هل السعودة هي الحل لمشكلة البَطالة؟ (5 من 7) المحور الخامس: البعد العقدي والشرعي للمسألة
هل السعودة هي الحل لمشكلة البَطالة؟ (5 من 7) المحور الخامس: البعد العقدي والشرعي للمسألة

إذا كانت الحكومة وشيوخها يحاولون جاهدين إلصاق أذهان المسلمين بالتراب والأسلاك الشائكة وخطوط أقلام المستعمرين، وإبعاد كل تفكير ديني في الأمر، فيجب أن لا نغفل نحن المسلمين عن البعد الديني للمسألة، وهو من المعلوم من الدين بالضرورة، فالرزق بيد الله عقيدةٌ إسلامية، ويجب أن لا ينسى أحد من أبناء بلاد الحرمين أن رزقه سيأخذه مهما امتلأت البلاد بغيره، وإن رزق غيره ليس له حتى لو طُرد كل الناس وبقي وحده، فالأمر خطيرٌ لأنه يمس بأساس عقدي، هذا من ناحية...

0:00 0:00
Speed:
April 24, 2018

هل السعودة هي الحل لمشكلة البَطالة؟ (5 من 7) المحور الخامس: البعد العقدي والشرعي للمسألة

هل السعودة هي الحل لمشكلة البَطالة؟

(5 من 7)

المحور الخامس: البعد العقدي والشرعي للمسألة:

إذا كانت الحكومة وشيوخها يحاولون جاهدين إلصاق أذهان المسلمين بالتراب والأسلاك الشائكة وخطوط أقلام المستعمرين، وإبعاد كل تفكير ديني في الأمر، فيجب أن لا نغفل نحن المسلمين عن البعد الديني للمسألة، وهو من المعلوم من الدين بالضرورة، فالرزق بيد الله عقيدةٌ إسلامية، ويجب أن لا ينسى أحد من أبناء بلاد الحرمين أن رزقه سيأخذه مهما امتلأت البلاد بغيره، وإن رزق غيره ليس له حتى لو طُرد كل الناس وبقي وحده، فالأمر خطيرٌ لأنه يمس بأساس عقدي، هذا من ناحية...

ومن ناحية أخرى، فإن كون المسلمين أمةً واحدة، وأن المؤمنين إخوة، وأن لا فرق بين مسلم ومسلم إلا بالتقوى، وأن الرابطة بين المسلمين هي العقيدة الإسلامية وليست أتربة المستعمر الذي وضع هو هذه الوطنيات لتمزيق المسلمين، هي كلها أمور ثابتة قطعيا في الشريعة الإسلامية قال تعالى: ﴿وَإِنَّ هَـٰذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاتَّقُونِ﴾ [المؤمنون: 52]، وقال عزّ من قائل: ﴿إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ﴾ [الحجرات: 10]، ولا داعي لمزيد أدلة فكل مسلم يعرفها، وأكتفي بالتذكير بالحديث الجامع الذي يهز قلوب المؤمنين، قال رسول الله r: «لَا تَحَاسَدُوا، وَلَا تَنَاجَشُوا، وَلَا تَبَاغَضُوا، وَلَا تَدَابَرُوا، وَلَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ، وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا؛ الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ، لَا يَظْلِمُهُ، وَلَا يَخْذُلُهُ، وَلَا يَكْذِبُهُ، وَلَا يَحْقِرُهُ؛ التَّقْوَى هَاهُنَا - وَيُشِيرُ إِلَى صَدْرِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ - بِحَسْبِ امْرِئٍ مِنْ الشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ، كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ دَمُهُ وَمَالُهُ وَعِرْضُهُ» رواه مسلم وأحمد وغيرهما...

المحور السادس: كيف تحل دولة الخلافة الراشدة هذه المشكلة:

إن دولة راشدة مخلصة، تطبق حكم الله في أدق تفاصيل حياتها فهي حتما لن تواجه مشاكل كالبطالة، والحقيقة أن لهذا الأمر أبعادا سياسية وثقافية إضافة للاقتصادية، أحاول أن أجملها معا في النقاط التالية:

  1. إن سياسة الاقتصاد في الدولة الإسلامية هي ضمان إشباع جميع الحاجات الأساسية لجميع الأفراد إشباعا كليا، وضمان تمكين كل فرد منهم من إشباع الحاجات الكمالية على أرفع مستوى مستطاع، وهذه السياسة كفيلة بالتخلص من جل مشكلة البطالة، فالدولة فيها تعتبر نفسها مسؤولة عن تأمين العمل الذي يؤمن للقادرين عليه حاجاتهم الأساسية، وأكبر قدر من الكمالية، بينما تقوم هي بالتكفل بالعاجز عن العمل، وغير المكلف به كالنساء والأطفال الذين لا معيل لهم، كما تقوم هي بتأمين حاجات المجتمع العامة كالتعليم والتطبيب والأمن، وفي هذا خلاصة مشكلة العمل في الرأسمالية، التي جعلت الناس آلات يعملون ليل نهار لتأمين هذه الاحتياجات ونرى كثيرا منهم لا يستطيع تأمينها فتأكله نيران الرأسمالية بألهبة الجوع والفقر والمرض والتشرد وغيرها... فتخيل أن الدولة ضمنت ذلك، هل يحتاج بعض الناس بعدها للعمل 16 ساعة يوميا لتأمين احتياجاتهم؟! إن البطالة هي نتيجة طبيعية لتطبيق النظام الرأسمالي الذي يرى أن حاجات الإنسان لا تنتهي وأن الموارد الموجودة لا تكفيها، فعلى الناس أن يتصارعوا عليها وبالتالي لا بد من وجود فقراء من أجل وجود أغنياء ولا بد من وجود عاطلين عن العمل من أجل وجود عاملين وهكذا، فالمشكلة الاقتصادية في الإسلام مشكلة توزيع وليست مشكلة إنتاج لأن الموارد التي أوجدها الله كافية لكل البشر لو وجد نظام يضمن حسن توزيعها بين الناس، وهذه وحدها تضمن شبه انعدام مشكلة كالبطالة في الدولة الإسلامية..
  2. عدم التفرقة بين المسلمين أو الرعايا (كمثل مواطن وأجنبي) فبعد أن هدم الكفار دولة الخلافة العثمانية، عمدوا إلى تقسيم بلدانهم ومدوا هذا التقسيم بكل الأسباب السياسية والثقافية التي تغذيه في بلاد المسلمين ونفوسهم، وقد تجلى ذلك بشكل كبير في بلاد الحرمين الشريفين، التي أصبح المسلم فيها يسمى أجنبيا، وتأثير ذلك على العمل يتجلى في ناحيتين: أولا من ناحية أن المسلمين جميعا يجب أن يعملوا معا لتعزيز الاقتصاد وبناء الدولة لا أن توضع القوانين التي تقيدهم أو تنزع انتماءهم مثل ما يحصل مع من يسمونهم الأجانب هنا، والناحية الثانية أنك قد تجد من يحمل الجنسية السعودية الذي لا يرغب بالعمل تحت إدارة أو إجارة (الأجنبي)، وتجد العكس، نتيجة لثقافة التفرقة التي تغذيها الدولة، مما يسبب مزيدا من البطالة. وحل هذه المشكلة ميسور، فالأخوة الإسلامية مغروسة في نفوس المسلمين طبيعيا بحكم عقيدتهم، ولا تحتاج إلا إلى إعلام يعززها وتعليم ينميها وقوانين تثبّتها، فهذه الأنظمة قائمة على هذه التفرقة وزوال هذه التفرقة يعني أن تكون الدولة على مسافة واحدة من جميع الناس مما يؤدي ضمنا إلى تعزيز انتمائهم لها وحرصهم عليها، ما يعني نموا اقتصاديا وحدّا من البطالة..
  3. هدم الطبقية الرأسمالية والمكانة المجتمعية: حيث كان من جراء تطبيق النظام الرأسمالي العالمي الذي لا تعدو السعودية عن كونها جزءا من منظومته، أن نشأت الطبقية في المجتمع، وهذا ناجم طبيعيا عن سوء توزيع الثروة بين الناس فنشأت الطبقات الغنية والفقيرة، والطبقة الحاكمة والمقربة والعامة ونشأ عن ذلك ثقافة طبقية في المجتمع فأصبحت بعض الأعمال تعتبر منخفضة المستوى فيعزف عنها الناس، مع أن العمل يكون محترما ما دام حلالا، وهذه المشكلة في الأساس ليست موجودة بين المسلمين فبمجرد العودة لمنهاج الإسلام الأصيل، ونزع الطبقية من المجتمع، تزول هذه الثقافة تلقائيا فلا يعود يعيب العامل عمله، ولذلك يختار العامل المجال الذي يتقنه بعيدا عن مظاهر أو (برستيج) الرأسمالية ودون خوف من أن يحتقره أو ينتقص من قدره أحد، فالناس سواسية كأسنان المشط ولا فضل لعربي على عجمي إلا بالتقوى، فإن جاء مسلم يطلب ابنة مسلم للزواج مثلا فإنه يقيّمه بناء على دينه وخلقه امتثالا لأمر رسول الله r وليس بناء على الطبقية المجتمعية أو المكانة المهنية، بل إن الفقير كفء للغنية وابن العامل كفء لبنت أمير المؤمنين في شرع الله... فعندما يغرس هذا المفهوم في عقول الناس ويسود في المجتمع تزول تلقائيا النظرة الدونية لبعض الأعمال ويزول عزوف الناس عن مزاولتها مما يساهم في إنهاء البطالة..
  4. إن الاحتكار والملكية الفكرية وما في المجتمع من مفاهيم الجشع والغش والتحاسد تحت مسميات مثل المنافسة هي مسببات مباشرة أو غير مباشرة للبطالة لأنها تجعل بعض الناس يحتكرون الأفكار أو الموارد دون غيرهم ويمنعون عنهم ما قد يعينهم في العمل، بل قد يتعمدون لهم خراب أعمالهم، وإن دولة الخلافة ستقضي على ذلك كله وتوجد بدلا منه مفاهيم الإيثار والأمانة وحب الخير للآخرين وطلب الأجر في نشر الأفكار وغيرها، مما يجعل الناس يعينون بعضهم في إيجاد الأعمال بدلا من أكل بعضهم بعضاً، وإذا كانت حالةٌ مثل (أكلونا الأجانب) هي نتيجة طبيعية للرأسمالية، فإن حالة مثل مشاركة المهاجرين للأنصار أموالهم وأعمالهم ومساكنهم وحتى أزواجهم هي نتيجةٌ طبيعية للإسلام..
  5. إن تنوع الميول والاهتمامات والمهارات بين البشر هو آية من آيات الله سبحانه وتعالى التي تساهم في عمارة الكون، وبتنوع أعمال الناس يتحقق النمو الاقتصادي، أما إلزام فئة معينة بعمل معين أو منع فئة ما من عمل ما فإنه يحُد من الازدهار الاقتصادي ويؤثر عليه سلبا، وهو تعدٍّ على سنة الله في اختلاف القدرات البشرية التي جعلها الله مسخّرة لعمارة الأرض، وهذا التعدي على هذه الفطرة البشرية أو السنة الكونية يؤدي ولو بشكل غير مباشر إلى زيادة البطالة لأنه يؤدي إلى تعطل الأعمال، وهذا ما نشاهده بأعيننا كمثال عملي في هذه البلاد حيث زادت السعودة من نسب البطالة ولو بشكل غير مباشر، وإنك عندما تسمح لكل صاحب موهبة أو اهتمام أو ميل بممارسة عمله الذي ارتضاه لنفسه وتُهيئ له أسباب إعانته على النجاح فإنك حتما تساهم في ازدهار الاقتصاد وانحسار البطالة، فسبحان الله القائل: ﴿وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِّيَتَّخِذَ بَعْضُهُم بَعْضًا سُخْرِيًّا﴾ [الزخرف: 32]

(يتبع...)

كتبه لإذاعة المكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير

محمد بن إبراهيم – بلاد الحرمين الشريفين

More from null

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" - پنځلسمه برخه

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه"

د استاد محمد احمد النادي لخوا چمتو شوی

پنځلسمه برخه

الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على إمام المتقين، وسيد المرسلين، المبعوث رحمة للعالمين، سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين، او موږ له دوی سره شامل کړه، او زموږ په ډله کې مو راټول کړه ستا په رحمت ای تر ټولو رحم کوونکیه.

ګرانو اورېدونکو، د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

السلام علیکم ورحمة الله وبركاته، له دې وروسته: په دې برخه کې موږ د "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" کتاب په اړه خپلو غورونو ته دوام ورکوو. او د اسلامي شخصیت د جوړولو لپاره، د اسلامي ذهنیت او اسلامي نفسیاتو ته په پام سره، وایو او له الله څخه توفیق غواړو:

ای مسلمانانو:

په تېره برخه کې مو وویل: د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي، لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي، او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او په دې برخه کې اضافه کوو او وایو: د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي، د ابوهریره د حدیث له مخې چې بخاري په الادب المفرد کې راوړی، او ابویعلی په خپل مسند کې، او نسایي په الکنی کې، او ابن عبدالبر په التمهید کې، او عراقي وویل: سند یې ښه دی، او ابن حجر په تلخیص الحبیر کې وویل: سند یې حسن دی، ویې ویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "ډالۍ ورکړئ ترڅو مینه وکړئ".

د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي د عایشې د حدیث له مخې چې په بخاري کې راغلی، هغې وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ډالۍ منله او په بدل کې یې انعام ورکاوه".

او د ابن عمر حدیث چې احمد، ابوداود او نسایي روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په الله قسم درکړي، نو هغه ته پناه ورکړئ، او څوک چې له تاسو څخه د الله په خاطر څه وغواړي، نو هغه ته ورکړئ، او چا چې له تاسو څخه پناه وغوښته، نو هغه ته پناه ورکړئ، او چا چې تاسو ته احسان وکړ، نو هغه ته بدله ورکړئ، او که تاسو ونه مومئ، نو د هغه لپاره دعا وکړئ ترڅو پوه شئ چې تاسو هغه ته بدله ورکړې ده".

او دا د وروڼو ترمنځ دی، او د حاکمانو ته د رعیت د ډالیو سره هیڅ تړاو نلري، دا رشوت په څیر حرام دي، او د انعام ورکولو څخه دا دی چې ووایی: جزاک الله خیرا.

ترمذي د اسامه بن زید رضي الله عنهما څخه روایت کړی او ویلي یې دي چې حسن صحیح دی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو نیک کار وکړ او هغه چا ته یې وویل چې هغه یې کړی دی: "جزاک الله خیرا" نو په ثناء کې یې ښه وکړ". او ثناء شکر دی، یعنې انعام ورکول، په ځانګړې توګه د هغه چا لخوا چې بل څه نه لري، لکه څنګه چې ابن حبان په خپل صحیح کې د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی، هغه وویل: ما د نبی صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "چا چې یو نیک کار وکړ او د ثناء پرته یې بل څه ونه موندل، نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په باطل سره ځان ښکلی کړ نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او ترمذي په حسن سند سره د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی چې هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو څه ورکړل او هغه یې وموندل نو هغه دې بدله ورکړي، او که یې ونه موندل نو هغه دې ثناء ووايي، نو چا چې ثناء وویل نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په هغه څه سره ځان ښکلی کړ چې نه وي ورکړل شوی نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او د ورکړې کفر یعنې پټول او پټول دي.

او په صحیح سند سره ابوداود او نسایي د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: "مهاجرینو وویل ای د خدای رسوله، انصار ټوله جزا واخیستله، موږ داسې خلک ندي لیدلي چې په ډیرو کې د دوی په څیر ښه مصرف کونکي وي، او نه هم په لږ کې د دوی په څیر ښه مرسته کونکي وي، او دوی زموږ لپاره بار کم کړ، هغه وویل: ایا تاسو په دې سره د دوی ثناء نه کوئ او د دوی لپاره دعا نه کوئ؟ دوی وویل: هو، هغه وویل: نو دا په دې سره برابر دی".

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې په لږ څه باندې هم د ډیرو په څیر شکر ادا کړي، او د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي، لکه څنګه چې عبدالله بن احمد په زوائد کې په حسن سند سره د نعمان بن بشیر څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په لږ څه باندې شکر ادا نکړي نو په ډیرو باندې به هم شکر ادا نکړي، او څوک چې د خلکو څخه شکر ادا نکړي نو د خدای څخه به هم شکر ادا نکړي، او د خدای د نعمت په اړه خبرې کول شکر دی، او د هغه پرېښودل کفر دی، او جماعت رحمت دی، او تفرقه عذاب دی".

او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي، لکه څنګه چې بخاري د ابوموسی څخه روایت کړی، هغه وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ناست و چې یو سړی راغی او سوال یې وکړ، یا یې د یوې اړتیا غوښتنه وکړه، هغه زموږ په لور مخ کړ او ویې ویل شفاعت وکړئ ترڅو تاسو ته اجر ورکړل شي او الله دې د خپل نبی په ژبه هغه څه فیصله کړي چې وغواړي".

او لکه څنګه چې مسلم د ابن عمر څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی، هغه وویل: "څوک چې د خپل مسلمان ورور لپاره د یو واکمن سره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره وسیله وي، هغه ته به د قیامت په ورځ د پل صراط په تېرېدو کې مرسته وشي، په هغه ورځ چې پښې ښویږي".

د مسلمان لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، لکه څنګه چې ترمذي روایت کړی او ویلي یې دي چې دا حدیث حسن دی د ابوالدرداء څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت دی، هغه وویل: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه دفاع وکړي، الله به د قیامت په ورځ د هغه له مخ څخه اور لرې کړي". او د ابوالدرداء دا حدیث احمد روایت کړی او ویلي یې دي چې سند یې حسن دی، او همداسې هیثمي هم ویلي دي.

او هغه څه چې اسحاق بن راهویه د اسماء بنت یزید څخه روایت کړي، هغې وویل: ما د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، نو دا د الله په غاړه ده چې هغه د اور څخه ازاد کړي".

او القضاعي په مسند الشهاب کې د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې د خپل ورور سره په غیاب کې مرسته وکړي، الله به ورسره په دنیا او اخرت کې مرسته وکړي". او القضاعي دا حدیث د عمران بن حصین څخه هم په دې زیاتوالي سره روایت کړی دی: "او هغه د مرستې کولو توان لري". او لکه څنګه چې ابوداود او بخاري په الادب المفرد کې روایت کړی، او الزین عراقي وویل: سند یې حسن دی د ابوهریره څخه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "مؤمن د مؤمن هنداره ده، او مؤمن د مؤمن ورور دی، له هر ځای څخه چې ورسره مخامخ شي، هغه د هغه له ضایع کېدو څخه ساتي او له شا څخه یې ساتنه کوي".

ای مسلمانانو:

تاسو په دې برخه کې او په تېره برخه کې د نبوي احادیثو له لارې پوه شوئ چې د هغه چا لپاره سنت دي چې د الله په خاطر له یوه ورور سره مینه لري، هغه ته خبر ورکړي او هغه ته د خپلې مینې په اړه ووایي. او د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي. لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي. او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي.

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي. او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي. ایا موږ به دې شرعي احکامو او د اسلام ټولو احکامو ته ژمن نه وو، ترڅو د خپل رب په څېر شو چې هغه یې خوښوي او راضي کیږي، ترڅو هغه څه چې په موږ کې دي بدل کړي، او زموږ حالات سم کړي، او د دنیا او اخرت په نیکیو بریالي شو؟!

ګرانو اورېدونکو: د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

په دې برخه کې په همدې اندازه بسنه کوو، ترڅو په راتلونکو برخو کې خپل غورونه بشپړ کړو، ان شاء الله تعالی، تر هغه وخته او تر هغه چې تاسو سره وینو، موږ تاسو د الله په پناه او ساتنه او امن کې پرېږدو. ستاسو د ښه اورېدلو څخه مننه کوو والسلام علیکم ورحمة الله وبركاته.

اې مسلمانانو! پوه شئ - 15 برخه

اې مسلمانانو! پوه شئ

15 برخه

دا چې د خلافت د دولت له مرستندویه دستګاه څخه وزیران دي، هغه وزیران چې خلیفه یې له ځان سره ټاکي، ترڅو د خلافت په بار کې مرسته وکړي او د هغې مسؤلیتونه په غاړه واخلي، د خلافت د بارونو زیاتوالی، په ځانګړې توګه هرکله چې د خلافت دولت لوی او پراخ شي، خلیفه یوازې د هغې په وړلو ستړی کیږي نو هغه چا ته اړتیا لري چې د هغې په وړلو کې ورسره مرسته وکړي ترڅو خپل مسؤلیتونه په غاړه واخلي، مګر د هغوی وزیران بې له قید او شرطه نومول روا نه دي ترڅو په اسلام کې د وزیر مفهوم چې د مرسته کوونکي په معنی دی د اوسنیو وضعي نظامونو د وزیر له مفهوم سره ګډ نه شي چې په ډیموکراټیک، پانګوال، سیکولر یا نورو نظامونو ولاړ دي کوم چې موږ په اوسني وخت کې وینو.