مصر د نړیوالو بنسټونو او د مشروع حاکمیت د غوښتنو ترمنځ
خبر:
الشرق بلومبرګ د ۲۰۲۵/۱۱/۱۴ نېټې د جمعې په ورځ په خپله وېبپاڼه کې لیکلي چې د پیسو نړیوال صندوق د اړیکو څانګې مشرې، جولي کوزاک په یوه خبري غونډه کې وویل چې په مصر کې ټولیز اقتصادي فعالیت "ښه کېږي، ځکه وده پیاوړې کېږي او مالي انضباط ښه کېږي". هغې دا هم وویل چې هېواد لا هم له کمزوريو سره مخ دی، چې د پورونو لوړه کچه، د تمویل لوړې اړتیاوې، او په اقتصاد کې د دولت قوي شتون پکې شامل دي.
تبصره:
نن مصر د اقتصادي بحرانونو په منځ کې ژوند کوي، چې کال په کال ژورېږي، په داسې حال کې چې واکمنۍ پر هماغه لاره د تګ ټینګار کوي چې هېواد یې دې حالت ته رسولی دی: د پیسو نړیوال صندوق او لویدیځو مالي بنسټونو ته تسلیمیدل، او د هغوی د شرایطو، برنامو او پالیسیو منل، چې د خلکو اوږې درنوي، د دولت سرچینې مصرفوي، او د راتلونکو لسیزو لپاره په سیاسي او اقتصادي پرېکړو باندې استعماري ولکه ټینګوي.
د پیسو نړیوال صندوق د اړیکو څانګې د مشرې، جولي کوزاک وروستۍ څرګندونې په مصر کې د صندوق او نظام ترمنځ د اړیکو نوعیت په روښانه توګه څرګندوي. هغه د جوړښتي ننګونو، د تمویل لویو اړتیاوو، لوړو پورونو او په اقتصاد باندې د دولت واکمنۍ په اړه خبرې کوي، خو په ورته وخت کې هماغه نسخه وړاندې کوي: د دولت د شتمنیو پلورل، د مالیاتو د اساس پراخول، د ملاتړ پورته کول، د پورونو د ګټې د ادا کولو لپاره د نورو پیسو لېږل، او د بهرنیو شرکتونو او له نړیوالو ځواکونو سره تړلي خصوصي سکتور په ګټه د دولت رول کمول.
دا مشورې او اصلاحي لید نه دی، بلکې استعماري دیکتاتورۍ ده چې د نړۍ په ټولو هغو هېوادونو کې چې دې صندوق ته تسلیم شوي مشهورې دي، او په پای کې یې خپل حاکمیت له لاسه ورکړی او د تل لپاره د پورونو په جال کې ګیر شوي دي. د نن ورځې د مصر واقعیت روښانه ثبوت دی: لسګونه پورونه، میلیاردونه ډالر، د شتمنیو پلورل، بې ساري مالیاتي پراختیا، او دا ټول د نورو ګرانۍ، انقباض، د پیرودلو ځواک کمیدو او د حقیقي پانګونې تېښتې پرته بل څه نه دي رامینځته کړي.
د بحران اصلي لامل د اقتصاد په اداره کولو کې بې کفایتي او نه د سرچینو کمښت دی، بلکې د حقیقي حاکمیت نشتوالی، او د اسلامي اقتصادي نظام نشتوالی دی چې د حاکم او رعیت ترمنځ اړیکې ټینګوي، د دولت رول ټاکي، د سود پورونه منع کوي، او د هر قیمت په بدل کې لویدیځو بنسټونو ته تسلیمیدل ردوي.
د سود پورونه په قطعي توګه حرام دي، او استعماري کافر ته تسلیمیدل جرم دی، او بهرنیو ادارو ته د هېواد په پالیسیو باندې د کنټرول واک ورکول د امت په واک کې لاسوهنه ده. ﴿وَلَن يَجْعَلَ اللهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً﴾، دا آیت د هر ډول تسلیمیدو مخنیوی کوي چې کافر ځواکونو ته د مسلمانانو په غاړه باندې د واک او د هغوی د اقتصاد او سیاستونو د لارښوونې توان ورکوي.
د پیسو نړیوال صندوق برنامې مرستې نه دي، بلکې د نفوذ وسیلې دي. پورونه حل لارې نه دي، بلکې سیاسي محدودیتونه دي چې د دولت د پرېکړې په ټولو جزیاتو کې خپریږي. څوک چې د تړونونو مادو ته ګوري، ویني چې دا د انرژۍ په بیو، مالیاتو، عامه لګښتونو، د بودیجې په لومړیتوبونو، د پانګونې په قوانینو، د عامه سکتور په جوړښت او د نغدو پیسو د زیرمو په حجم کې لاسوهنه کوي، بلکې حکومتونه دې ته اړ کوي چې د خپلو نغدو پیسو یوه برخه په مستقیم یا غیر مستقیم ډول صندوق ته وسپاري. او دا د شریعت په تله کې کافر ته په مسلمان باندې واک ورکول دي، او دا حرام کار دی، که څه هم د اقتصادي سیاستونو او جوړښتي اصلاحاتو په اصطلاحاتو سره ښکلی شي.
د صندوق لخوا تر ټولو ډېر ټینګار د دولت د شتمنیو پلورل دي: بندرونه، ستراتیژیک شرکتونه، د انرژۍ سکتورونه او بانکونه. دا پانګونه نه ده، بلکې بهرنیو شرکتونو ته د امت د ملکیت لېږدول دي، او بیا د پلور عایدات د بې پایه پورونو په ادا کولو کې کارول کیږي. په دې توګه هېواد خپل دایمي تولیدي شتمنۍ له لاسه ورکوي او په بدل کې یې لویدیځ ته نوې پیسې ورکوي چې هغه د پورونو او سود له لارې بیرته ترلاسه کوي.
د دولت پیسې د حاکم ملکیت نه دی، بلکې عام ملکیت یا د دولت ملکیت دی چې د ټاکلو احکامو سره سم اداره کیږي، او د بهرنیانو لپاره یې پلورل او یا له هغې څخه لاس اخیستل جایز نه دي، او نه یې د نړیوالو شرکتونو په لاس کې وسیلو ته اړول جایز دي. د امت په سرچینو کې واجب دا دی چې د خلکو د ګټو لپاره اداره شي، نه د پور ورکوونکو ګټو لپاره.
نړیوال بنسټونه تل د اصلاحاتو د ګټو، د دوامداره ودې او سیالۍ په اړه خبرې کوي، خو واقعیت دا دی چې همدغو برنامو پرله پسې بحرانونه رامینځته کړي دي: له بې وقفې مالیاتو او دوامداره ګرانۍ څخه نیولې تر د تولید له کمیدو او د حقیقي پانګونو له تېښتې سره د پیسو د ارزښت کمیدو پورې، او له همدې امله د پورونو د خدمت لوړیدل تر دې چې د دولت ډېری عایدات یې ځان ته ځانګړي کړي، په داسې حال کې چې خلک د هغو پالیسیو بیه ورکوي چې دوی نه دي غوره کړي او نه یې منلي، او هغه برنامې چې په دوی باندې له رضایت پرته تحمیل شوي، او هغه پورونه چې د دوی په ګټو نه دي لګول شوي، بلکې د متورم کسر او د پخوانیو پورونو د ګټو د ډکولو لپاره لګول شوي دي.
حل د نورو پورونو اخیستل او نه د هېواد د شتمنیو څخه لاس اخیستل دی، بلکې په بشپړه توګه د تسلیمۍ پرې کول او د اسلامي احکامو پر بنسټ د یو اقتصاد جوړول دي، د سود د حرامولو سره پیل کول په ټولو ډولونو او د ملکیتونو بیا تنظیمول په عامه، دولتي او انفرادي ملکیتونو کې، پرته له ګډوډۍ او بهرنیانو ته د امت د ملکیت لېږدولو څخه. د دې ترڅنګ د رعیت په ګټه د طبیعي زیرمو استخراجول، نه د بهرنیو پانګوالو په ګټه، او د ظالمانه مالیاتو لغوه کول او په هغه څه باندې بسنه کول چې الله تعالی د یو منظم نظام له مخې نازل کړي، په داسې حال کې چې عامه لګښتونه د خلکو حقیقي پالنې ته ځانګړي کیږي، نه د پورونو د خدمت ته، او په ورته وخت کې په حاکمیتي او ستراتیژیکو برخو باندې د بهرنیو شرکتونو واکمني منع کول او په بشپړه توګه یې له منځه وړل.
د پیسو نړیوال صندوق او لویدیځو بنسټونو ته تسلیمیدل یوازې یوه اقتصادي تېروتنه نه ده، بلکې د امت په حقونو کې لاسوهنه او د هغه تسلیمۍ واقعیت ټینګول دي چې د هېواد برخلیک استعمارګر ته سپاري، او خلک په داسې پالیسیو ځوروي چې له عدالت سره هیڅ تړاو نه لري.
حقیقي واجب دا دی چې له دې تسلیمۍ څخه ځان خلاص کړو او له هغو بنسټونو سره اړیکې پرې کړو چې هېواد په پورونو کې ډوبوي، او یو خپلواک اقتصادي نظام جوړ کړو چې د امت له عقیدې او احکامو څخه پیل شي، او خلکو ته خپل حقونه بیرته ورکړي، او د دوی شتمنۍ د دوی د ژوند او راتلونکي په خدمت کې کېږدي، نه د پور ورکوونکو او بهرنیانو په خدمت کې.
او په پای کې، اې د کنانې لښکرو: اې د قوت او منعې خاوندانو، او اې د وسلو او عزت خاوندانو، آیا په تاسو کې یو هوښیار سړی نشته؟! آیا تاسو نه ګورئ چې په هېواد او خلکو څه کیږي؟! آیا تاسو نه ګورئ چې څنګه مصر په سودي صندوق پورې تړل کیږي، او د هغې ځمکه او شرکتونه پلورل کیږي، او امت یې په مالیاتو او لوږه ځورول کیږي؟ نن تاسو د یوې لارې په سر کې یاست: یا به تاسو د هغه نظام ساتونکي پاتې شئ چې په خپل دین کې یې خیانت کړی او تاسو او ستاسو هېواد یې تباه کړی، او یا به د الله لپاره داسې پاڅون وکړئ چې هغه ترې راضي شي، اسلام ته به نصرت ورکړئ، او راشده خلافت به قائم کړئ، او مصر به د امت د تاج ګوهر په څېر بیرته راولئ لکه څنګه چې و. تاریخ به بې پروايي کوونکو ته رحم ونه کړي، او الله تعالی به تاسو ته د قیامت په ورځ د هغه څه په اړه پوښتنه وکړي چې تاسو ته یې واک درکړی دی، نو د سعد بن معاذ، اسامه بن زید، او صلاح الدین په څېر اوسئ... هغه سړي چې د الله په لاره کې د ملامتګر ملامتۍ څخه نه ویریږي، او خپل دین ته نصرت ورکړئ، ښایي الله ستاسو په لاسونو بریا او عزت ولیکي، او تاسو به په دنیا کې د امت د فخر ځای او په آخرت کې د الله د رضا ځای شئ.
﴿الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنكَرِ وَلِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ﴾
دا لیکنه د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره ده
محمود اللیثي
د مصر په ولایت کې د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر غړی
