هل حدد الرسول ﷺ  طريقةً لإقامة الدولة الإسلامية؟ (الحلقة السادسة عشرة - هل هناك دليل من القرآن على وجود طريقة محددة لإقامة الدولة؟)
هل حدد الرسول ﷺ  طريقةً لإقامة الدولة الإسلامية؟ (الحلقة السادسة عشرة - هل هناك دليل من القرآن على وجود طريقة محددة لإقامة الدولة؟)

هل هناك دليل من القرآن على وجود طريقة محددة لإقامة الدولة؟[1] الدليل على وجود طريقة محددة لحمل الدعوة في مكة للرسول ﷺ ولكتلة الصحابة بأحكام سير واضحة للوصول إلى إقامة الدولة والنصر والتمكين، هو في الآيات الأخيرة من سورة يوسف عليه سلام الله (101- 111)، من نهاية قصة يوسف عليه سلام الله وقد آتاه الله الملك (الآية 101) ﴿رَبِّ قَدْ آتَيْتَنِي مِنَ الْمُلْكِ﴾،

0:00 0:00
Speed:
June 10, 2017

هل حدد الرسول ﷺ طريقةً لإقامة الدولة الإسلامية؟ (الحلقة السادسة عشرة - هل هناك دليل من القرآن على وجود طريقة محددة لإقامة الدولة؟)

هل حدد الرسول ﷺ  طريقةً لإقامة الدولة الإسلامية؟

للكاتب والمفكر ثائر سلامة - أبو مالك

(الحلقة السادسة عشرة - هل هناك دليل من القرآن على وجود طريقة محددة لإقامة الدولة؟)

للرجوع لصفحة الفهرس اضغط هنـا

هل هناك دليل من القرآن على وجود طريقة محددة لإقامة الدولة؟[1]

الدليل على وجود طريقة محددة لحمل الدعوة في مكة للرسول ﷺ ولكتلة الصحابة بأحكام سير واضحة للوصول إلى إقامة الدولة والنصر والتمكين، هو في الآيات الأخيرة من سورة يوسف عليه سلام الله (101- 111)، من نهاية قصة يوسف عليه سلام الله وقد آتاه الله الملك (الآية 101) ﴿رَبِّ قَدْ آتَيْتَنِي مِنَ الْمُلْكِ﴾، إلى نهاية السورة، مرورا بإشارات لصراع النبي ﷺ في مكة والتي وصلت لمحاولات قتله، وهذه الآيات العشرة، مع قصة يوسف عليه سلام الله وما فيها من ابتلاءات وتمكين بعدها، تبين سنن الله في هذا الصراع وفيها عبرة للرسول ﷺ وللمؤمنين معه ولأولي الألباب من بعده، ودافع للثبات على المنهاج الحق والطريقة القويمة المبصرة، وهي ليست حديثا مفترى كما ذكر الله في الآية ﴿لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّأُولِي الْأَلْبَابِ ۗ مَا كَانَ حَدِيثًا يُفْتَرَىٰ وَلَـٰكِن تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ كُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ﴾ [ يوسف 111].  

وقد ورد أنَّ سورة يوسف نزلت في مكَّة، وتحديداً في عام الحزن؛ أي العام العاشر لبعثة النّبي ﷺ وهذا فيه إشارة خاصة لطلب النصرة قبل هجرة الرسول ﷺ للمدينة بقليل، وقد نزلت في وقت كان ﷺ بأمس الحاجة لمثلها وقد بلغ الأذى به وبصحابته كل مبلغ، بعد حصار الشعب، واشتداد أذى قريش، واستحكام انغلاق المجتمع المكي في وجهه ﷺ، وفي مثل حاله قد يتساءل: هل من تقصير في حمل الدعوة؟ هل من طريقة أخرى يمكن اتباعها؟ (مصداق ذلك قوله تعالى ﴿حَتَّىٰ إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوا﴾ [110]،) وفي هذه الآيات حديث مسهب عن الدعوات والصراع بين الحق والباطل،﴿وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ أَجْمَعُواْ أَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُونَ ۝ وَمَا أَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَ﴾ 102- 103. والنبي ﷺ يأتيهم بالآيات البينات، حريصا على هدايتهم، وهم عنها معرضون، يأمنون مكر الله، وهو يحذرهم منه: ﴿وَكَأَيِّن مِّن آيَةٍ فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ يَمُرُّونَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُونَ ۝  وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلاَّ وَهُم مُّشْرِكُونَ ۝ أَفَأَمِنُواْ أَن تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللَّهِ أَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَهُمْ لاَ يَشْعُرُونَ﴾ 105-107، وفي الآيات سنن الله في انتصار الدعوات، بالثبات على الحق، والتزام السبيل الموصل للغاية، أي الطريقة المبصرة، وفيها مثال لتمكين الله للمستضعفين، كما آتى الله الملك لسيدنا يوسف عليه سلام الله في مصر ثم أدخل جميع بني إسرائيل إلى مصر وأصبحوا في عزة وأمن وتمكين. وكل هذا كان بناء على استحقاق النصر باتباع سبيل واضحة المعالم، على بصيرة: وذلك في قوله تعالى: ﴿قُلْ هَـٰذِهِ سَبِيلِي أَدْعُو إِلَى اللَّـهِ ۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِي ۖ وَسُبْحَانَ اللَّـهِ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ﴾ يوسف 108، ففي هذه الآية إشارة واضحة لطريقة الرسول ﷺ وأمر باتباعها لمن اتبعه ﷺ وعدم الحيود عنها، لأنها أتت وقد بلغ الأذى وانغلاق المجتمع مبلغه، وفي مثل هذه الأحوال قد يبحث الدعاة عن مخرج!.

وقد تلت الآية 108 آيةٌ أخرى وهي: ﴿حَتَّىٰ إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوا جَاءَهُمْ نَصْرُنَا فَنُجِّيَ مَن نَّشَاءُ ۖ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ﴾ [110][2] وهي بشارة لسيدنا محمد ﷺ بالنصر القريب وتعذيب المجرمين بعد حصول الاستيئاس. نرى في الآية حديثاً عن استيئاس الرسل، فدأب الرسل عليهم صلوات الله وسلامه جميعا في دعواتهم[3] أن يكونوا حريصين على إيمان أقوامهم عالمين على بصيرة في دعوتهم وسبيلهم؛ يرون هذا الصدود والبعد عن الحق، وهم لا يدخرون طاقة في سبيل إيصال الحق لأقوامهم، وكلما كان الأمل يملأ أرجاء نفوسهم بهداية أقوامهم، وانتصار دعواتهم، فيحتكم أقوامهم إلى شرائعهم ﴿لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ﴾ 25 الحديد، وجدوا الصد والجحود يتماديان فيستيئسوا من إيمان القوم ولا ييأسوا (فرق بين الاستيئاس، واليأس ﴿إِنَّهُ لاَ يَيْأَسُ مِن رَّوْحِ اللَّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ﴾ يوسف 87،) والاستيئاس، مقابل اليأس، يترك الاستيئاس مجالا للأمل والرجاء والحافز لاستمرار الدعوة وهو خلق الأنبياء عليهم صلوات الله وسلامه جميعا إذا وصلوا في صراعهم مع أقوامهم حد المفاصلة والأذى الشديد؛ لهذا كانت الفاصلة المناسبة للحديث عن هؤلاء الدعاة ﴿وَلَدَارُ الآخِرَةِ خَيْرٌ  لِّلَّذِينَ اتَّقَواْ﴾ 109، يوسف، فهم بينا لا ييأسون ولا ينقطع الأمل لديهم يذكرهم المولى عز وجل بالدار الآخرة؛ وفيها الجزاء الذي يهون معه الصعب ويحفز النفس على المضي في هذا الدرب الصعب، لرحمتهم وأملهم بأن يستنقذوهم من النار؛ وأملهم في أن تسود شرائعهم، وينتصر الحق ويزهق الباطل، فهذه سنة في الدعوات، أن يشتد الصراع بين الحق والباطل حتى يستحق مَنْ هو على الحق بأن يتنزل عليه النصر بالثبات، ﴿أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُواْ الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُم مَّثَلُ الَّذِينَ خَلَوْاْ مِن قَبْلِكُم مَّسَّتْهُمُ الْبَأْسَاء وَالضَّرَّاء وَزُلْزِلُواْ حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَهُ مَتَى نَصْرُ اللّهِ أَلا إِنَّ نَصْرَ اللّهِ قَرِيبٌ﴾ 214 البقرة، فهي سنة من سنن الله تعالى في الدعوات، سواء أنتصر في نفس المجتمع الذي يدعو فيه (مكة) أو تنزل النصر عليه في مكان آخر (المدينة)، فيزهق الباطل بعد مدافعته بالحق وقذفه بالحق قذفا: ﴿بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهُ فَإِذَا هُوَ زَاهِقٌ﴾ الأنبياء 18،

وكذلك في الآية حديث عن الظن بأنهم قد كذبوا، (قراءتان: بالتشديد: كُذِّبُوا، أي كذَّبتهم أقوامُهم، وبالتخفيف: كُذِبُوا) ففي المقابل، بينما يحرص الأنبياء على أقوامهم ودعواتهم والحق الذي لديهم بأن ينتصر، نرى المكذبين من أهل القرى ﴿المجرمين﴾ المستهينين ببأس الله ﴿وَلاَ يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ﴾ يسخرون من هؤلاء الحريصين على هدايتهم، وهم يحرصون على عقائدهم، فهم يظنون أنهم قد كُذبوا، أي كَذَبتْهُمْ رسُلُهم، أو يظنون أن رُسُلَهُمْ قد كُذِبُوا، وأن باستطاعتهم إخماد أنفاس الحق، فاستحقوا بهذا وصف المجرمين وأن لا يرد بأس الله عنهم كما في فاصلة الآية، فكان وصول الصراع بين الحق والباطل لهذه الدرجة من الشدة، مؤذنا بنزول النصر على الحق، وقد بلغه رسول الله ﷺ واشتد به الأذى والتكذيب في عام الحزن، وما سبقه من مقاطعة في شعب بني هاشم، فأمره الله بالثبات على الطريقة، فهذا النصر سيكون استحقاقا من السير في الدعوة إلى الله بطريقة محددة واضحة المعالم (بصيرة) والثبات عليها وعدم الحيد عنها.

ففي هذه الآيات يشير القرآن الكريم إلى وجود طريقة محددة يسير عليها الرسول ﷺ وأتباعه (صحابته) في الدعوة إلى الله في مكة، بقوله ﴿هذه سبيلي﴾ ولفظة هذه اسم إشارة للقريب للدلالة على أمر محدد وهو "السبيل[4]"، والسبيل جاءت مضافة إلى ياء المتكلم أي سبيل وطريق الرسول ﷺ، ثم شرحها وعرفها بقوله ﴿على بصيرة﴾ وقوله ﴿على بصيرة﴾ جارّ ومجرور متعلّقان بحال من فاعل أدعو، فالبصيرة هي صفة للدعوة المبصرة الواضحة والمقصودة، أو أنها (الجار والمجرور) حال للداعي، وهذا ينفي عنها الإرتجال أو العفوية أو أنها طريقة أتت اتباعا لما تسمح به الظروف والأحوال في مكة، بل هي على هدى ونور من الله وتخطيط وعمل دقيق من الرسول ﷺ، ثم أضاف إليها ﴿أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِي﴾ فهذه إشارة واضحة بأنها طريقة ليست خاصة بالرسول ﷺ وحده بل هي طريقة له ولأتباعه لأن لفظة ﴿من﴾ تفيد العموم وهي للعاقل وأتباع الرسول ﷺ هم الصحابة، ومن جاء من بعدهم، أي أنها طريقة لكتلة الصحابة جميعا بقيادة رسول الله ﷺ، وهي للتأسي.

قال ابن عاشور في التحرير والتنوير: "وهو المعبر عنه بالسبيل على وجه الاستعارة لإبلاغها إلى المطلوب ... كإبلاغ الطريق إلى المكان المقصود للسائر، وهي استعارة متكررة في القرآن ... ﴿على﴾  فيه للاستعلاء المجازي المراد به التمكن مثل ﴿على هدى من ربهم﴾ والبصيرة فعيلة بمعنى فاعلة، ...  والمعنى أدعو إلى الله ببصيرة متمكناً منها" فالسبيل هنا: الطريق الموصلة للغاية.

وخلاصة الفهم لهذه الآيات من سورة يوسف أن اتِّباع الرسول ﷺ والصحابة لطريقة واضحة المعالم في الدعوة إلى الله في مكة ستؤدي حتما إلى النصر، وهذه سنة الله التي خلت من قبل في أنبيائه كما فصلت السورة، وهي عبرة لأولي الألباب وليست أساطير مختلقة ومفتراة، ولكن قبل نصر الرسل ودعوتهم لا بد من امتحانٍ وابتلاءٍ وتمحيصٍ لمعرفةِ ثباتهم على الحق وعلى الطريقة وعدم الزيغ عنها، حتى يصل بهم الحال لدرجة الاستيئاس -لا اليأس- والظن بحصول التكذيب، عبر اتهام النفس بالتقصير في أداء الدعوة وعدم استحقاق نزول النصر من الله تبارك وتعالى، فيكون الجواب بأن السير على بصيرة مؤذن بتنزيل النصر، فلا يأس، وعندها يهيء اللهُ الأسباب ليتنزل نصر الله تبارك وتعالى عليهم، وهذا ما حصل مع الرسول ﷺ بعد عام الحزن من طلب للنصرة، ثم قبول أهل المدينة المنورة ليكونوا أنصارا لله ﷻ وللرسول ﷺ، ثم كانت الهجرة للمدينة وإقامة دولة الإسلام وحصل التمكين للمستضعفين من المهاجرين وكذلك الأمن والعزة والنصر للرسول ﷺ وللمسلمين.

وهذا الأمر ليس خاصا بالرسول ﷺ وصحابته بل هو عام يدركه أولوا الالباب، لأن الأمر فيه عبرة، والعبرة لا تكون إلا في سنة جارية مضطردة لا تتبدل ولا تتغير، فمن يسير على طريقة وسبيل الرسول ﷺ في الدعوة إلى الله في مكة على بصيرة، سيحقق الله له ما حققه لرسوله وأنبيائه عليهم أتم الصلاة وأزكى التسليم من قبل من النصر والأمن والتمكين، فهل من معتبر؟!

[1] للأستاذ المفكر يوسف الساريسي

[2] يقول سيد قطب رحمه الله: "إنها صورة رهيبة ترسم مبلغ الشدة والكرب والضيق في حياة الرسل وهم يواجهون الكفر والعمى والإصرار والجحود، وتمر الأيام وهو يدْعون فلا يستجيب لهم إلا قليل وتكر الأعوام والباطل في قوته وكثرة أهله والمؤمنون في عدتهم القليلة وقوتهم الضئيلة.. إنها ساعات حرجة والباطل يتفشى ينتفش ويطـغى ويبطش ويغدر، والرسل ينتظرون الوعد فلا يتحقق لهم في هذه الأرض فتهجس في خواطرهم الهواجس.. تراهم كُذِبوا؟ تُرى نفوسهم كذبتهم في رجاء النصر في هذه الحياة الدنيا؟ وما يقف الرسول ﷺ هذا الموقف إلا وقد بلغ الكرب والحرج والضيق فوق ما يطيق بشر.. وما قرأت هذه الآية والآية الأُخرى: ﴿أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُواْ الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُم مَّثَلُ الَّذِينَ خَلَوْاْ مِن قَبْلِكُم مَّسَّتْهُمُ الْبَأْسَاء وَالضَّرَّاء وَزُلْزِلُواْ حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَهُ مَتَى نَصْرُ اللّهِ أَلا إِنَّ نَصْرَ اللّهِ قَرِيبٌ﴾ 214 البقرة، ما قرأت تلك الآية أو تلك إلا وشعرت بقشعريرة من تصوّر الهول الذي يبلغ بالرسول ﷺ هذا المبلغ ومن تصور الهول الكامن في هذه الهواجس والكرب المزلزِل الذي يرج نفس الرسول ﷺ هذه الرجة وحالته النفسية في مثل هذه اللحظات وما يحس به من ألم لا يُطاق.. في هذه اللحظة التي يستحكم فيها الكرب ويأخذ فيها الضيق بمخانق الرسل ولا تبقى ذرة من الطاقة المدّخرة.. في هذه اللحظة يجيء النصر كاملا حاسماً فاصلا". في ظلال القران. سيد قطب 4/2035-2036.

[3] ﴿وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ إِلاَّ رِجَالاً نُّوحِي إِلَيْهِم مِّنْ أَهْلِ الْقُرَى أَفَلَمْ يَسِيرُواْ فِي الأَرْضِ فَيَنظُرُواْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَدَارُ الآخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ اتَّقَواْ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ﴾، فهذه سنة في الدعوات وفي الرسالات ثابتة.

[4] السبيل تأتي مذكرة وتأتي مؤنثة وكلاهما فصيح.

More from null

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" - پنځلسمه برخه

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه"

د استاد محمد احمد النادي لخوا چمتو شوی

پنځلسمه برخه

الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على إمام المتقين، وسيد المرسلين، المبعوث رحمة للعالمين، سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين، او موږ له دوی سره شامل کړه، او زموږ په ډله کې مو راټول کړه ستا په رحمت ای تر ټولو رحم کوونکیه.

ګرانو اورېدونکو، د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

السلام علیکم ورحمة الله وبركاته، له دې وروسته: په دې برخه کې موږ د "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" کتاب په اړه خپلو غورونو ته دوام ورکوو. او د اسلامي شخصیت د جوړولو لپاره، د اسلامي ذهنیت او اسلامي نفسیاتو ته په پام سره، وایو او له الله څخه توفیق غواړو:

ای مسلمانانو:

په تېره برخه کې مو وویل: د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي، لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي، او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او په دې برخه کې اضافه کوو او وایو: د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي، د ابوهریره د حدیث له مخې چې بخاري په الادب المفرد کې راوړی، او ابویعلی په خپل مسند کې، او نسایي په الکنی کې، او ابن عبدالبر په التمهید کې، او عراقي وویل: سند یې ښه دی، او ابن حجر په تلخیص الحبیر کې وویل: سند یې حسن دی، ویې ویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "ډالۍ ورکړئ ترڅو مینه وکړئ".

د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي د عایشې د حدیث له مخې چې په بخاري کې راغلی، هغې وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ډالۍ منله او په بدل کې یې انعام ورکاوه".

او د ابن عمر حدیث چې احمد، ابوداود او نسایي روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په الله قسم درکړي، نو هغه ته پناه ورکړئ، او څوک چې له تاسو څخه د الله په خاطر څه وغواړي، نو هغه ته ورکړئ، او چا چې له تاسو څخه پناه وغوښته، نو هغه ته پناه ورکړئ، او چا چې تاسو ته احسان وکړ، نو هغه ته بدله ورکړئ، او که تاسو ونه مومئ، نو د هغه لپاره دعا وکړئ ترڅو پوه شئ چې تاسو هغه ته بدله ورکړې ده".

او دا د وروڼو ترمنځ دی، او د حاکمانو ته د رعیت د ډالیو سره هیڅ تړاو نلري، دا رشوت په څیر حرام دي، او د انعام ورکولو څخه دا دی چې ووایی: جزاک الله خیرا.

ترمذي د اسامه بن زید رضي الله عنهما څخه روایت کړی او ویلي یې دي چې حسن صحیح دی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو نیک کار وکړ او هغه چا ته یې وویل چې هغه یې کړی دی: "جزاک الله خیرا" نو په ثناء کې یې ښه وکړ". او ثناء شکر دی، یعنې انعام ورکول، په ځانګړې توګه د هغه چا لخوا چې بل څه نه لري، لکه څنګه چې ابن حبان په خپل صحیح کې د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی، هغه وویل: ما د نبی صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "چا چې یو نیک کار وکړ او د ثناء پرته یې بل څه ونه موندل، نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په باطل سره ځان ښکلی کړ نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او ترمذي په حسن سند سره د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی چې هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو څه ورکړل او هغه یې وموندل نو هغه دې بدله ورکړي، او که یې ونه موندل نو هغه دې ثناء ووايي، نو چا چې ثناء وویل نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په هغه څه سره ځان ښکلی کړ چې نه وي ورکړل شوی نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او د ورکړې کفر یعنې پټول او پټول دي.

او په صحیح سند سره ابوداود او نسایي د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: "مهاجرینو وویل ای د خدای رسوله، انصار ټوله جزا واخیستله، موږ داسې خلک ندي لیدلي چې په ډیرو کې د دوی په څیر ښه مصرف کونکي وي، او نه هم په لږ کې د دوی په څیر ښه مرسته کونکي وي، او دوی زموږ لپاره بار کم کړ، هغه وویل: ایا تاسو په دې سره د دوی ثناء نه کوئ او د دوی لپاره دعا نه کوئ؟ دوی وویل: هو، هغه وویل: نو دا په دې سره برابر دی".

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې په لږ څه باندې هم د ډیرو په څیر شکر ادا کړي، او د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي، لکه څنګه چې عبدالله بن احمد په زوائد کې په حسن سند سره د نعمان بن بشیر څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په لږ څه باندې شکر ادا نکړي نو په ډیرو باندې به هم شکر ادا نکړي، او څوک چې د خلکو څخه شکر ادا نکړي نو د خدای څخه به هم شکر ادا نکړي، او د خدای د نعمت په اړه خبرې کول شکر دی، او د هغه پرېښودل کفر دی، او جماعت رحمت دی، او تفرقه عذاب دی".

او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي، لکه څنګه چې بخاري د ابوموسی څخه روایت کړی، هغه وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ناست و چې یو سړی راغی او سوال یې وکړ، یا یې د یوې اړتیا غوښتنه وکړه، هغه زموږ په لور مخ کړ او ویې ویل شفاعت وکړئ ترڅو تاسو ته اجر ورکړل شي او الله دې د خپل نبی په ژبه هغه څه فیصله کړي چې وغواړي".

او لکه څنګه چې مسلم د ابن عمر څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی، هغه وویل: "څوک چې د خپل مسلمان ورور لپاره د یو واکمن سره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره وسیله وي، هغه ته به د قیامت په ورځ د پل صراط په تېرېدو کې مرسته وشي، په هغه ورځ چې پښې ښویږي".

د مسلمان لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، لکه څنګه چې ترمذي روایت کړی او ویلي یې دي چې دا حدیث حسن دی د ابوالدرداء څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت دی، هغه وویل: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه دفاع وکړي، الله به د قیامت په ورځ د هغه له مخ څخه اور لرې کړي". او د ابوالدرداء دا حدیث احمد روایت کړی او ویلي یې دي چې سند یې حسن دی، او همداسې هیثمي هم ویلي دي.

او هغه څه چې اسحاق بن راهویه د اسماء بنت یزید څخه روایت کړي، هغې وویل: ما د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، نو دا د الله په غاړه ده چې هغه د اور څخه ازاد کړي".

او القضاعي په مسند الشهاب کې د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې د خپل ورور سره په غیاب کې مرسته وکړي، الله به ورسره په دنیا او اخرت کې مرسته وکړي". او القضاعي دا حدیث د عمران بن حصین څخه هم په دې زیاتوالي سره روایت کړی دی: "او هغه د مرستې کولو توان لري". او لکه څنګه چې ابوداود او بخاري په الادب المفرد کې روایت کړی، او الزین عراقي وویل: سند یې حسن دی د ابوهریره څخه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "مؤمن د مؤمن هنداره ده، او مؤمن د مؤمن ورور دی، له هر ځای څخه چې ورسره مخامخ شي، هغه د هغه له ضایع کېدو څخه ساتي او له شا څخه یې ساتنه کوي".

ای مسلمانانو:

تاسو په دې برخه کې او په تېره برخه کې د نبوي احادیثو له لارې پوه شوئ چې د هغه چا لپاره سنت دي چې د الله په خاطر له یوه ورور سره مینه لري، هغه ته خبر ورکړي او هغه ته د خپلې مینې په اړه ووایي. او د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي. لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي. او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي.

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي. او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي. ایا موږ به دې شرعي احکامو او د اسلام ټولو احکامو ته ژمن نه وو، ترڅو د خپل رب په څېر شو چې هغه یې خوښوي او راضي کیږي، ترڅو هغه څه چې په موږ کې دي بدل کړي، او زموږ حالات سم کړي، او د دنیا او اخرت په نیکیو بریالي شو؟!

ګرانو اورېدونکو: د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

په دې برخه کې په همدې اندازه بسنه کوو، ترڅو په راتلونکو برخو کې خپل غورونه بشپړ کړو، ان شاء الله تعالی، تر هغه وخته او تر هغه چې تاسو سره وینو، موږ تاسو د الله په پناه او ساتنه او امن کې پرېږدو. ستاسو د ښه اورېدلو څخه مننه کوو والسلام علیکم ورحمة الله وبركاته.

اې مسلمانانو! پوه شئ - 15 برخه

اې مسلمانانو! پوه شئ

15 برخه

دا چې د خلافت د دولت له مرستندویه دستګاه څخه وزیران دي، هغه وزیران چې خلیفه یې له ځان سره ټاکي، ترڅو د خلافت په بار کې مرسته وکړي او د هغې مسؤلیتونه په غاړه واخلي، د خلافت د بارونو زیاتوالی، په ځانګړې توګه هرکله چې د خلافت دولت لوی او پراخ شي، خلیفه یوازې د هغې په وړلو ستړی کیږي نو هغه چا ته اړتیا لري چې د هغې په وړلو کې ورسره مرسته وکړي ترڅو خپل مسؤلیتونه په غاړه واخلي، مګر د هغوی وزیران بې له قید او شرطه نومول روا نه دي ترڅو په اسلام کې د وزیر مفهوم چې د مرسته کوونکي په معنی دی د اوسنیو وضعي نظامونو د وزیر له مفهوم سره ګډ نه شي چې په ډیموکراټیک، پانګوال، سیکولر یا نورو نظامونو ولاړ دي کوم چې موږ په اوسني وخت کې وینو.