پاسخ به یک سوال: سودان پس از تسلط نیروهای پشتیبانی سریع بر الفاشر

پاسخ به یک سوال

سودان پس از تسلط نیروهای پشتیبانی سریع بر الفاشر

سوال:

(مسعد بولس، مشاور ارشد دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در امور خاورمیانه، تأکید کرد که ارتش سودان و نیروهای پشتیبانی سریع با آتش بس سه ماهه بر اساس طرح گروه چهارگانه شامل امارات متحده عربی، ایالات متحده، عربستان سعودی و مصر که در دوازدهم سپتامبر گذشته اعلام شد، موافقت کردند... اسکای نیوز عربی، 2025/11/3)، و این موافقت ها با طرح آمریکایی از سوی طرف های سودانی، نظام و پشتیبانی سریع، پس از تسلط نیروهای پشتیبانی سریع بر شهر الفاشر در سودان صورت گرفته است... پشت پرده این موافقت ها با طرح آمریکایی چیست؟ و چه اتفاقی برای ارتش سودان افتاد که نیروهای پشتیبانی سریع توانستند بر پایتخت ایالت دارفور "الفاشر" مسلط شوند، در حالی که این شهر بسیار بزرگ و مستحکم است، و ارتش مدت طولانی به شدت از آن در برابر حملات نیروهای پشتیبانی سریع دفاع می کرد. پس چگونه تسلط بر شهر صورت گرفت؟ و ابعاد و پیامدهای آن چیست؟

پاسخ:

برای روشن شدن پاسخ این سوالات، موارد زیر را بررسی می کنیم:

اولاً: الجزیره در وب سایت خود در تاریخ 2025/10/28 ذکر کرد: (نیروهای پشتیبانی سریع صبح یکشنبه تسلط خود بر الفاشر را پس از محاصره ای که بیش از یک سال به طول انجامید، اعلام کردند، و این به معنای گسترش نفوذ نیروها بر تمام ایالت های دارفور پنجگانه و تقسیم کشور بین شرق تحت کنترل ارتش سودان و غرب تحت کنترل نیروهای پشتیبانی سریع است). از این خلاصه ای که الجزیره ذکر کرده است، مشخص می شود که تسلط نیروهای پشتیبانی سریع بر شهر الفاشر بزرگتر از پیروزی در یک نبرد بر سر یک شهر است، بلکه تسلط بر یک منطقه به طور کامل به شکلی قابل توجه است! نیروهای پشتیبانی سریع از یک سال پیش آن را محاصره کرده بودند و سلاح های کیفی قابل توجهی در اختیار نداشتند که بتواند آنها را قادر به پیروزی در برابر یگان های ارتش سودان مدافع شهر کند، همان یگان هایی که به شایستگی از شهر به مدت یک سال دفاع کردند، اما ناگهان دولت برهان شهر را به شورشی جدایی طلب حمدان دقلو (حمیدتی) فرمانده نیروهای پشتیبانی سریع تسلیم کرد، و روند تسلیم به وضوح و بدون ابهام قابل مشاهده بود:

1- (رئیس شورای حاکمیتی سودان عبدالفتاح البرهان گفت که مردم سودان و نیروهای مسلح پیروز خواهند شد، و تأکید کرد که ارزیابی رهبری در الفاشر (پایتخت ایالت شمال دارفور) ترک شهر به دلیل تخریب سیستماتیک آن بود. الجزیره نت، 2025/10/27)، سپس سخنان خود را با کلماتی بی فایده ادامه داد: (البرهان در یک سخنرانی تلویزیونی افزود که "نیروهای ما قادر به پیروزی و برگرداندن ورق و بازپس گیری سرزمین ها هستند" و افزود "ما مصمم هستیم که انتقام همه شهدای خود را بگیریم").

2- (منابع نظامی سودانی به الجزیره گفتند که ارتش سودان مقر فرماندهی یک لشکر در الفاشر را "به دلایل تاکتیکی" تخلیه کرده است. الجزیره نت، 2025/10/27).

این اظهارات از سوی عبدالفتاح البرهان و منابع نظامی اش به صراحت و نه تلویحی نشان می دهد که ارتش شهر الفاشر را تخلیه کرده و آن را به غارت نیروهای پشتیبانی سریع واگذار کرده است.

ثانیاً: دولت برهان و فرماندهی نظامی آن از ارائه حمایت نظامی و تدارکاتی از مناطق تحت کنترل مرکزی خود به نیروهای ارتش خود در الفاشر به مدت یک سال خودداری کردند، و آنها به مدت یک سال در محاصره به سر بردند و با امکانات موجود در داخل شهر به جنگ و دفع حملات نیروهای پشتیبانی سریع ادامه دادند. فرماندهی ارتش دولت برهان که لاف پاکسازی خارطوم، ام درمان و بحری از نیروهای پشتیبانی سریع را می زد، قطعاً قادر به حمایت از بخش های بزرگ خود در شهر الفاشر بود، اما به مدت یک سال این کار را انجام نداد، یعنی این طرح رها کردن آن بخش ها تا فروپاشی بود.

ثالثاً: با دقت می بینیم که روند تسلیم به نیروهای جدایی طلب شورشی حمیدتی به طور همزمان با مذاکراتی که آمریکا بین طرفین سودانی در آمریکا به منظور آتش بس انجام می دهد، صورت گرفت: (پس از انکار شورای حاکمیتی سودان مبنی بر وجود هرگونه مذاکرات مستقیم یا غیرمستقیم با هیئتی از نیروهای پشتیبانی سریع در واشنگتن، منابع دیپلماتیک فاش کردند که محی الدین سالم وزیر امور خارجه سودان در یک سفر رسمی با هدف بحث در مورد تلاش ها برای توقف جنگ جاری در سودان که بیش از دو سال است ادامه دارد، وارد ایالات متحده شد. العربیه، 2025/10/24).

این به یک معنی است که آمریکا در واشنگتن هیئت های دو مزدور خود در سودان را جمع آوری کرد؛ هیئت مزدور خود البرهان، و هیئت مزدور دوم خود حمیدتی، و انکار شورای حاکمیتی سودان از انجام مذاکرات با نیروهای پشتیبانی سریع در واشنگتن به منزله اثبات آن است، و اجرای آنچه آمریکا به مزدوران خود دستور داده بود، دو یا سه روز بعد به طور آشکار در الفاشر انجام شد. بر اساس همان منبع قبلی (منابع به العربیه/الحدث امروز جمعه گفتند که وزیر سودانی یک سری نشست ها در واشنگتن با مقامات دولت آمریکا از جمله مسعد بولس، مشاور ارشد رئیس جمهور آمریکا در امور خاورمیانه و آفریقا برگزار خواهد کرد. آنها افزودند که سالم همچنین دیدارهایی با تعدادی از همتایان عرب خود خواهد داشت، و اشاره کردند که این دیدار به دعوت رسمی دولت آمریکا برای بررسی برخی پرونده های مورد علاقه مشترک انجام می شود. همچنین یک مقام آمریکایی به العربیه/الحدث توضیح داد که بولس ریاست نشست های کشورهای چهارگانه در مورد بحران سودان را بر عهده خواهد داشت).

آنچه همچنین جمع آوری هیئت های دو مزدور خود در واشنگتن را تأیید می کند: [یک مقام دیپلماتیک روز پنجشنبه تأکید کرد که کشورهای چهارگانه (ایالات متحده، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و مصر) امروز در واشنگتن با نمایندگان ارتش سودان و نیروهای پشتیبانی سریع دیدار خواهند کرد تا دو طرف را به آتش بس بشردوستانه به مدت سه ماه سوق دهند. وی گفت که هدف "فشار متحد برای تثبیت آتش بس و اجازه ورود کمک های بشردوستانه به غیرنظامیان" است، العربیه، 2025/10/24]

به این معنی که همزمان شدن یورش نیروهای پشتیبانی سریع به الفاشر و تخلیه آن توسط ارتش سودان با نشست واشنگتن، بدون شک نشان می دهد که تصمیم تسلیم شهر استراتژیک به نیروهای پشتیبانی سریع در واشنگتن گرفته شده است و دو طرف سودانی بلافاصله پس از آن، یعنی بعد از دو روز، شروع به اجرای آن در زمین کردند و نتیجه در روز سوم محقق شد.

چهارم: این نشست ذکر شده در واشنگتن گام دوم پس از گام اول است هنگامی که آمریکا مزدوران و پیروان خود را در منطقه در قالب چهارگانه (عربستان سعودی، امارات متحده عربی و مصر) جمع آوری کرد و شروع به اجرای اراده خود برای آتش بس در سودان کرد، و العربیه در تاریخ 2025/9/12 از بیانیه صادر شده در آن نشست نقل کرد:

(در متن بیانیه مشترک آمده است: "به دعوت ایالات متحده، وزرای امور خارجه ایالات متحده، مصر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی رایزنی های عمیقی در مورد درگیری در سودان انجام دادند، و یادآور شدند که این امر باعث بدترین بحران انسانی در جهان شده و خطرات جدی برای صلح و امنیت منطقه ای ایجاد می کند. وزرا بر تعهد خود به مجموعه مشترکی از اصول برای پایان دادن به درگیری در سودان تأکید کردند)، و در بند چهارم بیانیه آمده است: آینده حکومت در سودان توسط مردم سودان از طریق یک روند انتقالی فراگیر و شفاف تعیین می شود که تحت کنترل هیچ طرف متخاصمی نیست)، همچنین در یکی از نکات آن ذکر شده است: (تمام تلاش ها برای حمایت از یک راه حل مذاکره شده برای درگیری با مشارکت فعال نیروهای مسلح سودان و نیروهای پشتیبانی سریع انجام شود).

از یک طرف، این چهارگانه فرمولی است که آمریکا انتخاب کرده است تا راه حل آن در سودان نیز دارای جنبه منطقه ای به نظر برسد، یعنی با موافقت کشورهای اصلی منطقه، اما این کشورها حرکت نمی کنند مگر اینکه واشنگتن آنها را به حرکت درآورد، و هیچ گامی را بدون آمریکا بر نمی دارند، و از طرف دیگر، متن بیانیه به به رسمیت شناختن دو طرف درگیری در سودان و برابری آنها و درخواست از آنها برای مشارکت فعال اشاره دارد، یعنی بیانیه به نیروهای پشتیبانی سریع به عنوان نیروهای جدایی طلب و شورشی اشاره نمی کند و از آنها نمی خواهد که به شورش خود پایان دهند، به ویژه اینکه آنها یک دولت جدایی طلب برای شکاف در سودان تشکیل داده اند.

پنجم: پس از تسلط نیروهای پشتیبانی سریع بر شهر الفاشر، که یک شهر استراتژیک است و تسلط بر آن به معنای تصرف کل منطقه دارفور با پنج ایالت آن است که بخش اعظم آن پیش از این تحت کنترل واقعی آنها بود، و بنابراین، موافقت با آتش بس سه ماهه، بلکه درخواست آن، به معنای به رسمیت شناختن تسلط نیروهای پشتیبانی سریع و حضور قانونی آن در منطقه دارفور و در مهم ترین شهرهای منطقه الفاشر است، زیرا این آتش بسی که آمریکا پیشنهاد می کند و لباس "چهارگانه" را بر تن می کند، با گام های دیگری از مذاکرات بین طرف های درگیر در سودان پس از آنکه طرح های آمریکا نیروهای پشتیبانی سریع را بر کل دارفور مسلط کرد، همراه می شود، و پس از آنکه مزدور آمریکا حمدان دقلو (حمیدتی) یک دولت جدایی طلب ایجاد کرد و در پایان فوریه 2025 در نایروبی، پایتخت کنیا به ریاست خود اعلام کرد، و از شهر نیالا، پایتخت ایالت جنوب دارفور فعالیت می کرد، و اکنون قطعاً راه برای انتقال دولت جدایی طلب حمیدتی به شهر الفاشر کاملاً هموار شده است.

ششم: و اما موضع آمریکا صریح بود و حتی از تسلط نیروهای پشتیبانی سریع بر الفاشر ابراز ناراحتی نکرد، بلکه خواستار گام بعدی از طرح آمریکایی برای سودان، یعنی آتش بس، شد، یعنی به طور کامل راه را بر ارتش سودان برای بازپس گیری الفاشر بست و تسلط حمیدتی بر آن را تثبیت کرد به طوری که هیچ درگیری آن را تیره نکند:

[مسعد بولس، مشاور رئیس جمهور آمریکا دونالد ترامپ در امور آفریقا، از طرف های درگیر در سودان خواست که پیشنهاد آتش بس بشردوستانه را بررسی کرده و به سرعت آن را تصویب کنند. وی افزود که یک سند آتش بس بشردوستانه به مدت 3 ماه ارائه کرده است و مورد استقبال طرفین درگیر در سودان قرار گرفته است، و از نیروهای پشتیبانی سریع خواست که به سمت آتش بس بشردوستانه حرکت کرده و جنگ را متوقف کنند. بولس در اظهاراتی دیروز گفت که جهان با نگرانی شدید اقدامات نیروهای پشتیبانی سریع و وضعیت در شهر الفاشر را زیر نظر دارد و خواستار حمایت از غیرنظامیان شد. الجزیره نت، 2025/10/27].

سپس این را دوباره تأیید کرد همانطور که اسکای نیوز در تاریخ 2025/11/3 از او نقل کرد [مسعد بولس، مشاور ارشد دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در امور خاورمیانه، تأکید کرد که ارتش سودان و نیروهای پشتیبانی سریع با آتش بس سه ماهه بر اساس طرح گروه چهارگانه شامل امارات متحده عربی، ایالات متحده، عربستان سعودی و مصر که در دوازدهم سپتامبر گذشته اعلام شد، موافقت کردند. بولس، در اظهاراتی که روز دوشنبه از قاهره بیان کرد، توضیح داد که مذاکرات فنی و لجستیکی قبل از امضای نهایی آتش بس در جریان است، و اشاره کرد که نمایندگان دو طرف مدتی است که در واشنگتن حضور دارند تا جزئیات آن را بررسی کنند... او افزود که پیشنهاد آتش بس فرصتی واقعی برای پایان دادن به بحران است، و تأکید کرد که ارتش و نیروهای پشتیبانی سریع در حال بحث در مورد سندی هستند که توسط ایالات متحده با حمایت چهارگانه ارائه شده است و هدف آن دستیابی به صلح است، و اشاره کرد که درگیری در سودان به تهدیدی برای منطقه و جهان، به ویژه برای امنیت دریای سرخ تبدیل شده است. اسکای نیوز عربی، 2025/11/3]

هفتم: با توجه به لاف زنی رئیس جمهور آمریکا ترامپ مبنی بر اینکه او سازنده صلح است و به جنگ ها پایان می دهد، آمریکا با این کار و به شکلی تقریباً واضح و بدون ابهام، با طرح خود پیش می رود و گام های خود را برای تقسیم سودان و جدا کردن منطقه دارفور از آن تسریع می کند، همانطور که قبلاً جنوب آن را از آن جدا کرد، و این همان چیزی است که بارها و بارها نسبت به آن هشدار داده ایم، در پاسخ به یک سوال با عنوان (حملات هواپیماهای بدون سرنشین و تحولات جنگ در سودان) در تاریخ 2025/5/21 گفتیم:

[(از همه اینها مشخص می شود که حملات بزرگ در شرق سودان، به ویژه به تاسیسات شهر استراتژیک پورت سودان، مربوط به جنگ در دارفور است، زیرا هدف آن مجبور کردن ارتش به دور شدن از حمله به الفاشر و حرکت به سمت شرق برای دفاع از پورت سودان است) و افزودیم: (چهارم: دردناک است که آمریکا ی کافر استعمارگر بتواند جنگی را که جان ها را در سودان می گیرد، مدیریت کند و مزدوران خود را علناً و نه مخفیانه، و آشکارا و نه پنهانی برای اجرای آن تسخیر کند... البرهان و حمیدتی با خون مردم سودان می جنگند نه برای چیزی جز خدمت به منافع آمریکا، جایی که می خواهد تقسیم سودان را تکرار کند همانطور که در جدا کردن جنوب از سودان انجام داد، و اکنون در تلاش است تا دارفور را از بقیه سودان جدا کند، بنابراین ارتش توجه خود را بر بقیه مناطق سودان متمرکز می کند و نیروهای پشتیبانی سریع توجه خود را بر دارفور متمرکز می کنند، اگر مخلصان در ارتش برای بازگرداندن کنترل بر دارفور فعال شوند، نیروهای پشتیبانی سریع نبرد را به مناطق دیگر سودان منتقل می کنند تا ارتش را مشغول کنند و نیروهای آن از دارفور به شرق سودان عقب نشینی کنند که نیروهای پشتیبانی سریع حملات خود را با هواپیماهای بدون سرنشین بر آن تشدید می کنند... و این برای توانمندسازی نیروهای پشتیبانی سریع برای به دست گرفتن کنترل کامل دارفور است!)]