په غزّه کې قحطي: ملګري ملتونه او نړیوال ځواکونه مسؤل دي
(ژباړل شوی)
خبر:
د اګست له 22مې نېټې څخه، د خوړو د خوندیتوب لپاره د مرحلو یو ځای کولو بشپړ ډلبندي (IPC) په رسمي توګه په غزّه کې د قحطۍ حالت (پنځم پړاو) اعلان کړ. د ډلبندۍ له مخې، نږدې 640 زره کسان د "خوړو د نه خوندیتوب له ناورین ډکو کچو" (پنځم پړاو) څخه کړیږي، 1.14 میلیونه کسان د "بیړني حالت" (څلورم پړاو) په حالت کې دي، او 396 زره کسان د "بحران" (دریم پړاو) په حالت کې دي.
تبصره:
د ملګرو ملتونو د ډېری ادارو له شتون سره سره، په شمول د خوړو او کرنې سازمان (FAO)، یونیسف، د خوړو نړیوال پروګرام، د روغتیا نړیوال سازمان، او د هغوی اړوند ډېری غیر دولتي سازمانونه، دا سازمانونه په دې کې پاتې راغلي چې د نسل وژنې د یوې نوې برنامې په توګه څه ګڼل کیږي، هغه کمه کړي. په ټوله نړۍ کې د قحطۍ سره د مخامخ کیدو په برخه کې د لسیزو تجربې سره، دې ادارو د وجودي بحران شتون اعلان نه کړ، او په مؤثره توګه یې د لوږې له امله د مرګ د خپریدو مخنیوی ونه کړ. د نسل وژنې په توګه د جرم نومولو لپاره د نړۍ زړه نازړه توب، او په مبهم ډول د جګړې شرایطو یا د یهودو د حکومت سیاستونو باندې د تور اچولو تمایل، یوه ژوره اخلاقي او عملي ناکامي ښیي. دا ناکامي په تاریخ کې نوې نه ده. د آیرلینډ د کچالو قحطي (1845-1852)، د اوکراین لویه قحطي (1932-1933)، د چین لویه قحطي (1959-1961)، او د هند ډېرې قحطۍ (1770، 1782، 1788، 1837، 1876، او 1943) د استعماري ځواکونو له امله لا پسې زیاتې شوې، چې سیاستونو یې د ملیونونو د ژغورلو په بیه کنټرول، ګټې او واک ته لومړیتوب ورکړ. نن ورځ، د یهودو رژیم او امریکا، د یو لړ سیمه ایزو رژیمونو سره یوځای، لکه مصر، اردن، ترکیه او نور، دا نمونه تکراروي. د هغوی کړنې، په شمول د محدودو او ډېری وخت زیان رسونکو مرستو غورځول، د دې لپاره دي چې غلامي دوام ورکړي، نه دا چې کړاوونه کم کړي.
په غزّه کې وږو ته خواړه نه ورکول یوازې سیاسي مسله نه ده؛ بلکې دا یو بنسټیز انساني او اخلاقي مسؤلیت دی. لکه څنګه چې الله سبحانه وتعالی موږ ته په قدسي حدیث کې یادونه کوي: «الله عز وجل د قیامت په ورځ فرمایي: اې د آدم زویه، زه ناروغ وم، نو تا زما پوښتنه ونه کړه! هغه وايي: اې زما ربه، زه څنګه ستا پوښتنه وکړم او ته د ټولو عالمونو رب یې؟! هغه فرمایي: ایا تا نه پوهېدل چې زما فلانکي بنده ناروغ و او تا د هغه پوښتنه ونه کړه! ایا تا نه پوهېدل چې که ته د هغه پوښتنه کړې وای، نو تا به ما د هغه په نزد وموندلای! اې د آدم زویه، ما له تا څخه خواړه وغوښتل، نو تا ماته خواړه ورنکړل! هغه وايي: اې زما ربه، زه څنګه تا ته خواړه ورکړم او ته د ټولو عالمونو رب یې؟! هغه فرمایي: ایا تا نه پوهېدل چې زما فلانکي بنده له تا څخه خواړه وغوښتل، نو تا هغه ته خواړه ورنکړل! ایا تا نه پوهېدل چې که تا هغه ته خواړه ورکړي وای، نو تا به هغه زما په نزد وموندلای! اې د آدم زویه، ما له تا څخه اوبه وغوښتل، نو تا ماته اوبه ورنکړل! هغه وايي: اې زما ربه، زه څنګه تا ته اوبه درکړم او ته د ټولو عالمونو رب یې؟! هغه فرمایي: زما فلانکي بنده له تا څخه اوبه وغوښتل، نو تا هغه ته اوبه ورنکړل! ایا تا نه پوهېدل چې که تا هغه ته اوبه ورکړي وای، نو تا به هغه زما په نزد وموندلای».
وږو ته خواړه ورکول او د کمزورو ساتنه نه یوازې د مسلمانانو اخلاقي دنده ده، بلکې دا د تمدن لپاره یو نړیوال معیار هم دی. د اړمنو څخه سترګې پټول، په داسې حال کې چې د مرستې رسولو ادعا کول د بیوروکراټیکو لارو څخه چې مظلومو ته نه رسیږي، د انسان کرامت ته خیانت او د الله سبحانه وتعالی په وړاندې زموږ د مسؤلیت انکار دی.
غزې ته د مرستو رسولو په وړاندې خنډونه روښانه دي: سرحدي محدودیتونه، نظامي محاصره، او داسې رژیمونه چې د لسیزو راهیسې په استعماري دور کې جوړ شوي سیاستونه پلي کوي - هغه کرښې چې د انګلیسي سایکس او فرانسوي پیکو لخوا د 1916 کال د می په 16مه نېټه رسم شوې. مسؤلیت په لومړي سر کې د هغو حاکمانو او سرتیرو په غاړه دی چې په سرحدونو کنټرول لري ترڅو اړمنو ته د خوړو، طبي مرستو او بنسټیزو توکو د رسیدو اجازه ورکړي. د هغو کسانو کورنۍ هم اخلاقي مسؤلیت لري چې دا محاصرې لګوي، او همدارنګه د اسلامي هیوادونو او پراخې نړیوالې ټولنې ټولنې چې دا ظلم زغمي.
الله تعالی په قرآن کریم کې موږ ته یادونه کوي: ﴿قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِّنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيداً لِّأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآيَةً مِّنكَ وَارْزُقْنَا وَأَنتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ * قَالَ اللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ فَمَن يَكْفُرْ بَعْدُ مِنكُمْ فَإِنِّي أُعَذِّبُهُ عَذَاباً لَّا أُعَذِّبُهُ أَحَداً مِّنَ الْعَالَمِينَ﴾.
د عیسی علیه السلام اصحابو د سختۍ په وخت کې د رزق رسولو لپاره له الهي مداخلې څخه مرسته وغوښته. په همدې توګه، نن ورځ اسلامي امت د غزې د خلکو د مرستې غوښتنه کوي. په هرصورت، دعا باید له عمل سره مل وي. اصلي خلاصون یوازې په دعا کې نه دی، بلکې د محاصرې سره د مبارزې او د دغو شریکو رژیمونو د لرې کولو لپاره په راپورته کیدو کې دی.
څوک چې په عمل کې سستي کوي پداسې حال کې چې د هغه وروڼه او خویندې مري، هغه دې فکر نه کوي چې هغه د رحمت مستحق دی. د قیامت په ورځ، هغه کسان چې د شهادت وعده ورسره شوې، د هغو کسانو په بې پروایۍ شاهدان به وي چې بدلون یې راوستلای شو. وږو ته خواړه ورکول، د سرپناه برابرول، او د مظلومانو ساتنه اختیاري نه دي، بلکې دا د هر هغه ضمیر دندې دي چې د انسانیت ستاینه کوي، او په ځانګړې توګه د هغو حاکمانو چې د دې کولو وړتیا او واک لري.
دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره شوې ده
ابراهیم احمد
