بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح170) دائرة الخارجية, ودائرة الصناعة
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح170) دائرة الخارجية, ودائرة الصناعة

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. ...

0:00 0:00
Speed:
December 16, 2024

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح170) دائرة الخارجية, ودائرة الصناعة

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

 (ح170) دائرة الخارجية, ودائرة الصناعة

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا: "بُلُوغُ المَرَامِ مِنْ كِتَابِ نِظَامِ الِإسْلَامِ"وَمَعَ الحَلْقَةِ السَّبْعِينَ بَعدَ المِائَةِ, وَعُنوَانُهَا:"دَائِرَةُ الخَارِجِيَّةِ, وَدَائِرَةُ الصِّنَاعَةِ". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَتين: التَّاسِعَةِ وَالعَاشِرَةِ بَعْدَ الـمِائَةِ مِنْ كِتَابِ "نظامُ الإسلام" لِلعَالِمِ والـمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ. يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ:

المادة 73: تَتَوَلَّى دَائِرَةُ الخَارِجِيَّةِ جَمِيعَ الشُّؤُونِ الخَارِجيَّةِ الـمُتَعَلِّقَةِ بِعَلَاقَةِ دَولَةِ الخِلَافَةِ بِالدُّوَلِ الأَجنَبِيَّةِ، سَوَاءٌ أَكَانَتْ تَتَعَلَّقُ بِالنَّاحِيَةِ السِّيَاسِيَّةِ، أَمْ بِالنَّوَاحِي الاقتِصَادِيَّةِ وَالصِّنَاعِيَّةِ وَالزِّرَاعِيَّةِ وَالتِّجَارِيَّةِ، أَمْ المُوَاصَلَاتِ البَرِيدِيَّةِ وَالسِّلكِيَّةِ وَاللَّاسِلكِيَّةِ، وَنَحْوِهَا.

المادة 74: دَائِرَةُ الصِّنَاعَةِ هِيَ الدَّائِرَةُ الَّتِي تَتَوَلَّى جَمِيعَ الشُّؤُونِ المُتَعَلِّقَةِ بِالصِّنَاعَةِ، سَوَاءٌ أَكَانَتْ صِنَاعَةً ثَقِيلَةً كَصِنَاعَةِ المُحَرِّكَاتِ وَالآلَاتِ، وَصِنَاعَةِ هَيَاكِلِ المَركَبَاتِ، وَصِنَاعَةِ الـمَوَادِّ وَالصِّنَاعَاتِ الإِلِكترُونِيَّةِ. أَمْ كَانَتْ صِنَاعَةً خَفِيفَةً. وَسَوَاءٌ أَكَانَتِ المَصَانِعُ هِيَ مِنْ نَوعِ المِلْكِيَّةِ العَامَّةِ، أَمْ مِنَ المَصَانِعِ الَّتِي تَدخُلُ فِي المِلْكِيَّةِ الفَردِيَّةِ, وَلَهَا عَلَاقَةٌ بِالصِّنَاعَةِ الحَربِيَّةِ. وَالمَصَانِعُ بِأَنْوَاعِهَا يَجبُ أَنْ تُقَامَ عَلَى أَسَاسِ السِّيَاسَةِ الحَربِيَّةِ.

وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: يَا أُمَّةَ الإِيمَانْ, يَا أُمَّةَ القُرآنْ, يَا أُمَّةَ الإِسلَامْ, يَا أُمَّةَ التَّوحِيدْ, يَا مَنْ آمَنتُمْ بِاللهِ رَبّاً, وَبِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم نَبِيّاً وَرَسُولاً, وَبِالقُرآنِ الكَرِيمِ مِنهَاجاً وَدُستُوراً, وَبِالإسلَامِ عَقِيدَةً وَنِظَاماً لِلْحَياَة,ِ أَيُّهَا المُسلِمُون فِي كُلِّ مَكَانْ, فَوقَ كُلِّ أَرضٍ, وَتَحتَ كُلِّ سَمَاءْ, يَا خَيرَ أُمَّةٍ أُخرِجَتْ لِلنَّاسِ, أَيُّهَا الـمُؤمِنُونَ الغَيُورُونَ عَلَى دِينِكُمْ وَأُمَّتِكُمْ. أعَدَّ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ النَّبهَانِيُّ هُوَ وَإِخوَانُهُ العُلَمَاءُ فِي حِزْبِ التَّحرِيرِ دُستُورَ الدَوْلَةِ الإِسْلامِيَّةِ, وَهَا هُوَ يُوَاصِلُ عَرْضَهُ عَلَيكُمْ حَتَّى تدرُسُوهُ وَأنتمْ تَعْمَلُونَ مَعَنَا لإِقَامَتِهَا, وَهَاتَانِ هُمَا المَادَّتَانِ الثَّالِثَةُ وَالسَّبعُونَ, وَالرَّابِعَةُ وَالسَّبعُونَ. وَإِلَيكُمْ بَيَانَ أَدِلَّةِ هَاتَينِ المَادَّتَينِ مِنْ كِتَابِ مَقَدِّمَةِ الدُّستُورِ:

أولا: دائرة الخارجية: تَتَوَلَّى دَائِرَةُ الخَارِجيَّةِ جَمِيعَ الشُّؤُونِ الخَارجيَّةِ الَّتِي تَتَعَلَّقُ بِعَلَاقَةِ دَولَةِ الخِـلَافَةِ بِالدُّوَلِ الأَجنَبِيَّةِ، مَهْمَا كَانَتْ هَذِهِ الشُّؤُونُ, وَهَذِهِ العَلَاقَاتُ، سَوَاءٌ أَكَانَتْ تَتَعَلَّقُ بِالنَّاحِيَةِ السِّيَاسِيَّةِ، وَمَا يَتبَعُهَا مِنَ اتِّفَاقَاتٍ، وَمُصَالَحَاتٍ، وَهُدَنٍ، وَمُفَاوَضَاتٍ، وَتَبَادُلِ سُفَرَاءَ، وَإِرسَالِ رُسُلٍ وَمَندُوبِينَ، وَإِقَامَةِ سَفَارَاتٍ وَقُنصُلِيَّاتٍ، أَمْ كَانَتْ هَذِهِ العَلَاقَاتُ تَتَعَلَّقُ بِالنَّوَاحِي الاقتِصَادِيَّةِ، أَوِ الزِّرَاعِيَّةِ، أَوِ التِّجَارِيَّةِ، أَوِ المُوَاصَلَاتِ البَرِيدِيَّةِ، أَوِ السِّلْكيَّةِ، أَو اللَّاسِلْكِيَّةِ، وَنَحْوِهَا. فَكُلُّ هَذِهِ الأُمُورِ تَتَوَلَّاهَا دَائِرَةُ الخَارِجيَّةِ؛ لَأَنَّهَا تَمَسُّ عَلَاقَةَ الدَّولَةِ بِغَيرِهَا مِنَ الدُّوَلِ.

وَقَدْ كَانَ الرَّسُولُ r يُقِيمُ العَلَاقَاتِ الخَارجيَّةَ مَعَ الدُّوَلِ وَالكَيَانَاتِ الأُخرَى، كَمَا بَيَّنَّا عِندَ بَحْثِ وَزِيرِ التَّنفِيذِ. فَقَدْ أَرْسَلَ r عُثمَانَ بْنَ عَفَّانَ لِيُفَاوِضَ قُرَيشاً، كَمَا فَاوَضَ هُوَ r رُسُلَ قُرَيشٍ، وَكَذَلِكَ أَرْسَلَ الرُّسُلَ إِلَى الـمُلُوكِ، كَمَا استَقْبَلَ رُسُلَ المُلُوكِ وَالأُمَرَاءِ، وَعَقَدَ الاتِّفَاقَاتِ وَالمُصَالَحَاتِ. وَكَذَلِكَ كَانَ خُلَفَاؤُهُ مِنْ بَعدِهِ يُقِيمُونَ العَلَاقَاتِ السِّيَاسِيَّةَ مَعَ غَيرِهِمْ مِنَ الدُّوَلِ وَالكَيَانَاتِ. كَمَا كَانُوا يُولُّونَ مَنْ يَقُومُ عَنهُمْ بِذَلِكَ، عَلَى أَسَاسِ أَنَّ مَا يَقُومُ بِهِ الشَّخْصُ بِنَفْسِهِ لَهُ أَنْ يُوكِلَ فِيهِ عَنهُ، وَأَنْ يُنِيبَ عَنهُ مَنْ يَقُومُ لَهُ بِهِ. وَلِتَعْقِيدَاتِ الحَيَاةِ السِّيَاسِيَّةِ الدَّولِيَّةِ، وَاتِّسَاعِ وَتَنَوُّعِ العَلَاقَاتِ السِّيَاسِيَّةِ الدَّولِيَّةِ، فَنَحْنُ نَتَبَنَّى أَنْ يُنِيبَ الخَلِيفَةُ عَنهُ جِهَازاً مِنْ أَجْهِزَةِ الدَّولَةِ خَاصّاً بِالعَلَاقَاتِ الدَّولِيَّةِ، يُتَابِعُهُ الخَلِيفَةُ كَمَا يُتَابِعُ أَيَّ جهَازٍ آخَرَ مِنْ أَجْهِزَةِ الحُكْمِ وَالإِدَارَةِ فِي الدَّولَةِ، مُبَاشَرَةً أَوْ بِوَسَاطَةِ وَزِيرِ التَّنفِيذِ، وَفْقَ الأَحْكَامِ الشَّرعِيَّةِ المُتَعَلِّقَةِ بِذَلِكَ.

ثانيا: دائرة الصناعة: دَائِرَةُ الصِّنَاعَةِ هِيَ الدَّائِرَةُ الَّتِي تَتَوَلَّى جَمِيعَ الشُّؤُونِ المُتَعَلِّقَةِ بِالصِّنَاعَةِ، سَوَاءٌ أَكَانَتْ صِنَاعَةً ثَقِيلَةً كِصِنَاعَةِ المُحَرِّكَاتِ وَالآلَاتِ، وَصِنَاعَةِ هَيَاكِلِ المَركَبَاتِ، وَصِنَاعَةِ المَوَادِّ، وَالصِّنَاعَاتِ الإِلِكترُونِيَّةِ، أَمْ كَانَتْ صِنَاعَةً خَفِيفَةً. وَسَوَاءٌ أَكَانَتِ المَصَانِعُ مِنْ نَوعِ المَصَانِعِ الَّتِي تَدخُلُ فِي المِلْكِيَّةِ العَامَّةِ، أَمْ مِنَ المَصَانِعِ الَّتِي تَدخُلُ فِي المِلْكِيَّةِ الفَردِيَّةِ، وَلَهَا عَلَاقَةٌ بِالصِّنَاعَاتِ الحَربِيَّةِ. وَالمَصَانِعُ بِأَنْوَاعِهَا يَجب أن تُقام عَلَى أَسَاسِ السِّيَاسَةِ الحَربِيَّةِ؛ لِأَنَّ الجِهَادَ وَالقِتَالَ يَحتَاجُ إِلَى الجَيشِ، وَالجَيشُ حَتَّى يَستَطِيعَ أَنْ يُقَاتِلَ لَا بُدَّ لَهُ مِنْ سِلَاحٍ. وَالسِّلَاحُ حَتَّى يَتَوَفَّرَ لِلجَيشِ تَوَفُّراً تَامّاً عَلَى أَعْلَى مُستَوىً لَا بُدَّ لَهُ مِنْ صِنَاعَةٍ فِي دَاخِلِ الدَّولَةِ. وَبِخَاصَّةٍ الصِّنَاعَةِ الحَربِيَّةِ لِعَلَاقَتِهَا القَوِيَّةِ بِالجِهَادِ.

وَالدَّولَةُ حَتَّى تَكُونَ مَالِكَةً زِمَامَ أَمْرِهَا، بَعِيدَةً عَنْ تَأثِيرِ غَيرِهَا فِيهَا، لَا بُدَّ مِنْ أَنْ تَقُومَ هِيَ بِصِنَاعَةِ سِلَاحِهَا، وَتَطْوِيرِهِ بِنَفْسِهَا، حَتَّى تَكُونَ بِاستِمرَارٍ سَيِّدَةَ نَفْسِهَا، وَمَالِكَةً لِأَحْدَثِ الأَسْلِحَةِ وَأَقْوَاهَا، مَهْمَا تَقَدَّمَتِ الأَسلِحَةُ وَتَطَوَّرَتْ، وَحَتَّى يَكُونَ تَحْتَ تَصَرُّفِهَا كُلُّ مَا تَحتَاجُ إِلَيهِ مِنْ سِلَاحٍ، لِإِرهَابِ كُلِّ عَدُوٍّ ظَاهِرٍ لَـهَا، وَكُلُّ عَدُوٍّ مُحتَمَلٍ، كَمَا قَالَ اللهُ سُبحَانَهُ وَتَعَالَى: (وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا استَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الخَيلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعلَمُونَهُمُ اللهُ يَعلَمُهُمْ). (الأنفال 60) وَبِذَلِكَ تَكُونُ الدَّولَةُ مَالِكَةً إِرَادَتَهَا، تُنتِجُ السِّلَاحَ الَّذِي تَحتَاجُ إِلَيهِ وَتُطَوِّرُهُ، وَتَستَمِرُّ فِي تَطوِيرِهِ بِالشَّكْلِ الَّذِي يُمَكِّنُهَا مِنْ أَنْ تَحُوزَ عَلَى أَعْلَى الأَسلِحَةِ وَأَقْوَاهَا، حَتَّى تَستَطِيعَ بِالفِعْلِ أَنْ تُرهِبَ جَمِيعَ الأَعدَاءِ الظَّاهِرِينَ وَالمُحتَمَلِينَ. وَلِهَذَا يَجبُ عَلَى الدَّولَةِ أَنْ تَقُومَ بِصِنَاعَةِ أَسلِحَتِهَا بِنَفْسِهَا، وَلَا يَجُوزُ أَنْ تَعتَمِدَ عَلَى شِرَائِهِ مِنَ الدُّوَلِ الأُخرَى؛ لِأَنَّ ذَلِكَ سَيَجْعَلُ الدُّوَلَ الأُخرَى مُتَحَكِّمَةً بِهَا وَبِمَشِيئَتِهَا، وَبِسِلَاحِهَا، وَبِحَربِهَا، وَقِتَالِهَا.

Boloogh17 12 2024

وَالمُشَاهَدُ الـمَحْسُوسُ فِي عَالَمِ اليَومَ أَنَّ الدُّوَلَ الَّتِي تَبِيعُ السِّلَاحَ إِلَى الدُّوَلِ الأُخرَى لَا تَبِيعُ كُلَّ سِلَاحٍ، خَاصَّةً الـمُتَطَوِّرَ مِنهُ، وَلَا تَبِيعُهُ إِلَّا بِشُرُوطٍ مُعَيَّنَةٍ، تَشْمَلُ كَيفِيَّةَ استِعْمَالِهِ. وَلَا تَبِيعُهُ كَذَلِكَ إِلَّا بِمِقْدَارٍ مُعيَّنٍ هِيَ تَرَاهُ، وَلَيسَ حَسَبَ طَلَبِ الدَّولَةِ الَّتِي تُرِيدُ شِرَاءَهُ، مِمَّا يَجعَلُ لِلدَّولَةِ الَّتِي تَبِيعُ السِّلَاحِ سَيطَرَةً وَنُفُوذًا عَلَى الدَّولَةِ الَّتِي تَشتَرِي السِّلَاحَ، مَا يُمَكِّنُهَا مِنْ فَرْضِ إِرَادَتِهَا عَلَيهَا، خَاصَّةً إِذَا مَا وَقَعَتِ الدَّولَةُ الَّتِي تَشْتَرِي السِّلَاحَ فِي حَرْبٍ، فَإِنَّهَا عِندَئِذٍ سَتَحْتَاجُ إِلَى مَزِيدٍ مِنَ السِّلَاحِ، وَمِنْ قِطَعِ الغَيَارِ، وَمِنَ الذَّخِيرَةِ، مَا سَيَجْعَلُ اعتِمَادَهَا عَلَى الدَّولَةِ المُصَدِّرَةِ لِلسِّلَاحِ أَكْثَر، وَخُضُوعَهَا لِطَلَبَاتِهَا أَكْبَرَ. وَهَذَا يُتيحُ لِلدَّولَةِ المُصَدِّرَةِ أَنْ تَتَحَكَّمَ فِيهَا، وَفِي إِرَادَتِهَا، خَاصَّةً وَهِيَ فِي حَالَةِ الحَرْبِ، وَفِي حَالَةِ شِدَّةِ احتِيَاجِهَا لِلسِّلَاحِ، وَإِلَى قِطَعِ الغَيَارِ. وَبِذَلِكَ تُرْهِنُ نَفْسَهَا، وَمَشِيئَتِهَا، وَحَربِهَا، وَكَيَانِهَا، لِلدَّولَةِ الَّتِي تُصَدِّرُ إِلَيهَا السِّلَاحَ. لِذَلِكَ كُلِّهِ يَجبُ أَنْ تَقُومَ الدَّولَةُ بِنَفسِهَا بِصُنْعِ سِلَاحِهَا، وَكُلِّ مَا تَحتَاجُ إِلَيهِ مِنْ آلَةِ الحَرْبِ، وَمِنْ قِطَعِ الغَيَارِ. وَهَذَا لَا يَتَأَتَّى لِلدَّولَةِ إِلَّا إِذَا تَبَنَّتِ الصِّنَاعَةَ الثَّقِيلَةَ، وَأَخَذَتْ تُنتِجُ أَوَّلاً المَصَانِعَ الَّتِي تُنتِجُ الصِّنَاعَاتِ الثَّقِيلَةَ، الحَربِيَّةَ مِنهَا وَغَيرَ الحَربِيَّةِ. فَلَا بُدَّ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَدَيهَا مَصَانِعُ لِإِنتَاجِ السِّلَاحِ الذَّرِيِّ، وَالمَركَبَاتِ الفَضَائِيَّةِ، وَلِإنتَاجِ الصَّوَارِيخِ، وَالأَقْمَارِ، وَالطَّائِرَاتِ، وَالدَّبَابَاتِ، وَالـمَدَافِعِ، وَالسُّفُنِ الحَربِيَّةِ، وَالـمَركَبَاتِ المُصَفَّحَةِ بِأَنوَاعِهَا، وَالأَسلِحَةِ الثَّقِيلَةِ وَالخَفِيفَةِ بِأَنوَاعِهَا. وَيَجِبُ أَنْ يَكُونَ لَدَيهَا مَصَانِعُ لِإِنتَاجِ الآلَاتِ، وَالـمُحَرِّكَاتِ، وَالـمَوَادِّ، وَالصِّنَاعَةِ الإِلِكترُونِيَّة،ِ وَكَذَلِكَ المَصَانِعِ الَّتِي لَهَا عَلَاقَةٌ بِالمِلْكِيَّةِ العَامَّةِ، وَالمَصَانِعِ الخَفِيفَةِ الَّتِي لَهَا عَلَاقَةٌ بِالصِّنَاعَاتِ الحَربِيَّةِ. كُلُ ذَلِكَ يَقتَضِيهِ وُجُوبُ الإِعْدَادِ المَفرُوضِ عَلَى المُسلِمِينَ، قَالَ تَعَالَى: (وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا استَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ). (الأنفال 60) وَبِمَا أَنَّ الدَّولَةَ الإِسلَامِيَّةَ دَولَةٌ حَامِلَةٌ لِلدَّعْوَةِ الإِسلَامِيَّةِ، بِطَرِيقَةِ الدَّعْوَةِ وَالجِهَادِ، فَإِنَّهَا سَتَكُونُ دَولَةً دَائِمَةَ الاستِعدَادِ لِلقِيَامِ بِالجِهَادِ، وَهَذَا يَقتَضِي أَنْ تَكُونَ الصِّنَاعَةُ فِيهَا، ثَقِيلَةً أَو خَفِيفَةً، مَبنيَّةً عَلَى أَسَاسِ السِّيَاسَةِ الحَربِيَّةِ، حَتَّى إِذَا مَا احتَاجَتْ إِلَى تَحويِلِهَا إِلَى مَصَانِعَ تُنتِجُ الصِّنَاعَةَ الحَربِيَّةَ بِأَنوَاعِهَا سَهُلَ عَلَيهَا ذَلِكَ فِي أَيِّ وَقْتٍ تُرِيدُ؛ وَلِذَلِكَ يَجبُ أَنْ تُبْنَى الصِّنَاعَةُ كُلُّهَا فِي دَولَةِ الخِلَافَةِ عَلَى أَسَاسِ السِّيَاسَةِ الحَرْبِيَّةِ، وَأَنْ تُبْنَى جَمِيعُ المَصَانِعِ، سَوَاءٌ الَّتِي تُنتِجُ الصِّنَاعَاتِ الثَّقِيلَةَ، أَوِ الَّتِي تُنتِجُ الصِّنَاعَاتِ الخَفِيفَةَ، عَلَى أَسَاسِ هَذِهِ السِّيَاسَةِ، لِيَسهُلَ تَحْوِيلُ إِنتَاجهَا إِلَى الإِنتَاجِ الحَربِيِّ فِي أَيِّ وَقْتٍ تَحتَاجُ الدَّولَةُ إِلَى ذَلِكَ.

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, وَلِلحَدِيثِ بَقِيَّةٌ, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" - پنځلسمه برخه

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه"

د استاد محمد احمد النادي لخوا چمتو شوی

پنځلسمه برخه

الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على إمام المتقين، وسيد المرسلين، المبعوث رحمة للعالمين، سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين، او موږ له دوی سره شامل کړه، او زموږ په ډله کې مو راټول کړه ستا په رحمت ای تر ټولو رحم کوونکیه.

ګرانو اورېدونکو، د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

السلام علیکم ورحمة الله وبركاته، له دې وروسته: په دې برخه کې موږ د "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" کتاب په اړه خپلو غورونو ته دوام ورکوو. او د اسلامي شخصیت د جوړولو لپاره، د اسلامي ذهنیت او اسلامي نفسیاتو ته په پام سره، وایو او له الله څخه توفیق غواړو:

ای مسلمانانو:

په تېره برخه کې مو وویل: د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي، لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي، او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او په دې برخه کې اضافه کوو او وایو: د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي، د ابوهریره د حدیث له مخې چې بخاري په الادب المفرد کې راوړی، او ابویعلی په خپل مسند کې، او نسایي په الکنی کې، او ابن عبدالبر په التمهید کې، او عراقي وویل: سند یې ښه دی، او ابن حجر په تلخیص الحبیر کې وویل: سند یې حسن دی، ویې ویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "ډالۍ ورکړئ ترڅو مینه وکړئ".

د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي د عایشې د حدیث له مخې چې په بخاري کې راغلی، هغې وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ډالۍ منله او په بدل کې یې انعام ورکاوه".

او د ابن عمر حدیث چې احمد، ابوداود او نسایي روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په الله قسم درکړي، نو هغه ته پناه ورکړئ، او څوک چې له تاسو څخه د الله په خاطر څه وغواړي، نو هغه ته ورکړئ، او چا چې له تاسو څخه پناه وغوښته، نو هغه ته پناه ورکړئ، او چا چې تاسو ته احسان وکړ، نو هغه ته بدله ورکړئ، او که تاسو ونه مومئ، نو د هغه لپاره دعا وکړئ ترڅو پوه شئ چې تاسو هغه ته بدله ورکړې ده".

او دا د وروڼو ترمنځ دی، او د حاکمانو ته د رعیت د ډالیو سره هیڅ تړاو نلري، دا رشوت په څیر حرام دي، او د انعام ورکولو څخه دا دی چې ووایی: جزاک الله خیرا.

ترمذي د اسامه بن زید رضي الله عنهما څخه روایت کړی او ویلي یې دي چې حسن صحیح دی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو نیک کار وکړ او هغه چا ته یې وویل چې هغه یې کړی دی: "جزاک الله خیرا" نو په ثناء کې یې ښه وکړ". او ثناء شکر دی، یعنې انعام ورکول، په ځانګړې توګه د هغه چا لخوا چې بل څه نه لري، لکه څنګه چې ابن حبان په خپل صحیح کې د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی، هغه وویل: ما د نبی صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "چا چې یو نیک کار وکړ او د ثناء پرته یې بل څه ونه موندل، نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په باطل سره ځان ښکلی کړ نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او ترمذي په حسن سند سره د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی چې هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو څه ورکړل او هغه یې وموندل نو هغه دې بدله ورکړي، او که یې ونه موندل نو هغه دې ثناء ووايي، نو چا چې ثناء وویل نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په هغه څه سره ځان ښکلی کړ چې نه وي ورکړل شوی نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او د ورکړې کفر یعنې پټول او پټول دي.

او په صحیح سند سره ابوداود او نسایي د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: "مهاجرینو وویل ای د خدای رسوله، انصار ټوله جزا واخیستله، موږ داسې خلک ندي لیدلي چې په ډیرو کې د دوی په څیر ښه مصرف کونکي وي، او نه هم په لږ کې د دوی په څیر ښه مرسته کونکي وي، او دوی زموږ لپاره بار کم کړ، هغه وویل: ایا تاسو په دې سره د دوی ثناء نه کوئ او د دوی لپاره دعا نه کوئ؟ دوی وویل: هو، هغه وویل: نو دا په دې سره برابر دی".

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې په لږ څه باندې هم د ډیرو په څیر شکر ادا کړي، او د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي، لکه څنګه چې عبدالله بن احمد په زوائد کې په حسن سند سره د نعمان بن بشیر څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په لږ څه باندې شکر ادا نکړي نو په ډیرو باندې به هم شکر ادا نکړي، او څوک چې د خلکو څخه شکر ادا نکړي نو د خدای څخه به هم شکر ادا نکړي، او د خدای د نعمت په اړه خبرې کول شکر دی، او د هغه پرېښودل کفر دی، او جماعت رحمت دی، او تفرقه عذاب دی".

او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي، لکه څنګه چې بخاري د ابوموسی څخه روایت کړی، هغه وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ناست و چې یو سړی راغی او سوال یې وکړ، یا یې د یوې اړتیا غوښتنه وکړه، هغه زموږ په لور مخ کړ او ویې ویل شفاعت وکړئ ترڅو تاسو ته اجر ورکړل شي او الله دې د خپل نبی په ژبه هغه څه فیصله کړي چې وغواړي".

او لکه څنګه چې مسلم د ابن عمر څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی، هغه وویل: "څوک چې د خپل مسلمان ورور لپاره د یو واکمن سره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره وسیله وي، هغه ته به د قیامت په ورځ د پل صراط په تېرېدو کې مرسته وشي، په هغه ورځ چې پښې ښویږي".

د مسلمان لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، لکه څنګه چې ترمذي روایت کړی او ویلي یې دي چې دا حدیث حسن دی د ابوالدرداء څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت دی، هغه وویل: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه دفاع وکړي، الله به د قیامت په ورځ د هغه له مخ څخه اور لرې کړي". او د ابوالدرداء دا حدیث احمد روایت کړی او ویلي یې دي چې سند یې حسن دی، او همداسې هیثمي هم ویلي دي.

او هغه څه چې اسحاق بن راهویه د اسماء بنت یزید څخه روایت کړي، هغې وویل: ما د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، نو دا د الله په غاړه ده چې هغه د اور څخه ازاد کړي".

او القضاعي په مسند الشهاب کې د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې د خپل ورور سره په غیاب کې مرسته وکړي، الله به ورسره په دنیا او اخرت کې مرسته وکړي". او القضاعي دا حدیث د عمران بن حصین څخه هم په دې زیاتوالي سره روایت کړی دی: "او هغه د مرستې کولو توان لري". او لکه څنګه چې ابوداود او بخاري په الادب المفرد کې روایت کړی، او الزین عراقي وویل: سند یې حسن دی د ابوهریره څخه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "مؤمن د مؤمن هنداره ده، او مؤمن د مؤمن ورور دی، له هر ځای څخه چې ورسره مخامخ شي، هغه د هغه له ضایع کېدو څخه ساتي او له شا څخه یې ساتنه کوي".

ای مسلمانانو:

تاسو په دې برخه کې او په تېره برخه کې د نبوي احادیثو له لارې پوه شوئ چې د هغه چا لپاره سنت دي چې د الله په خاطر له یوه ورور سره مینه لري، هغه ته خبر ورکړي او هغه ته د خپلې مینې په اړه ووایي. او د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي. لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي. او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي.

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي. او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي. ایا موږ به دې شرعي احکامو او د اسلام ټولو احکامو ته ژمن نه وو، ترڅو د خپل رب په څېر شو چې هغه یې خوښوي او راضي کیږي، ترڅو هغه څه چې په موږ کې دي بدل کړي، او زموږ حالات سم کړي، او د دنیا او اخرت په نیکیو بریالي شو؟!

ګرانو اورېدونکو: د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

په دې برخه کې په همدې اندازه بسنه کوو، ترڅو په راتلونکو برخو کې خپل غورونه بشپړ کړو، ان شاء الله تعالی، تر هغه وخته او تر هغه چې تاسو سره وینو، موږ تاسو د الله په پناه او ساتنه او امن کې پرېږدو. ستاسو د ښه اورېدلو څخه مننه کوو والسلام علیکم ورحمة الله وبركاته.

اې مسلمانانو! پوه شئ - 15 برخه

اې مسلمانانو! پوه شئ

15 برخه

دا چې د خلافت د دولت له مرستندویه دستګاه څخه وزیران دي، هغه وزیران چې خلیفه یې له ځان سره ټاکي، ترڅو د خلافت په بار کې مرسته وکړي او د هغې مسؤلیتونه په غاړه واخلي، د خلافت د بارونو زیاتوالی، په ځانګړې توګه هرکله چې د خلافت دولت لوی او پراخ شي، خلیفه یوازې د هغې په وړلو ستړی کیږي نو هغه چا ته اړتیا لري چې د هغې په وړلو کې ورسره مرسته وکړي ترڅو خپل مسؤلیتونه په غاړه واخلي، مګر د هغوی وزیران بې له قید او شرطه نومول روا نه دي ترڅو په اسلام کې د وزیر مفهوم چې د مرسته کوونکي په معنی دی د اوسنیو وضعي نظامونو د وزیر له مفهوم سره ګډ نه شي چې په ډیموکراټیک، پانګوال، سیکولر یا نورو نظامونو ولاړ دي کوم چې موږ په اوسني وخت کې وینو.