من مقومات النفسية الإسلامية الحلقة الرابعة
من مقومات النفسية الإسلامية الحلقة الرابعة

الحمد لله رب العالمين, والصَّلاةُ والسَّلامُ علَى إمامِ المتقين, وسيِّدِ المرسلين, المبعوثِ رحمةً للعالمين, سيدِنا محمدٍ وعلَى آلهِ وصَحبِهِ أجمعين, واجعلنا مَعَهم, واحشرنا في زُمرتهم برَحمتكَ يا أرحمَ الراحمين.

0:00 0:00
Speed:
June 03, 2021

من مقومات النفسية الإسلامية الحلقة الرابعة


من مقومات النفسية الإسلامية
الحلقة الرابعة


الحمد لله رب العالمين, والصَّلاةُ والسَّلامُ علَى إمامِ المتقين, وسيِّدِ المرسلين, المبعوثِ رحمةً للعالمين, سيدِنا محمدٍ وعلَى آلهِ وصَحبِهِ أجمعين, واجعلنا مَعَهم, واحشرنا في زُمرتهم برَحمتكَ يا أرحمَ الراحمين.


أيها المسلمون:


مستمعي الكرام مستمعي إذاعة المكتب الإعلامي لحزب التحرير:


السلامُ عليكم ورحمةُ اللهِ وبركاتُه, وبعد: في هذه الحلقة نواصل تأملاتنا في كتاب"من مقومات النفسية الإسلامية". ومن أجل إعطاء نماذج حية للشخصية الإسلامية, مع التركيز على النفسية الإسلامية, نقول وبالله التوفيق:


نحن في هذه الحلقات نقدم للمسلمين بعامة، ولحملة الدعوة بخاصة، مقوماتٍ للنفسية الإسلامية, لنكون جميعاً كما أرادنا الله تعالى, وكما يحب ربنا ويرضى, كي نستحق نصره وتأييده لنا, فيرضى عنا ويغير حالنا كما وعدنا, فيستخلفنا في الأرض كما استخلف الذين من قبلنا, ويمكِّن لنا ديننا, دين الإسلام الذي ارتضاه لنا, وليبدِّلنا من بعد خوفنا أمناً, نعبده لا نشرك به شيئاً.


أيها المسلمون:


قلنا في الحلقة السابقة: "فإذا انضبطت عقلية المرء ونفسيته بالإسلام, كان شخصية إسلامية تشق طريقها إلى الخير وسط الزحام، لا تخشى في الله لومة لائم". ونضرب لذلك مثالاً حياً من سيرة المصطفى صلى الله عليه وسلم:


لما نزل قول الله تعالى مخاطباً نبيه صلى الله عليه وسلم: {يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ ۖ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ ۚ وَاللَّـهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ ۗ إِنَّ اللَّـهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ}. (المائدة ٦٧).


مضى رسول الله صلى الله عليه وسلم يبلغ ما أنزل إليه من ربه, دون أن يخشى في الله لومة لائم, غير آبهٍ ولا مكترث بما يصيبه من أذى في سبيل الله, بالغةً ما بلغت درجة الأذى, حتى لو كان فيها موته وهلاكه صلى الله عليه وسلم.


اسمعوا له وهو يخاطب عمه أبا طالب حين جاءه وفد من زعماء قريش: فَقَالُوا لَهُ يَا أَبَا طَالِبٍ إنّ لَك سِنّا وَشَرَفًا وَمَنْزِلَةً فِينَا، وَإِنّا قَدْ اسْتَنْهَيْنَاكَ مِنْ ابْنِ أَخِيك فَلَمْ تَنْهَهُ عَنّا، وَإِنّا وَاَللّهِ لَا نَصْبِرُ عَلَى هَذَا مِنْ شَتْمِ آبَائِنَا، وَتَسْفِيهِ أَحْلَامِنَا، وَعَيْبِ آلِهَتِنَا، حَتّى تَكُفّهُ عَنّا، أَوْ نُنَازِلَهُ وَإِيّاكَ فِي ذَلِكَ حَتّى يَهْلَكَ أَحَدُ الْفَرِيقَيْنِ.


قَالَ ابْنُ إسْحَاقَ: إنّ قُرَيْشًا حِينَ قَالُوا لِأَبِي طَالِبٍ هَذِهِ الْمَقَالَةَ بَعَثَ إلَى رَسُولِ اللّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ يَا ابْنَ أَخِي، إنّ قَوْمَك قَدْ جَاءُونِي، فَقَالُوا لِي كَذَا وَكَذَا، لِلّذِي كَانُوا قَالُوا لَهُ فَأَبْقِ عَلَيّ وَعَلَى نَفْسِك، وَلَا تُحَمّلْنِي مِنْ الْأَمْرِ مَا لَا أُطِيقُ فَظَنّ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه وسلم أَنّهُ قَدْ بَدَا لِعَمّهِ فِيهِ أَنّهُ خَاذِلُهُ وَمُسْلِمُهُ وَأَنّهُ قَدْ ضَعُفَ عَنْ نُصْرَتِهِ وَالْقِيَامِ مَعَهُ. قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه وسلم : «يَا عَمّ وَاَللّهِ لَوْ وَضَعُوا الشّمْسَ فِي يَمِينِي، وَالْقَمَرَ فِي يَسَارِي عَلَى أَنْ أَتْرُكَ هَذَا الْأَمْرَ حَتّى يُظْهِرَهُ اللّهُ أَوْ أَهْلِكَ فِيهِ مَا تَرَكْته».


أيها المسلمون:


هكذا ينبغي أن تكون نفسية المؤمن. أن يكون مستعداً ليفدي الإسلام بنفسه. هذا الموقف من مواقف التضحية بالنفس من أجل نصرة الإسلام ليس هو الموقف الوحيد, وقفه رسول الله صلى الله عليه وسلم وكفى, فمواقف التضحية في تاريخ الإسلام أكثر من أن تحصى؛ لأن الصحابة وعلى رأسهم الخليفة الأول أبو بكر الصديق تأسوا برسول الله صلى الله عليه وسلم في هذا الموقف, وقد رأينا موقفه الصارم والحازم والشجاع, الذي اتخذه في حرب المرتدين, وحين اعترض عليه عمر بن الخطاب, قال عبارته المشورة والمستفيضة: "أينقص الدين وأنا حي؟" لقد أبدى أبو بكر الصديق رضي الله عنه استعداده للموت في سبيل إقامة وإعادة تطبيق حكم واحد من أحكام الإسلام ألا وهو الزكاة, وليس هذا ضرباً من ضروب الخيال, بل هو واقع امتلأت به كتب التاريخ!


وإن الأمهات اللواتي أنجبن هؤلاء المضحين, لا زلن قادرات على إنجاب أمثال هؤلاء القادة العظماء الذين لا أبالغ إن قلت: إنهم أمثال الصحابة y! ونضرب لذلك مثالاً حياً من عصرنا الحاضر الذي نعيش فيه, وقد كنت شاهد عيان, أرويه بأمانة كما عشته واقعاً محسوساً:


حين كنا في أحد سجون الظالمين في ولاية الأردن, بلغ عددنا عام أربعة وثمانين وتسعمائة وألف ميلادية, اثنان وأربعون شاباً من شباب حزب التحرير, وقد رأيت وسمعت من تضحياتهم ومواقفهم الجريئة الشيء الكثير, وكان الشباب يأتون إلينا لزيارتنا في السجن للتخفيف عنا.


وكان معنا في السجن أميرنا الحالي عطاء بن خليل أبو الرشتة, حفظه الله ورعاه, وجعل النصر على يديه, وجعلنا ممن يبايعونه على السمع والطاعة في منشطنا ومكرهنا ليطبق فينا شرع الله, وليحكمنا بكتاب الله وسنة رسول الله صلى الله عليه وسلم , في دولة الخلافة الراشدة الثانية على منهاج النبوة. آمين.


وفي أحد الأيام, حضر عدد من الشباب لزيارتنا في صباح ذلك اليوم, وأحضروا معهم قائمة بأسماء الشباب الثلاثة عشر الذين أعدمهم طاغية ليبيا, وما هي إلا برهة حتى وصلت القائمة إلى يد أميرنا أبي ياسين, حفظه الله ورعاه, وجعل الفردوس الأعلى مأوانا ومأواه. آمين.


وما إن وصلت القائمة إلى يدي أبي ياسين وأتم قراءتها, حتى اغرورقت عيناه بالدموع, وما زالت عيناه تدمعان حتى انقضى النهار, ولما رأى الشباب تأثر أبي ياسين البالغ, واستمرار عينيه تذرفان الدموع, صاروا يتوافدون عليه زرافات ووحدانا, يواسونه ويخففون من آلامه, قائلين له: "يا أبا ياسين, اصبر واحتسب, هؤلاء الشباب الذين أعدموا نحسبهم شهداء, وهم عند الله أحياء يرزقون, لذلك ينبغي لنا أن نفرح بدل أن نبكي!


غير أن أبا ياسين لم يستجب لهم, ولم يكف عن البكاء طيلة ذلك اليوم, ولما أن أغلق علينا العسكر باب المهجع في السجن, أحاط الشباب بأبي ياسين يواسونه, وقد كان طيلة نهاره منذ أن تسلم القائمة التي فيها أسماء الشباب الذين أعدموا, لم ينطق بكلمة واحدة, وفجأة فتح أبو ياسين فمه ليقول كلمته التي هزت كيان جميع الحاضرين, تلك الكلمة التي تدل على النفسية الإسلامية الراقية التي تتمتع بها شخصية أبي ياسين الفذة! فماذا قال يا ترى؟


أيها المسلمون:


افتحوا قلوبكم وعقولكم وأصيخوا السمع, لتسمعوا هذه الكلمات التي تكتب بأحرف من نور, لتضيء الطريق أمام السالكين لدرب الدعوة إلى الله! اسمعي أيتها الأمة الكريمة, وليسمع العالم كله, فالرائد لا يكذب أهله! قالوا له: لماذا لم تكُفَّ يا أبا ياسين عن البكاء طيلة هذا اليوم؟ فقال حفظه الله: هل تحسبون أنني أبكي حزناً عليهم؟ فقالوا له: فعلام نحيبك إذن؟ قال: أنا لم أبك ولن أبكيَ حزنا عليهم, وإنما بكيت وأبكي لأنني حرمت الشهادة معهم!!


وقد علمت بعد خروجي من السجن, من أحد رفقاء أبي ياسين من حملة الدعوة الذين كانوا معه, أن أبا ياسين حفظه الله ورعاه كان معتقلاً في ليبيا مع الشباب الذين استشهدوا ويعرفهم واحداً واحداً!


لله درك يا أبا ياسين, ما أشد تقواك! وما أرقى نفسيتك, وما أكثر إخلاصك! وهذه شهادة حق أؤديها على وجهها, واللهُ على ما أقول شهيد, شهادة أسوقها وأقدمها لأمة الإسلام, وهي تتلمس طريقها نحو العزة, وتبحث عن قائد يقودها إلى بر الأمان, ويحكمها بشرع ربها الرحمن! يطبق فيها القرآن, وسنة النبي العدنان صلى الله عليه وسلم لعلها تهتدي إلى أرشد أمرها. فلتسارعوا أيها الإخوة إلى رضوان الله، إلى مغفرته، إلى جنته، إلى نصره، إلى الفوز في الدارين. {وَفِي ذَلِكَ فَلْيَتَنَافَسِ الْمُتَنَافِسُونَ}.


مستمعي الكرام: مستمعي إذاعة المكتب الإعلامي لحزب التحرير:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, عَلَى أنْ نُكمِلَ تأمُّلاتنا في الحَلْقاتِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعالى, فإلى ذَلكَ الحِينِ وَإلى أنْ نَلقاكُم, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ. نَشكُرُكُم عَلى حُسنِ استِمَاعِكُم وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی" - قسمت پانزدهم

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی"

تهیه کننده: استاد محمد احمد النادی

قسمت پانزدهم

الحمدلله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی امام المتقین، و سید المرسلین، مبعوث رحمت للعالمین، سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین، و اجعلنا معهم، و احشرنا فی زمرتهم برحمتک یا ارحم الراحمین.

شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته، و بعد: در این قسمت، تأملات خود را در کتاب: "از مؤلفه های روانشناسی اسلامی" ادامه می دهیم. و به منظور ساختن شخصیت اسلامی، با توجه به ذهنیت اسلامی و روانشناسی اسلامی، می گوییم و از خدا توفیق می طلبیم:

ای مسلمانان:

در قسمت گذشته گفتیم: برای مسلمان نیز سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند، همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند، و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و در این قسمت اضافه می کنیم و می گوییم: برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد، به دلیل حدیث ابوهریره که بخاری در الأدب المفرد و ابویعلی در مسندش و نسائی در الکنی و ابن عبدالبر در التمهید آورده اند، و عراقی گفته است: سند آن خوب است، و ابن حجر در تلخیص الحبیر گفته است: سند آن حسن است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "به همدیگر هدیه دهید تا یکدیگر را دوست داشته باشید".

و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد، به دلیل حدیث عایشه نزد بخاری که گفت: "رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هدیه را می پذیرفت و در مقابل آن پاداش می داد".

و حدیث ابن عمر نزد احمد و ابوداود و نسائی، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به خدا پناه برد، به او پناه دهید، و هر کس از شما به نام خدا چیزی خواست، به او بدهید، و هر کس از خدا طلب پناهندگی کرد، به او پناه دهید، و هر کس به شما احسانی کرد، به او پاداش دهید، و اگر نیافتید، برای او دعا کنید تا بدانید که به او پاداش داده اید".

و این بین برادران است، و هیچ ارتباطی با هدایای رعیت به حاکمان ندارد، زیرا آنها مانند رشوه حرام هستند، و از پاداش دادن این است که بگوید: خدا به تو جزای خیر دهد.

ترمذی از اسامه بن زید رضی الله عنهما روایت کرده و گفته است حسن صحیح است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به او احسانی شود و به کننده آن بگوید: "خدا به تو جزای خیر دهد" به درستی که در ستایش مبالغه کرده است". و ستایش شکر است، یعنی پاداش دادن، به ویژه از کسی که غیر از آن چیزی نمی یابد، به دلیل آنچه ابن حبان در صحیح خود از جابر بن عبدالله روایت کرده است، گفت: شنیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس نیکی کند و جز ستایش برای او خیری نیابد، پس او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به باطل زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و با سند حسن نزد ترمذی از جابر بن عبدالله روایت شده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس عطایی کند و چیزی بیابد، باید آن را جبران کند، و اگر نیابد، باید او را ستایش کند، پس هر کس او را ستایش کند، او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به چیزی که به او داده نشده است زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و کفر ورزیدن به عطاء یعنی پنهان کردن و پوشاندن آن.

و با سند صحیح ابوداود و نسائی از انس روایت کرده اند که گفت: "مهاجرین گفتند ای رسول خدا، انصار همه پاداش را بردند، ما قومی را ندیدیم که بهتر از آنها در دادن چیزهای زیاد بذل و بخشش کنند، و نه بهتر از آنها در همدردی در چیزهای کم، و آنها مخارج ما را کفایت کردند، فرمود: آیا شما آنها را به خاطر آن ستایش نمی کنید و برای آنها دعا نمی کنید؟ گفتند: آری، فرمود: پس آن در مقابل آن است".

و شایسته است که مسلمان کم را مانند زیاد شکر کند، و از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند، به دلیل آنچه عبدالله بن احمد در زوائد خود با سند حسن از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس کم را شکر نکند، زیاد را شکر نکرده است، و هر کس از مردم تشکر نکند، خدا را شکر نکرده است، و سخن گفتن از نعمت خدا شکر است، و ترک آن کفر است، و جماعت رحمت است، و تفرقه عذاب است".

و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند، به دلیل آنچه بخاری از ابوموسی روایت کرده است، گفت: "پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نشسته بود که مردی آمد و سؤال کرد، یا نیازمندی حاجتی را طلب کرد، رو به ما کرد و فرمود: شفاعت کنید تا پاداش داده شوید و خداوند بر زبان پیامبرش آنچه را که می خواهد جاری کند".

و به دلیل آنچه مسلم از ابن عمر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: "هر کس برای برادر مسلمانش به صاحب قدرتی برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری واسطه شود، در روزی که قدم ها می لغزند، برای عبور از صراط یاری می شود".

و همچنین برای مسلمان مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، به دلیل آنچه ترمذی روایت کرده و گفته است این حدیث حسن است از ابودرداء از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که فرمود: "هر کس از آبروی برادرش دفاع کند، خداوند در روز قیامت آتش را از صورتش دور می کند". و حدیث ابودرداء را احمد آورده و گفته است سندش حسن است، و هیثمی نیز همین را گفته است.

و آنچه اسحاق بن راهویه از اسماء بنت یزید روایت کرده است که گفت: شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، بر خدا حق است که او را از آتش آزاد کند".

و قضاعی در مسند الشهاب از انس آورده است، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس در غیاب برادرش را یاری کند، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری می کند". و قضاعی همچنین از عمران بن حصین با این اضافه آورده است: "و او توانایی یاری کردن او را دارد". و به دلیل آنچه ابوداود و بخاری در الأدب المفرد آورده اند، و زین عراقی گفته است: سندش حسن است از ابوهریره که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "مؤمن آینه مؤمن است، و مؤمن برادر مؤمن است، از هر کجا که او را ملاقات کند، زیان او را از او دفع می کند و از پشت سر از او محافظت می کند".

ای مسلمانان:

از طریق احادیث نبوی شریفی که در این قسمت و قسمت قبل وارد شده است، دانستید که برای کسی که برادری را در راه خدا دوست دارد، سنت است که او را از دوست داشتن خود آگاه کند و به او اطلاع دهد. و همچنین برای مسلمان سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند. همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند. و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد. و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد.

و شایسته است که مسلمان از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند. و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند. و همچنین برای او مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند. پس آیا به این احکام شرعی و سایر احکام اسلام پایبند باشیم؛ تا همانگونه باشیم که پروردگارمان دوست دارد و از آن راضی می شود، تا آنچه را که در ماست تغییر دهد، و احوال ما را اصلاح کند، و به خیر دنیا و آخرت دست یابیم؟!

شنوندگان گرامی: شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

در این قسمت به این مقدار بسنده می کنیم، به این امید که تأملات خود را در قسمت های آینده ان شاء الله تعالی تکمیل کنیم، تا آن زمان و تا زمانی که شما را ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا و حفظ و امان او می گذاریم. از حسن توجه شما سپاسگزاریم و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بدانید ای مسلمانان! - قسمت 15

بدانید ای مسلمانان!

قسمت 15

اینکه از دستگاههای دولت خلافت، یاری دهندگان هستند، و آنها وزیرانی هستند که خلیفه آنها را با خود منصوب می کند، تا در تحمل بارهای خلافت و انجام مسئولیت های آن به او کمک کنند، زیرا فراوانی بارهای خلافت، به ویژه هر چه دولت خلافت بزرگتر و گسترده تر شود، خلیفه به تنهایی از حمل آن ناتوان می شود و نیاز به کسی دارد که در حمل آن برای انجام مسئولیت هایش به او کمک کند، اما درست نیست که آنها را بدون قید و شرط وزیر بنامیم تا معنای وزیر در اسلام که به معنای معاون است، با معنای وزیر در نظام های عرفی کنونی بر اساس دموکراسی سرمایه داری سکولار یا سایر نظام هایی که در عصر حاضر شاهد آن هستیم، اشتباه نشود.