مع الحديث الشريف - باب كفران العشير وكفر دون كفر فيه
مع الحديث الشريف - باب كفران العشير وكفر دون كفر فيه

      جاء في فتح الباري شرح صحيح البخاري لابن حجر العسقلاني بتصرف في "مع الحديث الشريف" ونبدأ بخير تحية، فالسلام عليكم ورحمة الله وبركاته.

0:00 0:00
Speed:
November 14, 2025

مع الحديث الشريف - باب كفران العشير وكفر دون كفر فيه

با حدیث شریف

باب ناسپاسی از شوهر و کفری کمتر از کفر در آن

      در فتح الباری شرح صحیح بخاری از ابن حجر عسقلانی با تصرف در "با حدیث شریف" آمده است و با بهترین درود شروع می کنیم، پس سلام بر شما و رحمت و برکات خداوند.

   در صحیح مسلم، در شرح امام نووی "با تصرف" در "باب ناسپاسی از شوهر و کفری کمتر از کفر در آن" آمده است.

   عبدالله بن مسلمه از مالک از زید بن اسلم از عطاء بن یسار، از ابن عباس روایت کرد که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: "آیا آتش را به من نشان دادند؟ پس دیدم بیشتر اهل آن زنان هستند که کفر می ورزند، گفته شد آیا به خدا کفر می ورزند؟ فرمود: به شوهر کفر می ورزند و احسان را کفران می کنند، اگر تمام عمر به یکی از آنها احسان کنی، سپس چیزی از تو ببیند می گوید: هرگز از تو خیری ندیده ام".

ای شنوندگان گرامی:

   روایت شده است که اصمعی گفت: وارد بادیه شدم، پس ناگاه زنی را دیدم از زیباترین مردم، زیر دست مردی از زشت ترین مردم، به او گفتم: ای بانو آیا راضی هستی که زیر دست کسی مانند او باشی؟ گفت: ای مرد ساکت شو که در گفتارت بد کردی، شاید او بین خود و خالقش نیکی کرده است پس مرا پاداش او قرار داده است، یا شاید من بین خود و خالقم بدی کرده ام پس او را مجازات من قرار داده است، آیا به آنچه خداوند برایم پسندیده است راضی نباشم؟ پس مرا ساکت کرد.

ای مسلمانان:

   این دیدگاه نزد زنان تغییر کرده است، دیگر دیدگاه مرتبط با ثواب و عقاب نیست، بلکه مصلحت اساس معامله در این زمان شده است، تا جایی که زن نعمت های شوهرش را کفران می کند و آنها را انکار می کند و سپاسگزار نیست، و پیامبر صلی الله علیه وسلم از آن به کفران تعبیر کرد برای بزرگنمایی این معامله. مسئله به عدم صبر بر شوهر محدود نشد؛ بلکه به انکار نیکی و معاشرت نیکو رسید. پس این کجا و احکام اسلام کجا؟ و این کجا و صبر کجا؟ شکی نیست که مفاهیم صبر و مفاهیم اخلاق این روزها از بین رفته است، و مفاهیم منفعت و مفاهیم قیمت و مفاهیم ذات جایگزین آن شده است. و این زمانی بود که خورشید خلافت که قرآن و احکام آن را در زمین اجرا می کرد، غروب کرد.

   خداوندا، در خلافت بر منهاج نبوت تعجیل کن تا پریشانی مسلمانان را جمع کند، و آنچه از بلا در آن هستند را از آنها بردارد، خداوندا زمین را با نور وجه کریمت روشن کن. خداوندا آمین آمین.

   دوستان گرامی، تا زمانی که شما را با حدیث نبوی دیگری ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا می گذاریم، و سلام بر شما و رحمت و برکات خداوند.

نوشته شده برای رادیو: ابو مریم 

More from فقه

مع الحدیث الشریف - المنافقون وأعمالهم الشریرة

مع الحدیث الشریف

المنافقون وأعمالهم الشریرة

نحییکم جمیعا أیها الأحبة فی کل مکان، فی حلقة جدیدة من برنامجکم "مع الحدیث الشریف" ونبدأ بخیر تحیة، فالسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

عن بریدة رضی الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله علیه وسلم‏:‏ ‏"‏لَا تَقُولُوا لِلْمُنَافِقِ سَیِّدٌ فَإِنَّهُ إِنْ یَکُ سَیِّدًا فَقَدْ أَسْخَطْتُمْ رَبَّکُمْ عَزَّ وَجَلَّ‏"‏‏.‏ ‏رواه أبو داود بإسناد صحیح‏.

أیها المستمعون الکرام

إن خیر الکلام کلام الله تعالى، وخیر الهدی هدی نبیه محمد بن عبد الله علیه الصلاة والسلام، أما بعد، 

إن هذا الحدیث الشریف یرشدنا إلى کیفیة التعامل مع المنافقین الذین نعلمهم، حیث کان الرسول صلى الله علیه وسلم هو الوحید الذی یعلم المنافقین کلهم بأسمائهم، ولکن نحن یمکننا أن نعلم بعضهم من صفاتهم، کالذین أرشد إلیهم القرآن بأنهم یقومون بالفروض بتکاسل على مضض، وکالذین یکیدون للإسلام والمسلمین ویشجعون الفتن ویفسدون فی الأرض ویحبون أن تشیع الفاحشة بالدعوة إلیها وحمایتها ورعایتها، وکالذین یقولون الکذب على الإسلام والمسلمین... وغیرهم ممن اتصفوا بالنفاق. 

لذلک علینا أن ندرک ما حسّنه الشرع وما قبحّه، حتى نعرف المنافق من المخلص، فنتخذ الإجراء المناسب تجاهه. لا یجب أن نأمن جانب من یفعل ما یخالف الشرع وهو یظهر أنه یفعل ما یفعله حرصاً على الإسلام والمسلمین، ویجب أن لا نسیر خلفه ولا نؤیده، ولا حتى أقل من ذلک بأن نصفه بسید، وإلا سخط الله سبحانه وتعالى علینا.

علینا نحن المسلمین أن نکون أکثر الناس حرصاً على الإسلام والمسلمین، ولا نترک لمنافق مدخلاً على دیننا وأهلنا، فهم من أخطر ما قد نواجهه هذه الأیام لکثرتهم وتعدد وجوههم. علینا استحضار المیزان الشرعی لقیاس أعمال من یدّعی الإسلام، فالإسلام لنا وقاء من مثل هؤلاء الأشرار. 

الله نسأل أن یحفظ أمتنا من أمثال هؤلاء المجرمین، وأن یرشدنا إلى الطریق المستقیم والمیزان الصحیح الذی نقیس به سلوک الناس فنبتعد عمن لا یحبهم الله، اللهم آمین. 

أحبتنا الکرام، وإلى حین أن نلقاکم مع حدیث نبوی آخر، نترککم فی رعایة الله، والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

کتبه للإذاعة: د. ماهر صالح

مع الحدیث الشریف - المبادرة إلى الالتزام بالشرع

مع الحدیث الشریف

المبادرة إلى الالتزام بالشرع

   به همگی شما عزیزان در هر کجا که هستید، در حلقه جدیدی از برنامه خودتان "مع الحدیث الشریف" خوش آمد می گوییم و با بهترین درود آغاز می کنیم، پس سلام علیکم و رحمة الله و برکاته.

   در صحیح مسلم، در شرح امام نووی "با تصرف" در باب ثبوت بهشت برای شهید آمده است:

   سعید بن عمرو اشعثی و سوید بن سعید برایمان حدیث کردند و این لفظ از سعید است که سفیان از عمرو خبر داد که از جابر شنید که می گوید: مردی گفت: ای رسول خدا، اگر کشته شوم کجا هستم؟ فرمود: در بهشت. پس خرمایی را که در دستش بود انداخت سپس جنگید تا کشته شد.

ای شنوندگان گرامی:

  این عمیر بن حمام، صحابی است که در دست رسول الله صلی الله علیه و سلم، اولین مدرسه در اسلام و اولین معلم تربیت شد. او در میدان نبرد در راه خدا جهاد می کند، به ذهنش خطور می کند که بپرسد، اگر کشته و شهید شوم کجا هستم؟ در حالی که جواب را از قبل می داند، و انگار می خواهد جواب خاصی را از کسی که به او وحی می شود، از رسول الله صلی الله علیه وسلم، بشنود، پس به او داده شد، بهشت. پس فورا برخاست و خرماهای معدودی را که در دستش بود انداخت و شروع به جهاد کرد تا کشته شد.

ای مسلمانان:

   این درسی از دروس حبیب و الگوی ما محمد صلی الله علیه وسلم، رسول کریم ما است، که ای مسلمانان، به محض شناخت به عمل بشتابید، خوردن خرما چقدر طول می کشد؟ سه دقیقه؟ بیشتر یا کمتر؟ عمیر این مدت کوتاه را طولانی دید، و به محض دانستن جواب، خود را در حال جنگیدن و محاسبه کردن و رو به جلو یافت.

   و ما نیز همینطور؛ خداوند سبحانه و تعالی ما را امر و نهی کرده است، پس ما کجای این اوامر و نواهی هستیم؟ میزان التزام به این احکام چقدر است؟ ما در زمانی زندگی می کنیم که بیشتر مسلمانان از احکام خداوند رها شده اند، پس چه کسی از عمیر رضی الله عنه پیروی می کند؟ و با فعالان برای عزت این دین، با برپایی خلافت مسلمانان که آنها را دوباره بر یک امام جمع می کند تا شریعت پروردگارشان را در آنها اجرا کند، همکاری می کند. 

   خداوندا، با خلافت راشده بر منهج نبوت، در جمع کردن پریشانی مسلمانان تعجیل فرما، و آنچه را که در آن از بلا هستند از آنها بردار، خداوندا، زمین را با نور وجه کریم خود روشن کن. خداوندا، آمین آمین.

   ای عزیزان، تا زمانی که شما را با حدیث نبوی دیگری ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا می سپاریم، و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته.

                                                                                     كتبه للإذاعة: أبو مريم