الْخِلافَةُ  " فَرْضِيَّتُها وَضَرُورَتُها "
الْخِلافَةُ  " فَرْضِيَّتُها وَضَرُورَتُها "

حَدَثانِ هامّانِ عَظِيمانِ فِيْ تارِيخِ الإِنْسانِيَّةِ، كانَ لَهُما أَثَرٌ بالِغٌ فِيْ تَغْيِيرِ مُجْرَياتِ الأَحْداثِ الْيَوْمِيَّةِ، وَفِيْ التَّأْثِيرِ فِيْ نَمَطِ الْحَياةِ الْبَشَرِيَّةِ، كَما لَهُما أَثَرٌ أَشَدُّ فِيْ تَوْجِيهِ التَّفْكِيرِ، وَتَنْظِيمِ السُّلُوكِ.

0:00 0:00
Speed:
April 14, 2018

الْخِلافَةُ " فَرْضِيَّتُها وَضَرُورَتُها "

الْخِلافَةُ

" فَرْضِيَّتُها وَضَرُورَتُها "

حَدَثانِ هامّانِ عَظِيمانِ فِيْ تارِيخِ الإِنْسانِيَّةِ، كانَ لَهُما أَثَرٌ بالِغٌ فِيْ تَغْيِيرِ مُجْرَياتِ الأَحْداثِ الْيَوْمِيَّةِ، وَفِيْ التَّأْثِيرِ فِيْ نَمَطِ الْحَياةِ الْبَشَرِيَّةِ، كَما لَهُما أَثَرٌ أَشَدُّ فِيْ تَوْجِيهِ التَّفْكِيرِ، وَتَنْظِيمِ السُّلُوكِ.

هذانِ الْحَدَثانِ الْبارِزانِ، هُما:

1- ظُهُورُ دَوْلَةِ الإِسْلامِ بِهِجْرَةِ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللهِ صَلَّىْ اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَىْ الْمَدِينَةِ، ثُمَّ قِيامِ الْخِلافَةِ الرّاشِدَةِ مِنْ بَعْدِهِ.

2- هَدْمُ دَوْلَةِ الْخِلافَةِ وَمَحْوُها مِنَ الْوُجُودِ.

وَبِالرُّغْمِ مِنْ أَنَّ تَأْثِيرَ هَذَيْنِ الْحَدَثَيْنِ كانَ مُتَغايِراً، فَإِنَّ الْحَقَّ قَدِ اسْتَقَرَّ بِوُجُودِ دَوْلَةِ الْخِلافَةِ، وَعَمَّ الْعَدْلُ وَالرَّخاءُ وَالاطْمِئْنانُ بِانْتِشارِ الإِسْلامِ ثُمَّ رُفِعَ هذا الْحَقُّ، وَاسْتَقَرَّ الْباطِلُ وَعَمَّ الْفَسادُ وَانْتَشَرَ الظُّلْمُ بِغِيابِ هذِهِ الدَّوْلَةِ بَعْدَ أَنْ أُلْغِيَتْ وَهُدِمَتْ.

أَمّا الْحَدَثُ الأَوَّلُ: فَإِنَّهُ لَمْ يَكُنْ هُناكَ أَبْرَزُ مِنْ بِعْثَةِ مُحَمَّدٍ صَلَّىْ اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَسُولاً مِنْ عِنْدِ اللهِ لِيُبَلِّغَ دِينَ الإِسْلامِ وَلِيُخْرِجَ النّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَىْ النُّورِ. وَقَدْ تَرَكَّزَتْ هذِهِ الدَّعْوَةُ وَأَخَذَتْ طابِعَ الاسْتِقْرارِ وَالتَّحَدِّيْ بِهِجْرَتِهِ إِلَىْ الْمَدِينَةِ، كَما بَرَزَ بِاسْتِقْرارِهِ فِيْ الْمَدِينَةِ طابِعُ الدَّوْلِيَّةِ وَالْعالَمِيَّةِ: (وَما أَرْسَلْناكَ إِلاّ كافَّةً لِلنّاسِ بَشِيراً وَنَذِيراً) فَالإِسْلامُ رِسالَةُ اللهِ لِلنّاسِ جَمِيعاً فِيْ كُلِّ أَصْقاعِ الأَرْضِ وَإِلَىْ أَنْ يَرِثَ اللهُ الأَرْضَ وَمَنْ عَلَيْها.

فَالإِسْلامُ إِذَنْ يَسْتَوْعِبُ مَشاكِلَ الإِنْسانِيَّةِ جَمِيعَها، مَهْما كَبُرَتْ هذِهِ الْمَشاكِلُ، وَمَهْما كانَ حَجْمُ تِلْكَ الْقَضايا، فَالإِسْلامُ أَكْبَرُ مِنْها، فَهُوَ أَفْكارٌ لِدِراسَةِ كُلِّ الْوَقائِعِ وَفَهْمِها، وَهُوَ أَحْكامٌ لِمُعالَجَةِ جَمِيعِ الْقَضايا وَحَلِّها، وَهُوَ مَبْدَأٌ جاءَ لِيُعالِجَ الْجانِبَ الرُّوحِيَّ وَالْجانِبَ الْمادِّيَّ فِيْ هذا الإِنْسانِ. كَما يُعالِجُ الْجانِبَ الدُّنْيَوِيَّ وَالْجانِبَ الأُخْرَوِيَّ دُونَ فَصْلٍ بَيْنَهُما بَلْ رَبَطَهُما بِبَعْضٍ، رَبْطاً مُحْكَماً.

انْتَقَلَ رَسُولُ اللهِ إِلَىْ الرَّفِيقِ الأَعْلَىْ، وَجاءَتِ الْخِلافَةُ الرّاشِدَةُ مِنْ بَعْدِهِ، فَكانَتْ نُوراً وَهُدىً لِلنّاسِ، وَاتَّسَعَتْ رُقْعَةُ الدَّوْلَةِ الإِسْلامِيَّةِ، وَتَحَطَّمَتْ دَوْلَتاْ الْفُرْسِ وَالرُّومِ، وَامْتَدَّتْ أَجْنِحَةُ الإِسْلامِ فِيْ الْخافِقَيْنِ، وَشَرَّقَ أَصْحابُ رَسُولِ اللهِ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنَ التّابِعِينَ وَغَرَّبُواْ، فاتِحِينَ يَنْشُرُونَ الإِسْلامَ، وَيَرْفَعُونَ لِواءَهُ خافِقاً، حَتَّىْ اسْتَظَلَّ مُعْظَمُ بِقاعِ الأَرْضِ بِرايَةِ الإِسْلامِ، وَنَعُمَ مُعْظَمُ النّاسِ بِنِعْمَةِ الإِسْلامِ ، وَعَمَّ الأَمْنُ وَالاسْتِقْرارُ، وَأَخَذَ هذا الإِنْسانُ حَقَّهُ مِنَ الْكَرامَةِ وَالْعِزَّةِ، فَحُفِظَتِ الْحُقُوقُ وَعَرَفَ الإِنْسانُ إِنْسانِيَّتَهُ.

فَقَبْلَ أَرْبَعَةَ عَشَرَ قَرْناً اسْتَقَرَّتْ حُقُوقُ الإِنْسانِ, وَعُرِفَتْ حُقُوقُ الْمَرْأَةِ وَطُبِّقَ ذلِكَ عَمَليّاً فِيْ حَياةِ الْبَشَرِ, وَلَمْ يَكُنْ حِبْراً عَلَىْ وَرَقٍ كَما هُوَ الْحالُ الآنَ فَكانَتْ هِجْرَةُ رَسُولِ اللهِ إِلَىْ الْمَدِينَةِ ثُمَّ ظُهُورُ الْخِلافَةِ الرّاشِدَةِ هِيَ الْحَدَثَ الأَوَّلَ وَالأَعْظَمَ فِيْ حَياةِ بَنِيْ الإِنْسانِ.

انْقِلابٌ جَذْرِيٌّ فِيْ الْفَهْمِ وَالتَّفْكِيرِ، وَتَحَوُّلٌ أَساسِيٌّ فِيْ الْعَيْشِ وَالسُّلُوكِ وَتَنْظِيمٌ جَدِيدٌ وَشامِلٌ فِيْ الْعَلاقاتِ وَنَظْرَةٌ صَحِيحَةٌ لِحُقُوقِ الإِنْسانِ وَحُقُوقِ الْمَرْأَةِ، وَاسْتَمَرَّ الأَمْرُ عَلَىْ هذا الْحالِ اثْنَيْ عَشَرَ قَرْناً وَنَيِّفاً, وَلكِنْ لا يَخْلُو مِنَ الإِساءَةِ فِيْ التَّطْبِيقِ فِيْ بَعْضِ الْفَتَراتِ.

أَمّا الْحَدَثُ الثّانِيْ: فِيْ حَياةِ الْبَشَرِيَّةِ وَالأَكْثَرُ أَهَمِّيَّةً وَبُرُوزاً وَتَحَوُّلاً فِيْ الْعَيْشِ وَالتَّفْكِيرِ, فَهُوَ هَدْمُ الْخِلافَةِ وَتَقْوِيضُ بُنْيانِها وَتَقْطِيعُ أَوْصالِها وَتَمْزِيقُ أَشْلائِها وَمَحْوُها مِنَ الْوُجُودِ.

فِيْ الْعامِ الأَوَّلِ لِلْهِجْرَةِ اسْتَقَرَّ الرَّسُولُ فِيْ الْمَدِينَةِ، وَفِيْ الْعامِ الْحادِيَ عَشَرَ لِلْهِجْرَةِ بُويِعَ أَبُو بَكْرٍ بِالْخِلافَةِ، وَفِيْ عامِ أَلْفٍ وَأَرْبَعِ مِئَةٍ وَاثْنَيْنِ وَأَرْبَعِينَ لِلْهِجْرَةِ الثّالِثِ مِنْ آذارَ سَنَةَ أَلْفٍ وَتِسْعِ مِئَةٍ وَأَرْبَعٍ وَعِشْرِينَ لِلْمِيلادِ أَلْغَىْ اللَّعِينُ مُصْطَفَىْ كَمالْ الْخلافَةَ، وَأَعْلَنَها عَلْمانِيَّةً وَأَلْغَىْ كُلَّ شَيْءٍ يَمُتُّ إِلَىْ الإِسْلامِ بِصِلَةٍ، وَوافَقَ عَلَىْ تَسْلِيمِ وِلاياتِ الدَّوْلَةِ لِبِرِيطانْيا وَفَرَنْسا وَقُسِّمَتْ بَيْنَهُمْ بِمُوْجِبِ اتِّفاقِيَّةِ (سايْكْسْ - بِيكُو) وَأَخَذَتْ بِرِيطانْيا تَعْمَلُ عَلَىْ تَنْفِيذِ وَعْدِ بِلْفُورْ لإِقامَةِ دَوْلَةٍ لِلْيَهُودِ فِيْ فِلَسْطِينَ, وَقامَتِ الدَّوْلَةُ الْبَلْشَفِيَّةُ فِيْ رُوسْيا, وَعَمَّتْ أَنْظِمَةُ الْكُفْرِ كافَّةَ أَنْحاءِ الْمَعْمُورَةِ, وَأَخَذَ النِّزاعُ وَالصِّراعُ يَشْتَدُّ بَيْنَ مَبْدَأَيْنِ مادِّيَّيْنِ: الرَّأْسِمالِيَّةِ وَالشُّيُوعِيَّةِ، وَانْعَصَرَ الْعالَمُ وَانْضَغَطَ بَيْنَ فَكَّيْ هَذَيْنِ الْمَبْدَأَيْنِ, وَطَحَنَتْ رَحاهُما الأَسْوَدَ وَالأَحْمَرَ وَالأَصْفَرَ مِنَ النّاسِ.

غابَ الإِسْلامُ عَنِ الْحَياةِ فَغابَتِ الْفَضائِلُ, وَأُبْعِدَ الإِسْلامُ عَنِ الْحُكْمِ فَنَضَبَ الْخَيْرُ وَعَمَّ الظُّلْمُ وَاسْتَشْرَىْ الْفَسادُ, وَهُدِمَتِ الْخِلافَةُ فَانْهَدَمَ جِسْمُ الأُمَّةِ وَتَمَزَّقَتْ مِزَقاً صَغِيرَةً نُصِّبَ عَلَىْ كُلِّ مِزْقَةٍ مِنْها رَجُلٌ مَسْخٌ يُسَمَّىْ حاكِماً.

فَها نَحْنُ نُقاسِيْ الْمَصائِبَ وَها هُوَ الْعالَمُ يُعانِيْ الْوَيْلاتِ وَاشْتَدَّتْ وَطْأَةُ الظُّلْمِ وَعاثَ الْمُجْرِمُونَ فِيْ الأَرْضِ فَساداً, وَالضَّعِيفُ يَسْتَغِيثُ وَلا مُغِيثَ وَالْفَقِيرُ يَسْتَجِيرُ وَلا مُجِيرَ.

فَلا يَجُوزُ السُّكُوتُ وَالْقُعُودُ وَقَدْ طالَ الانْتِظارُ (ثَلاثَةُ أَيّامٍ لا يَجُوزُ تَخَطِّيْها دُونَ بَيْعَةِ خَلِيفَةٍ) هذِهِ هِيَ الْمُهْلَةُ الَّتِيْ أُعْطِيَتْ لِلْمُسْلِمِينَ وَنَحْنُ بَعْدَ الثَّمانِينَ مِنَ السِّنِينِ نَعِيشُ بِلا خَلِيفَةٍ وَبِلا خِلافَةٍ, خَمْسَةٌ وَثَمانُونَ عاماً وَالْمُسْلِمُونَ يَعِيشُونَ فِيْ دائِرَةِ غَضَبِ اللهِ, وَأَعْناقُهُمْ خالِيَةٌ مِنْ بَيْعَةِ إِمامٍ.

لَقَدْ تَضافَرَتِ الأَدِلَّةُ وَتَواتَرَتِ النُّصُوصُ الَّتِيْ تُوْجِبُ عَوْدَةَ الْخِلافَةِ ، وَتَفْرِضُ أَوْلَوِيَّةَ الْعَمَلِ لإِعادَتِها غَضَّةً طَرِيَّةً وَخِلافَةً راشِدَةً عَلَىْ مِنْهاجِ النُّبُوَّةِ.

فَعَوْدَةُ الْخِلافَةِ وَعَوْدَةُ الْحُكْمِ بِما أَنْزَلَ اللهُ لَيْسَتْ حُقُوقاً قَدِيمَةً مُوْغِلَةً فِيْ التّارِيخِ، وَإِنَّما الْعَهْدُ بِها قَرِيبٌ وَقَرِيبٌ جِدّاً، وَغِيابُها عَنِ السّاحَةِ السِّياسِيَّةِ لَيْسَ إِلاّ كَغِيابِ رَجُلٍ مِنْ أَجْيالِنا نَحْنُ غابَ عَنْ أَهْلِهِ وَهُوَ فِيْ طَرِيقِ الْعَوْدَةِ إِلَيْهِمْ .

وَإِنَّهُ وَإِنْ كانَ الاسْتِعْمارُ قَدْ أَبْعَدَها عَنِ الْمَيْدانِ فَتْرَةً، وَحاوَلَ طَمْسَ مَعالِمِها، وَانْتَزَعَ مِنْ مَناهِجِ الثَّقافَةِ وَالتَّعْلِيمِ كُلَّ الْمُؤَشِّراتِ إِلَيْها، فَإِنَّ الشَّوْقَ فِيْ الْقُلُوبِ وَالْحَنِينَ فِيْ النُّفُوسِ؛ وَهَلْ يَنْسَىْ أُمَّهُ وَلا يَبِرُّها إِلاّ عاقٌّ لِوالِدَيْهِ، مُنْكِرٌ لِذَوِيْ الْفَضْلِ عَلَيْهِ، فَعَهْدُنا بِها قَرِيبٌ سَنَةَ أَلْفٍ وَتِسْعِ مِئَةٍ وَأَرْبَعٍ وَعِشْرِينَ لِلْمِيلادِ. فَاللهُ سُبْحانَهُ وَتَعالَىْ يُقْسِمُ وَيُؤَكِّدُ الْقَسَمَ بِقَوْلِهِ: (فَلا وَرَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّىْ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ...) وَيَزِيدُ هذا التَّأْكِيدُ إِيضاحاً بِضَرُورَةِ عَدَمِ الْحَرَجِ فِيْ الإِقْبالِ عَلَىْ الاحْتِكامِ بِشَرْعِهِ، وَحَتْمِيَّةِ التَّسْلِيمِ وَالرِّضا تَسْلِيماً مُطْلَقاً بِقَوْلِهِ: (ثُمَّ لا يَجِدُواْ فِيْ أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُواْ تَسْلِيماً) وَيَقُولُ جَلَّ شَأْنُهُ (وَأَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللهُ وَلا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ، وَاحْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ عَنْ بَعْضِ مَا أَنْزَلَ اللهُ إِلَيْكَ) وَفِيْ هذا النَّصِّ أَيْضاً تَأْكِيدٌ عَلَىْ عَدَمِ التَّفْرِيطِ وَلَوْ بِحُكْمٍ واحِدٍ مِنْ أَحْكامِ شَرْعِهِ الْقَوِيمِ (عَنْ بَعْضٍ) وَهُناكَ مَا هُوَ أَكْثَرُ تَأْكِيداً عَلَىْ الْحُكْمِ بِما أَنْزَلَ اللهُ وَهُوَ قَوْلُهُ جَلَّ شَأْنُهُ (إِنِ الْحُكْمُ إِلاّ للهِ...) وَفِيْ هذا النَّفْيِ مَعَ الاسْتِثْناءِ حَصْرُ الْحُكْمِ بِما أَنْزَلَ اللهُ، وَهَلْ يَكُونُ الْحُكْمُ بِغَيْرِ سُلْطانٍ تُعْطِيهِ الأُمَّةُ لِخَلِيفَةٍ تُبايِعُهُ عَلَىْ الْحُكْمِ وَالتَّنْفِيذِ لِهذا التَّشْرِيعِ وَتَطْبِيقِ أَحْكامِهِ لِتَتِمَّ الرِّعايَةُ وَتَنْتَشِرَ الْهِدايَةُ وَيُضْمَنَ الأَمانُ وَيَسْتَقِرَّ الاطْمِئْنانُ وَتُرْفَعَ رايَةُ الْجِهادِ وَتَتَحَرَّكَ الْجُيُوشُ وَتَتِمَّ السِّيادَةُ وَتَكُونَ كَلِمَةُ اللهِ هِيَ الْعُلْيا ؟ وَعِنْدَئِذٍ تَجِبُ الطّاعَةُ.

وَما عَمَلُ الرَّسُولِ صَلَّىْ اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيْ مَكَّةَ، وَسَيْرُهُ فِيْ الدَّعْوَةِ وَالتَّبْلِيغِ إِلاّ مَرْحَلَةً مِنَ الطَّرِيقِ لِلْوُصُولِ إِلَىْ الْحُكْمِ،  فَقَدْ قالَ لِعَمِّهِ أَبِيْ طالِبٍ حِينَما طَلَبَتْ مِنْهُ قُرَيْشٌ أَنْ يَكُفَّ ابْنَ أَخِيهِ عَنْهُمْ، قالَ مَقُولَتَهُ الشَّهِيرَةَ : {وَاللهِ يا عَمُّ لَوْ وَضَعُواْ الشَّمْسَ فِيْ يَمِينِيْ وَالْقَمَرَ فِيْ يَسارِيْ عَلَىْ أَنْ أَتْرُكَ هذا الدِّينَ ما تَرَكْتُهُ حَتَّىْ يُظْهِرَهُ اللهُ أَوْ أَهْلَكَ دُونَهُ} وَكانَ يَقُولُ صَلَّىْ اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: {إِنَّ اللهَ يَحْمِينِيْ حَتَّىْ يَظْهَرَ هذا الدِّينُ } وَلِذلِكَ فَإِنَّما أَرْسَلَهُ اللهُ لِيَظْهَرَ هذا الدِّينُ مَهْما كَثُرَتِ الْمُقاوَمَةُ وَاشْتَدَّ الأَذَىْ {يُرِيدُونَ أَنْ يُطْفِئُواْ نُورَ اللهِ بِأَفْواهِهِمْ وَيَأْبَىْ اللهُ إِلاّ أَنْ يُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ كَرِهَ الْكافِرُونَ} {هُوَ الَّذِيْ أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَىْ وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَىْ الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ } ثُمَّ يُقْسِمُ الرَّسُولُ قائِلاً : {وَاللهِ لَيُتِمَّنَّ اللهُ هذا الدِّينَ حَتَّىْ تَسِيرَ الظَّعِينَةُ مِنْ بُصْرَىْ إِلَىْ صَنْعاءَ لا تَخافُ إِلاّ اللهَ وَالذِّئْبَ عَلَىْ غَنَمِها} قالَ عَدِيُّ بْنُ حاتِمٍ الطّائِيٌّ: سَمِعْتُ هذا مِنَ الرَّسُولِ وَقَدْ شاهَدْتُ وُقُوعَهُ.

وَإِتْمامُ هذا الدِّينِ وَظُهُورُهُ يَكُونُ بِانْتِشارِهِ فِيْ مَشارِقِ الأَرْضِ وَمَغارِبِها, وَأَنْ تَكُونَ لَهُ السِّيادَةُ وَالْعُلُوُّ وَالْغَلَبَةُ {لِيُظْهِرَهُ عَلَىْ الدِّينِ كُلِّهِ} وَقالَ صَلَّىْ اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: {زُوِيَتْ لِيَ الأَرْضُ وَسَيَبْلُغُ مُلْكُ أُمَّتِيْ ما زُوِيَ لِيْ مِنْها, وَسَيَبْلُغُ هذا الدِّينُ مَا بَلَغَ اللَّيْلُ وَالنَّهارُ} وَإِلَىْ جانِبِ هذِهِ الأَدِلَّةِ وَالنُّصُوصِ, فَإِنَّ تَسارُعَ الأَحْداثِ وَتَفاقُمَ الْمَشاكِلِ وَتَراكُمَ الْقَضايا وَكِبَرَ حَجْمِها كُلُّها تُؤَكِّدُ عَلَىْ ضَرُورَةِ وُجُودِ الْخِلافَةِ, وَكُلُّها تَنْتَظِرُ الْحُلُولَ النّاجِحَةَ السَّرِيعَةَ, سِيَّما وَقَدْ أَعْلَنَتِ الأَنْظِمَةُ الْقائِمَةُ إِفْلاسَها, بَعْدَ أَنْ تَأَكَّدَ لِلْجَمِيعِ أَنَّ الأَمْراضَ الَّتِيْ تَسْرِيْ فِيْ الْمُجْتَمَعِ لا يُعالِجُها إِلاّ الإِسْلامُ, وَأَنَّ الْفَسادَ الْمُسْتَشْرِيَ فِيْ الأُمَّةِ لا يَسْتَأْصِلُهُ مِنْ جُذُورِهِ إِلاّ وُجُودُ الْخِلافَةِ, فَالْخِلافَةُ هِيَ الْحَلُّ.

فَالسّاحَةُ الْعالَمِيَّةُ كانَتْ مَيْداناً لِلْفُتُوحاتِ، فَلا سِباقَ تَسَلُّحٍ وَلا صَراعَ دَوْلِيّاً وَلا تَوازُنَ دَوْلِيّاً وَلا مُجْتَمَعَ دَوْلِيّاً وَلا قَراراتٍ دَوْلِيَّةً وَلا اسْتِعْمارَ وَلا إِشْعالَ حَرائِقَ هُنا وَهُناكَ فَالْمُسْلِمُونَ فِيْ السّاحَةِ فَقَطْ لَهُمُ الصَّدارَةُ، وَالْقَرارُ السِّياسِيُّ يَصْدُرُ عَنِ الْخَلِيفَةِ فَقَطْ، وَالسَّمْعُ وَالطّاعَةُ لأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، يُشِيرُ بِكَ فَتَتَحَرَّكَ الْجُيُوشُ يُنْجِدُ الصّارِخَةَ إِذا صَرَخَتْ، وَيَرْفَعُ الظُّلْمَ عَنِ الْمَظْلُومِ وَيُغِيثُ الْمَلْهُوفَ، دَوْلَةُ الْخِلافَةِ ظِلالُها وارِفَةٌ وَأَرْجاؤُها شاسِعَةٌ وَالرَّعِيَّةُ كُلُّهُمْ فِيْ أَمانٍ. أَمّا الْمَشاكِلُ الْمَحَلِّيَّةُ وَمَشاكِلُ الْمُسْلِمِينَ عُمُوماً فَإِنَّ حَلَّها يَبْدَأُ تِلْقائِيّاً بِمُجَرَّدِ إِعْلانِ الْخِلافَةِ وَتَرَكُّزِها.

فتحي سليم- أبو غازي

More from null

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" - پنځلسمه برخه

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه"

د استاد محمد احمد النادي لخوا چمتو شوی

پنځلسمه برخه

الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على إمام المتقين، وسيد المرسلين، المبعوث رحمة للعالمين، سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين، او موږ له دوی سره شامل کړه، او زموږ په ډله کې مو راټول کړه ستا په رحمت ای تر ټولو رحم کوونکیه.

ګرانو اورېدونکو، د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

السلام علیکم ورحمة الله وبركاته، له دې وروسته: په دې برخه کې موږ د "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" کتاب په اړه خپلو غورونو ته دوام ورکوو. او د اسلامي شخصیت د جوړولو لپاره، د اسلامي ذهنیت او اسلامي نفسیاتو ته په پام سره، وایو او له الله څخه توفیق غواړو:

ای مسلمانانو:

په تېره برخه کې مو وویل: د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي، لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي، او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او په دې برخه کې اضافه کوو او وایو: د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي، د ابوهریره د حدیث له مخې چې بخاري په الادب المفرد کې راوړی، او ابویعلی په خپل مسند کې، او نسایي په الکنی کې، او ابن عبدالبر په التمهید کې، او عراقي وویل: سند یې ښه دی، او ابن حجر په تلخیص الحبیر کې وویل: سند یې حسن دی، ویې ویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "ډالۍ ورکړئ ترڅو مینه وکړئ".

د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي د عایشې د حدیث له مخې چې په بخاري کې راغلی، هغې وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ډالۍ منله او په بدل کې یې انعام ورکاوه".

او د ابن عمر حدیث چې احمد، ابوداود او نسایي روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په الله قسم درکړي، نو هغه ته پناه ورکړئ، او څوک چې له تاسو څخه د الله په خاطر څه وغواړي، نو هغه ته ورکړئ، او چا چې له تاسو څخه پناه وغوښته، نو هغه ته پناه ورکړئ، او چا چې تاسو ته احسان وکړ، نو هغه ته بدله ورکړئ، او که تاسو ونه مومئ، نو د هغه لپاره دعا وکړئ ترڅو پوه شئ چې تاسو هغه ته بدله ورکړې ده".

او دا د وروڼو ترمنځ دی، او د حاکمانو ته د رعیت د ډالیو سره هیڅ تړاو نلري، دا رشوت په څیر حرام دي، او د انعام ورکولو څخه دا دی چې ووایی: جزاک الله خیرا.

ترمذي د اسامه بن زید رضي الله عنهما څخه روایت کړی او ویلي یې دي چې حسن صحیح دی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو نیک کار وکړ او هغه چا ته یې وویل چې هغه یې کړی دی: "جزاک الله خیرا" نو په ثناء کې یې ښه وکړ". او ثناء شکر دی، یعنې انعام ورکول، په ځانګړې توګه د هغه چا لخوا چې بل څه نه لري، لکه څنګه چې ابن حبان په خپل صحیح کې د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی، هغه وویل: ما د نبی صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "چا چې یو نیک کار وکړ او د ثناء پرته یې بل څه ونه موندل، نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په باطل سره ځان ښکلی کړ نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او ترمذي په حسن سند سره د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی چې هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو څه ورکړل او هغه یې وموندل نو هغه دې بدله ورکړي، او که یې ونه موندل نو هغه دې ثناء ووايي، نو چا چې ثناء وویل نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په هغه څه سره ځان ښکلی کړ چې نه وي ورکړل شوی نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او د ورکړې کفر یعنې پټول او پټول دي.

او په صحیح سند سره ابوداود او نسایي د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: "مهاجرینو وویل ای د خدای رسوله، انصار ټوله جزا واخیستله، موږ داسې خلک ندي لیدلي چې په ډیرو کې د دوی په څیر ښه مصرف کونکي وي، او نه هم په لږ کې د دوی په څیر ښه مرسته کونکي وي، او دوی زموږ لپاره بار کم کړ، هغه وویل: ایا تاسو په دې سره د دوی ثناء نه کوئ او د دوی لپاره دعا نه کوئ؟ دوی وویل: هو، هغه وویل: نو دا په دې سره برابر دی".

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې په لږ څه باندې هم د ډیرو په څیر شکر ادا کړي، او د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي، لکه څنګه چې عبدالله بن احمد په زوائد کې په حسن سند سره د نعمان بن بشیر څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په لږ څه باندې شکر ادا نکړي نو په ډیرو باندې به هم شکر ادا نکړي، او څوک چې د خلکو څخه شکر ادا نکړي نو د خدای څخه به هم شکر ادا نکړي، او د خدای د نعمت په اړه خبرې کول شکر دی، او د هغه پرېښودل کفر دی، او جماعت رحمت دی، او تفرقه عذاب دی".

او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي، لکه څنګه چې بخاري د ابوموسی څخه روایت کړی، هغه وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ناست و چې یو سړی راغی او سوال یې وکړ، یا یې د یوې اړتیا غوښتنه وکړه، هغه زموږ په لور مخ کړ او ویې ویل شفاعت وکړئ ترڅو تاسو ته اجر ورکړل شي او الله دې د خپل نبی په ژبه هغه څه فیصله کړي چې وغواړي".

او لکه څنګه چې مسلم د ابن عمر څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی، هغه وویل: "څوک چې د خپل مسلمان ورور لپاره د یو واکمن سره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره وسیله وي، هغه ته به د قیامت په ورځ د پل صراط په تېرېدو کې مرسته وشي، په هغه ورځ چې پښې ښویږي".

د مسلمان لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، لکه څنګه چې ترمذي روایت کړی او ویلي یې دي چې دا حدیث حسن دی د ابوالدرداء څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت دی، هغه وویل: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه دفاع وکړي، الله به د قیامت په ورځ د هغه له مخ څخه اور لرې کړي". او د ابوالدرداء دا حدیث احمد روایت کړی او ویلي یې دي چې سند یې حسن دی، او همداسې هیثمي هم ویلي دي.

او هغه څه چې اسحاق بن راهویه د اسماء بنت یزید څخه روایت کړي، هغې وویل: ما د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، نو دا د الله په غاړه ده چې هغه د اور څخه ازاد کړي".

او القضاعي په مسند الشهاب کې د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې د خپل ورور سره په غیاب کې مرسته وکړي، الله به ورسره په دنیا او اخرت کې مرسته وکړي". او القضاعي دا حدیث د عمران بن حصین څخه هم په دې زیاتوالي سره روایت کړی دی: "او هغه د مرستې کولو توان لري". او لکه څنګه چې ابوداود او بخاري په الادب المفرد کې روایت کړی، او الزین عراقي وویل: سند یې حسن دی د ابوهریره څخه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "مؤمن د مؤمن هنداره ده، او مؤمن د مؤمن ورور دی، له هر ځای څخه چې ورسره مخامخ شي، هغه د هغه له ضایع کېدو څخه ساتي او له شا څخه یې ساتنه کوي".

ای مسلمانانو:

تاسو په دې برخه کې او په تېره برخه کې د نبوي احادیثو له لارې پوه شوئ چې د هغه چا لپاره سنت دي چې د الله په خاطر له یوه ورور سره مینه لري، هغه ته خبر ورکړي او هغه ته د خپلې مینې په اړه ووایي. او د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي. لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي. او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي.

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي. او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي. ایا موږ به دې شرعي احکامو او د اسلام ټولو احکامو ته ژمن نه وو، ترڅو د خپل رب په څېر شو چې هغه یې خوښوي او راضي کیږي، ترڅو هغه څه چې په موږ کې دي بدل کړي، او زموږ حالات سم کړي، او د دنیا او اخرت په نیکیو بریالي شو؟!

ګرانو اورېدونکو: د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

په دې برخه کې په همدې اندازه بسنه کوو، ترڅو په راتلونکو برخو کې خپل غورونه بشپړ کړو، ان شاء الله تعالی، تر هغه وخته او تر هغه چې تاسو سره وینو، موږ تاسو د الله په پناه او ساتنه او امن کې پرېږدو. ستاسو د ښه اورېدلو څخه مننه کوو والسلام علیکم ورحمة الله وبركاته.

اې مسلمانانو! پوه شئ - 15 برخه

اې مسلمانانو! پوه شئ

15 برخه

دا چې د خلافت د دولت له مرستندویه دستګاه څخه وزیران دي، هغه وزیران چې خلیفه یې له ځان سره ټاکي، ترڅو د خلافت په بار کې مرسته وکړي او د هغې مسؤلیتونه په غاړه واخلي، د خلافت د بارونو زیاتوالی، په ځانګړې توګه هرکله چې د خلافت دولت لوی او پراخ شي، خلیفه یوازې د هغې په وړلو ستړی کیږي نو هغه چا ته اړتیا لري چې د هغې په وړلو کې ورسره مرسته وکړي ترڅو خپل مسؤلیتونه په غاړه واخلي، مګر د هغوی وزیران بې له قید او شرطه نومول روا نه دي ترڅو په اسلام کې د وزیر مفهوم چې د مرسته کوونکي په معنی دی د اوسنیو وضعي نظامونو د وزیر له مفهوم سره ګډ نه شي چې په ډیموکراټیک، پانګوال، سیکولر یا نورو نظامونو ولاړ دي کوم چې موږ په اوسني وخت کې وینو.