قبس من أنوار الهجرة النبوية
November 15, 2015

قبس من أنوار الهجرة النبوية

قبس من أنوار الهجرة النبوية


لم تكن الهجرة النبوية من مكة إلى المدينة فرارا بالدين من العنت والأذى الذي لقيه المصطفى ﷺ وصحبه من مجرمي قريش كما يحلو للبعض أن يصوّرها، ولا كذلك انتقالاً بالدعوة من مكان إلى آخر أكثر خصوبة وإثمار، وإنما كان طور جديد من حياة الرسالة المحمدية انقضى بمقتضاه دور الكتلة والحزب ليبتدئ به دور الدولة والسلطة وما تعنيه من تنزيل عملي للأحكام والمعالجات وما تتطلبه من قوة وسطوة وإعلان للحرب والسلم وعقد للمعاهدات والهدن وصون للدماء والأعراض وسد للثغور ورعاية للشؤون.


ولكي يلمس هذا التحول ويتجلّى للناظر حقيقة العهد الجديد - أي قيام الدولة - لا بد من استقراء السيرة النبوية باستنارة، وسبر أغوار ما سبق الهجرة وما أعقبها ليوضع الحدث في إطاره، فينجلي بما لا خلاف عليه أن المحطة الأبرز قبيل الهجرة كانت بيعة العقبة الثانية أو البيعة الكبرى والمسماة شهرة بيعة الحرب والتي أبرمها رسول الله ﷺ مع بضعة وسبعين من أهل يثرب، حيث كان البند الأبرز في هذه البيعة النصرة التامة وبذل الأنفس والنفائس فداء لمحمد ولدين محمد ﷺ، وقد أطنب المحدثون ورواة السيرة في نقل هذه الأخبار وسرد تفاصيل المناقشات والمداولات.


والقبس الساطع الذي أود الوقوف عنده، هو أحد بنود هذه البيعة، بيعة الحرب، والمتمثل في "السمع والطاعة" والذي قد يغفله بعض الدعاة ولا ينتبهون إلى بريقه، فقد جاء في البخاري حدثنا إسماعيل حدثني مالك عن يحيى بن سعيد، قال أخبرني عبادة بن الوليد أخبرني أبي عن عبادة بن الصامت قال: «بايعنا رسول الله ﷺ على السمع والطاعة في المنشط والمكره، وأن لا ننازع الأمر أهله، وأن نقوم - أو أن نقول - بالحق حيثما كنا لا نخاف في الله لومة لائم». وروى البيهقي من طريق عبد الله بن عثمان قال عبادة بن الصامت - وهو أحد النقباء الاثنى عشر «بايعنا رسول الله ﷺ على السمع والطاعة في النشاط والكسل...». وعند أحمد بإسناد حسن وصححه الحاكم وابن حبان عن جابر بن عبد الله قال: فرحل إليه منّا سبعون رجلا فواعدناه بيعة العقبة، فقلنا علام نبايعك قال: «على السمع والطاعة في النشاط والكسل وعلى النفقة في العسر واليسر، وعلى الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر، وعلى أن تنصروني إذا قدمت عليكم يثرب، فتمنعوني ممّا تمنعون منه أنفسكم وأزواجكم وأبناءكم ولكم الجنة».


السمع والطاعة كان البند الأول في بيعة النصرة، وتأكيد المصطفى ﷺ على ذلك بوضعه برأس القائمة له من دلالات الأهمية والجسامة ما يستوجب التوقف والتدبر، فرسول الله ﷺ وهو يعرض نفسه على القبائل كان يتحرى وجود المنعة والحماية، أي توفر القدرة والقوة لاحتضان دين يراد أن تكون له الكلمة العليا في العالم، فالله قد ابتعث محمداً ﷺ ليكون دينه المهيمن على كل الأديان ﴿وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ﴾ والأمر الفصل في دين لا إله إلا الله، لله وحده ولذلك لم يكن لرسول الله بحال من الأحوال أن يقبل بإملاءات أو شروط، وعلى ذلك رأينا رفض شرط بني عامر بن صعصعة عندما عرضوا النصرة ببقاء الأمر فيهم بعد النبي ﷺ الذي أجابهم بحسم «الأمر لله يضعه حيث يشاء»، وكذلك رفض عرض بني شيبان بن ثعلبة؛ فقد قبلوا الإسلام والنصرة ولكن فيما دون مُلك فارس، أي أنهم تعهدوا بحماية النبي ﷺ ونصر دينه بمحاربة العرب أجمعين ولكن إن اعترض كسرى فلا قبل لهم بحربه، فكان رده في وضوح وثبات «ما أسأتم الرد إذ أفصحتم بالصدق وإن دين الله لن ينصره إلا من حاطه من جميع جوانبه...».


رغم أن الرسول الأكرم صلوات ربي وسلامه عليه كان في أشد الحاجة إلى من يؤويه وينصر دعوته إلا أنه دون تردد رفض النصرة المشروطة أو المنقوصة، فقد كان بإمكانه أن يقبل بعرض بني عامر فيداهنهم أو يراوغهم وبعد أن يظهر أمره ينبذ إليهم على سواء ولكن الرحمة المهداة ليس من منهجه المراوغة والمكر، كما كان بإمكانه أن يقبل بيعة بني شيبان فيكفيه تعهدهم بنصره على العرب وإلى أن يحتاج الأمر لقتال الفرس فربما يكون قد وحّد العرب تحت راية التوحيد وأصبح له من القوة ما يغنيه عن بني شيبان وعهدهم لكسرى.


وطلب النصرة من المسائل التي يعتمدها بعض المتحاملين على حزب التحرير لانتقاده والانتقاص من شأنه، حيث يعتبرون هذه الخطوة ضربا من الوهم ومطاردة للسراب! فمن هذا الذي سيعطيك النصرة ويسلّمك السلطة والحال أن كل أهل القوة والسطوة لهم توجهات وولاءات تضادّ مشروع الإسلام، وعادة ما نسمع هذا خاصة من أبناء الحقل الإسلامي، وقد أصّل الحزب المسألة وأقام الحجج والبراهين عليها من سيرة المصطفى ﷺ وهذه الأدلة الشرعية لوحدها كافية للرد وإسكات المنتقدين، ولكن سنمضي معهم أكثر للتدليل العقلي الميداني؛ فإيجاد الرأي العام وتحصيل تعبئة جماهيرية لا بد منه لضمان الاستقرار والثبات ما بعد التغيير لكنه غير كاف لانبعاث وميلاد كيان جديد، والتجارب البشرية على مر العصور أكدت أن الحاضنة الشعبية مهما كان لها من القوة فإنها لا تقوى على إحداث النقلة وإسقاط نظام وإنشاء آخر، والحسم النهائي عادة ما يتم عن طريق أهل القوة؛ عسكريين أو أمنيين أو ساسة مدعومين بسالفي الذكر، ونلاحظ في البلدان شبه المستقلة في أحيان كثيرة تنتفض الشعوب وتقدم التضحيات وتعم الفوضى ويكثر الهرج فيقابل بالتنكيل والتقتيل والاعتقال والتشريد حتى تخمد الثورة، أو يتقدم أهل القوة انتصارا لشعوبهم ليزيلوا رأس هرم السلطة ويتوّجوا هم أبطالا للمرحلة ومنقذين للبلد ثم يوكل الأمر إلى حكومات الظل سواء بالتعيين أو الانتخاب ولكن دون المس بالنظام من حيث الأساس فتجهض الثورة وتستحمر الشعوب معتقدة أنها أحدثت تغييرا.


فالعمل السياسي الذي يستهدف تغيير المجتمع ونمط عيشه لا غنى له عن أهل القوة، وهذا ما تؤكّده التجارب البشرية، وهذا ما جاء به خير البرية ونحن نلتزم هذا المنهج بحذافره تأسيا بالسنة النبوية باعتبارها طريقة واجبة الاتباع لا يحق لنا أن نتقدّمها أو نتأخّرها.


ولنعد إلى ذلك القبس "السمع والطاعة"، لنجد أن مخالفينا في موضوع طلب النصرة يعارضوننا بالقول ويناقضون أنفسهم في الفعل؛ فأغلب هذه الحركات عندما تصل إلى النقطة الفاصلة نقطة اللاعودة تصرح بأن مواصلة المشوار بالجماهير الشعبية لأجل التغيير لا يعني بما لا يدع مجالاً للشك، إلا المجازر والشلالات من الدماء وهنا يبدأ التبرير لطلب النصرة ولكن بالمعنى السقيم فيهرعون إلى السفارات الأجنبية مقدمين قرابين العرفان والولاء باعتبارهم البديل الأنسب للسلطة القائمة! فبدل البحث عمن ينصرهم بما يحملون من مشاريع وتوجهات يقدمون أنفسهم للآخر ليطبقوا مشاريعه وإملاءاته! وعليه فإن اشتراط النبي ﷺ السمع والطاعة له من الأبعاد السياسية والعقائدية ما يجعل الدعوة في منأى عن كل تأثير أو احتواء، فالهاضم لفكرته المبصر لطريقته لا يتنازل عن مبدئه قيد أنملة وهو يهدف إلى إيصال المبدأ، أي الإسلام، إلى الحكم لا وصول الحزب وأعضائه إلى الحكم بغض النظر عن الدستور والقوانين التي تطبق.


إن المتباهين اليوم بالوصول إلى السلطة من حركات ما يسمى الاعتدال حين يقفون مع أنفسهم وقفة صدق لسوف يرون أنهم لم يزيدوا الأمة إلا تعطيلا وتأخيرا لنهضتها وتحررها، وإن كل ما فعلوه هو أنهم قدموا أنفسهم لقمة سائغة للمستعمر ليكونوا هم أنصارا له طيعين يفعلون ما يؤمرون وهم يحسبون أنهم يحسنون صنعا، إن حزب التحرير رغم العراقة والانتشار وتوسع قاعدته الشعبية إلا أنه ليس ممن يبيع دينه بعرض من الدنيا؛ فنحن ننشد أنصارا يؤمنون بفكرتنا - الإسلام وما انبثق عنه - ويستميتون في الدفاع عنها وعن قادتها، فإمامنا وقائدنا للأبد سيدنا محمد ﷺ. فالنصرة يجب أن تقترن بالطاعة والاستجابة وإلا فنحن في غنى عنها، وإنا لنلمح بشائرها من أحفاد سعد بن معاذ والبراء بن معرور وأسيد بن حضير وعبادة بن الصامت وغيرهم من الأعلام السابقين الذين اقترنت أسماؤهم في تاريخ الأمة بالعزة والمجد ورضوان من الله أكبر.

كتبه للمكتب الإعلامي المركزي لحزب التحرير
طارق رافع - تونس

More from null

د روغتيايي ناورين په وړاندې د دولت د رول نشتون - ډينګي تبې او ملاريا

د روغتيايي ناورين په وړاندې د دولت د رول نشتون

ډينګي تبې او ملاريا

په سوډان کې د ډينګي تبې او ملاريا په پراخه کچه خپرېدو سره، د سخت روغتيايي بحران نښې څرګندېږي، چې د روغتيا وزارت د فعال رول نشتون او د دولت له خوا د وبا د مخنيوي توان نه شتون په ډاګه کوي چې هره ورځ ژوند اخلي. د ناروغيو په علم کې د علمي او ټکنالوژيکي پرمختګ سره سره، حقايق څرګندېږي او فساد ښکاره کېږي.

د روښانه پلان نشتون:

د زرګونو څخه د ډېرو پېښو او د ځينو رسنيو په وينا په ټوليزه توګه د مړينو ثبتولو سره سره، د روغتيا وزارت د وبا د مخنيوي لپاره کوم روښانه پلان ندی اعلان کړی. د روغتيايي ادارو ترمنځ د همغږۍ نشتون او د وبا سره د مقابلې لپاره د مخکينۍ ليد نشتون ليدل کېږي.

د طبي اکمالاتو د سلسلو ړنګېدل

حتی ساده درمل لکه "پندول" په ځینو سیمو کې نایاب شوي دي، کوم چې د اکمالاتو په سلسله کې ړنګېدل او د درملو په ویش باندې د څارنې نشتون منعکس کوي، په داسې حال کې چې یو څوک ساده درد کموونکو او ملاتړ ته اړتیا لري.

د ټولنې د پوهاوي نشتون

د مچانو څخه د مخنیوي د لارو چارو په اړه د خلکو د پوهاوي لپاره اغیزمنې رسنیزې هڅې شتون نلري، یا د ناروغۍ د نښو پیژندلو لپاره، کوم چې د انفیکشن خپریدل زیاتوي او د ټولنې د خپل ځان د ساتنې توان کمزوری کوي.

د روغتيايي زيربنا کمزورتيا

روغتونونه د طبي پرسونل او تجهیزاتو له سخت کمښت سره مخ دي، حتی د لومړني تشخیص وسایلو سره هم، کوم چې وبا ته ځواب ورو او بې ترتیبه کوي او د زرګونو خلکو ژوند له خطر سره مخ کوي.

نورو هېوادونو له وبا سره څنګه چلند وکړ؟

 برازيل:

- د عصري حشره وژونکو په کارولو سره یې د ځمکې او هوا څخه د سپرې کولو کمپاینونه پیل کړل.

- یې پشه خانې وویشلې او د ټولنې د پوهاوي کمپاینونه یې فعال کړل.

- په ناروغیو ځپلو سیمو کې یې په عاجله توګه درمل چمتو کړل.

بنګله ديش:

- یې په بې وزلو سیمو کې موقتي اضطراري مرکزونه جوړ کړل.

- یې د خبرتیا لپاره تودې کرښې او ګرځنده غبرګون ټیمونه چمتو کړل.

فرانسه:

- د وختي خبرتیا سیسټمونه یې فعال کړل.

- د مچیو د کنټرول څارنه یې زیاته کړه او د سیمه ایز پوهاوي کمپاینونه یې پیل کړل.

روغتيا د ټولو نه مهمې دندې او د دولت بشپړه مسؤليت دی

سوډان لاهم د کشف او راپور ورکولو لپاره اغیزمن میکانیزمونه نلري، کوم چې اصلي شمیرې د اعلان شوي څخه خورا لوړې کوي او بحران لا پسې پیچلی کوي. اوسنی روغتیايي بحران د روغتیا پالنې په برخه کې د دولت د فعال رول د نشتون مستقیمه پایله ده، کوم چې د انسان ژوند په خپلو لومړیتوبونو کې ځای لري، یو داسې دولت چې اسلام پلي کوي او د عمر بن الخطاب رضي الله عنه دا خبره پلي کوي چې "که چیرې په عراق کې یو خچر هم ښکته شي، نو الله به د قیامت په ورځ زما څخه د هغې په اړه پوښتنه وکړي".

وړاندیز شوي حلونه

- د روغتیايي نظام جوړول چې لومړی په انسان په ژوند کې د خدای څخه ویره ولري او اغیزمن وي، چې د برخې اخیستو یا فساد تابع نه وي.

- د وړیا روغتیايي پاملرنې چمتو کول د هر تبعه لپاره یو بنسټیز حق ګڼل کیږي. او د شخصي روغتونونو جوازونه لغوه کول او د درملنې په برخه کې د پانګونې منع کول.

- د درملنې څخه دمخه د مخنیوي رول فعالول، د پوهاوي کمپاینونو او د مچانو د کنټرول له لارې.

- د روغتیا وزارت بیا رغول ترڅو د خلکو د ژوند مسؤلیت په غاړه واخلي، نه یوازې یوه اداري اداره.

- د یو سیاسي نظام غوره کول چې د اقتصادي او سیاسي ګټو څخه پورته د انسان ژوند ته لومړیتوب ورکړي.

- د جرمي سازمانونو او د درملو له مافیا سره اړیکې پرې کول.

د مسلمانانو په تاریخ کې، روغتونونه د خلکو لپاره وړیا خدمت کولو لپاره جوړ شوي وو، په لوړه کچه اداره کیدل، او د خلکو د جیبونو څخه نه، بلکې د بیت المال څخه تمویل کیدل. روغتیايي پاملرنه د دولت د مسؤلیت یوه برخه وه، نه احسان او نه تجارت.

په سوډان کې نن ورځ د وبا خپریدل او له صحنې څخه د دولت غیاب یو خطرناک خبرداری دی چې له پامه نشي غورځول کیدی. اړتیا یوازې د پندول چمتو کول ندي، بلکې د ریښتیني پاملرنې دولت جوړول دي چې د انسان ژوند ته پام وکړي او د بحران ریښې درملنه وکړي، نه د هغې نښې، یو داسې دولت چې د انسان او د هغه د ژوند ارزښت او د هغه د پیدا کولو هدف ته پام وکړي، کوم چې د یوازیني الله عبادت دی. او اسلامي دولت یوازینی هغه دی چې د روغتیايي پاملرنې مسلو ته د روغتیايي نظام له لارې رسیدګي کولی شي، کوم چې یوازې د نبوت په طریقه د دویم عادلانه خلافت په سیوري کې پلي کیدی شي، کوم چې د خدای په فضل سره ډیر ژر جوړیږي.

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ﴾

دا د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره لیکل شوی

حاتم العطار - د مصر ولایت

د ابو اسامه، احمد بکر (هزیم) رحمه الله سره د ملګرتیا ویاړ

د ابو اسامه، احمد بکر (هزیم) رحمه الله سره د ملګرتیا ویاړ

د ۱۴۴۷ هجري کال د ربیع الاول په دویمه اویشتمه نیټه چې د ۲۰۲۵ میلادي کال د سپتمبر د میاشتې له څوارلسمې نیټې سره سمون خوري، احمد بکر (هزیم) د حزب التحریر په لومړیو کې له اتیا کلنۍ څخه په زیاته عمر خپل رب ته انتقال شو. هغه د ډیرو کلونو لپاره دعوت پورته کړ او د هغه په ​​لار کې یې اوږد بند او سخته عذاب وزغمل، مګر د خدای په فضل او مرسته سره هغه نرم، کمزوری، بدل یا بدل نه شو.

هغه د سوریې د مقبور حافظ د واکمنۍ په اتیایمو کلونو کې ډیر وخت پټ تیر کړ، تر دې چې په ۱۹۹۱ کال کې د هوایی ځواکونو د استخباراتو لخوا د حزب التحریر له یوې ډلې ځوانانو سره ونیول شو، ترڅو د مجرمینو علي مملوک او جمیل حسن په څارنه کې د شکنجې تر ټولو سخت ډولونه وګوري، چیرته چې هغه چا چې له ابو اسامه او د هغه له ځینو ملګرو سره د یوې دورې له تحقیق وروسته د تحقیق خونې ته ننوت، ما ولیدل چې د تحقیق د خونې په دیوالونو ځینې ټوټې غوښې او وینې خپرې وې.

په المزه کې د هوایی ځواکونو د استخباراتو په فرعي څانګه کې له یو کال څخه د زیات وخت تیرولو وروسته، هغه له خپلو نورو ملګرو سره د صیدنایا زندان ته ولیږدول شو او وروسته په لسو کلونو بند محکوم شو، چې اوه کاله یې په صبر او احتساب سره تیر کړل، بیا الله تعالی په هغه باندې فضل وکړ او خلاص شو.

له زندان څخه له خلاصون وروسته یې سمدستي دعوت ته دوام ورکړ، تر دې چې د حزب ځوانان ونیول شول، چې په سوریه کې یې په سلګونو کسان د ۱۹۹۹ کال د دولسمې میاشتې په نیمایي کې شامل وو، چیرته چې په بیروت کې په کور باندې چاپه ووهل شوه او وتښتول شو او په المزه هوایي ډګر کې د هوایي ځواکونو د استخباراتو فرعي څانګې ته ولیږدول شو، ترڅو د وحشتناکې شکنجې نوې مرحله پیل شي. د خدای په مرسته، د خپل عمر سره سره، هغه صابر، ثابت او حساب ورکوونکی و.

له نږدې یو کال وروسته هغه بیرته د صیدنایا زندان ته ولیږدول شو، ترڅو د دولت د امنیت په محکمه کې محاکمه شي او وروسته د لسو کلونو لپاره محکوم شو، الله تعالی ورته ولیکل چې نږدې اته کاله یې تیر کړي، بیا الله تعالی په هغه باندې فضل وکړ او هغه خلاص شو.

ما په ۲۰۰۱ کال کې یو بشپړ کال د صیدنایا په زندان کې له هغه سره تیر کړ، بلکې زه په پنځمه (الف) کوټه کې د دریم پوړ په کیڼ اړخ کې د هغه تر څنګ وم، ما هغه ته ګران تره ویل.

موږ به یوځای خواړه خوړل او یو بل ته څنګ په څنګ بهیده او موږ به کلتور او نظریات سره شریکول. له هغه څخه مو کلتور زده کاوه او له هغه څخه مو صبر او استقامت زده کاوه.

هغه یو نرم، له خلکو سره مینه کوونکی، ځوانانو ته لیواله و، هغه په ​​هغوی کې د بریا او د خدای د وعدې د رښتیني کیدو په اړه باور پیدا کاوه.

هغه د خدای کتاب حافظ و او هغه به هره ورځ او شپه لوستله او د شپې ډیره برخه به پاڅیده، نو که سهار ته نږدې شو، هغه به ما ولړزوي چې د شپې د لمانځه او بیا د سهار د لمانځه لپاره راویښ کړم.

زه له زندان څخه راووتلم، بیا په ۲۰۰۴ کال کې بیرته هلته لاړم، او د ۲۰۰۵ کال په پیل کې بیرته د صیدنایا زندان ته ولیږدول شو، ترڅو یو ځل بیا له هغو کسانو سره ووینو چې د ۲۰۰۱ کال په پای کې زموږ د لومړي ځل د وتلو پر مهال په زندان کې پاتې وو، او له هغوی څخه ګران تره ابو اسامه احمد بکر (هزیم) رحمه الله و.

موږ به د کوټو په وړاندې اوږد مزلونه کول ترڅو د زندان دیوالونه، د اوسپنې میله او د کورنۍ او عزیزان فراق هیر کړو، څنګه نه، په داسې حال کې چې هغه په زندان کې ډیر کلونه تیر کړي او هغه څه یې لیدلي چې لیدل یې!

د هغه سره زما نږدېوالي او اوږدې ملګرتیا سره سره، ما هیڅکله هغه نه دی لیدلی چې شکایت وکړي یا شکایت وکړي، لکه هغه چې په زندان کې نه وي، بلکې د زندان له دیوالونو بهر الوتنه کوي. د هغه قرآن سره الوتنه کوي چې هغه یې په ډیرو وختونو کې تلاوت کوي، د خدای په وعدې او د هغه د رسول ﷺ د بریا او تمکین په اړه د زیري په اړه د باور په وزرونو الوتنه کوي.

موږ په سختو او سختو شرایطو کې د لویې بریا ورځې ته سترګې په لار وو، هغه ورځ چې زموږ د رسول ﷺ زیري به رښتینې شي «بیا به د نبوت پر طريقه خلافت راځي». موږ د خلافت تر سیوري لاندې او د عقاب د بیرغ لاندې یوځای کیدو ته لیواله وو. خو الله تعالی داسې قضا وکړه چې ته له دې ځورونکي ځای څخه د تل پاتې کیدو ځای ته لاړ شه.

موږ له الله تعالی څخه غواړو چې ته په جنت الفردوس کې اوسې، او موږ په الله تعالی باندې هیڅوک نه ستایو.

زموږ ګران تره ابو اسامه:

موږ له الله تعالی څخه غواړو چې په تا باندې پراخه رحمت وکړي او په پراخه جنت کې دې ځای درکړي او له صدیقانو او شهیدانو سره دې یوځای کړي او د هغه ځورونې او عذاب په بدل کې دې چې تا ولیدل په جنت کې دې لوړې درجې درکړي، او موږ له هغه جل جلاله څخه غواړو چې موږ له تا سره په حوض کې زموږ د رسول ﷺ سره او د هغه د رحمت په ځای کې یوځای کړي.

زموږ تسلیت دا دی چې ته د مهربانه مهربان ته ځې او موږ یوازې هغه څه وایو چې الله تعالی خوښوي، بېشکه موږ د الله تعالی یو او بېشکه موږ هغه ته ورګرځو.

دا د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتي دفتر د راډیو لپاره لیکل شوی دی

ابو صطیف جیجو