التوكل على الله هو سبيل الاطمئنان والأمان في عالم القلق والخذلان
التوكل على الله هو سبيل الاطمئنان والأمان في عالم القلق والخذلان

تمر علينا أحداث ومواقف وظروف ورياح باردة وحارة، منها الجيد ومنها السيئ، منها المفرح الباعث على الأمل ومنها المُحزن المخيّب للآمال والظنون، منها ما يُرضينا ومنها ما يضايقنا ويزعجنا، منها ما يمكننا تغييره أو ردّه، ومنها ما لا يقع في دائرة إرادتنا وقدراتنا...

0:00 0:00
Speed:
May 07, 2020

التوكل على الله هو سبيل الاطمئنان والأمان في عالم القلق والخذلان

التوكل على الله هو سبيل الاطمئنان والأمان في عالم القلق والخذلان


تمر علينا أحداث ومواقف وظروف ورياح باردة وحارة، منها الجيد ومنها السيئ، منها المفرح الباعث على الأمل ومنها المُحزن المخيّب للآمال والظنون، منها ما يُرضينا ومنها ما يضايقنا ويزعجنا، منها ما يمكننا تغييره أو ردّه، ومنها ما لا يقع في دائرة إرادتنا وقدراتنا...


وهنا يأتي دور التوكل على الله الذي أمر اللهُ به الأنبياء والمؤمنين، والتوكل على الله سبحانه وتعالى يتعلق بالعقيدة الإسلامية، ففيه اعتراف العبد وخضوعه لله، وتسليمه كل أموره للخالق الواحد، المتصرف بجميع أموره، والمدبر لأحواله، صغيرها وكبيرها. ويعتمد عليه المسلم بجلب الخير ودفع الضر، وهو حال المؤمن في جميع الأحوال والأحيان؛ في العبادة والدعوة، في الرزق والصحة، وفي كل ما قدره الله له من خير حتى وإن بدت الأمور بعكس ما يريد العبد فعليه الإيمان بأنَ الله سبحانه قد اختار له الأفضل. فالتوكل على الله دليل صحة إيمان العبد وصلاح قلبه. والتوكل على الله ثابت بنص القرآن القطعي، وقد وردت آيات التوكل في القرآن الكريم مرات عديدة، وكذلك في العديد من الأحاديث النبوية الشريفة. فهو من أسباب الشعور بالرضا والاطمئنان والسكينة، وكذلك الشعور بالقوة والقدرة على العمل وقت الأزمات والشدائد.


وهذه الأيام يعيش العالم تحت تأثير جائحة كورونا التي اجتاحت العالم كله، وأثرت على سير الحياة الطبيعية فيه. فما أحوجنا إلى تطبيق مفهوم التوكل على الله، والذي لا ينافي ولا يتعارض مع السعي والأخذ بالأسباب، حتى لو كانت بنظرنا ليست ذات تأثير، فهذه السيدة مريم عليها السلام عندما أراد الله سبحانه أن يُطعمها، أمرها سبحانه بهز جذع النخلة، فأخذت بالأسباب رغم ضعفها، مع اعتمادها على الله تعالى لأنه سبحانه يُقدّر الأمور بأسبابها. فعلينا أن نتوكل على الله حقّ التوكل، ونؤكد إيماننا بالقضاء والقدر، قال تعالى: ﴿قُل لّن يُصِيبَنَا إِلَّا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَنَا هُوَ مَوْلَانَا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ﴾. فالقدر من الأمور الغيبية، والمسلم مأمور أن يأخذ بالأسباب والذي لا ينافي القدر، بل هو جزء من قدر الله عز وجل، فمن تمام التوكل على الله عزَّ وجلَّ في مواجهة فيروس كورونا مثلا الأخذ بأسباب الوقاية، وعزل المصابين ومناطق الوباء، وليس تعطيل الحياة والعباد، كما حصل في طاعون عمواس وغيره من أوقات الأوبئة التي حصلت خلال التاريخ الإسلامي.


فالسعي في الأسباب يكون بالجوارحِ طاعة له، والتوكل على الله يكون بالقلب إيماناً به سبحانه، والسعي مهما كان كثيرا ومتعباً لن يعطي نتيجة بدون التوكل على الله حق توكله، كما جاء في حديث رسول الله e  «لَوْ أَنَّكُمْ تَوَكَّلْتُمْ عَلَى اللَّهِ حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرَزَقَكُمْ كَمَا يَرْزُقُ الطَّيْرَ، تَغْدُوا خِمَاصاً وَتَرُوْحُ بِطَاناً». ونتذكر توكُل الرسول عليه الصلاة والسلام وأصحابه على الله عندما مرّ ركب، وهم بحمراء الأسد، وأخبرهم بأن أبا سفيان جمع لهم، فلم يخافوا متوكلين على الله، ﴿الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُواْ لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَاناً وَقَالُواْ حَسْبُنَا اللّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ * فَانقَلَبُواْ بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللّهِ وَفَضْلٍ لَّمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَاتَّبَعُواْ رِضْوَانَ اللّهِ وَاللّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ﴾. ولكن غياب الوعي والفهم الصحيح للتوكل، جعل الناس إما يأخذون بالأسباب فقط، أو بالتواكل دون الأخذ بالأسباب، مما يؤدي إلى الفشل. وصار التوكل عبارة عن كلمات جوفاء لا واقع لها في حياتهم، ولا في أذهانهم، وقد ساعد على هذا ما انصبّ عليه تفكير أهل العلم من تفسير التوكل بأنه الأخذ بالأسباب، وصارت حين تُطلق كلمة التوكل يرادفها فوراً الحديث الشريف «اعْقِلْهَا وَتَوَكَّلْ»، والذي يُفسَّر بشكل خاطئ وأصبح يُستعمل لإضعاف معنى التوكل في النفوس، لا للأخذ بالأسباب مع التوكل وجعله جزءاً منه وليس منفصلا عنه، فكان من نتيجة ذلك أن انحطت الهمم وضعفت العزائم، وضاق الأفق في النظرة إلى الحياة، فصاروا يحسون بالعجز، ويعتقدون أن قدرتهم محدودة، وأنهم لا يستطيعون تحقيق الأفضل.


فمن خلال التَّـوَكُّـل على الله نستطيع أن نتحمل الصعاب ونجتاز العقبات مهما كانت، وأن نواجه أعتى القوى في العالم من دون خوف بشرط أن نسير وفق المنهج الإلهي، مطبقين الأحكام الشرعية معتمدين على أنفسنا، ومتوكلين على ربنا، حينها تتضاءل الصعاب وتصغر العقبات، وما كنا نراه مستحيلاً يصبح ممكناً وواقعاً. ولنا في سيرة سيدنا إبراهيم وسيدنا موسى وسيدنا عيسى وسيدنا محمد وغيرهم من الأنبياء عليهم الصلاة والسلام أجمعين قدوة حسنة، حيث ساروا وفق أحكام وأوامر الله، متوكلين عليه آخذين بالأسباب الموصلة إلى النتائج.
ولن يرجع المسلمون إلى مجدهم وقوتهم بدون فهْم التوكل على الله حق الفهم وتوكلهم على الله حق التوكل، فإن عظائم الأمور لا يمكن أن تتحقق فقط بالقوة المادية، فهي محدودة مهما بلغت، ولكن الإيمان بأن هناك قوة أكبر؛ قوة غير محدودة وراءهم تساعدهم، وهي قوة الله تعالى، فيبذل قصارى جهده لتحقيق ما يريد ويسعى إليه متوكلا على الله. فنرى أن التوكل على الله من أعظم مقومات الأمّة الإسلامية ومن أهم أفكار الإسلام.


فإذا أوصدت جميع الأبواب أمام أحدنا فسوف يجد باباً لا يُوصد أمامه وهو باب الله تعالى القادر على إزالة الكرب وتفريج الهم وإزاحة الغم والمصائب والكوارث، وكفى بالله نصيراً وكفى به وكيلاً.


وليكن لنا في رمضان هذا العام عودة حقيقية إلى صحة التوكل على الله المنبثق من صحة العقيدة وإخلاص العمل في التوجه لله تبارك وتعالى، لنرى أثر ذلك في حياتنا كأفراد وفي نظرتنا للأمور والحياة، وفي سلوكياتنا... عاملين وداعين الله أن يخلصنا من النظام الرأسمالي النفعي الفاسد، والذي أثبت فشله الذريع في رعاية الناس أو الاهتمام بهم في جميع النواحي، والذي يجثم على صدورنا وحياتنا بحيث نستمد أنظمتنا وقوانيننا وقراراتنا وأسلوب تعاملنا كأفراد وولاة أمور من الشريعة الإسلامية التي ستنظم الشؤون وترعى الأمة في الضراء قبل السراء، وفي الصحة قبل المرض... فيتحقق الخير والإنصاف والاطمئنان مطيعين الله ورسوله، وما ذلك على الله بعزيز.

كتبته لإذاعة المكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير
مسلمة الشامي (أم صهيب)

More from null

د روغتيايي ناورين په وړاندې د دولت د رول نشتون - ډينګي تبې او ملاريا

د روغتيايي ناورين په وړاندې د دولت د رول نشتون

ډينګي تبې او ملاريا

په سوډان کې د ډينګي تبې او ملاريا په پراخه کچه خپرېدو سره، د سخت روغتيايي بحران نښې څرګندېږي، چې د روغتيا وزارت د فعال رول نشتون او د دولت له خوا د وبا د مخنيوي توان نه شتون په ډاګه کوي چې هره ورځ ژوند اخلي. د ناروغيو په علم کې د علمي او ټکنالوژيکي پرمختګ سره سره، حقايق څرګندېږي او فساد ښکاره کېږي.

د روښانه پلان نشتون:

د زرګونو څخه د ډېرو پېښو او د ځينو رسنيو په وينا په ټوليزه توګه د مړينو ثبتولو سره سره، د روغتيا وزارت د وبا د مخنيوي لپاره کوم روښانه پلان ندی اعلان کړی. د روغتيايي ادارو ترمنځ د همغږۍ نشتون او د وبا سره د مقابلې لپاره د مخکينۍ ليد نشتون ليدل کېږي.

د طبي اکمالاتو د سلسلو ړنګېدل

حتی ساده درمل لکه "پندول" په ځینو سیمو کې نایاب شوي دي، کوم چې د اکمالاتو په سلسله کې ړنګېدل او د درملو په ویش باندې د څارنې نشتون منعکس کوي، په داسې حال کې چې یو څوک ساده درد کموونکو او ملاتړ ته اړتیا لري.

د ټولنې د پوهاوي نشتون

د مچانو څخه د مخنیوي د لارو چارو په اړه د خلکو د پوهاوي لپاره اغیزمنې رسنیزې هڅې شتون نلري، یا د ناروغۍ د نښو پیژندلو لپاره، کوم چې د انفیکشن خپریدل زیاتوي او د ټولنې د خپل ځان د ساتنې توان کمزوری کوي.

د روغتيايي زيربنا کمزورتيا

روغتونونه د طبي پرسونل او تجهیزاتو له سخت کمښت سره مخ دي، حتی د لومړني تشخیص وسایلو سره هم، کوم چې وبا ته ځواب ورو او بې ترتیبه کوي او د زرګونو خلکو ژوند له خطر سره مخ کوي.

نورو هېوادونو له وبا سره څنګه چلند وکړ؟

 برازيل:

- د عصري حشره وژونکو په کارولو سره یې د ځمکې او هوا څخه د سپرې کولو کمپاینونه پیل کړل.

- یې پشه خانې وویشلې او د ټولنې د پوهاوي کمپاینونه یې فعال کړل.

- په ناروغیو ځپلو سیمو کې یې په عاجله توګه درمل چمتو کړل.

بنګله ديش:

- یې په بې وزلو سیمو کې موقتي اضطراري مرکزونه جوړ کړل.

- یې د خبرتیا لپاره تودې کرښې او ګرځنده غبرګون ټیمونه چمتو کړل.

فرانسه:

- د وختي خبرتیا سیسټمونه یې فعال کړل.

- د مچیو د کنټرول څارنه یې زیاته کړه او د سیمه ایز پوهاوي کمپاینونه یې پیل کړل.

روغتيا د ټولو نه مهمې دندې او د دولت بشپړه مسؤليت دی

سوډان لاهم د کشف او راپور ورکولو لپاره اغیزمن میکانیزمونه نلري، کوم چې اصلي شمیرې د اعلان شوي څخه خورا لوړې کوي او بحران لا پسې پیچلی کوي. اوسنی روغتیايي بحران د روغتیا پالنې په برخه کې د دولت د فعال رول د نشتون مستقیمه پایله ده، کوم چې د انسان ژوند په خپلو لومړیتوبونو کې ځای لري، یو داسې دولت چې اسلام پلي کوي او د عمر بن الخطاب رضي الله عنه دا خبره پلي کوي چې "که چیرې په عراق کې یو خچر هم ښکته شي، نو الله به د قیامت په ورځ زما څخه د هغې په اړه پوښتنه وکړي".

وړاندیز شوي حلونه

- د روغتیايي نظام جوړول چې لومړی په انسان په ژوند کې د خدای څخه ویره ولري او اغیزمن وي، چې د برخې اخیستو یا فساد تابع نه وي.

- د وړیا روغتیايي پاملرنې چمتو کول د هر تبعه لپاره یو بنسټیز حق ګڼل کیږي. او د شخصي روغتونونو جوازونه لغوه کول او د درملنې په برخه کې د پانګونې منع کول.

- د درملنې څخه دمخه د مخنیوي رول فعالول، د پوهاوي کمپاینونو او د مچانو د کنټرول له لارې.

- د روغتیا وزارت بیا رغول ترڅو د خلکو د ژوند مسؤلیت په غاړه واخلي، نه یوازې یوه اداري اداره.

- د یو سیاسي نظام غوره کول چې د اقتصادي او سیاسي ګټو څخه پورته د انسان ژوند ته لومړیتوب ورکړي.

- د جرمي سازمانونو او د درملو له مافیا سره اړیکې پرې کول.

د مسلمانانو په تاریخ کې، روغتونونه د خلکو لپاره وړیا خدمت کولو لپاره جوړ شوي وو، په لوړه کچه اداره کیدل، او د خلکو د جیبونو څخه نه، بلکې د بیت المال څخه تمویل کیدل. روغتیايي پاملرنه د دولت د مسؤلیت یوه برخه وه، نه احسان او نه تجارت.

په سوډان کې نن ورځ د وبا خپریدل او له صحنې څخه د دولت غیاب یو خطرناک خبرداری دی چې له پامه نشي غورځول کیدی. اړتیا یوازې د پندول چمتو کول ندي، بلکې د ریښتیني پاملرنې دولت جوړول دي چې د انسان ژوند ته پام وکړي او د بحران ریښې درملنه وکړي، نه د هغې نښې، یو داسې دولت چې د انسان او د هغه د ژوند ارزښت او د هغه د پیدا کولو هدف ته پام وکړي، کوم چې د یوازیني الله عبادت دی. او اسلامي دولت یوازینی هغه دی چې د روغتیايي پاملرنې مسلو ته د روغتیايي نظام له لارې رسیدګي کولی شي، کوم چې یوازې د نبوت په طریقه د دویم عادلانه خلافت په سیوري کې پلي کیدی شي، کوم چې د خدای په فضل سره ډیر ژر جوړیږي.

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ﴾

دا د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره لیکل شوی

حاتم العطار - د مصر ولایت

د ابو اسامه، احمد بکر (هزیم) رحمه الله سره د ملګرتیا ویاړ

د ابو اسامه، احمد بکر (هزیم) رحمه الله سره د ملګرتیا ویاړ

د ۱۴۴۷ هجري کال د ربیع الاول په دویمه اویشتمه نیټه چې د ۲۰۲۵ میلادي کال د سپتمبر د میاشتې له څوارلسمې نیټې سره سمون خوري، احمد بکر (هزیم) د حزب التحریر په لومړیو کې له اتیا کلنۍ څخه په زیاته عمر خپل رب ته انتقال شو. هغه د ډیرو کلونو لپاره دعوت پورته کړ او د هغه په ​​لار کې یې اوږد بند او سخته عذاب وزغمل، مګر د خدای په فضل او مرسته سره هغه نرم، کمزوری، بدل یا بدل نه شو.

هغه د سوریې د مقبور حافظ د واکمنۍ په اتیایمو کلونو کې ډیر وخت پټ تیر کړ، تر دې چې په ۱۹۹۱ کال کې د هوایی ځواکونو د استخباراتو لخوا د حزب التحریر له یوې ډلې ځوانانو سره ونیول شو، ترڅو د مجرمینو علي مملوک او جمیل حسن په څارنه کې د شکنجې تر ټولو سخت ډولونه وګوري، چیرته چې هغه چا چې له ابو اسامه او د هغه له ځینو ملګرو سره د یوې دورې له تحقیق وروسته د تحقیق خونې ته ننوت، ما ولیدل چې د تحقیق د خونې په دیوالونو ځینې ټوټې غوښې او وینې خپرې وې.

په المزه کې د هوایی ځواکونو د استخباراتو په فرعي څانګه کې له یو کال څخه د زیات وخت تیرولو وروسته، هغه له خپلو نورو ملګرو سره د صیدنایا زندان ته ولیږدول شو او وروسته په لسو کلونو بند محکوم شو، چې اوه کاله یې په صبر او احتساب سره تیر کړل، بیا الله تعالی په هغه باندې فضل وکړ او خلاص شو.

له زندان څخه له خلاصون وروسته یې سمدستي دعوت ته دوام ورکړ، تر دې چې د حزب ځوانان ونیول شول، چې په سوریه کې یې په سلګونو کسان د ۱۹۹۹ کال د دولسمې میاشتې په نیمایي کې شامل وو، چیرته چې په بیروت کې په کور باندې چاپه ووهل شوه او وتښتول شو او په المزه هوایي ډګر کې د هوایي ځواکونو د استخباراتو فرعي څانګې ته ولیږدول شو، ترڅو د وحشتناکې شکنجې نوې مرحله پیل شي. د خدای په مرسته، د خپل عمر سره سره، هغه صابر، ثابت او حساب ورکوونکی و.

له نږدې یو کال وروسته هغه بیرته د صیدنایا زندان ته ولیږدول شو، ترڅو د دولت د امنیت په محکمه کې محاکمه شي او وروسته د لسو کلونو لپاره محکوم شو، الله تعالی ورته ولیکل چې نږدې اته کاله یې تیر کړي، بیا الله تعالی په هغه باندې فضل وکړ او هغه خلاص شو.

ما په ۲۰۰۱ کال کې یو بشپړ کال د صیدنایا په زندان کې له هغه سره تیر کړ، بلکې زه په پنځمه (الف) کوټه کې د دریم پوړ په کیڼ اړخ کې د هغه تر څنګ وم، ما هغه ته ګران تره ویل.

موږ به یوځای خواړه خوړل او یو بل ته څنګ په څنګ بهیده او موږ به کلتور او نظریات سره شریکول. له هغه څخه مو کلتور زده کاوه او له هغه څخه مو صبر او استقامت زده کاوه.

هغه یو نرم، له خلکو سره مینه کوونکی، ځوانانو ته لیواله و، هغه په ​​هغوی کې د بریا او د خدای د وعدې د رښتیني کیدو په اړه باور پیدا کاوه.

هغه د خدای کتاب حافظ و او هغه به هره ورځ او شپه لوستله او د شپې ډیره برخه به پاڅیده، نو که سهار ته نږدې شو، هغه به ما ولړزوي چې د شپې د لمانځه او بیا د سهار د لمانځه لپاره راویښ کړم.

زه له زندان څخه راووتلم، بیا په ۲۰۰۴ کال کې بیرته هلته لاړم، او د ۲۰۰۵ کال په پیل کې بیرته د صیدنایا زندان ته ولیږدول شو، ترڅو یو ځل بیا له هغو کسانو سره ووینو چې د ۲۰۰۱ کال په پای کې زموږ د لومړي ځل د وتلو پر مهال په زندان کې پاتې وو، او له هغوی څخه ګران تره ابو اسامه احمد بکر (هزیم) رحمه الله و.

موږ به د کوټو په وړاندې اوږد مزلونه کول ترڅو د زندان دیوالونه، د اوسپنې میله او د کورنۍ او عزیزان فراق هیر کړو، څنګه نه، په داسې حال کې چې هغه په زندان کې ډیر کلونه تیر کړي او هغه څه یې لیدلي چې لیدل یې!

د هغه سره زما نږدېوالي او اوږدې ملګرتیا سره سره، ما هیڅکله هغه نه دی لیدلی چې شکایت وکړي یا شکایت وکړي، لکه هغه چې په زندان کې نه وي، بلکې د زندان له دیوالونو بهر الوتنه کوي. د هغه قرآن سره الوتنه کوي چې هغه یې په ډیرو وختونو کې تلاوت کوي، د خدای په وعدې او د هغه د رسول ﷺ د بریا او تمکین په اړه د زیري په اړه د باور په وزرونو الوتنه کوي.

موږ په سختو او سختو شرایطو کې د لویې بریا ورځې ته سترګې په لار وو، هغه ورځ چې زموږ د رسول ﷺ زیري به رښتینې شي «بیا به د نبوت پر طريقه خلافت راځي». موږ د خلافت تر سیوري لاندې او د عقاب د بیرغ لاندې یوځای کیدو ته لیواله وو. خو الله تعالی داسې قضا وکړه چې ته له دې ځورونکي ځای څخه د تل پاتې کیدو ځای ته لاړ شه.

موږ له الله تعالی څخه غواړو چې ته په جنت الفردوس کې اوسې، او موږ په الله تعالی باندې هیڅوک نه ستایو.

زموږ ګران تره ابو اسامه:

موږ له الله تعالی څخه غواړو چې په تا باندې پراخه رحمت وکړي او په پراخه جنت کې دې ځای درکړي او له صدیقانو او شهیدانو سره دې یوځای کړي او د هغه ځورونې او عذاب په بدل کې دې چې تا ولیدل په جنت کې دې لوړې درجې درکړي، او موږ له هغه جل جلاله څخه غواړو چې موږ له تا سره په حوض کې زموږ د رسول ﷺ سره او د هغه د رحمت په ځای کې یوځای کړي.

زموږ تسلیت دا دی چې ته د مهربانه مهربان ته ځې او موږ یوازې هغه څه وایو چې الله تعالی خوښوي، بېشکه موږ د الله تعالی یو او بېشکه موږ هغه ته ورګرځو.

دا د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره لیکل شوی دی

ابو صطیف جیجو