ما بين صراع على السلطة وآخر على التبعية.. الأطفال هم من كانوا الضحية..
May 04, 2015

ما بين صراع على السلطة وآخر على التبعية.. الأطفال هم من كانوا الضحية..

ما بين صراع على السلطة وآخر على التبعية.. الأطفال هم من كانوا الضحية..


أعلنَت منظَّمة اليونيسيف أنَّ سنة 2014 كانت سنة مليئة بالرُّعب والخوف واليأس لملايين الأطفال؛ حيث إن النزاعاتِ المتزايدةَ عرَّضَتهم للعنف الشديد والآثار المترتبة عليه، والتجنيد الإجباري، والاستهداف المتعمَّد من قِبَل المجموعات المتحاربة والميليشيات الطائفية والعنصرية. فكانت هذه سنة مدمِّرة لملايين الأطفال، قُتل الأطفال وهم على مقاعد الدراسة، أو وهم نيامٌ على أسِرَّتهم، تعرَّضوا لليُتم والخطف والتَّعذيب والتجنيد والاغتصاب وللبيع كعبيد، ولم يسبق في ذاكرتنا الحديثة أن تعرَّض هذا العدد من الأطفال لمثل هذه الفظائع، (15 مليون طفل) يعانون من النِّزاعات العنيفة في جمهورية إفريقيا الوسطى والعراق وجنوب السودان وفلسطين وسوريا، وأصبح الكثير منهم بفِعل هذه الصراعات نازحين أو لاجئين، ويقدَّر أن 230 مليون طفل في العالم يعيشون حاليًّا في دول ومناطق تتأثر بالنزاعات المسلحة..


صراعات لا تنتهي يشهدها العالم؛ منها ما هو طائفي ومنها المفتعل ومنها ما كان حربا على الإسلام وأهله بحجة محاربة الإرهاب، حتى أتت هذه الصراعات الدامية على الأخضر واليابس، وأهدرت الكثير من المقدرات والثروات، ناهيك عن الدمار والخراب الذي لحق بالمنشآت والبنى التحتية للبلاد، كل هذه خسائر من الممكن تعويضها وغض الطرف عنها، ولكن الخسارة الكبرى هي أرواح البشر ولا سيما إن كانوا من الأطفال.. وما بين من يعيش الحرب ومن يشاهدها من أطفالنا تضيع طفولتهم وتزداد معاناتهم، فماذا فعلت الحروب في أطفال المسلمين؟!


إن آثار الحروب والمآسي التي تخلفها كثيرة ولكن أكثر نتائجها مأساوية تلك التي تلحق بنفوس الصغار وترافقهم طوال سنوات حياتهم، فإن لم يستشهدوا فيها ويموتوا دون ذنب؛ فإنهم سيتجرعون كأس مراراتها وأصنافا من ألوان الشقاء والعذاب، وهم شاهدون عليها وعلى رعبها بصور تُحفر في ذاكرتهم، ولن يستطيعوا نسيانها، خاصة وهم يشاهدون صورا حية تمثل بشاعة القتل بأقسى صوره، خاصة لو طال الموت عزيزا أو قريبا للطفل.


ومع تصاعُد وتيرة العنف في البلاد الإسلامية في السنوات الأخيرة، بات لا يَنقضي يومٌ دون أن نَسمع عن مقتل أو استهداف طفل؛ بات الأطفال هم الهدفَ وهم الضحيةَ في تلك الحروب البشعة، والصراعات المدمرة! وإن لم يُصَب هؤلاء الأطفال بأي مكروه جسدي فتصيبهم التداعيات النفسيَّة، وتؤثر عليهم وعلى مستقبلهم وحياتهم على المدى الطويل!


فقد أودت الصراعات المسلحة حسب الإحصائيات، وهي في ازدياد، بحياة ما يزيد على مليوني طفل في العقد المنصرم وحده بينما تعرض ستة ملايين آخرون لإصابات أو إعاقات مدى الحياة. وأصبح مليون طفل أيضاً في عداد اليتامى. وتشير الإحصائيات الحالية إلى أن أكثر من 300000 طفل قد جُندوا في الميليشيات والجيوش وأجبروا على حمل السلاح وزج بهم في حروب لم يشتد عودهم بعد لتحمل تبعاتها..


ولو استعرضنا حال أطفال المسلمين ممن طالتهم الحروب لوجدنا أطفال العراق من لهم السبق في المعاناة.. بما قدره 2،7 مليون طفل تأثَّروا بالصِّراع؛ حيث تعرض أكثرُ من 700 طفل للإصابة والقتل وحتى الإعدام، وحذَّرَت منظمة الأمم المتحدة لرعاية الطفولة (يونيسيف) من خطورة الأوضاع التي يَعيشها أطفال العراق؛ حيث يُعانون الحرمان من أبسط الحقوق التي يتمتَّع بها أقرانهم في الدول الأخرى، وذكرت المنظمة في تقرير لها أن أكثر من 360 ألف طفل يعانون من أمراض نفسية، وأن 50% من طلبة المدارس الابتدائية لا يرتادون مدارسهم، و40% منهم فقط يحصلون على مياه شرب نظيفة. حيث تعاني مدنه تدهورا ملحوظا في صحة الأطفال حديثي الولادة، فضلا عن ارتفاع نسبة الإصابة بالسرطان مقارنة بالسنوات الماضية وذلك بسبب التلوث البيئي الكبير الناجم عن المخلفات المشعة للحرب ونفايات شركات إنتاج النفط.. إضافة إلى ارتفاع في عدد الولادات المشوهة وتزايد حالات الإجهاض لدى النساء. ناهيك عن تحمل الأطفال ما يفوق أعمارهم ونعومة أعوادهم ممن يضطرون لمغادرة مقاعد الدراسة إلى العمل لكسب ما يسد رمق عائلاتهم متجهين نحو سوق عمل لا يرحم، وقسوة ظروف مفرطة يتلقاها حيث يقوم بنقل بضائع بعربة صغيرة مستأجرة أحيانا، ويمسح أحذية المارة تارة أخرى ليحظى ببضعة دولارات لا تكاد تقضي القليل من أساسيات الحياة.. أما حال من يسكنون المخيمات فحدث ولا حرج عن ظاهرة تنامي عمالة الأطفال حيث لا وجود لمدارس تؤويهم. أو عناية يحظون بها..


أما الشام الجريح فلأطفاله قصة أخرى تستحق أن تروى ونقف على معاناتهم والظلم الذي لحق بهم.. حيث تأثر 7،3 مليون طفل بالصِّراع الدائر في سوريا، منهم 1,7 مليون طفل لاجئ، وبحسب الأمم المتحدة كان هناك 35 هجمة على المدارس خلال الشهور التسعة الأولى من السنة، تسبَّبت في مقتل 105 طفل وإصابة 300 آخرين.. وقد تعرَّض هؤلاء الأطفال لأبشع الانتهاكات وَفقًا لاتفاقية حقوق الطفل، منذ بَدْء الحَراك في الشام، حيث قام النظام باعتقال أعدادٍ كبيرة من طلاب المدارس، وتم تعذيبهم بشكل وحشي، كما يَزيد عدد الأطفال المعتقلين في سجون النظام عن عشرة آلاف طفل، وقد تم توثيقُ حالات القتل لأكثرَ مِن عشرة آلاف آخرين نتيجةَ القصف العشوائي، ومنهم مَن قضى تعذيبًا، أو قنصًا أو جوعًا، أو في مجزرة أو بالكيماوي. أو تجمدا من البرد القارس... كما أنَّ هناك نسبةً كبيرة من الأطفال فقَدوا أحد والدَيهم أو الاثنين معًا في مناطق النزاع نتيجةَ الاقتِتال والقصف العشوائي؛ وبذلك خَسِروا حقَّهم في الرعاية والحضانة، كما خسر هؤلاء الأطفال أيضًا حقَّهم في التعليم بعد تدمير المدارس.. والتهجير من مناطقهم، وتعرضهم للجوع والفقر والأوبئة. وما زالت المأساة والمعاناة مستمرة إلى يومنا هذا، وأعداد الأطفال ممن يتعرضون للقتل والتعذيب في ازدياد لم تتوقف ولم ينظر بشأنها..


وإذا ما عبرنا حدود الشام حتى يتلقفنا مسرى رسول الله صلى الله عليه وسلم الذي يرزح تحت احتلال غاشم غاصب للأرض والعرض، معتد آثم، فجرائمه أكثر من أن تحصى، وانتهاكاته بحق المسلمين أفظع من أن تنسى، ولكننا سنتناول إجرامه وعدوانه الغاشم في حربه وعدوانه على غزة هاشم حيث المأساة والمعاناة التي تقف الكلمات عاجزة على وصفها..


ففي غزة تسبَّب العدوان الذي استمر لأكثر من خمسين يوما في فِقْدان 54000 طفل لمنازلهم، إضافة إلى مقتل 538 طفلاً وإصابة 3370 آخرين. وتؤكِّد الإحصائيات أنَّ عدد الأطفال المشرَّدين بلغ نحو 25,220، فيما بلغ عدد الأطفال الذين يحتاجون إلى الدعم النفسي والاجتماعي 373000 على الأقل؛ نتيجةَ معاناتهم من الصدمة، أو لظهور أعراض الضيق المتمثلة في الأرَق والذُّعر والكوابيس، واضطرابات الطعام، والاكتئاب... وغيرها، علمًا بأن الدراسات تشير إلى أن 52٪ من سكان قطاع غزة تحت سن الـ (18).


وحسب ما جاء على لسان منظمة الأمم المتحدة للطفولة (يونيسيف) في غزة فإن نحو 400 ألف طفل أصبَحوا يواجهون مستقبلاً "قاتمًا للغاية"؛ بفِعل الصدمات التي يُواجهونها بفعل العدوان الإسرائيلي. بل إن ألعاب الأطفال الفلسطينيين أصبحت رشاشات ومدافع. وأصوات المدافع وأزيز الطائرات لا يكاد يغادر آذانهم وأصبحوا يصابون بالذعر من أي شيء له ذكرى شهدوها من مثل صوت الصافرات ورؤية الجنود.. يقابلها الطفل بالبكاء والصراخ والخوف.. والغضب والاكتئاب الشديد...


أما في لبنان فإن الأطفال هناك سيواجهون مشكلات صحية ونفسية خطيرة؛ بسبب الحرب التي كان ثلُث قَتلاها وجَرحاها من الأطفال، فمعاناة الأطفال من الحروب لا تتوقف بتوقُّف المدافع، بل تُصاحبهم إلى مراحلَ متقدمة من أعمارهم؛ فمذبحةُ قانا - على سبيل المثال - التي مرَّ عليها أكثر من عشر سنوات لا يزال الأطفال الذين عايَشوها يُعانون من اضطرابات نفسية؛ ففي بحث أجراه صندوقُ الأمم المتحدة للطفولة "اليونيسيف"، بالتعاون مع وزارة التعليم اللبنانية على 500 طفل لبناني ممن عايَشوا أو شاهَدوا تلك المذبحة، تبيَّن أن 30% من هؤلاء الأطفال لا يَزالون يُعانون من اضطرابات النوم، و14% يعانون من الاكتئاب، و40% منهم فكَّروا في الانتحار...


أما اليمن الذي كان بالأمس سعيدا فتحول إلى كابوس أرق قاطنيه، فمن صراع سياسي خارجي إلى اقتتال تبعية في الداخل، كان المسلمون هم الضحية.. ففي عاصفة أطلق عليها "حزم" وما هي إلا هزيمة وعار وصمت بها أنظمة بلاد المسلمين، فغارت طائراتها وألقت بحممها على المدنيين في 26 من آذار/مارس، أدت إلى مقتل ما لا يقل عن 115 طفلا وإصابة أكثر من 172 آخرين بجروح متفاوتة الخطورة جراء القصف على عدة مواقع باليمن. وذلك غير من لجؤوا للمخيمات ليواجهوا أقسى الظروف حيث لا عناية ولا رعاية صحية، ولا خصوصية...


وكيف نغفل عن مأساة إخواننا في ميانمار (الروهينجا) وما يتعرضون له من تطهير عرقي وإبادة جماعية، في عداء وحقد غير مسبوق على المسلمين، حيث شهدنا القتل الوحشي والتعذيب للنساء والأطفال والشيوخ وحرقهم وتقطيع أجسادهم حتى الموت.. حتى إنهم عندما هُجِّروا لمخيمات الدول المجاورة لم يسلموا من الاتجار بهم واستغلال عوزهم وخوفهم وبيعهم لتجار البشر وانتهاك حرمات نسائهم.. في ظل صمت دولي رهيب ومشاركة صارخة للقوات الفرنسية في هذه الانتهاكات..


أما السودان.. فبعد أن كان سلة فواكة للعالم، أصبح قنبلة موقوتة بيد الغرب يتحكم فيها يشعلها وينزع فتيلها متى شاء.. فراح ضحية صراع المصالح والمنافع السياسية الكثير وهجر الكثير، عدا عن الفقر والحاجة وانتشار الأمراض والأوبئة بين أهله.. فشرد منهم نحو سبعمائة ألف طفل في جنوب السودان وهناك 230 ألف طفل يعيشون كلاجئين.


وما هذا إلا غيض من فيض معاناة أطفال المسلمين جراء الحروب والصراعات الدائرة في بلادهم والتي لا ذنب لهم فيها.


ختامًا: فإن شراسة الحروب والصراعات السياسية والطائفية لا تَكمُن في تخريب مَعالم المدن فقط، بل تتجلَّى بَشاعتها في تخريب النفوس ولا سيما الأطفال الذين يكبرون وتكبر معهم معاناتهم وترافقهم مدى الحياة..


ونحن إذ نتساءل هنا! إلى متى يبقى أطفال المسلمين قربانا يقدمون لنوال الرضا من دول الغرب الحاقدة والمبغضة للإسلام والمسلمين؟! متى ستتحرك جيوش المسلمين لنصرة إخوانهم ودفع الظلم والقهر عن كاهلهم؟!


ماذا بقي بعد كل هذه الأرقام؟! ماذا تنتظر الجيوش؟! أليس فيها من تتحرك الدماء في عروقه فينتفض لنصرة الأطفال والنساء؟! إلى متى الخضوع والخنوع؟!!


﴿وَإِنِ اسْتَنْصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ﴾


كتبته للمكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير
رائدة محمد

More from null

فریب نام ها را نخورید، اعتبار به مواضع است نه به نسب‌ها

فریب نام ها را نخورید، اعتبار به مواضع است نه به نسب‌ها

هر بار که "نماد جدیدی" با ریشه های مسلمان یا ویژگی های شرقی به ما ارائه می شود، بسیاری از مسلمانان هلهله می کنند و امیدها بر توهمی به نام "نمایندگی سیاسی" در یک نظام کافرانه استوار می شود که اسلام را نه به عنوان حکومت، نه به عنوان عقیده و نه به عنوان شریعت به رسمیت نمی شناسد.

همه ما شادی عظیمی را به یاد می آوریم که با پیروزی اوباما در سال 2008 احساسات بسیاری را فرا گرفت. او پسر کنیا است و پدرش مسلمان است! و در اینجا برخی توهم کردند که اسلام و مسلمانان به نفوذ آمریکا نزدیک شده اند، اما اوباما یکی از آزاردهنده ترین روسای جمهور برای مسلمانان بود، زیرا لیبی را ویران کرد و در فاجعه سوریه سهیم شد و افغانستان و عراق را با هواپیماها و سربازانش به آتش کشید، بلکه خونریز یمن از طریق ابزارهای خود بود و دوران او ادامه خصومت نظام مند علیه امت بود.

امروز این صحنه تکرار می شود، اما با نام های جدید. زوهران ممدانی به این دلیل مورد تجلیل قرار می گیرد که مسلمان، مهاجر و جوان است، انگار که او منجی است! اما فقط تعداد کمی به مواضع سیاسی و فکری او نگاه می کنند. این مرد از حامیان سرسخت همجنس‌بازان است و در فعالیت‌های آنها شرکت می‌کند و انحراف آنها را حقوق بشر می‌داند!

چه ننگی است که مردم به آن امید می بندند؟! آیا این تکرار همان شکست سیاسی و فکری نبود که امت بارها و بارها در آن افتاده است؟! بله، زیرا او شیفته ظاهر است نه ذات! با لبخندها فریب می خورد و با احساسات برخورد می کند نه با عقیده، و با نام ها نه با مفاهیم، و با نمادها نه با اصول!

این شیفتگی به شکل ها و نام ها نتیجه غیبت آگاهی سیاسی شرعی است، زیرا اسلام با اصل و نسب یا نام یا نژاد سنجیده نمی شود، بلکه با التزام به اصل اسلام به طور کامل؛ نظام، عقیده و شریعت. و هیچ ارزشی برای مسلمانی نیست که به اسلام حکومت نکند و از آن یاری ندهد، بلکه تابع نظام سرمایه داری کافر است و کفر و انحرافات را به نام "آزادی" توجیه می کند.

و تمام مسلمانانی که از پیروزی او خوشحال شدند و گمان کردند که او بذر خیر یا آغاز بیداری است، بدانند که بیداری از درون نظام های کفر، نه با ابزارهای آن، نه از طریق صندوق های رای آن، و نه زیر سقف قانون اساسی آن صورت نمی گیرد.

کسی که خود را از طریق نظام دموکراتیک ارائه می دهد و به احترام به قوانین آن سوگند یاد می کند، سپس از انحراف جنسی دفاع می کند و آن را جشن می گیرد و به چیزی که خدا را خشمگین می کند دعوت می کند، یاور اسلام و امید امت نیست، بلکه ابزاری برای صیقل دادن و رقیق کردن است، و نمایندگی دروغینی است که هیچ سود و زیانی ندارد.

آنچه که به اصطلاح موفقیت های سیاسی در غرب برای برخی از شخصیت ها با نام های اسلامی خوانده می شود، چیزی جز خرده هایی نیست که به عنوان مسکن برای امت ارائه می شود، تا به آنها گفته شود: ببینید، تغییر از طریق نظام های ما امکان پذیر است.

 حقیقت این "نمایندگی" چیست؟

غرب درهای حکومت را به روی اسلام باز نمی کند، بلکه فقط به روی کسانی باز می کند که با ارزش ها و افکار آن همخوانی داشته باشند. و هر کسی که وارد نظام آنها شود باید قانون اساسی آنها و قوانین عرفی آنها را بپذیرد و از حکومت اسلام چشم پوشی کند، اگر به این راضی شود، به یک الگوی قابل قبول تبدیل می شود، اما مسلمان واقعی، از ریشه مورد قبول آنها نیست.

زوهران ممدانی کیست؟ و چرا این توهم ساخته می شود؟

او فردی است که نام مسلمان دارد اما دستور کار منحرفی را اتخاذ می کند که کاملاً مخالف فطرت اسلام است، از حمایت از همجنس گرایان و ترویج آنچه "حقوق" آنها نامیده می شود، و او یک الگوی زنده برای چگونگی ساخت الگوهای خود توسط غرب است: مسلمان به نام، سکولار در عمل، خدمتگزار دستور کار لیبرالیسم غربی نه بیشتر. بلکه برای مشغول کردن امت از مسیر واقعی خود، به جای اینکه خواستار دولت اسلامی و خلافت شود، درگیر کرسی های پارلمانی و مناصب در نظام های کفر می شود! و به جای اینکه برای آزادی فلسطین رو کند، منتظر کسی می ماند که "از غزه" از داخل کنگره آمریکا یا پارلمان اروپا "دفاع کند"!

حقیقت این است که این تحریف مسیر تغییر واقعی است، که برپایی خلافت راشده بر منهج نبوت است، که پرچم اسلام را بالا می برد، شریعت خدا را برپا می کند و امت را پشت سر یک خلیفه متحد می کند که از پشت سرش می جنگند و از او تقوا می کنند.

پس فریب نام ها را نخورید و از کسانی که از نظر ظاهری به شما تعلق دارند و از نظر محتوایی با شما مخالفند، خوشحال نشوید، زیرا هر کس نام سعید یا علی یا زوهران را یدک می کشد در راه پیامبر ما محمد ﷺ نیست.

و بدانید که تغییر از داخل پارلمان های کفر نمی آید، بلکه از ارتش های امت می آید که زمان آن رسیده است که به حرکت درآیند، و از جوانان آگاه آن که شب و روز برای براندازی غرب و مزدوران و پیروان خائن آن در سرزمین های اسلام و مسلمانان تلاش می کنند.

مسلمانان از طریق انتخابات دموکراسی و نه از طریق صندوق های غرب به پا نخواهند خاست، بلکه با یک بیداری واقعی بر اساس عقیده اسلامی، با برپایی دولت خلافت راشده که جایگاه اسلام را باز می گرداند، عزت مسلمانان را باز می گرداند و توهمات دموکراسی را درهم می شکند.

فریب نام ها را نخورید و امید خود را به افراد در نظام های کفر نبندید، بلکه به پروژه بزرگ خود بازگردید: از سرگیری زندگی اسلامی، این تنها راه عزت و پیروزی و تمکین است.

صحنه تکرار خفت باری از مصیبت های قدیمی است: نمادهای جعلی، وفاداری به نظام های غربی، و انحراف از مسیر اسلام. و هر کس این مسیر را تشویق کند، امت را گمراه می کند. پس به پروژه خلافت بازگردید و اجازه ندهید دشمنان اسلام رهبران و نمایندگان شما را بسازند. عزت در کرسی های دموکراسی نیست، بلکه در منصب خلافت است که حزب التحریر برای آن تلاش می کند و امت را از این انحطاط فکری و سیاسی برحذر می دارد. پس هیچ نجاتی برای ما نیست جز با دولت خلافت، که اجازه نمی دهد کسانی که به دینی غیر از اسلام معتقدند بر مسلمانان حکومت کنند، نه کسانی که انحراف و انحراف را توجیه می کنند، و نه کسانی که برای مردم غیر از آنچه خدا نازل کرده است قانونگذاری می کنند.

نوشته شده برای رادیو دفتر رسانه ای مرکزی حزب التحریر

عبدالمحمود العامری - ولایت یمن

مصر بین شعارهای دولتی و واقعیت تلخ  حقیقت کامل درباره فقر و سیاست‌های سرمایه‌داری

مصر بین شعارهای دولتی و واقعیت تلخ

حقیقت کامل درباره فقر و سیاست‌های سرمایه‌داری

درگاه الاهرام روز سه شنبه 4 نوامبر 2025 گزارش داد که نخست وزیر مصر در سخنانی که به نیابت از رئیس جمهور در دومین اجلاس جهانی توسعه اجتماعی در دوحه، پایتخت قطر، ایراد کرد، گفت که مصر رویکردی جامع برای ریشه کنی فقر در همه اشکال و ابعاد آن، از جمله "فقر چند بعدی" را اعمال می کند.

سال‌هاست که تقریباً هیچ سخنرانی رسمی در مصر خالی از عباراتی مانند «رویکردی جامع برای ریشه کنی فقر» و «شروع واقعی اقتصاد مصر» نیست. مقامات این شعارها را در کنفرانس‌ها و مناسبت‌ها تکرار می‌کنند و با تصاویری براق از پروژه‌های سرمایه‌گذاری، هتل‌ها و استراحتگاه‌ها همراه است. اما واقعیت، همانطور که گزارش های بین المللی گواه است، کاملاً متفاوت است. فقر در مصر همچنان یک پدیده ریشه دار است، بلکه با وجود وعده‌های مکرر دولت برای بهبود و نوسازی، رو به وخامت است.

بر اساس گزارش های یونیسف، اسکوا و برنامه جهانی غذا برای سال های 2024 و 2025، حدود یک نفر از هر پنج مصری در فقر چند بعدی زندگی می کنند، یعنی از بیش از یک جنبه از جنبه های اساسی زندگی مانند آموزش، بهداشت، مسکن، کار و خدمات محروم هستند. داده ها همچنین تأیید می کنند که بیش از 49٪ از خانواده ها در دسترسی به غذای کافی با مشکل مواجه هستند، که این رقم تکان دهنده ای است که عمق بحران معیشتی را منعکس می کند.

اما فقر مالی، یعنی کاهش درآمد در مقایسه با هزینه های زندگی، به شدت افزایش یافته است، در نتیجه امواج متوالی تورم که دستمزدها، تلاش ها و پس انداز مردم را خورده است، تا جایی که درصد زیادی از مصری ها علی رغم کار مداوم زیر خط فقر مالی هستند.

درحالی که دولت از ابتکاراتی مانند "تکافل و کرامه" و "زندگی کریمانه" صحبت می‌کند، آمارهای بین‌المللی نشان می‌دهد که این برنامه‌ها ساختار فقر را اساساً تغییر نداده‌اند، بلکه به مسکن‌های موقتی شبیه هستند که مانند قطره‌ای است که در صحرا ریخته می‌شود. روستا نشین مصر که بیش از نیمی از جمعیت را در خود جای داده است، همچنان از ضعف خدمات، فقدان فرصت‌های شغلی مناسب و فرسودگی زیرساخت‌ها رنج می‌برد. گزارش اسکوا تأیید می کند که محرومیت در روستا چندین برابر بیشتر از شهرها است که نشان دهنده توزیع ناعادلانه ثروت و غفلت مزمن از حاشیه ها است.

هنگامی که نخست وزیر از پسر وطن "که با دولت اقدامات اصلاحات اقتصادی را تحمل کرد" تشکر می کند، در واقع به وجود رنج واقعی ناشی از این سیاست ها اعتراف می کند. با این حال، این اعتراف با تغییری در رویکرد همراه نیست، بلکه ادامه حرکت در همان مسیر سرمایه‌داری است که باعث بحران شد.

اصلاحات ادعایی که در سال 2016 با برنامه "شناورسازی"، افزایش یارانه ها و افزایش مالیات ها آغاز شد، اصلاح نبود، بلکه تحمیل هزینه بدهی ها و کسری به فقرا بود. در حالی که مقامات از "شروع" صحبت می کنند، سرمایه گذاری های هنگفت به سمت املاک لوکس و پروژه های توریستی که در خدمت صاحبان سرمایه هستند، می رود، در حالی که میلیون ها جوان فرصتی برای کار یا مسکن پیدا نمی کنند. بلکه بسیاری از این پروژه‌ها، مانند منطقه علم الروم در مطروح که سرمایه‌گذاری آن 29 میلیارد دلار تخمین زده می‌شود، مشارکت‌های سرمایه‌داری خارجی هستند که زمین‌ها و ثروت‌ها را به دست می‌آورند و آن‌ها را به منبع سود برای سرمایه‌گذاران تبدیل می‌کنند، نه منبع درآمد برای مردم.

این نظام شکست می خورد نه تنها به این دلیل که فاسد است، بلکه به این دلیل که بر اساس یک ایده باطل یعنی نظام سرمایه داری عمل می کند، که پول را محور تمام سیاست های دولت قرار می دهد. سرمایه داری بر آزادی مطلق مالکیت استوار است و اجازه می دهد ثروت در دست اقلیتی که ابزار تولید را در اختیار دارند، انباشته شود، در حالی که اکثریت بار مالیات ها، قیمت ها و بدهی های عمومی را بر دوش می کشند.

به همین دلیل، تمام آنچه «برنامه‌های حمایت اجتماعی» نامیده می‌شود، تلاشی برای زیبا جلوه دادن چهره وحشی سرمایه‌داری و طولانی کردن عمر نظامی ناعادلانه است که به ثروتمندان اهمیت می‌دهد و از فقرا مالیات می‌گیرد. به جای درمان ریشه درد؛ یعنی انحصار ثروت و تبعیت اقتصاد از مؤسسات بین‌المللی، تنها به توزیع خرده‌ای از کمک‌های نقدی بسنده می‌شود که نه فقری را از بین می‌برد و نه عزتی را حفظ می‌کند.

مراقبت، لطفی از سوی حاکم به رعیت نیست، بلکه یک وظیفه شرعی و مسئولیتی است که خداوند در دنیا و آخرت او را به خاطر آن بازخواست خواهد کرد. آنچه امروز در حال وقوع است، غفلت عمدی از امور مردم و دست کشیدن از وظیفه مراقبت به نفع وام های مشروط از صندوق بین المللی پول و بانک جهانی است.

دولت واسطه ای بین فقیر و طلبکار خارجی شده است، مالیات وضع می کند، یارانه ها را کاهش می دهد و اموال عمومی را برای جبران کسری متورم که توسط خود نظام سرمایه داری ایجاد شده است، می فروشد. در این میان، مفاهیم شرعی که اقتصاد را تنظیم می کنند، مانند حرام بودن ربا، ممنوعیت تملک ثروت های عمومی توسط افراد و وجوب نفقه بر رعیت از بیت المال مسلمین، غایب است.

اسلام یک نظام اقتصادی یکپارچه ارائه کرده است که فقر را از ریشه درمان می کند، نه فقط با کمک های نقدی یا پروژه های زیبایی. این نظام بر مبانی شرعی ثابتی استوار است که مهمترین آنها عبارتند از:

1- حرام بودن ربا و بدهی های ربوی که دولت را مقید می کند و منابع آن را تحلیل می برد، با از بین رفتن ربا، وابستگی اقتصاد به مؤسسات بین المللی از بین می رود و حاکمیت مالی به امت باز می گردد.

2- قرار دادن مالکیت ها در سه نوع:

مالکیت فردی: مانند خانه ها، مغازه ها و مزارع خصوصی...

مالکیت عمومی: شامل ثروت های بزرگ مانند نفت، گاز، معادن و آب...

مالکیت دولت: مانند زمین های فیء، رکاز و خراج...

با این توزیع، عدالت محقق می شود، زیرا از انحصار منابع امت توسط گروهی اندک جلوگیری می شود.

3- تضمین کفایت برای هر فرد از رعیت: دولت نیازهای اساسی هر انسانی را در رعیت خود از خوراک، پوشاک و مسکن تامین می کند، اگر از کار ناتوان باشد، بیت المال باید از او انفاق کند.

4- زکات و انفاق اجباری: زکات احسان نیست بلکه فریضه است، دولت آن را جمع آوری می کند و در مصارف شرعی آن برای فقرا، مساکین و بدهکاران صرف می کند. این یک ابزار توزیع موثر است که پول را به چرخه زندگی در جامعه باز می گرداند.

همراه با تشویق به کار مولد و منع بهره کشی، و ترغیب به سرمایه گذاری منابع در پروژه های مفید واقعی مانند صنایع سنگین و نظامی، نه در سفته بازی ها، املاک لوکس و پروژه های خیالی. علاوه بر تنظیم قیمت ها با عرضه و تقاضای واقعی، نه با انحصار و نه با شناورسازی.

تنها دولت خلافت بر منهاج نبوت قادر به اجرای عملی این احکام است، زیرا بر اساس عقیده اسلامی بنا شده است و هدف آن مراقبت از امور مردم است نه جمع آوری اموال آنها. در سایه خلافت، نه ربا وجود دارد و نه وام های مشروط، و نه فروش ثروت های عمومی به خارجی ها، بلکه منابع به گونه ای اداره می شوند که مصلحت امت را تامین کند، و بیت المال تامین مالی مراقبت های بهداشتی، آموزش و پرورش و تاسیسات عمومی را از منابع دولت، خراج، انفال و مالکیت عمومی بر عهده می گیرد.

اما نیازهای اساسی فقرا، یکایک آنها تامین می شود، نه از طریق صدقات موقت، بلکه به عنوان یک حق شرعی تضمین شده. بنابراین، مبارزه با فقر در اسلام یک شعار سیاسی نیست، بلکه یک نظام زندگی یکپارچه است که عدالت را برقرار می کند، از ظلم جلوگیری می کند و ثروت را به صاحبانش باز می گرداند.

بین سخنان رسمی و واقعیت زندگی، فاصله بسیار زیادی وجود دارد که از دید هیچ کس پنهان نیست. در حالی که دولت از پروژه‌های «غول‌پیکر» و «آغاز واقعی» خود می‌خواند، میلیون‌ها مصری زیر خط فقر زندگی می‌کنند و از گرانی، بیکاری و ناامیدی رنج می‌برند. حقیقت این است که این رنج از بین نخواهد رفت تا زمانی که مصر در راه سرمایه‌داری گام بردارد، اقتصاد خود را به رباخواران تسلیم کند و تابع سیاست‌های مؤسسات بین‌المللی باشد.

بحران ها و مشکلات مصر، مشکلات انسانی هستند نه مادی، و احکام شرعی مربوط به آن، چگونگی برخورد و درمان آن بر اساس اسلام را نشان می دهد، و راه حل ها آسان تر از چشم پوشی هستند، اما نیاز به مدیریت مخلصانه ای دارند که اراده ای آزاد داشته باشد و بخواهد در مسیر درست گام بردارد و واقعاً خیر مصر و مردم آن را بخواهد، و در این صورت این مدیریت باید تمام قراردادهایی را که قبلاً منعقد شده و با تمام شرکت هایی که دارایی های کشور و آنچه از دارایی های عمومی آن است را در انحصار خود دارند و در راس آنها شرکت های اکتشاف گاز، نفت، طلا و سایر معادن و ثروت ها هستند، بازبینی کند و تمام این شرکت ها را اخراج کند زیرا آنها اصولا شرکت های استعماری غارتگر ثروت های کشور هستند، سپس پیمانی جدید تدوین کند که بر توانمندسازی مردم از ثروت های کشور استوار باشد و شرکت هایی را ایجاد یا اجاره کند که خود به تولید ثروت از منابع نفت، گاز، طلا و سایر معادن بپردازند و این ثروت ها را دوباره در بین مردم توزیع کنند، در این صورت مردم قادر خواهند بود زمین های موات را کشت کنند که دولت آنها را قادر می سازد از حق خود در آن بهره برداری کنند و همچنین قادر خواهند بود آنچه را که باید تولید کنند تا اقتصاد مصر را ارتقا دهند و نیازهای مردم آن را برآورده سازند و دولت در این راه از آنها حمایت خواهد کرد و تمام اینها ضرب المثل خیالی نیست و نه غیرممکن است و نه پروژه ای که برای آزمایش ارائه می دهیم که ممکن است موفق شود یا شکست بخورد، بلکه احکام شرعی لازم الاجرا برای دولت و رعیت است، پس دولت نمی تواند از ثروت های کشور که متعلق به مردم است به بهانه قراردادهایی که قوانین بین المللی ناعادلانه تصویب، تایید و حمایت می کند، چشم پوشی کند و نه می تواند مردم را از آن منع کند، بلکه باید هر دستی را که غارتگرانه به ثروت های مردم دراز می شود، قطع کند، این چیزی است که اسلام ارائه می دهد و باید اجرا شود، اما به طور جدا از سایر نظام های اسلام اجرا نمی شود، بلکه تنها از طریق دولت خلافت راشده بر منهاج نبوت اجرا می شود، این دولتی است که حزب التحریر دغدغه و دعوت به آن را دارد و از مصر و مردم آن، مردم و ارتش، می خواهد که با آن برای رسیدن به آن همکاری کنند، باشد که خداوند پیروزی را از جانب خود بنویسد و آن را واقعیتی ببینیم که اسلام و پیروانش را عزیز می دارد، خدایا هر چه زودتر.

﴿وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ﴾

نوشته شده برای دفتر رسانه ای مرکزی حزب التحریر

سعید فضل

عضو دفتر رسانه ای حزب التحریر در ولایت مصر