیزی خواست، به او بدهید، و هر کس از خدا طلب پناهندگی کرد، به او پناه دهید، و هر کس به شما احسانی کرد، به او پاداش دهید، و اگر نیافتید، برای او دعا کنید تا بدانید که به او پاداش داده اید".

و این بین برادران است، و هیچ ارتباطی با هدایای رعیت به حاکمان ندارد، زیرا آنها مانند رشوه حرام هستند، و از پاداش دادن این است که بگوید: خدا به تو جزای خیر دهد.

ترمذی از اسامه بن زید رضی الله عنهما روایت کرده و گفته است حسن صحیح است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به او احسانی شود و به کننده آن بگوید: "خدا به تو جزای خیر دهد" به درستی که در ستایش مبالغه کرده است". و ستایش شکر است، یعنی پاداش دادن، به ویژه از کسی که غیر از آن چیزی نمی یابد، به دلیل آنچه ابن حبان در صحیح خود از جابر بن عبدالله روایت کرده است، گفت: شنیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس نیکی کند و جز ستایش برای او خیری نیابد، پس او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به باطل زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و با سند حسن نزد ترمذی از جابر بن عبدالله روایت شده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس عطایی کند و چیزی بیابد، باید آن را جبران کند، و اگر نیابد، باید او را ستایش کند، پس هر کس او را ستایش کند، او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به چیزی که به او داده نشده است زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و کفر ورزیدن به عطاء یعنی پنهان کردن و پوشاندن آن.

و با سند صحیح ابوداود و نسائی از انس روایت کرده اند که گفت: "مهاجرین گفتند ای رسول خدا، انصار همه پاداش را بردند، ما قومی را ندیدیم که بهتر از آنها در دادن چیزهای زیاد بذل و بخشش کنند، و نه بهتر از آنها در همدردی در چیزهای کم، و آنها مخارج ما را کفایت کردند، فرمود: آیا شما آنها را به خاطر آن ستایش نمی کنید و برای آنها دعا نمی کنید؟ گفتند: آری، فرمود: پس آن در مقابل آن است".

و شایسته است که مسلمان کم را مانند زیاد شکر کند، و از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند، به دلیل آنچه عبدالله بن احمد در زوائد خود با سند حسن از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس کم را شکر نکند، زیاد را شکر نکرده است، و هر کس از مردم تشکر نکند، خدا را شکر نکرده است، و سخن گفتن از نعمت خدا شکر است، و ترک آن کفر است، و جماعت رحمت است، و تفرقه عذاب است".

و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند، به دلیل آنچه بخاری از ابوموسی روایت کرده است، گفت: "پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نشسته بود که مردی آمد و سؤال کرد، یا نیازمندی حاجتی را طلب کرد، رو به ما کرد و فرمود: شفاعت کنید تا پاداش داده شوید و خداوند بر زبان پیامبرش آنچه را که می خواهد جاری کند".

و به دلیل آنچه مسلم از ابن عمر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: "هر کس برای برادر مسلمانش به صاحب قدرتی برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری واسطه شود، در روزی که قدم ها می لغزند، برای عبور از صراط یاری می شود".

و همچنین برای مسلمان مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، به دلیل آنچه ترمذی روایت کرده و گفته است این حدیث حسن است از ابودرداء از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که فرمود: "هر کس از آبروی برادرش دفاع کند، خداوند در روز قیامت آتش را از صورتش دور می کند". و حدیث ابودرداء را احمد آورده و گفته است سندش حسن است، و هیثمی نیز همین را گفته است.

و آنچه اسحاق بن راهویه از اسماء بنت یزید روایت کرده است که گفت: شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، بر خدا حق است که او را از آتش آزاد کند".

و قضاعی در مسند الشهاب از انس آورده است، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس در غیاب برادرش را یاری کند، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری می کند". و قضاعی همچنین از عمران بن حصین با این اضافه آورده است: "و او توانایی یاری کردن او را دارد". و به دلیل آنچه ابوداود و بخاری در الأدب المفرد آورده اند، و زین عراقی گفته است: سندش حسن است از ابوهریره که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "مؤمن آینه مؤمن است، و مؤمن برادر مؤمن است، از هر کجا که او را ملاقات کند، زیان او را از او دفع می کند و از پشت سر از او محافظت می کند".

ای مسلمانان:

از طریق احادیث نبوی شریفی که در این قسمت و قسمت قبل وارد شده است، دانستید که برای کسی که برادری را در راه خدا دوست دارد، سنت است که او را از دوست داشتن خود آگاه کند و به او اطلاع دهد. و همچنین برای مسلمان سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند. همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند. و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد. و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد.

و شایسته است که مسلمان از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند. و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند. و همچنین برای او مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند. پس آیا به این احکام شرعی و سایر احکام اسلام پایبند باشیم؛ تا همانگونه باشیم که پروردگارمان دوست دارد و از آن راضی می شود، تا آنچه را که در ماست تغییر دهد، و احوال ما را اصلاح کند، و به خیر دنیا و آخرت دست یابیم؟!

شنوندگان گرامی: شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

در این قسمت به این مقدار بسنده می کنیم، به این امید که تأملات خود را در قسمت های آینده ان شاء الله تعالی تکمیل کنیم، تا آن زمان و تا زمانی که شما را ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا و حفظ و امان او می گذاریم. از حسن توجه شما سپاسگزاریم و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بدانید ای مسلمانان! - قسمت 15

بدانید ای مسلمانان!

قسمت 15

اینکه از دستگاههای دولت خلافت، یاری دهندگان هستند، و آنها وزیرانی هستند که خلیفه آنها را با خود منصوب می کند، تا در تحمل بارهای خلافت و انجام مسئولیت های آن به او کمک کنند، زیرا فراوانی بارهای خلافت، به ویژه هر چه دولت خلافت بزرگتر و گسترده تر شود، خلیفه به تنهایی از حمل آن ناتوان می شود و نیاز به کسی دارد که در حمل آن برای انجام مسئولیت هایش به او کمک کند، اما درست نیست که آنها را بدون قید و شرط وزیر بنامیم تا معنای وزیر در اسلام که به معنای معاون است، با معنای وزیر در نظام های عرفی کنونی بر اساس دموکراسی سرمایه داری سکولار یا سایر نظام هایی که در عصر حاضر شاهد آن هستیم، اشتباه نشود.