حزب التحریر و پروژه خلافت راشده: جایگزینی تمدنی یکپارچه
در سایه بحران های پی در پی که جهان را فرا گرفته و آشکار شدن ناتوانی نظام های عرفی در حل مشکلات انسان به صورت واقعی، نیاز مبرمی به پروژه تمدنی جامع پدیدار شده است که تعادل را به انسان، جایگاه را به امت اسلامی بازگرداند و الگویی رشید در حکومت، مراقبت و عدالت به جهان ارائه دهد. در این راستا، حزب التحریر پروژه ای سیاسی یکپارچه ارائه می دهد که عبارت است از برپایی خلافت راشده بر منهج نبوت، به عنوان دولتی که اسلام را به طور جامع تطبیق می کند و پیام آن را به جهان می رساند.
این پروژه فقط شعارهای کلی یا ندای های عاطفی مبهم نیست، بلکه بنایی فکری است که بر عقیده اسلامی استوار است و منظومه ای قانونگذاری، سیاسی، اقتصادی، اداری و آموزشی یکپارچه است که حزب آن را در قالب قانون اساسی مفصل از 191 ماده و نظام های فرعی که همه جوانب زندگی را در بر می گیرد، تدوین کرده است، که این امر پروژه را برای رهبری بالفعل و ارائه جایگزینی تمدنی واقعی واجد شرایط می سازد.
اولاً: اساس فکری پروژه
حزب التحریر از عقیده اسلامی به عنوان اساسی که دولت، جامعه و تمدن بر آن بنا می شود، آغاز می کند. عقیده اسلامی فقط یک احساس دینی یا عبادت فردی نیست، بلکه قاعده ای فکری است که مفاهیم زندگی بر آن بنا می شود و احکام شرعی که همه امور مردم را تنظیم می کند، از آن ناشی می شود یا مشتق می شود. به همین دلیل، حزب هرگونه تلاشی برای جداسازی دین از زندگی یا تطبیق بین اسلام و نظام های عرفی سرمایه داری یا سوسیالیستی را رد می کند و معتقد است که تمدن اسلامی از نظر اساس فکری، نگرش به انسان و ماهیت نظام اجتماعی و سیاسی، با تمدن غربی متمایز است.
ثانیاً: شکل دولت و نظام حکومت
حزب التحریر الگوی دولت اسلامی را در قالب دولتی واحد؛ خلافت بر منهج نبوت، مطرح می کند که مسلمانان را زیر پرچم اسلام متحد می کند و مرزهای مصنوعی را که غرب بین کشورهایشان تحمیل کرده است، از بین می برد. شکل این دولت با نظام های پادشاهی، جمهوری و دموکراسی متمایز است، زیرا نه بر وراثت، نه بر حکومت احزاب و نه بر تفکیک قوا استوار نیست، بلکه بر نظام خلافت استوار است که متون شرعی آن را مشخص کرده اند. در اسلام حاکمیت برای فرد، حزب یا خانواده ای بالاتر از حاکمیت شرع وجود ندارد، شرعی که قدرت را به امت داده و به آن اجازه داده است که کسی را که اسلام را بر آن تطبیق می کند، یعنی خلیفه، به عنوان نماینده خود برگزیند.
رأس دولت خلیفه است که امت با او بر شنیدن و اطاعت در اجرای شرع بیعت می کند و قدرت او به احکام شرعی مقید است نه به خواسته های مردم یا اکثریت آنها. اما منبع منحصر به فرد قانونگذاری، کتاب و سنت و آنچه از اجماع صحابه و قیاس شرعی به آنها رهنمون شده است، می باشد، بنابراین هیچ جایی برای قوانین عرفی و نه برای مجالس قانونگذاری که احکامی از جانب خود وضع می کنند، وجود ندارد. قوه مجریه در خلیفه و معاونان، والیان و قضات متبلور می شود و مجلس امت برای حسابرسی از حاکمان بر اساس شرع وجود دارد.
ثالثاً: قضاوت و عدالت
نظام قضایی در دولت خلافت بر اجرای احکام شرعی در همه اختلافات، بدون تبعیض بین حاکم و محکوم، استوار است. حزب التحریر در پروژه خود، نظام دقیقی برای قضاوت اختصاص داده است که شامل قضاوت در مورد تظلمات می شود که حاکمان را زیر نظر دارد و آنها را در قبال هرگونه ظلم یا تجاوز به حقوق مردم مورد بازخواست قرار می دهد. هیچ کس در برابر قضاوت مصون نیست و خود خلیفه مورد بازخواست قرار می گیرد، بر خلاف نظام های موجود که حاکم را مصون می کنند و او را بالاتر از قانون قرار می دهند، بلکه او را قادر می سازند تا قوانین را مطابق میل و هوای خود تنظیم کند و آنچه را که او و تصمیماتش و هر کسی را که می خواهد، حتی اگر به ناحق اموال مردم را بدزدد و غارت کند، مصون نگه دارد و این بخشی از آن چیزی است که ما از حاکمان زمان خود رنج می بریم!
رابعاً: نظام اقتصادی اسلامی
یکی از برجسته ترین ویژگی های پروژه حزب التحریر این است که نظام اقتصادی یکپارچه ارائه می دهد، نه اصلاحات جزئی همانطور که جنبش های اصلاحی انجام می دهند و نه مشارکت در نظام سرمایه داری همانطور که نظام های حاکم انجام می دهند. نظام اقتصادی اسلامی بر حل مشکل اقتصادی با راه حل شرعی، از طریق توزیع ثروت ها و تضمین حق انتفاع از آن برای همه مردم استوار است، نه از طریق تولید محض همانطور که سرمایه داری انجام می دهد.
اسلام مالکیت ها را به سه بخش تقسیم می کند: مالکیت فردی، مالکیت عمومی و مالکیت دولت. منابع بزرگ ثروت مانند نفت، گاز و معادن بزرگ مالکیت عمومی هستند و جایز نیست که به افراد یا شرکت های خصوصی یا خارجی واگذار شوند و دولت مدیریت آنها را به نفع امت بر عهده می گیرد. همچنین ربا به طور قاطع حرام است، مالیات های ظالمانه لغو می شود و برای تأمین مالی بیت المال به زکات، خراج، انفال، عشر و سایر منابع شرعی تکیه می شود. با این نظام، وابستگی اقتصادی به مؤسسات مالی بین المللی لغو می شود و اقتصاد امت بر اساس اصول منضبط به احکام شرع بنا می شود.
علاوه بر این، حزب التحریر نظام پولی متمایزی ارائه می دهد که اساس آن طلا و نقره است، این امر در راستای اجرای احکام شرع است که پول را از نظر زکات، مهریه، دیه و سایر معاملات به طلا و نقره مرتبط کرده است. ارز در دولت خلافت، ارزی واقعی با پوشش طلایی کامل خواهد بود، که به آن قدرت ذاتی می بخشد و آن را از تورم و دستکاری محافظت می کند، بر خلاف ارزهای کاغذی معاصر که بر ارزش واقعی استوار نیستند و قدرت خرید خود را با گذشت زمان از دست می دهند.
بازگشت به قاعده طلا و نقره به این معناست که ارزش پول را نمی توان به طور نامحدود چاپ یا صادر کرد، بلکه با میزان ذخایر واقعی دولت تنظیم می شود و این امر تورم را محدود می کند و از فرسایش پس اندازهای مردم جلوگیری می کند و اقتصاد را باثبات تر و قادر به مقاومت در برابر بلایا و مصائب اقتصادی می کند. همچنین این قاعده پولی به دولت قدرت چانه زنی بیشتری در روابط تجاری و مالی بین المللی می بخشد و ارتباط اقتصاد امت را با سلطه دلار و نظام مالی جهانی که تحت کنترل قدرت های استعماری است، قطع می کند.
خامساً: آموزش و فرهنگ
در پروژه حزب التحریر، به آموزش و پرورش به عنوان صرفاً یک صلاحیت حرفه ای یا فارغ التحصیلی کارمندان نگاه نمی شود، بلکه به عنوان وسیله ای برای شکل دادن به شخصیت اسلامی با ذهنیت و روانشناسی آن نگریسته می شود. هدف از آموزش و پرورش، نهادینه کردن عقیده اسلامی و ساختن تفکر نظام مند شرعی، در کنار علوم تجربی است که امت برای پیشرفت به آن نیاز دارد. این پروژه همچنین بر برنامه های درسی یکپارچه تکیه دارد که همه امت را از نظر فرهنگی و فکری به هم پیوند می دهد و فرهنگ اسلامی را در جامعه ترویج می دهد تا یک افکار عمومی آگاه و ناشی از عقیده ایجاد کند.
سادساً: سیاست داخلی و خارجی
در سیاست داخلی، دولت خلافت همانطور که حزب التحریر ارائه می دهد، بر از بین بردن قومیت ها و ملی گرایی ها، از بین بردن تفاوت های مصنوعی بین مسلمانان و متحد کردن آنها بر اساس عقیده اسلامی استوار است. اما در سیاست خارجی، هدف اصلی رساندن اسلام به جهان از طریق دعوت و جهاد است، نه وابستگی به قدرت های بین المللی و نه پایبندی به نظام حقوق بین الملل که غرب برای حفاظت از نفوذ خود تدوین کرده است. دولت اسلامی در این تصور، دولتی منزوی نیست، بلکه دولت رهبری و پیشگامی است، همانطور که در اعصار اولیه خود بود.
هفتماً: آمادگی پروژه برای اجرا
آنچه حزب التحریر را از سایر گروه های اسلامی متمایز می کند این است که به تئوری پردازی یا دعوت عمومی اکتفا نمی کند، بلکه پروژه ای عملی و آماده ارائه داده است:
- قانون اساسی مفصل از 191 ماده مستنبط از ادله شرعی
- نظام های حکومت، اقتصاد، آموزش و پرورش، اداره و قضاوت
- تصور دقیق از نحوه انتقال از واقعیت تجزیه و دولت های قطری به دولت واحد خلافت
- طرح سیاسی که برای برپایی دولت، بر امت و ارتش های آن تکیه دارد، دور از اقدام مسلحانه تصادفی
پروژه حزب التحریر برای برپایی خلافت راشده فقط یک دیدگاه نظری نیست، بلکه پروژه ای تمدنی یکپارچه است که مبتنی بر وحی است و به بشریت جایگزینی برای تمدن مادی غربی ارائه می دهد که شکست خود را در دستیابی به سعادت و ثبات ثابت کرده است. در عین حال، این پروژه ای عملی و آماده برای اجرا است، اگر اراده سیاسی در بین امت وجود داشته باشد و انرژی ها و ارتش های آن برای برپایی آن به حرکت درآیند.
آنچه حزب التحریر ارائه می دهد فقط نوستالژی به گذشته نیست، بلکه از سرگیری عملی زندگی اسلامی و ساختن دولتی قوی و متمایز است که قادر به رویارویی با چالش های عصر است و الگویی تمدنی ارائه می دهد که مشکلات بشریت را از منظر الهی حل می کند. در زمانی که نظام های عرفی در حال فروپاشی هستند و سرمایه داری درخشش خود را از دست می دهد، دولت خلافت آینده به عنوان پروژه ای واقعی برای تجدید حیات ظاهر می شود که وحدت و کرامت را به امت و عدالت و رحمت را به جهان باز می گرداند.
این پروژه بزرگ محقق نخواهد شد مگر با هم افزایی تلاش های همه امت و در راس آنها افراد مخلص از فرزندانش در ارتش. ای افسران و سربازان، شما ابزاری در دست نظام های وابسته به استعمارگر نیستید، بلکه شما فرزندان این امت، از صلب، گوشت و خون آن هستید و خداوند امانتی بزرگ و مسئولیتی سنگین بر دوش شما نهاده است.
امروز امت شما را صدا می زند و از شما یاری می طلبد، همانطور که انصار رسول خدا ﷺ را یاری کردند، تا شما تکیه گاه و سپر محافظ پروژه از سرگیری زندگی اسلامی باشید، تا از این طریق از ظلم جلوگیری کنید و افراد مخلص را که برای برپایی خلافت راشده بر منهج نبوت تلاش می کنند، یاری دهید، تا در دنیا افتخار بزرگی و در آخرت جایگاه والایی داشته باشید.
لحظه تاریخی نزدیک می شود، نظام های موجود در حال فروپاشی هستند و امت در آستانه تحولی سرنوشت ساز قرار دارد. طرفداری شما از امت و دین خود امروز، تفاوت بین خواری طولانی و عزت بازگشته و بین واقعیت تلخ و آینده ای درخشان است که نور اسلام در آن از نو می تابد.
خدایا دولت، حاکمیت و شریعت اسلام را به ما بازگردان تا از نو زیر سایه آن قرار گیریم؛ خلافت راشده بر منهج نبوت.
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ﴾
نوشته شده برای دفتر رسانه ای مرکزی حزب التحریر
سعید فضل
عضو دفتر رسانه ای حزب التحریر در ولایت مصر