الاختلاف في تعريف مسألة القضاء والقدر  يتلاشى عند المذاهب الفكرية بين النظرية والتطبيق
February 18, 2019

الاختلاف في تعريف مسألة القضاء والقدر يتلاشى عند المذاهب الفكرية بين النظرية والتطبيق

الاختلاف في تعريف مسألة القضاء والقدر

يتلاشى عند المذاهب الفكرية بين النظرية والتطبيق

لقد بحثت المذاهب الفكرية في التاريخ الإسلامي موضوع القضاء والقدر وأفعال الإنسان وقالوا فيه ما قالوا وعرفوا فيه التعاريف المختلفة التي تصل إلى حد التباين. فالمعتزلة قالوا إن الله ترك العبد وما يخلق من أفعال بما سمي بحرية الإرادة والاختيار، والجبرية قالوا إن الله تعالى يخلق أفعال العبد ولا خيار له فيها فهو كالريشة في مهب الريح، والأشاعرة جمعوا بين الرأيين فاختاروا تعريفا تصالحيا توافقيا فقالوا إن الإنسان له حرية الإرادة والكسب لكن الله يخلق أفعاله التي أراد فعلها أو كسبها.

إلا أن حزب التحرير قد قوم خطأ تعريفهم لكل من القضاء والقدر وأوضح تعريف كل منهما وعبر عنهما بشكل دقيق صحيح على أساسين: الأول نصوص الوحي القطعية، والثاني مطابقتها للواقع. فأنهى حزب التحرير ذلك الخلاف الفكري الذي طال مكثه في الأمة لقرون من الزمن في الأذهان والسطور. وكان له رأي جديد نورده هنا على عجالة باختصار وتصرف من كتاب نظام الإسلام حيث يقول:

"والمدقِّقُ في الأفعالِ يرَى أَنَّ الإنسانَ يعيشُ في دائرَتَيْنِ إِحْداهُما يسيطِرُ عَلَيْها، وهيَ الدائرةُ الَّتي تقعُ في نِطَاقِ تَصَرُّفَاتِهِ وَضِمْنَ نطَاقِهَا تحصُلُ أفعالُهُ الَّتي يقومُ بها بمحْضِ اختيارهِ، والأُخْرى تُسَيْطِرُ عليْهِ، وهيَ الدائرةُ الَّتي يقعُ هوَ في نِطاقِهَا وتقعُ ضِمْنَ هذهِ الدائرةِ الأفعالُ الَّتي لا دَخْلَ لَهُ بِهَا، سواءٌ أَوَقَعَتْ مِنْهُ أمْ عليهِ. فالأفعالُ الَّتي تقعُ في الدائرةِ الَّتي تُسيطرُ عليهِ لا دَخْلَ لَهُ بِهَا ولا شأْنَ لَهُ بوجودِهَا، وهيَ قِسْمَانِ: قِسمٌ يقتضيهِ نظامُ الوجودِ، وقسمٌ تقعُ فيه الأفعالُ الَّتي ليسَتْ في مقدورِهِ والَّتي لا قِبَلَ لَهُ بِدَفْعِهَا ولا يقتضيها نظامُ الوجودِ.. فهذهِ الأفعالُ كلُّها الَّتي حصلتْ في الدائرةِ الَّتي تسيطرُ على الإنسانِ هيَ الَّتي تُسَمَّى قَضَاءً، لأنَّ اللهَ وحدَهُ هوَ الَّذي قَضاهُ.

أمَّا القَدَرُ فهوَ أَنَّ الأفعالَ الَّتي تحصُلُ سواءٌ أكانَتْ في الدائرةِ الَّتي تسيطِرُ على الإنسانِ، أم في الدائرةِ الَّتي يسيطِرُ عليْهَا تقعُ منَ أشياءَ وعلى أشياءَ منْ مادَّةِ الكونِ والإنسانِ والحياةِ، وقدْ خلقَ اللهُ لهذِهِ الأشياءِ خَواصَّ مُعَيَّنَةً، فخلَقَ في النارِ خاصيَّةَ الإحراقِ، وفي الخشبِ خاصيَّةَ الاحتراقِ، وفي السكِّينِ خاصيَّةَ القطعِ، وجعلهَا لازمةً حَسَبَ نظامِ الوجودِ لا تتخلَّفُ. وحينَ يظهرُ أنَّهَا تخلَّفَتْ يكونُ اللهُ قدْ سَلَبَهَا تِلكَ الخاصيَّةَ، وكانَ ذلكَ أمْراً خارِقاً لِلْعادَةِ. وهوَ يحصُلُ للأنبياءِ ويكونُ مُعْجِزَةً لهمْ. وكَمَا خلقَ في الأشياءِ خاصيَّاتٍ كذلكَ خلقَ في الإنسانِ الغرائِزَ والحاجاتِ العُضويَّةَ، وجعلَ فيهَا خاصيَّاتٍ معيَّنةً كَخَوَاصِّ الأشياءِ، فخلقَ في غريزةِ النَوْعِ خاصيَّةَ الميلِ الجنسيِّ، وفي الحاجاتِ العضويَّةِ خاصيَّاتٍ كالجوعِ والعطشِ وَنَحْوِهِما، وجعلها لازمةً لها حَسَبَ سنّةِ الوجودِ". انتهى

أما معنى القدر الوارد في آيات عدة من القرآن الكريم وبعض الأحاديث ومنها حديث جبريل الصحيح والمشهور الذي ورد فيه السؤال عن الإسلام والإيمان والإحسان، فقد جاء القدر فيها بمعنى علم الله الأزلي الذي كتبه الله في اللوح المحفوظ وطُلب منا الإيمان به.

ومن المعلوم أن الفكر هو حكم على واقع، وعندما كانت كثير من أفكار تلك المذاهب الفكرية التاريخية في المسائل المتعلقة بالعقيدة منفصلة عن دراسة الواقع ومبنية على أخطاء مركبة تتخللها أولاً: طريقة المتكلمين الخاطئة في التفكير وهي الطريقة المنطقية التي تبني أفكارا على أفكار فتصل إلى أبحاث نظرية، ثانيا: اعتماد الظن في الاستدلال من النصوص في مسائل العقيدة، وثالثا: عدم مطابقة تلك الأفكار للواقع. حيث كل هذه الثلاثة مجتمعة أو بعضها يجعل من الفكر محلا للخطأ وتأرجح القناعة ومدعاة للارتياب.

وهذا يجعل منها أفكارا وآراء نظرية لا تتصل بالواقع ولا تستند إلى أدلة قطعية، فتصبح مجرد أبحاث لمعاني الألفاظ وملابساتها فضلا عن أنها أبحاث منطقية، فظلت أفكارا نظرية حبيسةً في الأذهان كنظريات ليس لها معانٍ مرتبطة بالسلوك، لأن بحث مسألتي القضاء القدر هو بحث مرتبط بالواقع وبحث أدلة قطعية لا ظنية، لأن أفكار الإسلام لها معان مرتبطة بالواقع ارتباطا وثيقا أصبحت مفاهيم، وهذه المفاهيم مرتبطة بالسلوك ارتباطا مباشرا لا مجرد أبحاث نظرية أو معلومات. لذلك فقد اهتم حزب التحرير بدراسة واقع معاني الأفكار ومعاني الألفاظ وفرق بينهما فقال في كتاب الشخصية ج1: "المفـاهيم هي معـاني الأفكار لا معـاني الألفـاظ. فاللفظ كلام دل على معانٍ قد تكون موجودة في الواقع وقد لا تكون موجودة...، أما معنى الفكر فهو أنه إذا كان لهذا المعنى الذي تضمنه اللفظ واقع يقع عليه الحس أو يتصوره الذهن كشيء محسوس ويصدقه، كان هذا المعنى مفهوماً عند من يحسه أو يتصوره ويصدقه...". انتهى

فميز بذلك بين معاني الألفاظ ودلالاتها وبين المفاهيم التي هي معاني الأفكار المرتبطة بالسلوك ارتباطا حتميا، فتعالج الواقع على أساسها. فعندما كانت الأفكار في الإسلام هي مفاهيم أي معلومات مرتبطة بالواقع أو واقع مرتبط بمعلومات حسب قاعدة أو قواعد يجري عليها قياس المعلومات والواقع حين الربط، وجدنا أن أبحاث المتكلمين النظرية واختلافاتهم في تعريف الأفكار على أساس المنطق ومعاني الألفاظ قد تلاشت عند ممارسة وتطبيق أحكام الإسلام على أرض الواقع. حيث وجدناهم مختفلين في تعريف بعض الأفكار نظريا ومنطقيا إلا أنهم التقوا على أرض الواقع في الأحكام العملية والمفاهيم المرتبطة بالسلوك وهي التي تمثل معاني أفكار العقيدة والأحكام الشرعية؛ لأن الناحية العملية التطبيقية لأحكام الإسلام قد جعلت جميع هؤلاء المختلفين في تعريف مسألة القضاء والقدر وغيرها يقفون عمليا منفصلين عن آرائهم القائلة بالجبر أو حرية الاختيار أو غيرها، وأصبحت كما لو لم تكن محل خلاف أصلا.

فمثلا عندما يقول الجبريون إن الإنسان وأفعاله كلها كالريشة في مهب الريح وأن أعماله خلقها الله له وهو مسير بها دون إرادة منه، فإنهم يتفقون في الناحية العملية مع المعتزلة الذين يقولون إن الإنسان يخلق أفعاله مع كونه حر الإرادة والاختيار، في حالة إيقاع عقوبة السرقة على الجاني في كسب المال الحرام أو إيقاع عقوبة الزنا على الجاني في العلاقات المحرمة. وكذلك يتفق معهما الأشاعرة وغيرهم ممن لهم رأي يختلف عنهما في تعريف القضاء والقدر في كل النواحي العملية. كما أن تحديد مفهوم المعصية عند المعتزلة هي نفسها عند الأشاعرة أو الجبرية وغيرهم.

وهذا ما أشار إليه الإمام ابن تيمية رحمه الله في اختلافهم في تعريف الإيمان، حيث عزا اختلاف من يُدخل العمل في تعريف الإيمان ومن يخرجه منه كالمرجئة، أنه خلاف لفظي لأن كلا الطرفين متفقان على فسق مرتكب الكبيرة لا كفره، وأن العقوبة الدنيوية أو الأخروية لازمة في حقه وأنه لا يخلد في النار. واستثنى الإمام ابن تيمية من هذا الخلاف اللفظي غلاة الخوارج وغلاة المرجئة، كما فصل ذلك في مجموع الفتاوى الجزء السابع في بحث الإيمان.

ومن باب المثال أيضا لا الحصر فإننا نضرب صورة أخرى في الخلاف بين من يقول بحرية الإرادة والاختيار ومن يقول بالجبر والتسيير وغيرهم في قضية طلب الرزق والكسب، فإننا نجد أن كل هؤلاء على اختلاف نظرتهم في تعريف القضاء يذمون من يقعد في بيته تاركا السعي في طلب الرزق ويعتبرونه مقصرا آثما لتضييعه من يعول بناء على النصوص ومنها قول النبي r : «كَفَى بِالْمَرْءِ إِثْمًا أَنْ يُضَيِّعَ مَنْ يَعُوْلُ».

إننا بذلك لا نقلل أبدا من أهمية الوقوف على معنى كل من الأفكار والمفاهيم وتحديد معانيها بشكل دقيق على أساس إفادة الأدلة الشرعية، فالأصل أن يكون التعريف الشرعي جامعا مانعا مأخوذا من الأدلة التفصيلية لأنه في واقعه هو حكم شرعي ينطبق على وقائع كثيرة وهو ما يعرف غالبا بالقاعدة الكلية.

وإن أي خطأ في بلورة أي فكر إسلامي لا بد وأنه سيفضي إلى تشويش في الفهم وخطأ في التفكير والحكم، الأمر الذي يحدث بلبلة في الفكر من الناحية النظرية وقد ينتقل أحيانا الخلل إلى الأعمال. إلا أنه لما كان الإسلام عقيدة سياسية تنبثق عنها كافة المعالجات من حيث تنظيم شؤون حياة الناس في كل جوانبها، كان ذلك سببا في اختفاء هذا الاختلاف في الناحية العملية فيما إذا طبق الإسلام من خلال دولة لها أجهزتها في الحكم والإدارة.

فمثلا القاضي في الدولة الإسلامية سواء جبري المذهب أو غير ذلك فإنه قولا واحدا سينزل الأحكام الشرعية على وقائعها ويعالج القضايا والمشاكل بناء على خطاب الشارع المتعلق بأفعال العباد، فيحكم بين الناس ويفض الخصومة والتنازع بينهم في كافة أمور الحياة.

إن هذا الاتفاق العملي بين المختلفين نظريا في الآراء ما كان ليوجد إلا بفضل الإسلام الذي هو عقيدة سياسية، انبثقت عنها أحكام عملية ومفاهيم تعالج الواقع وتعطي الحلول الدائمة لكل ما يواجهه الإنسان بوصفه إنسانا حتى قيام الساعة عن طريق تطبيق نظام ينظم علاقة الناس والمجتمع في كافة جوانب الحياة السياسية والاقتصادية والاجتماعية.

إن الإسلام بهذه العقيدة الربانية ونظامها العملي المتمثل بالدولة الإسلامية جعل المسلمين أمة واحدة يجمعهم بوحدة متينة على اختلاف ألوانهم وألسنتهم واختلاف آرائهم ومذاهبهم، يقول الله تعالى: ﴿وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِيعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْكُرُواْ نِعْمَةَ اللّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاء فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَكُنتُمْ عَلَىَ شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنْهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ﴾ [آل عمران: 103] ويقول تعالى: ﴿إِنَّ هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ﴾ [الأنبياء: 92]

كتبه للمكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير

عبد العزيز محمد

More from null

د روغتيايي ناورين په وړاندې د دولت د رول نشتون - ډينګي تبې او ملاريا

د روغتيايي ناورين په وړاندې د دولت د رول نشتون

ډينګي تبې او ملاريا

په سوډان کې د ډينګي تبې او ملاريا په پراخه کچه خپرېدو سره، د سخت روغتيايي بحران نښې څرګندېږي، چې د روغتيا وزارت د فعال رول نشتون او د دولت له خوا د وبا د مخنيوي توان نه شتون په ډاګه کوي چې هره ورځ ژوند اخلي. د ناروغيو په علم کې د علمي او ټکنالوژيکي پرمختګ سره سره، حقايق څرګندېږي او فساد ښکاره کېږي.

د روښانه پلان نشتون:

د زرګونو څخه د ډېرو پېښو او د ځينو رسنيو په وينا په ټوليزه توګه د مړينو ثبتولو سره سره، د روغتيا وزارت د وبا د مخنيوي لپاره کوم روښانه پلان ندی اعلان کړی. د روغتيايي ادارو ترمنځ د همغږۍ نشتون او د وبا سره د مقابلې لپاره د مخکينۍ ليد نشتون ليدل کېږي.

د طبي اکمالاتو د سلسلو ړنګېدل

حتی ساده درمل لکه "پندول" په ځینو سیمو کې نایاب شوي دي، کوم چې د اکمالاتو په سلسله کې ړنګېدل او د درملو په ویش باندې د څارنې نشتون منعکس کوي، په داسې حال کې چې یو څوک ساده درد کموونکو او ملاتړ ته اړتیا لري.

د ټولنې د پوهاوي نشتون

د مچانو څخه د مخنیوي د لارو چارو په اړه د خلکو د پوهاوي لپاره اغیزمنې رسنیزې هڅې شتون نلري، یا د ناروغۍ د نښو پیژندلو لپاره، کوم چې د انفیکشن خپریدل زیاتوي او د ټولنې د خپل ځان د ساتنې توان کمزوری کوي.

د روغتيايي زيربنا کمزورتيا

روغتونونه د طبي پرسونل او تجهیزاتو له سخت کمښت سره مخ دي، حتی د لومړني تشخیص وسایلو سره هم، کوم چې وبا ته ځواب ورو او بې ترتیبه کوي او د زرګونو خلکو ژوند له خطر سره مخ کوي.

نورو هېوادونو له وبا سره څنګه چلند وکړ؟

 برازيل:

- د عصري حشره وژونکو په کارولو سره یې د ځمکې او هوا څخه د سپرې کولو کمپاینونه پیل کړل.

- یې پشه خانې وویشلې او د ټولنې د پوهاوي کمپاینونه یې فعال کړل.

- په ناروغیو ځپلو سیمو کې یې په عاجله توګه درمل چمتو کړل.

بنګله ديش:

- یې په بې وزلو سیمو کې موقتي اضطراري مرکزونه جوړ کړل.

- یې د خبرتیا لپاره تودې کرښې او ګرځنده غبرګون ټیمونه چمتو کړل.

فرانسه:

- د وختي خبرتیا سیسټمونه یې فعال کړل.

- د مچیو د کنټرول څارنه یې زیاته کړه او د سیمه ایز پوهاوي کمپاینونه یې پیل کړل.

روغتيا د ټولو نه مهمې دندې او د دولت بشپړه مسؤليت دی

سوډان لاهم د کشف او راپور ورکولو لپاره اغیزمن میکانیزمونه نلري، کوم چې اصلي شمیرې د اعلان شوي څخه خورا لوړې کوي او بحران لا پسې پیچلی کوي. اوسنی روغتیايي بحران د روغتیا پالنې په برخه کې د دولت د فعال رول د نشتون مستقیمه پایله ده، کوم چې د انسان ژوند په خپلو لومړیتوبونو کې ځای لري، یو داسې دولت چې اسلام پلي کوي او د عمر بن الخطاب رضي الله عنه دا خبره پلي کوي چې "که چیرې په عراق کې یو خچر هم ښکته شي، نو الله به د قیامت په ورځ زما څخه د هغې په اړه پوښتنه وکړي".

وړاندیز شوي حلونه

- د روغتیايي نظام جوړول چې لومړی په انسان په ژوند کې د خدای څخه ویره ولري او اغیزمن وي، چې د برخې اخیستو یا فساد تابع نه وي.

- د وړیا روغتیايي پاملرنې چمتو کول د هر تبعه لپاره یو بنسټیز حق ګڼل کیږي. او د شخصي روغتونونو جوازونه لغوه کول او د درملنې په برخه کې د پانګونې منع کول.

- د درملنې څخه دمخه د مخنیوي رول فعالول، د پوهاوي کمپاینونو او د مچانو د کنټرول له لارې.

- د روغتیا وزارت بیا رغول ترڅو د خلکو د ژوند مسؤلیت په غاړه واخلي، نه یوازې یوه اداري اداره.

- د یو سیاسي نظام غوره کول چې د اقتصادي او سیاسي ګټو څخه پورته د انسان ژوند ته لومړیتوب ورکړي.

- د جرمي سازمانونو او د درملو له مافیا سره اړیکې پرې کول.

د مسلمانانو په تاریخ کې، روغتونونه د خلکو لپاره وړیا خدمت کولو لپاره جوړ شوي وو، په لوړه کچه اداره کیدل، او د خلکو د جیبونو څخه نه، بلکې د بیت المال څخه تمویل کیدل. روغتیايي پاملرنه د دولت د مسؤلیت یوه برخه وه، نه احسان او نه تجارت.

په سوډان کې نن ورځ د وبا خپریدل او له صحنې څخه د دولت غیاب یو خطرناک خبرداری دی چې له پامه نشي غورځول کیدی. اړتیا یوازې د پندول چمتو کول ندي، بلکې د ریښتیني پاملرنې دولت جوړول دي چې د انسان ژوند ته پام وکړي او د بحران ریښې درملنه وکړي، نه د هغې نښې، یو داسې دولت چې د انسان او د هغه د ژوند ارزښت او د هغه د پیدا کولو هدف ته پام وکړي، کوم چې د یوازیني الله عبادت دی. او اسلامي دولت یوازینی هغه دی چې د روغتیايي پاملرنې مسلو ته د روغتیايي نظام له لارې رسیدګي کولی شي، کوم چې یوازې د نبوت په طریقه د دویم عادلانه خلافت په سیوري کې پلي کیدی شي، کوم چې د خدای په فضل سره ډیر ژر جوړیږي.

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ﴾

دا د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره لیکل شوی

حاتم العطار - د مصر ولایت

د ابو اسامه، احمد بکر (هزیم) رحمه الله سره د ملګرتیا ویاړ

د ابو اسامه، احمد بکر (هزیم) رحمه الله سره د ملګرتیا ویاړ

د ۱۴۴۷ هجري کال د ربیع الاول په دویمه اویشتمه نیټه چې د ۲۰۲۵ میلادي کال د سپتمبر د میاشتې له څوارلسمې نیټې سره سمون خوري، احمد بکر (هزیم) د حزب التحریر په لومړیو کې له اتیا کلنۍ څخه په زیاته عمر خپل رب ته انتقال شو. هغه د ډیرو کلونو لپاره دعوت پورته کړ او د هغه په ​​لار کې یې اوږد بند او سخته عذاب وزغمل، مګر د خدای په فضل او مرسته سره هغه نرم، کمزوری، بدل یا بدل نه شو.

هغه د سوریې د مقبور حافظ د واکمنۍ په اتیایمو کلونو کې ډیر وخت پټ تیر کړ، تر دې چې په ۱۹۹۱ کال کې د هوایی ځواکونو د استخباراتو لخوا د حزب التحریر له یوې ډلې ځوانانو سره ونیول شو، ترڅو د مجرمینو علي مملوک او جمیل حسن په څارنه کې د شکنجې تر ټولو سخت ډولونه وګوري، چیرته چې هغه چا چې له ابو اسامه او د هغه له ځینو ملګرو سره د یوې دورې له تحقیق وروسته د تحقیق خونې ته ننوت، ما ولیدل چې د تحقیق د خونې په دیوالونو ځینې ټوټې غوښې او وینې خپرې وې.

په المزه کې د هوایی ځواکونو د استخباراتو په فرعي څانګه کې له یو کال څخه د زیات وخت تیرولو وروسته، هغه له خپلو نورو ملګرو سره د صیدنایا زندان ته ولیږدول شو او وروسته په لسو کلونو بند محکوم شو، چې اوه کاله یې په صبر او احتساب سره تیر کړل، بیا الله تعالی په هغه باندې فضل وکړ او خلاص شو.

له زندان څخه له خلاصون وروسته یې سمدستي دعوت ته دوام ورکړ، تر دې چې د حزب ځوانان ونیول شول، چې په سوریه کې یې په سلګونو کسان د ۱۹۹۹ کال د دولسمې میاشتې په نیمایي کې شامل وو، چیرته چې په بیروت کې په کور باندې چاپه ووهل شوه او وتښتول شو او په المزه هوایي ډګر کې د هوایي ځواکونو د استخباراتو فرعي څانګې ته ولیږدول شو، ترڅو د وحشتناکې شکنجې نوې مرحله پیل شي. د خدای په مرسته، د خپل عمر سره سره، هغه صابر، ثابت او حساب ورکوونکی و.

له نږدې یو کال وروسته هغه بیرته د صیدنایا زندان ته ولیږدول شو، ترڅو د دولت د امنیت په محکمه کې محاکمه شي او وروسته د لسو کلونو لپاره محکوم شو، الله تعالی ورته ولیکل چې نږدې اته کاله یې تیر کړي، بیا الله تعالی په هغه باندې فضل وکړ او هغه خلاص شو.

ما په ۲۰۰۱ کال کې یو بشپړ کال د صیدنایا په زندان کې له هغه سره تیر کړ، بلکې زه په پنځمه (الف) کوټه کې د دریم پوړ په کیڼ اړخ کې د هغه تر څنګ وم، ما هغه ته ګران تره ویل.

موږ به یوځای خواړه خوړل او یو بل ته څنګ په څنګ بهیده او موږ به کلتور او نظریات سره شریکول. له هغه څخه مو کلتور زده کاوه او له هغه څخه مو صبر او استقامت زده کاوه.

هغه یو نرم، له خلکو سره مینه کوونکی، ځوانانو ته لیواله و، هغه په ​​هغوی کې د بریا او د خدای د وعدې د رښتیني کیدو په اړه باور پیدا کاوه.

هغه د خدای کتاب حافظ و او هغه به هره ورځ او شپه لوستله او د شپې ډیره برخه به پاڅیده، نو که سهار ته نږدې شو، هغه به ما ولړزوي چې د شپې د لمانځه او بیا د سهار د لمانځه لپاره راویښ کړم.

زه له زندان څخه راووتلم، بیا په ۲۰۰۴ کال کې بیرته هلته لاړم، او د ۲۰۰۵ کال په پیل کې بیرته د صیدنایا زندان ته ولیږدول شو، ترڅو یو ځل بیا له هغو کسانو سره ووینو چې د ۲۰۰۱ کال په پای کې زموږ د لومړي ځل د وتلو پر مهال په زندان کې پاتې وو، او له هغوی څخه ګران تره ابو اسامه احمد بکر (هزیم) رحمه الله و.

موږ به د کوټو په وړاندې اوږد مزلونه کول ترڅو د زندان دیوالونه، د اوسپنې میله او د کورنۍ او عزیزان فراق هیر کړو، څنګه نه، په داسې حال کې چې هغه په زندان کې ډیر کلونه تیر کړي او هغه څه یې لیدلي چې لیدل یې!

د هغه سره زما نږدېوالي او اوږدې ملګرتیا سره سره، ما هیڅکله هغه نه دی لیدلی چې شکایت وکړي یا شکایت وکړي، لکه هغه چې په زندان کې نه وي، بلکې د زندان له دیوالونو بهر الوتنه کوي. د هغه قرآن سره الوتنه کوي چې هغه یې په ډیرو وختونو کې تلاوت کوي، د خدای په وعدې او د هغه د رسول ﷺ د بریا او تمکین په اړه د زیري په اړه د باور په وزرونو الوتنه کوي.

موږ په سختو او سختو شرایطو کې د لویې بریا ورځې ته سترګې په لار وو، هغه ورځ چې زموږ د رسول ﷺ زیري به رښتینې شي «بیا به د نبوت پر طريقه خلافت راځي». موږ د خلافت تر سیوري لاندې او د عقاب د بیرغ لاندې یوځای کیدو ته لیواله وو. خو الله تعالی داسې قضا وکړه چې ته له دې ځورونکي ځای څخه د تل پاتې کیدو ځای ته لاړ شه.

موږ له الله تعالی څخه غواړو چې ته په جنت الفردوس کې اوسې، او موږ په الله تعالی باندې هیڅوک نه ستایو.

زموږ ګران تره ابو اسامه:

موږ له الله تعالی څخه غواړو چې په تا باندې پراخه رحمت وکړي او په پراخه جنت کې دې ځای درکړي او له صدیقانو او شهیدانو سره دې یوځای کړي او د هغه ځورونې او عذاب په بدل کې دې چې تا ولیدل په جنت کې دې لوړې درجې درکړي، او موږ له هغه جل جلاله څخه غواړو چې موږ له تا سره په حوض کې زموږ د رسول ﷺ سره او د هغه د رحمت په ځای کې یوځای کړي.

زموږ تسلیت دا دی چې ته د مهربانه مهربان ته ځې او موږ یوازې هغه څه وایو چې الله تعالی خوښوي، بېشکه موږ د الله تعالی یو او بېشکه موږ هغه ته ورګرځو.

دا د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره لیکل شوی دی

ابو صطیف جیجو